SỞ GD& ĐT NGHỆ AN
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH LỚP 12
NĂM HỌC 2009 - 2010
Môn thi: HOÁ HỌC - BỔ TÚC THPT
Thời gian: 180 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1 (2,5 điểm).
Có các chất: CH
3
COOCH=CH
2
, CH
3
COOC
2
H
5
, CH
2
=CH-COOH, HOOC-[CH
2
]
4
-COOH
Viết các phương trình hóa học của các chất trên với lượng dư:
1. Dung dịch NaOH, dung dịch NaHCO
3
, dung dịch nước brom.
2. Phản ứng trùng hợp tạo polyme từ các chất trên.
Câu 2 (3,0 điểm).
Hoàn thành dãy biến hóa sau, (ghi rõ điều kiện nếu có):
C

2. Biết E là một este, viết tất cả các đồng phân cấu tạo có thể có của E?
3. Đun nóng 4,4 gam E với dung dịch NaOH vừa đủ, rồi cô cạn thì thu được 4,8 gam muối
natri của axit hữu cơ. Xác định công thức cấu tạo đúng và gọi tên E.
Câu 4 (2,0 điểm).
Cho các chất sau đây: dung dịch NaOH, Fe
2
O
3
, khí CO, dung dịch CuCl
2
, CO
2
, Al, dung
dịch NH
4
Cl. Những cặp chất nào phản ứng được với nhau? Viết phương trình hóa học của các
phản ứng và ghi rõ điều kiện.
Câu 5 (2,0 điểm).
Ba chất hữu cơ có cùng công thức phân tử C
2
H
4
O
2
. Trong đó:
A và B tác dụng được với natri kim loại tạo thành H
2
.
B tác dụng với NaHCO
3

3
d) Dung dịch hỗn hợp NaNO
3
, NaHSO
4
(thoát khí NO duy nhất)
Hãy viết phương trình hóa học của các phản ứng xảy ra.
(Cho H = 1, C = 12, N = 14, O = 16, Na = 23, Mg = 24, Al = 27, S = 32, Fe = 56, Cu = 64)
- - - Hết - - -
Họ và tên thí sinh: Số báo danh:
Đề thi chính thức
SỞ GD& ĐT NGHỆ AN
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH LỚP 12
NĂM HỌC 2009 - 2010
HƯỚNG DẪN VÀ BIỂU ĐIỂM CHẤM ĐỀ THI CHÍNH THỨC
Môn thi: HOÁ HỌC – BỔ TÚC THPT
(Hướng dẫn và biểu điểm gồm 04 trang)
Câu
Nội dung
Điểm
Câu 1
2,5
1
2,0
CH
3
COOCH=CH
2
+ NaOH


=CH-COONa + H
2
O
HOOC-[CH
2
]
4
-COOH + 2NaOH

NaOOC-[CH
2
]
4
-COONa +2H
2
O
CH
2
=CH-COOH + NaHCO
3

CH
2
=CH-COONa + H
2
O + CO
2
HOOC-[CH
2
]

-CHBrCOOH
(Viết đúng mỗi phương trình cho 0,25 điểm)
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
2
0,5
n CH
2
=CH -COOH
xt,t
0
CH - CH
2
COOH
n
n CH
3
COO-CH=CH
2
xt,t
0
CH - CH
2
OOCCH

2
=CH-CH=CH
2
+ H
2
+ 2H
2
O
n CH
2
=CH -CH=CH
2
n
CH
2
-CH=CH-CH
2
3.
Na,t
0
4. CH
3
COONa + NaOH
rắn
0
,xt t

CH
4
+ Na

CHO
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
Câu 3
4,0
1
1,5
M
E
= 2,75.32 = 88
E cháy cho CO
2
, H
2
O nên E chứa C, H có thể có O
n
C
= n
CO2
= 0,05 (mol)

m
C
= 0,05.12 = 0,6 (g)
n
H

O)
n

44n = 88

n = 2

CTPT E C
4
H
8
O
2
0,5
0,5
0,25
0,25
2
1,0
Các đồng phân este của E:
HCOO-CH
2
-CH
2
-CH
3
; HCOOCH(CH
3
)
2

R + 67 = 96

R = 29

R là C
2
H
5
-
Công thức cấu tạo đúng của E: C
2
H
5
-COO-CH
3
(metyl propionat)
0,5
0,5
0,5
Câu 4
2,0
Phương trình của các phản ứng :
2NaOH + CuCl
2

Cu(OH)
2

+ 2NaCl
NaOH + CO

+ H
2
O
Fe
2
O
3
+ 3CO

0
t
2Fe + 3CO
2

Fe
2
O
3
+ 2Al

0
t
2Fe + Al
2
O
3
2Al + 3CuCl
2

2AlCl

-CHO.
C tác dụng được với NaOH vậy C là HCOOCH
3
0,25
0,25
0,25
Phương trình hóa học của các phản ứng :
2CH
3
COOH + 2Na

2CH
3
COONa + H
2

CH
3
COOH + NaHCO
3

CH
3
COONa + CO
2

+ H
2
O
0,25

2

x 3x/2
Mg + 2HCl

MgCl
2
+ H
2

y y
0,5
0,5
Ta có hệ phương trình :
27 24 7,5
0,1
3 7,84
0,35
0,2
2 22,4
x y
x
x
y
y
 






Mg(OH)
2

+ 2NaCl
NaOH + Al(OH)
3

NaAlO
2
+ 2H
2
O
0,25
0,25
0,25
3
1,75
Trong 3,75 gam hỗn hợp X có n
Al
= 0,1/2 = 0,05 mol; n
Mg
= 0,2/2 = 0,1 mol
Các phương trình phản ứng và tỷ lệ mol tương ứng :
Mg + CuSO
4

MgSO
4
+ Cu

2
= 0,35 mol
0,5
V
2
0,35.22,4 7,84( ít)
NO
l 
0,25
Câu 7
2,0
Phương trình các phản ứng :
a) Fe + 2Fe(NO
3
)
3

3Fe(NO
3
)
2
b) Fe + CuSO
4

FeSO
4
+ Cu

c) Fe + 2AgNO
3

3+
+ NO

+ 2H
2
O
0,25
0,25
0,5
0,5
0,5
Ghi chú : Thí sinh làm cách khác nhưng đúng vẫn cho điểm tối đa,
phương trình hóa học ghi thiếu điều kiện trừ đi ½ số điểm.
.