Lời nói đầu
Thủ đô Hà Nội với tiềm năng nhân văn và thiên nhiên phong phú, với bề dầy lịch sử
gần 100 năm, từ nhiều năm nay đã là điểm đến hấp dẫn dối với du khách bốn phơng.
Trong những năm ngành kinh doanh du lịch ở Việt Nam đang trải qua thời kỳ phát
triển mới, mang tính định hớng. Nhà nớc đã xác định du lịch là ngành kinh tế tổng
hợp, mang nội dung văn hoá sâu sắc, có tính liên nghành, liên vùng và xã hội hoá
cao.
Trong những năm qua, nền kinh tế Thủ đô Hà Nội cùng cả nớc đạt đợc nhiều chuyển
biến tích cực. Với chính sách mở cửa, tăng cờng hội nhập nền kinh tế quốc gia vào
đời sống kinh tế khu vực và quốc tế, các hoạt động kinh tế đối ngoại của Việt Nam
có nhiều khởi sắc. Đặc biệt, ngành du lịch đã phát triển rất nhanh và trở thành một
ngành kinh tế quan trọng của cả nớc nói chung cũng nh nói riêng với Hà Nội . Hà
Nội với bề dày lịch sử ngàn năm văn hiến chứa đựng tiềm năng du lịch to lớn, vị trí
Thủ đô có ý nghĩa đặc biệt với việc phát triển du lịch. Nằm ở trung tâm Bắc Bộ, giữa
đồng bằng châu thổ mầu mỡ với kết cấu hạ tầng tơng đối phát triển, thành phố có
nguồn tài nguyên du lịch tiềm tàng, đặc biệt là tài nguyên văn hoá, lịch sử. Trải qua
bao biến động thăng trầm Hà Nội lu giữ đợc nhiều di tích văn hoá- lịch sử có giá trị
đối với hoạt động du lịch. Các di tích lịch sử, nghệ thuật, kiến trúc tạo thành bộ su
tập quý giá trong kho tàng di sản văn hoá Việt Nam.
Với mong muốn tìm hiểu vấn đề một cách sâu sắc ,trong phạm vi hạn hẹp của một
bản đề án kinh tế du lịch em chọn đề tài phát triển du lịch văn hoá ở Hà Nội .
mong đợc sự giúp đỡ của thầy cô em xin cám ơn .
3
Chơng 1 : CƠ Sở Lý LUậN Về DU LịCH VĂN HOá
1.1 Khái niệm của du lịch văn hoá
Là loại hình du lịch ma du khách muốn thấy đợc bề dầy lịch sử qua các di tích lịch
sử, di tích văn hoá những phong tục tập quán còn hiện diện của một nớc, một địa
phơng ... bao gồm hệ thống đình chùa nhà thờ các phong tục về ăn, mặc, ở, giao tiếp
...
Du lịch văn hoá bao gồm các thể loại sau:
- Chơng trình du lịch văn hoá theo chuyên đề : dành cho cho các đối tợng khách là

Các di tích lịch s văn hoá là tài nguyên du lịch quan trọng của du lịch Hà Nội.Trải
qua mấy ngàn năm lịch sử đã để lại trên mảnh đất thủ đô nhiều di tích lịch sử văn
hoá nổi tiêng,phong phú đa dang cả về nguồn gốc lẫn loại hình có giá trị lớn đối với
du lịch.
Về số lợng: cho đến nay theo ớc tinh trên địa bàn Hà Nội có khoảng hơn 2000 di
tich lích sử văn hoá, với mật độ 2di tích/ một km2 điều đáng chú ý là chất lợng di
tích Hà Nội khá cao, đa số các di tích đều có giá tri nghệ thuật . Một số lớn các di
tích này đợc nhà nơc cấp bằng công nhận di tích quốc gia.Tính đến năm 1995 cả n-
ớc có 1.662 di tích đơc xếp hạng, trong số đó Hà Nội có tới 322 di tích đợc cấp bằn,
đứng đầu cả nớc về số di tích dựoc xếp hạng nên so sánh tơng quan giữa ba trung
tâm du lịch vủa cả nớc thì ti lệ di tích hà Nội cao hơn cả.
Bảng 1:Tơng quan về số lơng di tích sếp hạng ở các địa phơng
. . .
Về loại hình: Theo tài liệu của cục boả tàng bộ văn hoá thông tin, trong số các di
tích đợc xếp hạng ở Hà Nội,số lợng các di tích nghệ thuật chiêm tỷ lệ cao nhất
SốTT Địa điểm Số di tích xếp
hạng
Tỷ lệ(%)
1
2
3
Cả nớc
Hà Nội
Thành phố Hồ Chí Minh
Thừa thiên-Huế
1.662
322
30
209
100,00

Quận Đống Đa
Quận Hoàn Kiêm
Quận Hai Bà Trng
Số TT Loại hình di tích Số lợng di tích Tỷ lê (%)
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
Di tích lịch sử
Di tích nghệ thuật
Di tích lịch sử kiến trúc
Di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật
Di tích kiến trúc nghệ thuật
Di tích kiến trúc
Di tích nghệ thuật
Di tích cách mạng
Danh thắng
Tổng số
42
25
4
30
168
9
35

Cột cờ Hà Nội
Chùa Kim Liên
Khu di tích Đóng Đa
Đền Hai Bà Trng
Cổ Loa
Đên Sát - Đông Anh
Ô Quan Trởng
Phố Cổ Hà Nội
Đèn Voi Phục
Chùa Huỳnh Quang
Quận Ba Đình
Quận Ba Đình
Quận Ba Đình
Quận Ba Đình
Quận Đông Đa
Quận Đông Đa
Quận Hai Bà Trng
Huỵên Đông Anh
Huyện Đông Anh
Quận Hoàn Kiếm
Quận Hoàn Kiêm
Quận Ba Đình
Thanh Trì
Nhìn vào bảng danh mục các di tích có giá trị đặc biệt có thể thấy ngay mức độ tập
chung ở quận Ba Đình ( 7 ) di tích. Nói cách khác số lợng di tích đạc biệt quan
trọng tập chung chủ yếu ử khu vực nội thành. Do dó cân chú ý tới yêu tố này khi
xây dựng các chơng trình du lịch nội thành
1.2.1.2 Lễ hội truyền thống
Đồng bằng Sông Hồng mà Hà Nội la trung tâm là quê hơng của hội làng, hội vùng,
hội cả nớc,là cái nôi của lể hội nông nghiệp và lễ hội lịch sử. Điều đó có nghĩa là

dù phân chia nh vậy nhac cung đinh vân dựa trên nhac dân gian
Hầu hết các loại ca nhạc phổ biến ở đồng băng Sông Hồng nh ngâm thơ, hát ru, hát
ví, cò lả, trống quân, hát đúm...đều phổ biên tại Hà Nội. Măc dù vậy đặc sắc nhất
đối với Hà Nội là các loại hát ả đào và hát trầu văn, ngoài ra con các làn điệu khác
nh tuồng, chèo, cải lơng... Trong các loại trình diễn dân gian, đăc sắc nhất phải kể
đến múa rối nứơc có nguồn gôc rất lâu dời và tâp chung nhất ở huyện Đông Anh.
Hiện nay múa rối nớc vẫn đợc đông đảo du khách quôc tế quan tâm. Hà Nội đợc
thừa hởng một nền âm nhạc cung đình Thăng Long xa một nền âm nhạc đợc tạo
dựng từ khi nhà Lý lấy vùng Đại La làm kinh đô nớc Đaị Việt .
Văn nghệ, nghệ thuật ở thủ đô rát phong phú: hát trống quân, hát chèo. Nhng đặc tr-
ng nhất vẫn là ca trù. Ca trù có nguồn gốc từ lối hát cửa đình. Hát cửa đình vừa
làhình thức vừa là phong cách thể hiện của đào kép đáp ứng yêu cầu của dân làng
trong những ngày lễ hội ngoài việc phục vụ nghi lễ .
8
Múa dân gian là bộ phận của múa dân tộc nó không thể thiếu và đã làm sống dậy
không khí vui tơi mang ý nghĩa xã hội trong các lễ hội của làng quê . ở Hà Nội phổ
cập nhất là múa s tử và nổi tiếng nhất là múa rối nớc .Theo các nhà nghiên cứu thì
ngay từ thế kỷ 11 múa rối nớc đã rất thịnh hành, múa rối nớc cổ truyền nh là một
hội làng thu nhỏ. Sân khấu múa rối nớc với những nhà thuỷ đình mái cong .ở sân
khấu ngời diễn viên đứng làm buồng trò để điều khiển con rối, thao tác bằng hệ
thống dây điều khiển bên ngoài và dới nớc. Các tiết mục đợc xây dựng từ tình yêu
cuộc sống nên mang sắc thái dân
1.2.2.1 ẩm thực
Ngời Hà Nội rất chú tâm đến cách ăn uông và coi nh một sự thởng thức văn hoá.
Quan niệm này có lễ ít nơi nào có dợc. Hà Nội nổi tiếng vổi rợu mơ, món ăn của
ngời Hà Nội cũng phong phú và hấp dẫn, nhiều món ăn tởng chừng dân giã nhng lại
rất đặc sắc và cầu kỳ trong chế biến nh bún các loại, bánh cuốn Thanh Trì, trả gà,
bánh tôm, và đặc sắc đến khó quên nh món phở và cốm Vòng. Còn nhiều món ăn
của Hà Nội đợc lựa chọn để đuă vào thc đơn cho du khách trong các nhà hàng
khách sạn.

học, y tế, giáo dục, văn hoá phát triển sẽ thu hút sự chú ý của quốc té, tạo những
chuyến viếng thăm của những chính khách, những nghệ sĩ, những nhà khoa học,
nhà báo...tạo ra những cuộc hội thảo quốc tế, festival, trình diễn mốt, thi hoa
hậu...từ đó sẽ tạo ra nguồn khách cho du lịch, và du lịch có điều kiẹn tuyên truyền
quảng bá. Nói cách khác đó là một tiềm năng để phát triển du lịch.
Trong những năm qua măc dù tình hình thế giói liên tục sảy ra những biến đông,
tình hình chiến tranh, khủng bố liên tục diễn ra ở nhiều nớc. Mặc dù vậy nớc ta vẫn
là một nớc an toàn không bị ảnh hởng bởi nhng biến động đó và nứơc ta đợc đánh
giá là một trong những nớc an toàn nhất thế giới. Đây là một trong những điều kiện
thuận lợi cho ngành du lịch nớc ta phát triển để du khách nớc ngoài vào Việt Nam.
Hà Nội lại là trung tâm kinh tế chính trị, văn hoá của cả nớc, nên có điều kiện để
thu hút khách trong nớc và quốc tế vào Việt Nam.
1.4. ý nghĩa của loại hình du lịch văn hoá trong phát triển du lịch
Du lịch văn hoá là một thể loại du lịch rất hấp dẫn dối với du khách, không những
đối với du khách Việt Nam mà còn hấp dẫn với cả du khách quốc tế. Nó giải quyết
đợc các nhu cầu về cảm thụ cảnh quan và kiến thức về nền văn hoá nhân loại nâng
cao sự hiểu biết làm phong phú đời sống tinh thần của con ngời. Từ xa đến nay tuy
mức độ có khác nhau nhng luôn luôn là nhu cầu của khách, bắt đầu t thời kỳ cận dại
thì phơng đông rất hấp dãn du khách vì ở đây có chứa những đền đài rất nguy nga
các món ăn rất cầu kỳ và hấp dẫn. Nhng từ cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20 đặc biệt từ
thập kỷ 20 của thế kỷ 20 thì sự hấp dãn lại là châu á và bắc Mỹ vì nổi lên cách
10
mạng công nghiệp. Từ thập kỷ 20 trở lại đây ngời châu Âu và các nớc công nghiệp
rất chán sự chật hẹp, sự ồn ào của các không gian thành phố do vậy các đảo vắng
các phố tích xa sa, các phố phờng với nhiều đăc sắc phơng đông đang trở thành một
su thế mới trong sự phát triển du lịch. Hà Nội với nhiều kiến trúc cổ mang đậm nét
phơng đông đang là nơi hấp dẫn và thu hút rất nhiều khách du lịch quốc tế, đặc biệt
là những năm gần đây.
Du lịch văn hoá mang ý nghĩa chung của việc phát triển du lịch, du lịch văn hoá
tàm tăng thu nhập quốc dân cho địa phơng và cho đất nớc. Mặt khác du lịch văn hoá

cả nớc chuẩn bị tiến tới tổ chức lể kỷ niệm ngàn năm Thăng Long - Đông Đô - Hà
Nội vào năm 2010. Đâylà sự kiện trọng đại không chỉ hơn 2,5 triệu ngời dân thủ đô
Hà Nội mà là ngày hội lớn của dân tộc. Nhiều công trình kinh tế, văn hoá- xã hội ,
đang dã và sẽ đợc tu bổ, sửa chũă xây dựng mới. Trong đó nhiều công trình có ý
nghĩa thiết thực đối với việc thu hút khách, tạo diều kiện thuận lợi cho việc tăng tr-
ởng và phát triển ngành khách sạn Hà Nội, đặc biệt là cơ hội thu hút khách du lịch
quốc tế và nội địa vào Hà nội.
Với những lợi thế trên đây, Hà Nội có đủ điều kiện để đẩy mạnh tốc độ phát triển
du lịch góp phần vào sự phát triển chung của cả nớc, đồng thơi hoà nhập vào trào lu
phát triển du lịch khu vực và trên thế giới để đa nớc ta trở thành trung tâm du lich
có tầm cỡ trong khu vực.Trong những năm gần đây, mặc dù có ảnh hởng của cuộc
khủng hoảng kinh tế thong khu vực, tốc độ tăng trởng của du lịch thành phố vẫn đạt
đợc từ 10 - 15%/ năm. GDP du lịch chiếm hơn 7% GDP của toàn thành phố hoạt
động du lịch đã đem lại nhiều thành tựu về kinh tế, văn hoá, xã hội, góp phàn tích
cực trong việc chuyển dịch cơ cắu kinh tế thành phố Hà Nội, tạo nguồn thu ngoại tệ
quan trọng góp phần giải quyết việc làm cho hàng vạn ngời . Có thể nói, các ngành
các cấp đã có sự phối hợp bớc đầu khá tốt,tạo điều kiện cho du lịch phát triển, từng
bớc trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đó là cơ hội thuận lợi trong nội tại thủ đô.
Nắm bắt đợc những cơ hội đố, hiện nay, Hà Nội đang phát triển du lịch theo một h-
ớng chủ yếu nh mở rộng không gian du lịch Hà Nội dựa trên nguyên tắc kết hợp
12
không gian kinh tế xã hội và lợi thế so sánh của Hà Nội so với một số vùng phụ cận
để khai thác, sử dụng các sản phẩm du lịch đặc thù nh các tuyến điểm du lịch, khu
thể thao, vui chơi giải trí, nghỉ ngơi cuối tuần. Hà Nội mở rộng tuyên truyền quảng
bá sản phẩm du lịch; mở rộng, kêu gọi dầu t du lịch vào Hà Nội. Mặt khác trên
phạm vi thế giới du lịch dã trở thành một nhu cầu tất yếu không thể thiếu dợc trong
đời sống kinh tế xã hội và phát triển với tốc độ ngày càng nhanh. T năm 1991 đến
nay, tốc độ tăng trởng du lịch ASEAN là 8%, cao gấp đôi so với mức tăng du lịch
toàn cầu.
Bên cạnh những cơ hội thuận lợi du lịch hà Nội còn gặp phải nhiều khó khăn, trong