LỜI MỞ ĐẦU
I- TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI.
Ngày nay, du lịch đã trở thành một ngành kinh tế rất quan trọng trên
thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng.
Rất nhiều nưới trên thế giới đã phấn đấu và xem Du Lịch như là một
ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước.
Trong điều kiện đất nước ta hiện nay và với tiềm năng có thể nói rằng
tài nguyên nhân văn của Việt Nam là vô cùng to lớn và phong phú có tính
lịch sử truyền thống đặc biệt. Do đó xu hướng phát triển du lịch văn hóa là
một xu hướng chính của Du Lịch Việt Nam.
Du Lịch văn hóa được dự báo như là một ngành sẽ thu hút khách du lịch
quốc tế đông nhất tới Việt Nam cả nội địa bới tính tiềm năng của tài
nguyên nhân văn Việt Nam là rất lớn đáp ứng nhu cầu cao của khách du
lịch.
Cố đô Hoa Lư thuộc tỉnh Ninh Bình. ở nơi đây tập hợp một chuối lớn
những điểm du lịch về tài nguyên nhân văn và tự nhiên nổi tiếng triển vọng
và tiềm năng phát triển du lịch văn hóa ở cố đô Hoa Lư là chính giá trị mà
cố đô Hoa Lư có được. Tuy nhiên sự phát triển du lịch ở đó chưa tương
xứng với tiềm năng hiện có. Điều này đã khiến những nhà quản lý kinh tế
những người làm công tác trong ngành du lịch ở Ninh Bình băn khoăn trăn
trở để làm thế nào là thực sự phát triển du lịch văn hóa nơi đây thay vì chỉ
mãi là tiềm năng phát triển .
Vì những lý do trên đây, em chọn đề tài:” Thực trạng và tiềm năng
phát triển du lịch văn hóa ở cố đô Hoa Lư Ninh Bình” làm đề tài cho đề
án môn học kinh tế du lịch của mình.
I. MỤC ĐÍCH ĐỀ TÀI
- Trình bày tổng quan du lịch, tầm quan trọng của du lịch văn hóa
- Trình bày phân tích những giá trị và tiềm năng của du lịch văn
hóa cố đô Hoa Lư
- Đánh giá giải pháp nhằm phát triển du lịch văn hóa cố đô


hoạt động du lịch.
- Đối với khách du lịch, du lịch mang lại cho họ sự hài lòng vì được
thưởng thức một khoảng thời gian thú vị, đáp ứng nhu cầu giải trí nghỉ ngơi,
thăm viếng, tham quan, nâng cao kiến thức.
- Đối với đơn vị kinh doanh du lịch, họ xem du lịch như là một cơ hội kinh
doanh để thu lợi nhuận qua việc cung ứng các loại hàng hóa và dịch vụ du lịch
cho du khách.
- Đối với cộng đồng dân cư địa phương, du lịch được xem như là một cơ
hội để tìm việc làm, tạo thu nhập, đồng thời họ cũng là một nhân tố tạo ra sự
hấp dẫn đối với khách du lịch bởi lòng hiếu khách và những nét văn hóa đặc
trưng của địa phương.
- Đối với chính quyền sở tại, du lịch được xem như là một nhân tố thuận
lợi đối với nền kinh tế địa phương. Chính quyền quan tâm đến số công ăn việc
làm mà du khách tạo ra, thu nhập dân cư, các khoản thuế thu được từ hoạt
động kinh doanh du lịch.
I.1.2. Du lịch văn hóa.
Du lịch văn hóa là loại hình du lịch mà theo người đi du lịch có mục đích của
chuyến đi là tham quan tìm hiểu hay nghiên cứu.
Du lịch văn hóa có hai thể loại:
- Du lịch văn hóa thụ động: Là loại hình du lịch văn hóa mà mục
đích chuyến đi của khách du lịch chỉ là để tham quan.
- Du lịch văn hóa chủ động: Là loại hình du lịch văn hóa mà mục
đích chuyến đi của khách du lịch là nghiên cứu;
I.2. Tài nguyên và tài nguyên nhân văn.
- Tài nguyên là một trong những điều kiện phải có để phát triển
một hoặc một số loại hình nào đó
Tài nguyên chính là điều kiện để phát triển du lịch mang tính chất
khách quan.
Tài nguyên để phát triển gồm các loại như:
+ Tài nguyên tự nhiên

thể thiếu được đó chính là điều kiện về tài nguyên. và tài nguyên nhân văn đối
với du lịch văn hóa cũng có tầm quan trọng như vậy.
Trong xu hướng chung hội nhập của loài người. Hiện nay khách du lịch
trên thế giới có nhu cầu tìm hiểu các giá trị văn hóa của loài người của tất cả
các quốc gia trên thế giới. Những nét độc đáo trong các nền văn hóa của mỗi
dân tộc, mỗi quốc gia. Nhằm thõa mãn nhu cầu hội nhập, nâng cao hiểu biết
và sự hoàn thiện bản thân.
Mỗi quốc gia, dân tộc đều có nét văn hóa riêng đó chính là điều mà các
du khách cảm thấy thích thú khi trực tiếp được tiếp xúc, tìm hiểu về nền văn
hóa đó. Điều này đã là điều kiện tuyệt vời để phát triển loại hình du lịch văn
hóa.
Ở nước ta hiện nay. Nhìn chung nước ta là một nước được đánh giá là
một nước còn lạc hậu, nghèo nàn, đang từng bước xây dựng đi lên phát triển
đất nước.
Nếu phát triển du lịch thì phải tìm hướng đi riêng cho chính mình. Việt
Nam về các thành tựu kinh tế, kỹ thuật thì còn yếu kém không thể so sánh với
các nước phát triển trên thế giới. Nên việc phát triển các loại hình như nghỉ
dưởng, tham quan hay giải trí vui chới là rất khó khăn.
Trong khi Việt Nam có tài nguyên phong phú cả về tài nguyên nhân văn
và tài nguyên thiên nhiên nên cần chú trọng hai mảng này để phát triển loại
hình du lịch cho phù hợp.
Theo một số thống kê không chính thức theo phỏng vấn khách du lịch
nước ngoài đến Việt Nam thì chủ yếu khách du lịch nước ngoài thu hút đến
Việt Nam bởi chính những nét độc đáo của văn hóa Việt Nam và con ngưới
Việt Nam.
Mà sự thực, nước ta tuy không thể so sánh với nền văn minh Trung Hoa
nhưng chúng ta cũng có rất nhiều những nét văn hóa độc đáo và khác biệt
mang đậm văn hóa Phương Đông, những giá trị lịch sử hào hùng của dân tộc,
tinh thần bất khuất mà không phải bất cứ dân tộc nào quốc gia nào cũng có
được.

đô của cả nước với ý nghĩa là trung tâm chính trị văn hóa và kinh tế, vừa là
một quận thành, một tuyến thành về quân sự.
Thành Hoa Lư rộng 300 ha, chia thành hai khu vực, khu phía đông gọi là
thành Ngoại: rộng khoảng 140 ha, gồm các thôn Yên Thượng và Yên Thành
của xã Trường Yên. Tương truyền nơi đây là cung điện chính mà khu vực đền
Đinh, đền Lê hiện nay là trung điểm.
Khu phía tây gọi là Thành Nội có diện tích tương đương với thành Ngoại
hiện nay là địa phân thông Chi Phong xã Trường Yên. Tương truyền thời
Đinh- Lê khu vực này có tên là Thủ Nhi Xã hay Khổ Nhi Xã là nơi nuôi trẻ
em và làm kho.
Chùa Nhất Trụ ở thôn Yên Thành được xây dựng từ thời Tiền Lê. ở trước
cửa chùa có một cột kính bằng đá hình bát giác có khắc kinh lăng nghiêm cho
ta biết cột kinh này được khắc vào năm Lê Đại Hành thứ 16(995).
Trên đỉnh núi Mã Yên có lăng vua Đinh và dưới chân núi phía nam có
lăng vua Lê Đại Hành.
Phủ Bà Chúa cũng ở thôn Yên Thành thờ công chúa Phất Kim con gái vua
Đinh. Phía bắc có chùa Bà Ngô.
Về phía đông có nũi cột cờ tương truyền là nơi cắm cờ của Đinh Bộ Lĩnh.
Ở phía đông nam khu thành Ngoại có ghềnh tháp, một mỏm núi nhấp nhô
ra sát con ngòi Sào Khê. Tương truyền ghềnh tháp là chổ vua Đinh đứng duyệt
thủy quân.
Hang Muối, hang Tiền là những hang núi lớn tương truyền là chỗ nhà
Đinh để muối và tiền. Thung lũng trong hang Quân là nơi nhà Đinh luyện
quân nên nhân dân gọi là “ Đấu long Quân”.
Bên cạnh di tích cung điện còn nhiều di tích đồn lũy được chấn dữ như:
Thôn Quản Vinh, tương truyền cũng là một trạm vào kinh đô Hoa Lư. Cách
quán Vinh khoảng 2km là động Thiên Tôn vừa là một danh thắng vừa là tiểu
đồn của kinh đô Hoa Lư.
Trong các di tích còn lại của cố đô Hoa Lư, di tích đẹp nhất và có ý nghĩa
nhất là đền vua Đinh và đền vua Lê. Theo tương truyền là được xây dựng trên

phát triển loại hình du lịch văn hóa tham quan. Nói về tiềm năng để phát triển
du lịch văn hóa nơi đây là rất tốt.
II.2.1.1. Giá trị lịch sử văn hóa
Mảnh đất Cố Đô có những giá trị về lịch sử cực kỳ to lớn. Nơi đây đã
đi vào lịch sử hào hùng của dân tộc Việt với sự nghiệp dựng nước giữ nước
của cha ông ta. Hơn nữa đây cũng chính là nơi phật tích, là cội nguồn là hồn
thiêng muôn đời của dân tộc.
Đến nơi đây mỗi tấc đất đều trĩu nặng dấu tích lịch sử. Không kể hai
đền Đinh- Lê nổi tiếng du khách không thể bỏ qua còn có hàng loạt di tích
thắng cảnh khác như lăng vua Đinh, lăng vua Lê, đền Thái Vi, chùa Bích
Động, Tam cốc, Động thiên Tôn, Am Tiêm, hang Muối.. . gắn liền với sự
nghiệp dựng nước của cha ông ta. Cố Đô Hoa Lư cũng là nơi có những công
trình kiến trúc điêu khắc quý ở thế kỷ XVII.
Trong các di tích còn lại của cố đô Hoa Lư, di tích đẹp nhất và có nhiều
ý nghĩa nhất là đền vua Đinh và đền vua Lê.
Đền vua Đinh được xây dựng theo kiểu “ nội công ngoại quốc” (nghĩa là
bên trong chữ công, bên ngoài chữ quốc) đường đi lỗi vào lát hình chữ vương.
Các công trình kiến trúc đăng lỗi theo trục đường chính đạo. Cái tên gọi
phỏng theo tên gọi của cung điện xưa. Ngoài cùng là Ngọ môn quan (cổng
ngoài) quay hướng bắc, bên trong Ngọ môn có bốn chữ: “ Bắc môn tỏa
nhược” (có nghĩa là khóa chặt cửa Bắc để tránh gió bấc nhưng còn có nghĩa
sâu xa là “ đề phòng giặc Bắc”)
Vào phía trong, ở giữa là một sập long sàng bằng đá, hai bên có hai con
nghê chầu bằng đá xanh nguyên khối. Những hiện vật này tuy chạm khắc đơn
giản khối hình mộc mạc, chắc khỏe gợi về lòng sùng kính với vua Đinh. Cảnh
đó là Nghi môn ngoại (cửa ngoài), lùi vào chút nữa là Nghi môn nội (cửa
trong). Lui vào trong bên phải đền là nhà khải thánh thờ cha mẹ vua Đinh.
Bên trái đều là nhà Vọng, nơi các cụ làm việc tế lễ. Trước cửa nhà khải thánh
và nhà Vọng có hai “ vườn hoa ngoại quốc” (tường bao quanh vòng ngoài như
chữ “ Quốc”). Giữa vườn hoa bên trái đều là hòn non bộ có dáng “ cửu long”,

“ Cồ Việt cuộc đương Tổng khai bảo
Hoa Lư đô thị Hán Trùng An”
( Nước Đại Cồ Việt sánh ngang niên hiệu Khai Báo của nhà Tống, kinh
đô Hoa Lư như kinh đô Tràng An của nhà Hán).
Tòa giữa là Thiên Hương thờ các quan, những vị công thần của nhà Đinh.
ở đây có một nhang án khá đẹp có niên đại ở thế kỷ XVII. Trên nhang án có
mũ “ Bình thiên “ tượng trưng cho vương miện của vua Đinh, một biểu tượng
của đế quyền.
Trong cùng là chính cung thờ vua Đinh và các con của ông.
Ở giữa có tượng của Đinh Tiên Hoàng, đội mũ Bình Thiên, mặc áo long
cổn. Bên trái vua Đinh là tượng Đinh Liễn con cả, bên phía phải là tượng Đinh
Hanh Lang và Đinh Toàn, hai con thứ.
Ở chính cung có đôi câu đối ca ngợi sự nghiệp thống nhất đất nước của
Đinh Bộ Lĩnh:
Ngã Nam Đế thống đế nhất kỹ
Trường Yên miếu mạo vạn niên niên
(Nghĩa là: Nước nam thống nhất kỷ thứ nhất
Trường Yên đền miếu muôn ngàn năm )
Đền vua Lê về kiến trúc đại thể cũng như đền vua Đinh, nhưng có khác
biệt về chi tiết. Ngoài cùng là một sập đá, rồi đến Nghi môn ngoại. Bên trong
Nghi môn ngoại, phía phải đều là Từ Vũ của làng Yên Hạ thờ Khổng Tử.
Trước cửa Từ Vũ có hòn non bộ bằng đá xanh nguyên khối có dáng “ phượng
vũ “ (phượng múa ) , nếu nhìn từ phía bắc và dáng su tử nếu nhìn từ phía tây
nam . chân núi được tạo dáng tứ linh : long , ly, quy , phượng rất đẹp .bên trái
đền là ao . theo đường chính đạo , vào phía trong là Nghi Môn Nội , hai bên là
hai nhà vọng , nơi xưa kia các cụ bàn việc tế lễ.phía trước hai nhà vọng cũng
có hai hòn non bộ có dáng “ phượng vũ “ và “ phượng ấp “ khá đẹp . giáp với
hai nhà vọng là hai nhà bia . qua hai cột trụ là sân rồng giữa sân rồng cũng có
một sập long sàn bằng đá , tượng trưng cho vua triều ngự . xung quanh sập
long sàn cũng có các hàng lỗ chân cột để cắm cờ , bát biểu vũ khí trong ngày