BÀI GIẢNG TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO
(Kỳ 2)

II. LÂM SÀNG
Các hội chứng nhồi máu:
a- Nhồi máu vùng cảnh: tất cả các triệu chứng đều khác bên với bên tổn
thương não. Nếu có rối loạn ý thức thứ phát thì đó là do phù não gây hiệu ứng
choán chỗ. Tùy thuộc động mạch tổn thương có các hội chứng lâm sàng khác
nhau.
- Hội chứng động mạch não giữa nông gồm các dấu hiệu và triệu chứng
riêng rẽ hoặc phối hợp sau:
. Liệt nhẹ nửa mặt - tay cảm giác - vận động: Chân liệt nhẹ hơn tay và mặt,
có thể tiến triển thành liệt hoàn toàn.
. Thất ngôn vận động (diễn đạt) hoặc thất ngôn cảm giác (hiểu biết) nếu tổn
thương bên bán cầu ưu thế (thường là bán cầu trái ở người thuận tay phải).
. Quay mắt quay đầu về phía tổn thương não gặp khi liệt nặng.
. Lười vận động nửa người trái trong một số trường hợp tổn thương bán cầu
phải.
- Hội chứng động mạch não giữa sâu: liệt nhẹ hoặc nặng nửa người đơn
thuần (không rối loạn cảm giác và thị giác), liệt đồng đều mặt, tay và chân. Có thể
khó nói và nói ngắt lời.
- Hội chứng động mạch não giữa toàn bộ: phối hợp liệt nửa người nhẹ
hoặc hoàn toàn của hội chứng động mạch não giữa sâu với các rối loạn cảm giác,
thị giác và ngôn ngữ của hội chứng động mạch não giữa nông.
- Hội chứng động mạch não trước: đặc điểm là liệt một chân vận động-
cảm giác, hoặc liệt nửa người, nhưng chân liệt rõ hơn tay và ở tay, thì liệt gốc chi
(vai) rõ hơn ngọn chi. Thường phối hợp đái không tự chủ và hay có phản xạ nằm
(grasping reflex).

b- Hội chứng sống nền hố sau:
- Hội chứng nhồi máu tiểu não và thân não: sự phối hợp các dấu hiệu tiểu

Thường không rõ các hội chứng theo khu vực tưới máu của mạch. Người
ta ghi nhận nếu có thiếu sót vận động - cảm giác đồng đều (mặt - cánh tay - cẳng
chân) nhiều khả năng là xuất huyết sâu, nhất là nếu kèm rối loạn ý thức. Nếu có
thêm bán mạch, tạo thành hội chứng "liệt nửa người - mất cảm giác nửa người -
bán manh" đó là xuất huyết sâu vùng lưu hội đỉnh - thái dương - chẩm.
Một hội chứng tiểu não cấp với nhức đầu dữ dội hoặc rối loạn ý thức có
thêm các dấu hiệu chèn ép thân não, cứng gáy phải nghĩ đến tụ máu tiểu não và
phẫu thuật cấp cứu.
Những vấn đề giải phẫu, sinh lý hiện đại liên quan đến chẩn đoán, tiên
lượng và xử trí tai biến mạch máu não.