NHỮNG TÁC ĐỘNG CỦA VIỆC GIA NHẬP WTO
TỚI NGÀNH DU LỊCH VIỆT NAM
Môc lôc
1
I. LêI Më §ÇU
Trong năm 2006 vừa qua , sự kiện quan trọng nhất đối với nước ta
chính là việc đã tổ chức thành công hội nghị APECH thành công.Và đến
ngày 11/1/2007 Việt Nam đã chính thức trở thành thành viên thứ 150 của
WTO . Điều này sẽ có ảnh hưởng to lớn tác động sâu sắc đến tất cả mọi mặt
cả về kinh tế ,chính trị , đời sống , văn hóa…của nước ta .
Tất cả các ngành nghề lĩnh vưc sẽ có những biến đổi sâu sắc với những
cơ hội và thách thức .Và không chỉ với tất cả các ngành mà đối với du lịch nói
cũng không là ngoại lệ.Sẽ có rất nhiều sự biến đổi với ngành du lịch mà nếu
chúng ta không thay đổi sẽ khó có thể cạnh tranh với các công ty lữ hành
nước ngoài .Chính vì lẽ đó em đã chọn đề tài này làm đề án môn học nhằm để
có thể hiểu dược phần nào những tác động tới du lịch Việt Nam nói chung và
ngay cả đến sinh viên chúng em nói riêng khi Việt Nam gia nhập WTO.
Vậy WTO là gì và là tổ chức có ý nghĩa như thế nào?
WTO - lịch sử hình thành và phát triển
WTO là chữ viết tắt của Tổ chức Thương mại Thế giới (World
Trade Organization) - tổ chức quốc tế duy nhất đưa ra những nguyên tắc
thương mại giữa các quốc gia trên thế giới. Trọng tâm của WTO chính là
các hiệp định đã và đang được các nước đàm phán và ký kết.
WTO được thành lập ngày 1/1/1995, kế tục và mở rộng phạm vi điều
tiết thương mại quốc tế của tổ chức tiền thân, GATT - Hiệp định chung về
Thuế quan Thương mại. GATT ra đời sau Chiến tranh Thế giới lần thứ II, khi
mà trào lưu hình thành hàng loạt cơ chế đa biên điều tiết các hoạt động hợp
tác kinh tế quốc tế đang diễn ra sôi nổi, điển hình là Ngân hàng Quốc tế Tái
thiết và Phát triển, thường được biết đến như là Ngân hàng Thế giới (World
Bank) và Quỹ tiền tệ Quốc tế (IMF) ngày nay.
được mở rộng, nên Hiệp định chung về Thuế quan và Thương mại (GATT)
vốn chỉ là một sự thỏa thuận có nhiều nội dung ký kết mang tính chất tùy ý đã
3
tỏ ra không thích hợp. Do đó, ngày 15/4/1994, tại Marrkesh (Maroc), các bên
đã kết thúc hiệp định thành lập Tổ chức thương mại Thế giới (WTO) nhằm kế
tục và phát triển sự nghiệp GATT. WTO chính thức được thành lập độc lập
với hệ thống Liên Hợp Quốc và đi vào hoạt động từ 1/1/1995.
Về cơ cấu tổ chức, hiện nay WTO có 148 nước, lãnh thổ thành viên,
chiếm 97% thương mại toàn cầu và khoảng 30 quốc gia khác đang trong quá
trình đàm phán gia nhập.
Hầu hết các quyết định của WTO đều được thông qua trên cơ sở đồng
thuận. Trong một số trường hợp nhất định, khi không đạt được sự nhất trí
chung, các thành viên có thể tiến hành bỏ phiếu. Khác với các tổ chức khác,
mỗi thành viên WTO chỉ có quyền bỏ một phiếu và các phiếu bầu của các
thành viên có giá trị ngang nhau.
Cơ quan quyền lực cao nhất của WTO là Hội nghị Bộ trưởng, họp ít
nhất 2 năm một lần. Dưới Hội nghị Bộ trưởng là Đại hội đồng - thường họp
nhiều lần trong một năm tại trụ sở chính của WTO ở Geneva. Nhiệm vụ chính
của Đại hội đồng là giải quyết tranh chấp thương mại giữa các nước thành
viên và rà soát các chính sách của WTO.
Dưới Đại hội đồng là Hội đồng Thương mại hàng hóa, Hội đồng thương
mại dịch vụ và Hội đồng giám sát về các vấn đề liên quan đến quyền Sở hữu
trí tuệ (TRIPS).
(Tổng hợp từ tài liệu của Bộ Thương mại, Tổ chức Thương mại Thế giới)
4
II.NéI DUNG CHÝNH
1.C¸c cam kết dÞch vô du lÞch l÷ hµnh, kh¸ch s¹n cña ViÖt Nam khi
gia nhËp WTO
1.1.Giíi thiÖu b¶ng cam kÕt dÞch vô cña viÖt nam khi gia nhËp WTO
vµ giíi biÓu cam kÕt ngµnh dÞch vô du lÞch , l÷ hµnh , kh¸ch s¹n khi ViÖt
acquisition. None
afterwards.
(4) Unbound,
except as indicated in
the horizontal section
(1) None.
(2) None.
(3) None.
(4) Unbound,
except as indicated in
the horizontal section.
B. Travel agencies
and tour operator
services
(CPC 7471)
1) None.
(2) None.
(3) None, except that:
foreign service
suppliers are permitted
to provide services in the
form of joint ventures
with Vietnamese
partners with no
limitation on foreign
capital contribution.
(4) Unbound, except as
indicated in the
horizontal section.
(1) None.
ở khách sạn
(CPC 64110)
_Dịch vụ cung
cấp thức ăn
(CPC 642) và đồ
uống (CPC 643
(1)Không hạn chế
(2)Không hạn chế
(3)Không hạn
chế ,ngoại trừ
trong vòng 8 năm
kể từ ngày gia
nhập ,việc cung
cấp dịch vụ cần
tiến hành song
song với đầu t xây
dựng ,nâng cấp
,cải tạo hoặc mua
lại khách sạn .Sau
đó không hạn chế .
(4) Cha cam kết,
trừ các cam kết
chung
(1)Không hạn chế
(2)Không hạn chế
(3)Không hạn chế
(4)Cha cam kết , trừ
các cam kết chung .
B.Dịch vụ đại lý
lữ hành và điều
Việt Nam .
(4)Cha cam kết ,trừ
các cam kết chung .
6
chung.
(theo nguån tõ website cña bé tµi chÝnh)
a
Phương thức cung cấp: 1. Cung cấp qua biên giới; 2. Tiêu dùng ở nước
ngoài; 3. Hiệndiện thương mại; 4. Hiện diện thể nhân
NHỮNG CAM KẾT DỊCH VỤ DU LỊCH
- Đàm phán với 10 thành viên
- Dịch vụ du lịch theo định nghĩa trong WTO, gồm:
+ Dịch vụ khách sạn và nhà hàng (CPC 641 – 643);
+ Dịch vụ lữ hành và điều hành tour du lịch (CPC 7471);
+ Dịch vụ hướng dẫn viên du lịch (CPC 7472);
+ Dịch vụ khác.
- Cơ sở đưa ra cam kết:
Căn cứ vào pháp luật của Việt Nam; thực tiễn của ngành du lịch; cam
kết quốc tế trước đó của Việt Nam; cam kết trong Hiệp định Thương mại Việt
Nam - Hoa Kỳ.
Nội dung cam kết
- Diện cam kết: Việt Nam chỉ cam kết dịch vụ khách sạn và nhà hàng,
dịch vụ đại lý lữ hành và điều hành tour du lịch. Không cam kết dịch vụ
hướng dẫn viên du lịch.
- Đối với dịch vụ đại lý lữ hành và điều hành tour du lịch:
+ Mở cửa thị trường: Việt Nam chỉ cho phép các nhà cung cấp dịch vụ
nước ngoài thành lập liên doanh với đối tác Việt Nam, không hạn chế vốn
nước ngoài trong liên doanh.
+ Đối xử quốc gia: Không hạn chế, ngoại trừ:
• Hướng dẫn viên du lịch trong doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài
trong lĩnh vực kinh doanh du lịch sẽ thôn tính các doanh nghiệp Việt Nam,
chiếm lĩnh các lĩnh vực dịch vụ du lịch mang lại giá trị gia tăng cao và đẩy
các doanh nghiệp Việt Nam vào số phận làm thuê ngay trên sân nhà.
Những cam kết của Việt Nam với WTO về thị trường dịch vụ du lịch
Mở cửa thị trường du lịch:
Việt Nam sẽ chính thức gia nhập WTO vào ngày 11/1/2007. Theo Tổng
cục Du lịch, riêng trong lĩnh vực dịch vụ, Việt Nam cam kết tất cả 11 ngành
dịch vụ được phân loại theo Hiệp định chung về thương mại và dịch vụ
(GATS), bao gồm: dịch vụ kinh doanh, dịch vụ thông tin, dịch vụ xây dựng,
dịch vụ phân phối, dịch vụ giáo dục, dịch vụ môi trường, dịch vụ tài chính,
dịch vụ y tế, dịch vụ du lịch, dịch vụ văn hoá giải trí, dịch vụ vận tải.
Đối với dịch vụ du lịch, Việt Nam chỉ cam kết đối với các phân ngành
dịch vụ đại lý du lịch và kinh doanh lữ hành du lịch, dịch vụ sắp xếp chỗ
trong khách sạn, dịch vụ cung cấp thức ăn và đồ uống. Những cam kết này sẽ
được áp dụng tự động cho các thành viên ASEAN.
Trong Hiệp định thương mại song phương Việt- Mỹ (BTA), Việt Nam
đã có những cam kết tương tự như cam kết với WTO. Tuy nhiên, do BTA đã
8
cú hiu lc t nm 2001, mt s cam kt theo BTA ó bt u cú hiu lc.
Theo BTA, doanh nghip M hin ti ó cú th u t di dng 100% vn
nc ngoi ti Vit Nam.
V phng thc cung cp dch v, GATS quy nh cú 4 phng thc:
Th nht l phng thc cung cp qua biờn gii. Cú ngha l dch v
c cung cp t lónh th ca mt thnh viờn ny sang lónh th ca mt thnh
viờn khỏc m khụng cú s di chuyn ca c ngi cung.
Th hai l phng thc tiờu dựng ngoi lónh th. C th l ngi tiờu
dựng ca mt thnh viờn ny sang lónh th ca mt thnh viờn khỏc tiờu
dựng dch v.
Th ba l phng thc hin din thng mi. Cú ngha l nh cung cp
dch v ca mt thnh viờn ny thit lp cỏc hỡnh thc hin din nh doanh
to lớn. Thực hiện nghĩa vụ của hiệp định TRIMs sẽ xoá bỏ rào cản đối với đầu
tư nước ngoài (FDI), tạo thuận lợi cho các nhà đầu tư tham gia vào các ngành
công nghiệp, chế biến nông sản và nhất là dịch vụ có lợi thế. Việc điều chỉnh
chính sách nhằm xoá bỏ yêu cầu cân đối thương mại và cân đối ngoại tệ cũng
là điều kiện thuận lợi để thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào các ngành hàng có
lợi thế xuất khẩu.
Khi gia nhập WTO, hiệp định TRIPs , một cơ chế hữu hiệu bảo vệ
quyền sở hữu trí tuệ, có tác dụng kích thích mạnh mẽ việc đầu tư chuyển giao
công nghệ và đưa công nghệ cao vào các ngành kinh tế. Thực hiện nghiêm
chỉnh những cam kết TRIPs, tôn trọng quyền SHTT cũng là giải pháp khuyến
khích sáng tạo, khích lệ doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào hoạt động R&D,
đặc biệt là ở những ngành hàng đòi hỏi hàm lượng trí tuệ cao, mang lại lợi
kinh tế ích lớn. Làn sóng đầu tư nước ngoài nếu được gia tăng sẽ là động lực
tích cực để tăng trưởng sản xuất công nghiệp, tăng cường nghiên cứu, chuyển
giao công nghệ, đẩy mạnh các hoạt động R & D, góp phần quan trọng vào
nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp và những sản phẩm ngành
hàng.
Nước ta mở rộng thị trường khi đại bộ phận các tổ chức sản xuất kinh
doanh là những doanh nghiệp vừa và nhỏ, thiếu nguồn lực đầu tư trình độ
nhân lực thấp cơ sở hạ tầng kỹ thuật yếu kém, nhiều lĩnh vực công nghệ đang
còn lạc hậu. Sức ép lớn đối với các doanh nghiệp trong nước khi vào WTO là
sự cạnh tranh gay gắt. Cạnh tranh thị trường nội địa càng trở nên gay gắt hơn
khi các rào cản thương mại bị cắt giảm, những doanh nghiệp nhỏ, khả năng
cạnh tranh yếu kém có nguy cơ phá sản hoặc giảm hiệu quả kinh doanh. Với
tiềm lực hạn chế, doanh nghiệp Việt Nam đang ở thế yếu trong những tranh
chấp thương mại quốc tế, thu hút được đầu tư nước ngoài vào phát triển
những ngành có lợi thế phát triển, đòi hỏi trình độ công nghệ cao sẽ là một
hướng thúc đẩy nhanh những ngành hàng có lợi thế xuất khẩu để chiếm lĩnh
thị trường toàn cầu.
Từ thực tiễn ở nhiều quốc gia, trong thu hút đầu tư nước ngoài, các
Cú ý kin cho rng, trong lnh vc kinh doanh l hnh, cỏc doanh
nghip ln, cỏc tp on nc ngoi s b vo v trc tip a, ún
khỏch vo Vit Nam. Nhiu doanh nghip trong nc trc nay hp tỏc liờn
doanh vi nc ngoi trong hot ng ny s b b ri. Vi ngun vn ln,
thng hiu mnh, cụng ngh du lch cao, cú mng li i lý ton cu... cỏc
hóng nc ngoi s lm ch th trng khỏch quc t. Nhiu doanh nghip
trong nc s iờu ng, thm chớ sp tim. Trong s ny cú khụng ớt cỏc
n v quc doanh vn hot ng kộm hiu qu do b mỏy cng knh, kh
11
nng linh hot, thớch nghi kộm, ngun nhõn s b lụi kộo...
Nh vy, trong ba mng kinh doanh l hnh: a khỏch quc t vo
Vit Nam (inbound), a khỏch Vit Nam i nuc ngoi (outbound) v khỏch
du lch ni a, thỡ doanh nghip trong nc ch khai thỏc c mng khỏch
du lch ni a v mt phn khỏch Vit Nam i nc ngoi. Mt bc tranh
khụng my lc quan i vi doanh nghip l hnh trong nc.
Đây là một ý kiến cú c s dựa vào thc t l hot ng kinh doanh l
hnh nc ta thi gian qua ó bc l nhng mt yu kộm nh: cụng ngh
iu hnh du lch cha chuyờn nghip, mi quan h gia cỏc yu t cu thnh
sn phm du lch (khỏch sn, nh hng, phng tin i li...) cha n nh,
cụng tỏc tip th kộm..., núi chung l cha chuyờn nghip. Nay cỏc doanh
nghip phi ng u vi cỏc i gia ca th gii, khú khn th thỏch qu l
rt ln v v khú trỏnh khi tỡnh trng b ri rng.
Nhng nói nh thế không phải chúng ta đã hết cơ hội bởi trong thi gian
u cỏc doanh nghip nc ngoi khụng d gỡ xõy dng c mng li riờng
v phi cn n cỏc dch v ca doanh nghip trong nc cung cp. Nhiu khi
a thng khỏch vo Vit Nam cha chc ó cú li hn l hp tỏc, liờn doanh
vi doanh nghip trong nc. Núi chung, vn cũn tựy vo s xem xột,
ỏnh giỏ ca h i vi th trng du lch nc ta.
Trong thc t, cỏc hóng nc ngoi ó kinh doanh l hnh (inbound) ti
Vit Nam t nhng nm qua di hỡnh thc hp tỏc, liờn doanh. V cuc
nhiều .
Cn nm ly c hi:
Theo TS Nguyn Vn Mnh, Trng khoa Du lch v khỏch sn (i
hc Kinh t Quc dõn), cỏc cam kt ca Vit Nam vi WTO trong ngnh dch
v du lch s lm cho cỏc doanh nghip du lch Vit Nam hoc l sng hn,
hoc l cht hn.
Quan im ca TS Mnh c a ra da trờn 3 yu t. Th nht l bt
u cú s cnh tranh quyt lit ca cỏc doanh nghip l hnh Vit Nam vi
cỏc doanh nghip cú vn u t nc ngoi (100% vn nc ngoi, liờn
doanh, chi nhỏnh) trong lnh vc nhn khỏch quc t (in-bound) v tng t
phõn ngnh kinh doanh khỏch sn, nh hng. Vỡ cỏc nh cung cp dch v du
lch nc ngoi vi kh nng ti chớnh mnh m, k nng qun lý chuyờn
nghip, s hiu bit sõu sc v hnh vi tiờu dựng du lch ca khỏch quc t cú
u th vt tri so vi cỏc nh cung cp dch v du lch Vit Nam.
Th hai, nhng cam kt vi WTO trong lnh vc dch v du lch ó m
ra c hi ln cho kinh doanh l hnh gi khỏch t Vit Nam sang cỏc nc
thnh viờn (out-bound) v kinh doanh du lch ni a. Cam kt c th ti
phng thc hin din thng mi ó phõn nh th trng nhp khu du
lch v th trng khỏch du lch ni a cho cỏc doanh nghip du lch trong
nc.
Th ba l t nhng cam kt trờn, cỏc doanh nghip du lch trong nc
mun tn ti v phỏt trin s buc phi tuyờn b s mnh, chớnh sỏch cht
13
lng v cú chin lc v chin thut kinh doanh phự hp vi mụi trng
kinh doanh.
(Theo VNECONOMY)
Hội nhập WTO có thách thức và cơ hội song cơ hội lớn hơn rất nhiều :
a.Thị trờng mở cửa rộng hơn :
Theo c tớnh ca T chc Du lch v L hnh (WTTC) thỡ tc tng
trng bỡnh quõn ca ngnh Du lch VN giai on 2007 - 2016 s l 7,5%.