CHẬM PHÁT TRIỂN TÂM THẦN
(Kỳ 3)
V. CHẨN ĐOÁN
Theo DSM - III cần dựa trên 3 tiêu chuẩn chính:
+ Hoạt động trí tuệ dưới mức trung bình rõ rệt (IQ < 70).
+ Có thể đưa đến hoặc phối hợp với các thiếu sót về khả năng thích ứng.
+ Khởi đầu trước 18 tuổi.
Tuy nhiên tiêu chuẩn này còn thay đổi theo tập quán, trình độ phát triển
kinh tế xã hội, văn hoá, tính chất phức tạp của lao động.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (ICD10 - 1992):
- Để chẩn đoán quyết định CPTTT phải có mức độ hoạt động trí tuệ suy
giảm dẫn đến giảm khả năng thích ứng với yêu cầu hàng ngày của môi trường xã
hội bình thường.
- Các rối loạn tâm thần và cơ thể kết hợp có một ảnh hưởng lớn đến bệnh
cảnh lâm sàng và việc sử dụng các kỹ năng sống. Vì thế mục chẩn đoán lựa chọn
phải dựa trên đánh giá toàn bộ khả năng chứ không dựa trên một lĩnh vực đơn độc
của tật chứng hay kỹ năng. Các mức độ trí tuệ được dùng như một hướng dẫn và
không được áp dụng một cách cứng nhắc, các mục phân chia không thể chính xác
tuyệt đối. Phải xác định bằng các test trí tuệ dành cho cá nhân đã được chuẩn hoá
theo các tiêu chuẩn văn hoá địa phương đã được xác định và test này phải được
chọn lọc thích hợp với mức độ hoạt động cá nhân.
- Các thang đánh giá sự trưởng thành và thích ứng về mặt xã hội được
chuẩn hoá theo địa phương phải được bổ sung thêm nếu có thông qua người thân
của bệnh nhân (cha, me, anh, chị em ).
VI. ĐIỀU TRỊ
- Điều trị CPTTT là quá trình lâu dài và phức tạp, đòi hỏi sự quan tâm của
gia đình, xã hội. Ngày nay điều trị chủ yếu là ngoại trú, tại các trung tâm y tế giáo
dục, các bệnh viện ban ngày
- Việc điều trị tại cộng đồng tạo điều kiện cho người bệnh phục hồi chức
năng và tái thích ứng xã hội, tuy vậy khả năng phục hồi còn rất hạn chế, chỉ phát
huy được những tiềm năng còn sót lại, làm cho trẻ có những tiến bộ về vận động,

+ Hướng nghiệp tạo cho các trẻ có một nghề đơn giản phù hợp với sở
thích, sức khoẻ, hoàn cảnh kinh tế địa phương.
- Thuốc: Việc điều trị CPTTT bằng thuốc chỉ đóng vai trò thứ yếu và chỉ là
điều trị triệu chứng:
+ Nếu trẻ có lo âu căng thẳng, sợ hãi, có thể dùng các thuốc bình thản:
. Diazepam (Valium, Seduxen) 0,5mg/kg cân nặng/ngày.
. Napoton (Chlodiazepoxide) 5 - 25mg tuỳ theo từng trẻ em và triệu chứng.
+ Đối với trẻ có trạng thái kích động, rối loạn hành vi tác phong, rối loạn
khí sắc ám ảnh có thể dùng các thuốc sau:
. Thioridazine (Melleril)
. Aminazin
. Haloperidol liều lượng tuỳ theo tuổi và từng cá thể trẻ em.
VII. PHÒNG BỆNH
- Tuyên truyền phổ biến sâu rộng cho mọi người biết nguyên nhân gây ra
CPTTT. Cần phát triển ngành Di truyền học, tổ chức các phòng tư vấn tuyên
truyền cho các bà mẹ.
- Làm tốt công tác bảo vệ bà mẹ và trẻ em, sinh đẻ có kế hoạch, các bà mẹ
lúc có thai nhất là 3 tháng đầu của thai nghén tránh bị nhiễm tia X quang. Không
dùng thuốc bừa bãi, tránh các bệnh virus, các bệnh nhiễm khuẩn như giang mai
- Phụ nữ có thai cần được nghỉ ngơi tĩnh dưỡng, ăn uống đầy đủ tránh mọi
u buồn sầu não, tránh các sang chấn khi sinh.
- Hướng dẫn các bà mẹ nuôi dạy con theo phương pháp khoa học. Điều trị
kịp thời các bệnh nhiễm trùng, bệnh nội tiết, động kinh, suy dinh dưỡng ở trẻ em,
đề phòng các trường hợp chấn thương não.