Các rối loạn cao huyết áp trong thai kỳ Các rối loạn cao huyết
áp trong thai kỳ cùng
với nhiễm trùng, xuất
huyết là ba nguyên
nhân chủ yếu trong
bệnh suất và tử suất
của sản phụ và chu
sinh.
Cao huyết áp xảy ra
khi nào?
Cao huyết áp khi huyết
áp tâm thu (huyết áp tối
đa) ≥ 140 mmHg hoặc
huyết áp tâm trương (huyết áp tối thiểu) ≥ 90 mmHg.
Cao huyết áp là một triệu chứng có thể có sẵn trước
lúc mang thai, xuất hiện trong lúc mang thai hoặc đã
có sẵn và nặng thêm do tình trạng thai nghén.
Trong sản khoa, các phụ nữ khi có thai bị cao huyết
áp nếu đi kèm với đạm niệu và phù sẽ tạo nên một
bệnh cảnh đặc biệt gọi là hội chứng tiền sản giật –
sản giật.
- Tiền sản giật – sản giật:
+ Tiền sản giật: cao huyết áp đi kèm với đạm niệu.
+ Sản giật: xảy ra cơn co giật, không gây ra bởi bất
kỳ bệnh lý thần kinh trùng hợp nào khác, ở một phụ
nữ đáp ứng tiêu chuẩn chẩn đoán tiền sản.
- Hội chứng HELLP: Biến chứng của tiền sản giật
nặng – sản giật dựa trên những dấu hiệu cận lâm
sàng đặc hiệu: tán huyết, tăng men gan và giảm tiểu
cầu.
* Cao huyết áp mãn và thai:
Cao huyết áp hiện diện và được quan sát trước sanh,
được chẩn đoán trước tuần lễ thứ 20 của thai kỳ và
không trở về bình thường vào 12 tuần sau sanh.
* Cao huyết áp nặng thêm do thai kỳ: tiền sản giật
ghép trên cao huyết mãn.
Diễn biến tiền sản giật ở một người phụ nữ có cao
huyết áp mãn.
Tần suất các rối loạn cao huyết áp trong thai kỳ
khoảng 10% các thai kỳ (trong đó phần lớn là cao
huyết áp do thai kỳ, khoảng 5% của số đó là cao
huyết áp mãn).
Khi nào được gọi là cao huyết áp do thai kỳ?
Cao huyết áp trong thai kỳ có thể có nguyên nhân độc
lập với tình trạng mang thai hoặc nguyên nhân do
thai. Nhưng dù là nguyên nhân nào thì đây cũng là
dấu hiệu báo động hoặc là biểu hiện của một thai kỳ
đầy nguy cơ, có thể gây tử vong cho mẹ và con. Nếu
cao huyết áp đi kèm với các triệu chứng khác, có biểu
hiện của một hay nhiều biến chứng thì nguy cơ cho
mẹ và con càng tăng hơn.
Nguyên nhân của các rối loạn cao huyết áp trong thai
kỳ vẫn chưa có những nghiên cứu đầy đủ. Giả thuyết
thuyết phục nhất là do các yếu tố di truyền cũng như
các rối loạn chức năng miễn dịch trong cơ thể người
mẹ.
Các yếu tố nguy cơ cho sự phát triển các rối loạn
cao huyết áp trong thai kỳ:
ếu tố nguy c
ơ
Gia tăng nguy cơ
ớc đó:
ết áp m
ãn.
10
20
8
2
ỏ.
gia tăng
10
10
Nguy cơ tái phát
ệnh nhân với t
ình trạng sau:
ền sản giật.
ền sản giật nặng khi tuổi thai < 28 tuần.
ội chứng HELLP
20 – 25%
65%
2%
4 – 24%
Bệnh cảnh lâm sàng và xử trí các rối loạn cao
huyết áp trong thai kỳ:
Bệnh cảnh lâm sàng và xử trí các rối loạn cao huyết
áp trong thai kỳ thay đổi tùy theo thể loại lâm sàng và
mức độ nặng nhẹ của bệnh. Cần phân biệt giữa:
- Cao huyết áp mãn và các thể nhẹ của cao huyết áp
do thai kỳ.
- Các thể nặng của cao huyết áp do thai kỳ: tiền sản
giật, sản giật và hội chứng HELLP.
Những dấu hiệu lâm sàng và cận lâm sàng của ba
Nhẹ Nhẹ hoặc nặng
Đạm niệu
Không
có
Không có Thường có
Urate huyết
thanh >
5,5mg/dL
Hiếm có
Không có
Có trong nhiều
trường hợp
Cô đặc máu
Không
có
Không có
Có trong trư
ờng
hợp nặng
Giảm tiểu
cầu
Không
có
Không có
Có trong
trường hợp nặng
Rối loạn
tiền sản giật nặng và sản giật…