Đề tà i :
Sử dụng hệ thống câu hỏi

Tích hợp

trong giảng văn THCS

A-đặt vấn đề

đ ổi mới phơng pháp dạy học là vấn đề đã dợc đề cập bàn
luận và
thực hiện trong nhiều năm qua ,đặc biệt trong bốn năm gần đây
,với việc thực hiện giảng dạy theo chơng trình sách giáo khoa mới
thì đổi mới phơng pháp dạy học càng đợc thúc đẩy và phát huy
một cách có hiệu quả.
Phát huy tính tích cực trong học tập đợc xem nh một nguyên
tắc dạy học đảm bảo chất lợng và hiệu quả, chuyển từ lấy giáo viên
làm trung tâm sang dạy lấy học sinh làm trung tâm là một xu hớng
tất yếu có tính lịch sử.
Với các môn học nói chung và môn ngữ văn nói riêng đổi
mới dạy học đã trở thành vấn đề cấp thiết và điểm mấu chốt của
ngữ văn tập chung trong hai chữ Tích : tích hợp và tích cực. Có
tích cực mới phát huy tốt tính chất tích hợp, qua tích hợp học
sinh càng tích cực hơn.
Trong cả ba phân môn của ngữ văn: Văn- Tiếng Việt Tập
làm văn. Tích hợp không phải là vấn đề khó, nhng cũng không hề
đơn giản. Nếu ngời thầy giáo không thực sự chú ý đến hệ thống
câu hỏi tích hợp và hệ thống câu hỏi lại đặc biệt cần thiết với phần
giảng văn. Bởi cái cốt lõi để ngời giáo viên có thể hớng dẫn, cùng
học sinh tìm hiểu văn bản, cảm nhận đợc văn bản một phần chủ
yếu là thông qua hệ thống câu hỏi. Để hệ thống câu hỏi phát huy


(Môn ngữ văn 9)
c- đối tợng thực hiện
Tập trung áp dụng thực hiện ở đối tợng học sinh khối 9 trờng
THCS An Hoà. Đối tợng ở đây là học sinh đại trà (lớp 9C) trong
quá trình giảng dạy tôi luôn xác định mỗi bài giảng phải đảm bảo
cho học sinh có đầy đủ kiến thức cơ bản cần thiết, cấp bách cho
việc thực hiện mục tiêu giáo dục trong thời kỳ đổi mới theo chủ đề
năm học (tiếp tục: ổn định- phát triển hội nhập)
d- giảI quyết vấn đề
I. Điều tra cơ bản
H ọc sinh khối 9 trờng THCS An Hoà cũng nh học sinh khối
9 cả nớc là khoá học đợc tiếp tục áp dụng học tập theo chơng trình
sách giáo khoa mới. Chính vì lẽ đó đây là khoá học sinh đợc chú ý
nhất, đợc rèn luyện bài bản về phơng pháp học tập mới. Thực tế
qua ba năm học trớc các em đã quen với cách học Tích hợp nhng
nếu đến lớp 9 ngời thầy giáo không chú ý thì cũng không thể tiếp
tục rèn luyện ở các em những gì đã tích luỹ đợc ở ba lớp dới. Ngay
từ đầu năm học để áp dụng tốt hệ thông câu hỏi Tích hợp tôi đã
phân ra các đối tợng học sinh: Giỏi Khá - Trung bình Yếu ở
lớp 9C nhằm mục đích áp dụng câu hỏi từ dễ đến khó cho phù hợp
cụ thể với các dạng câu hỏi.
1. Dành cho học sinh yếu
2. Dành cho học sinh trung bình.
3. Dành cho học sinh khá - giỏi.
Sau khi điều tra áp dụng câu hỏi trong những bài học đầu
năm số liệu cụ thể đợc thống kê.
- Học sinh trả lời câu hỏi 3 em đạt: 7 %
- Học sinh trả lời đúng một phần câu hỏi : 25 em đạt 61 %
- Học sinh trả lời cha chính xác câu hỏi : 13 em đạt 32 %

II. Kế hoạch cụ thể.
1/ Đề ra mục tiêu chính.
*Sau khi áp dụng hệ thống câu hỏi học sinh rèn luyện cho
mình t duy Tích hợp, khả năng liên hệ giữa ba phân môn Văn-
Tiếng việt-Tập làm văn. Liên hệ giữa Ngữ văn với các môn học
khác (tích hợp ngang). Nắm chắc rõ toàn bộ phần Văn-Tiếng việt-
Tập làm văn đã học từ lớp 6 đến lớp 9 (tích hợp dọc)
*Đối với hệ thống câu hỏi Tích hợp tôi luôn chú ý cho mọi
đối tợng : Giỏi-Khá-Trung bình-Yếu-Kém và luôn đặt ra câu hỏi
cho mỗi tiết dạy văn Tích hợp cái gì? Tích hợp nh thế nào để học
sinh nắm đợc bài, thuộc ngay tại lớp làm đợc điều đó với lớp tôi
( đối tợng đại trà - lớp 9C) quả thật không phải là dễ.
2/ Quá trình và thời gian thực hiện.
*áp dụng hệ thống câu hỏi tích hợp trong tất cả các bài giảng
văn trong ngữ văn từ đầu năm đến hết năm học.
- Giai đoạn 1: Từ đầu năm đến hết học kỳ I

rút ra kinh
nghiệm và phơng pháp thực hiện ở giai đoạn 2.
- Giai đoạn 2:Từ đầu học kỳ II

cuối học kỳ II

rút ra
kinh nghiệm cả thời gian dài thực hiện.
III.Hình thức thực hiện.
1/ Xác định nội dung kiến thức bài học với phần giảng văn th-
ờng đi theo các bớc:
Bớc 1: Kiểm tra bài cũ, giới thiệu bài mới.
Bớc 2: Đọc tìm hiểu bố cục, chú thích.

lớp 8?
2/Tìm từ thích hợp điền vào chỗ trống trong câu thơ sau ?
Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy
(Ngữ văn 8)
3/ Một tên gọi khác của truyện Kiều ?
4/ Thuý Kiều có sắc đẹp nh thế nào ?
5/ Nguyễn Đình Chiểu còn có tên gọi khác là?
6/ Ngời lợi dụng đêm tối đẩy Lục Vân Tiên xuống sông là ?
7/ Một bài thơ nổi tiếng của Phạm Tiến Duật viết về ngời lính
Trờng Sơn là ai?

Q U A
Đ
E O N G A N G
Ô N G Đ
Ô
G I A
Đ O A N T R Ư Ơ
N
G T Â N T H A N H
N G H I Ê N G N Ư Ơ C N
G
H I Ê N G T H A N H
Đ Ô
C
H I Ê U
T R I N H
H
 M

Tích hợp

trong giảng văn THCS

(Ngữ văn9)
4/ Văn bản viết nh lời mẹ ru với những hình ảnh đẹp trong ca dao
của nhà thơ Chế Lan Viên

(Ngữ văn 9)
5/ Văn bản nhật dụng của tác giả Lí Lan viết về cảm xúc của ngời
mẹ trong đêm trớc ngày khai trờng đầu tiên của con
(Ngữ văn 8)
M E
T
Ô I
K H U C H
A
T R U
T R O N
G
L O N G M E
C
O
N C O
C Ô N G T
R
Ư Ơ N G M Ơ R A
Giới thiệu bài mới qua câu hỏi .
? Điểm chung của các văn bản trên là gì?


H
1
H
2
Mở đầu tác giả đã
giới thiệu quê hơng
của các anh nh thế
nào?
Em có nhận xét gì về

Giới thiệu quê hơng gắn
với những hình ảnh của
một miền quê nghèo.
-Nớc mặn, đồng chua, đất
sỏi, đá
Cách giới thiệu nh một lời
-Tích hợp
Tiếng việt
Ngời thực hiện:
Nguyễn Thị Hớng Trờng THCS An Hoà
Trang5
Đề tà i :
Sử dụng hệ thống câu hỏi

Tích hợp

trong giảng văn THCS

H
3

nghệ thuật ấy.

Cơ sở tạo nên tình
đồng chí, đồng đội.
(GV chốt-chuyển)
Nhận xét về câu thơ
trò chuyện tâm tình giữa
hai ngời lính
-Song hành, đối xứng

Hình ảnh hai ngời lấy xa
lạ, xong họ lại có cùng
nguồn gốc xuất thân, đồng
cảnh, đồng cảm họ tâm sự
với nhau về cái nghèo của
quê hơng-cái nghèo đó có
từ trong lòng đất, làn nớc.

Cùng chung mục đích, lí
tởng đấu tranh giải phóng
dân tộc.
Điệp từ súng, đầu

Mang tính chất hàm xúc
hiện tợng.

Sự gắn bó, gần gũi, chia
sẻ khó khăn trong chiến
đấu
Họ cùng mục đích, cùng lí

làm văn
-Tích hợp
Tiếng việt
-Tích hợp
TLV
-Tích hợp TV
-Tích hợp
TLV
-Tích hợp
TLV
Ngời thực hiện:
Nguyễn Thị Hớng Trờng THCS An Hoà
Trang6
Đề tà i :
Sử dụng hệ thống câu hỏi

Tích hợp

trong giảng văn THCS

giữa bài Đồng chí
(GV chốt-chuyển)
biệt chỉ có hai tiếng nh
khép lại tình cảm của tình
đồng chí, đồng đội. Nó nh
dồn nén chất chứa, bật ra
thật thân thiết thiêng liêng
nh tiếng gọi đồng đội là
cao trào của mọi cảm xúc
mở ra những gì chứa đựng

đầu ;
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Động từ mọclàm vị ngữ
đặt trớc bộ phận chủ ngữ ,ở
đầu khổ thơ ,đầu đoạn thơ
là một dụng ý nghệ thuật
của tác giả. Nó không chỉ
tạo cho ngời đọc ấn tợng
đột ngột bất ngờ, mới lạ, mà
còn làm cho hình ảnh sự vật
trở nên sống đông nh đang
diễn trớc mắt. Tởng nh
bông hoa tím biếc kia đang
từ từ, lồ lộ mọc lên, vơn lên,
xoè nở trên mặt nớc xanh
sông xuân.
-Kiểu câu cảm
ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Tiếng chim chiền chiện hót
ríu ra trong bầu trời xuân,
-Tích hợp
ngang
(phần Tiếng
việt)
Tích hợp
ngang
Ngời thực hiện:
Nguyễn Thị Hớng Trờng THCS An Hoà

nên vui tơi, rộn ràng, ấm áp
và náo nức.

Thể hiện cảm xúc say sa
trớc cảnh vật mùa xuân
thiên nhiên của tác giả
-Không rõ là giọt gì. Giọt s-
ơng sớm, giọt ma xuân, giọt
long lanh hay là giọt nớc
trong suốt phản ánh bình
minh
-Nếu liên hệ với hai câu
trên thì có thể là giọt sơng
long lanh của tiếng chim
chiền chiện đang hót vang
trờiHay rộng hơn là giọt
cảm xúc của nhà thơ trớc
thiên nhiên tơi đẹp, trong
sáng
- Nghệ thuật ẩn dụ chuyển
đổi cảm giác tiếng chim
thông thờng đợc cảm nhận
bằng thính giác , giọt sơng
có thể cảm nhận bằng thính
giác, giọt cảm xúc bằng
cảm giác nhng lại đợc
cảm nhận bằng xúc giác
nhng lại đợc cảm nhạn bằng
xúc giác đa tay hớng về



trong giảng văn THCS


GV bình chú
thêm.
với những hình ảnh mùa
xuân thiên nhiên thật gần
gũi, bình dị mà đáng trân
trong biết bao.
-Cảm xúc của tác giả trớc
mùa xuân dễ dàng liên hệ
với những cảm xúc của nhà
thơ Xuân Diệu trớc mùa
xuân:
Hỡi xuân hồng ta muốn
căn vào ngơi

Thể hiện sự khát khao t-
ởng nh muốn ngấu nghiến,
muốn nuốt chửng lấy
mùa xuân của đất trời
Còn với Thanh Hải, một
động tác nhẹ nhàng nhng
cũng rất trân trọng mùa
xuân. Đa tay hứng về
cũng là tình yêu với mùa
xuân nhng đó là một tình
yêu dịu nhẹ mà sâu sắc biết
nhờng nào

suy t.
Tích hợp
ngang
(Tập làm
văn)
Ngời thực hiện:
Nguyễn Thị Hớng Trờng THCS An Hoà
Trang9
Đề tà i :
Sử dụng hệ thống câu hỏi

Tích hợp

trong giảng văn THCS

2
3
4
Kết cấu, giọng điệu
đó có tác dụng gì?
Đọc bài thơ ánh
Trăng em cảm
nhận đợc điều gì?
Tìm trong văn học
Việt Nam những bài
thơ về Trăng chứa
hàm ý khác?
-Kết cấu, giọng điệu có tác
dụng làm nổi bật chủ đè, lời
giản dị nhng gợi nhiều cảm

ở phần hớng dẫn về nhà, với hệ thống câu hỏi tích hợp giúp
học sinh chuẩn bị bài tốt hơn, có điều kiện ôn lại những kiến thức
đã học dễ dàng, đồng thời mở rộng hơn những kiến thức có liên
quan.
VD: Sau khi học xong văn bản Chó Sói và Cừu non trong
thơ ngụ ngôn của La-Phông-Ten, giáo viên hớng dẫn chuẩn bị bài
sau:
1/Từ văn bản Chó Sói và Cừu non, hãy thử soi vào
Tiếng nói văn bản của Nguyễn Đình Thi (Ngữ văn 9-Tập 2) xem
có điểm nào trùng hợp? Hãy nêu rõ điểm đó?
2/ Su tầm thêm thơ ngụ ngôn của La-Phông-Ten.
3/ Tự rút kinh nghiệm khi làm bài nghị luận về một tác giả-
tác phẩm qua bài viết của Buy-Phông Chó Sói và Cừu non ghi rõ
những điều em học đợc sau khi đọc văn bản này.
* Chuẩn bị bài sau: Con Cò:
1/ Tìm hiểu về tác giả Chế Lan Viên ( Tìm trong sách văn
học lớp 12, cuốn Thi nhân Việt Nam hoặc các báo, tạp chí). Su
tầm ít nhất một bài thơ của Chế Lan Viên.
2/ Tìm những bài thơ, ca dao có hình ảnh Con Cò. Suy nghĩ
xem Con Cò đó ẩn dụ cho ai?
Ngời thực hiện:
Nguyễn Thị Hớng Trờng THCS An Hoà
Trang10
Đề tà i :
Sử dụng hệ thống câu hỏi

Tích hợp

trong giảng văn THCS


-Trả lời cha đầy đủ: 18em (học sinh Trung bình-khá)-chiếm
29%.
-Cha trả lời đúng câu hỏi : 6 em (học sinh trung bình)-chiếm
9,8%.
Đó là kết quả cha thực sự cao nhng bản thân tôí tự nhận thấy với
việc áp dụng hệ thống câu hỏi này có tác dụng lớn trong học tập
môn Ngữ văn, giúp học sinh củng cố, ôn luyện, mở rộng, liên hệ
kiến thức tốt. Thông qua việc trả lời câu hỏi tích hợp, học sinh có
điều kiện rèn kuyện t duy, rèn luyện bản thân tốt hơn.
V. BàI học kinh nghiệm.
Đa hệ thống câu hỏi tích hợp vào bài giảng văn là cần thiế.
Điều này đã đợc chứng minh rất rõ ràng qua cả lý thuyết và thực
tiễn. Là ngời trực tiếp giảng dạy, bản thân tôi đã tự rút ra đợc một
số kinh nghiệm:
-Ngời thầy giáo không ngừng tích luỹ, trau dồi kiến thức
không chỉ của một bộ môn giảng văn, mà cả ở lĩnh vực kiến thức
đời sống khác.
Ngời thực hiện:
Nguyễn Thị Hớng Trờng THCS An Hoà
Trang11
Đề tà i :
Sử dụng hệ thống câu hỏi

Tích hợp

trong giảng văn THCS

Trên đây là một kinh nghiệm thực tế mà tôi đã áp dụng đối với lớp
tôi đang giảng dạy. Tôi thấy việc giảng dạy theo hệ thống câu hỏi
tích hợp tạo đợc niềm tin cho các em học tập và nâng cao hiệu quả