Giá trị đạo đức trong tư tưởng Hồ Chí Minh
PHẦN 1: LỜI NÓI ĐẦU
Trong cuộc đời hoạt động cách mạng, chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng vấn đề
xây dựng đạo đức cách mạng, coi đạo đức là cái gốc, cái nền tảng của người cách
mạng. Bác nói rất nhiều về đạo đức theo nhiều cách khác nhau cho những đồi
tượng khác nhau. Những hành động cử chỉ của Bác , lời nói đã để lại nhiều bài học
cho chúng ta học hỏi.
Trong những năm đầu thế kỷ 21, đất nước ta có cơ hội lớn và cả thách thức không
nhỏ. Tình hình thế giới đang diễn biến phức tạp, nhanh chóng, khó lường. Ðể thực
hiện thắng lợi nhiệm vụ cách mạng Việt Nam trong thời kỳ phát triển mới, cần
thấm nhuần sâu sắc, vận dụng sáng tạo những nguyên lý và phương pháp luận của
chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh để giải quyết những vấn đề nóng
bỏng mà thực tiễn đang đặt ra; nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí
Minh phải trở thành một nhiệm vụ mấu chốt của công tác tư tưởng của Ðảng, cần
được toàn Ðảng thực hiện chặt chẽ, có chất lượng và hiệu quả.
Giai đoạn hiện nay, một phần cán bộ Đảng viên đã làm sai với những chuẩn mực
đạo đức, có tác hại không nhỏ đến người khác và tạo ấn tượng không tốt của người
dân về hệ thống chính quyền bay giờ. Vì vậy giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ và
cán bộ Đảng viên là công việc hết sức cần thiết trong công cuộc đổi mới của nước
ta hiện nay
Sau quá trình học tập, tìm hiểu tôi xin trình bày bài tiểu luận :”Giá trị tư tưởng Hồ
Chí Minh về đạo đức trong sự nghiệp đổi mới hiện nay ở nước ta”
Thượng Hoàng Vinh. XD09A4 1
Giá trị đạo đức trong tư tưởng Hồ Chí Minh
PHẦN HAI: NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận
1.1. Đạo đức trong học thuyết Mác- Lenin
Đạo đức là một hình thái cơ bản của ý thức xã hội, xuất hiện từ rất
sớm trong sự phát triển lịch sử. Nó nảy sinh do nhu cầu của đời sống xã hội
mà trước hết là nhu cầu phối hợp hành động trong lao động sản xuất vật
chất, trong phân phối sản phẩm đề tồn tại và phát triển. Cùng với sự phát

Giá trị đạo đức trong tư tưởng Hồ Chí Minh
Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi cách
mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân”
Trong điều kiện Đảng cầm quyền, Người trăn trở với nguy cơ xa rời
cuộc sống, xa rời quần chúng, rơi vào thoái hoá biến chất của Đảng. Vì vậy
Người yêu cầu Đảng phải “là đạo đức, là văn minh”. Đạo đức trở thành nhân
tố quyết định sự thành bại của mọi công việc và là phẩm chất mỗi con
người.Chính vì vậy, Hồ Chí Minh luôn coi trọng giáo dục, rèn luyện đạo đức
cho con người, trước hết là cho cán bộ đảng viên. Người nhấn mạnh: “Đảng
ta là một Đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên và cán bộ phải thực sự thấm
nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm, liêm chính, chí công vô tư.
Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là
người đầy tớ thật trung thành của nhân dân”.
1.3. Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức
1.3.1. Khái niệm của tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức
Đạo đức là toàn bộ thiện, ác, lương tâm, danh dự, hành động trách
nhiệm về long tự trong về công bằng hạnh phúc, về những quy tắc đánh giá,
điều chỉnh hành vi giữa người với người, cá nhân và xã hội
Người là lãnh tụ bàn nhiều nhất về đạo đức, nhưng Người thực hành
về đạo đức nhiều hơn những gì mà người nói, viết. Hồ Chí Minh xây dựng
đạo đức cách mạnh dựa trên hai nội dung.
Một là, xây dựng hệ thống những chuẩn mực của nền đạo đức mới.
Tổng hợp những chuẩn mực đó thành phẩm chất đạo đức của mỗi cá nhân,
tập thể
Hai là, xây dựng những nguyên tắc trong việc tu dưỡng rèn luyện đạo
đức mới. Hai nội dung này nhằm mục đích phát triển con người một cách
toàn diện, hướng tới các giá trị cao đẹp Chân - Thiện - Mỹ.
1.3.2. Nguồn gốc tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức
1.3.2.1. Truyển thống đạo đức dân tộc
Truyền thống đạo đức của dân tộc được hình thành và phát triển trên

Hồ Chí Minh không chỉ thương yêu con người và dân tộc Việt Nam,
mà còn thương yêu thương yêu nhân loại. Người không chỉ muốn cứu nước
Việt Nam mà còn muốn cứu giúp các dân tộc khác. Chính quyền Pháp nhiều
lần dụ dỗ, đe doạ, tử hình vắng mặt, nhưng Hồ Chí Minh không sợ hãi mà
càng tăng thêm quyết tâm hoạt động cách mạng. Sau này Người tâm sự: “Cả
đời tôi chỉ có một mục đích, là phấn đấu cho quyền lợi tổ quốc, và hạnh
phúc của quốc dân. Những khi tôi phải ẩn nấp nơi núi non, hoặc ra vào
chốn tù tội, xông pha sự hiểm nghèo - là vì mục đích đó”.
1.3.3. Quan điểm Hồ Chí Minh về những chuẩn mực đạo đức cách mạng.
1.3.3.1. Trung với nước, hiếu với dân
Trong mối quan hệ đạo đức thì mối quan hệ giữa mỗi người với đất
nước, với nhân dân, với dân tộc là mối quan hệ lớn nhất. Trung, hiếu là
phẩm chất quan trọng nhất, bao trùm nhất.
Trung, hiếu là những khái niệm đã có trong tư tưởng đạo đức truyền
thống Việt Nam và phương Đông, xong có nội dung hạn hẹp. “Trung với
vua, hiếu với cha mẹ”, phản ánh bổn phận của dân đối với vua, con đối với
Thượng Hoàng Vinh. XD09A4 4
Giá trị đạo đức trong tư tưởng Hồ Chí Minh
cha mẹ. Hồ Chí Minh đã vận dụng và đưa vào nội dung mới. Hồ Chí Minh
đã kế thừa những giá trị đạo đức truyền thống và vượt trội. Trung với nước
là trung thành với sự nghiệp giữ nước và dựng nước. Nước là của dân, còn
nhân dân là chủ của đất nước. “Bao nhiêu quyền hạn đều của dân, bao nhiêu
lợi ích đều vì dân”. Đây là chuẩn mực đạo đức có ý nghĩa quan trọng hàng
đầu.
Trung với nước, hiếu với dân là suốt đời phấn đấu hy sinh vì độc lập
tự do của Tổ quốc, vì CNXH, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào
cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng. Bác vừa kêu gọi hành động vừa
định hướng chính trị - đạo đức cho mỗi người Việt Nam
Đối với cán bộ đảng viên phải suốt đời đấu tranh cho Đảng, cho cách
mạng, đó là điều chủ chốt của đạo đức cách mạng. Phải tuyệt đối trung

Cần, kiệm, liêm, chính cần thiết đối với tất cả mọi người. Hồ Chí
Minh viết:
*Trời có bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông
* Đất có bốn phương: Đông, Tây, Nam, Bắc
*Người có bốn đức: Cần, Kiệm, Liêm, chính
- Thiếu một mùa thì không thành trời
- Thiếu một phương thì không thành đất
- Thiếu một đức thì không thành người.
Cần, kiệm, liêm, chính rất cần thiết đối với người cán bộ, đảng viên.
Nếu đảng viên mắc sai lầm thì sẽ ảnh hưởng đến uy tín của Đảng, nhiệm vụ
của cách mạng. Cần, kiệm, liêm, chính còn là thước đo sự giàu có về vật
chất, vững mạnh về tinh thần, sự văn minh của dân tộc. “Nó” là cái cần để
“làm việc, làm người, làm cán bộ, để phụng sự Đoàn thể, phụng sự giai cấp
và nhân dân, phụng sự tổ quốc và nhân loại”.
Chí công vô tư, là làm bất cứ việc gì cũng đừng nghĩ đến mình trước,
chỉ biết vì Đảng, vì Tổ quốc, vì nhân dân, vì lợi ích của cách mạng. Thực
hành chí công vô tư là quét sạch chủ nghĩa cá nhân, nâng cao đạo đức cách
mạng. “phải lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ (tiên thiên hạ chi ưu nhi ưu,
hậu thiên hạ chi lạc nhi lạc). Chủ nghĩa cá nhân chỉ biết đến mình, muốn
“mọi người vì mình”. Nó là giặc nội xâm, còn nguy hiểm hơn cả giặc ngoại
xâm. Hồ Chí Minh viết: “ Một dân tộc, một đảng và mỗi con người, ngày
hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay vẫn được
mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa
vào chủ nghĩa cá nhân”. Hồ Chí Minh cũng phân biệt lợi ích cá nhân và chủ
nghĩa cá nhân. Chí công vô tư là tính tốt có thể gồm 5 điều: nhân, nghĩa, trí,
dũng, liêm. Bồi dưỡng phẩm chất đạo đức cần, kiệm, liêm, chính, chí công
vô tư là để vững vàng qua mọi thử thách : “Giàu sang không quyến rũ,
nghèo khó không thể chuyển lay, uy vũ không thể khuất phục”.
Thượng Hoàng Vinh. XD09A4 6
Giá trị đạo đức trong tư tưởng Hồ Chí Minh

viên có xu hướng tăng cả về số lượng và phạm vi. Tình trạng tham nhũng,
nhũng nhiều dân, trước kia diễn ra ở một số cán bộ, Đảng viên hoạt động
trong lĩnh vực kinh tế, thì nay xảy ra tất cả các ngành, các lĩnh vực: y tế,
giáo dục, văn hóa,
- Thực hiện chính sách xã hội, tổ chức cán bộ, công tác tham
mưu, hoạch địch chính sách cụ thể… mức độ ngày càng tăng trước kia là
“ăn cắp vặt”, bớt xén. Nay là chia chat đấu thầu, vặt tư
[1] theo http//vietbao.vn
Thượng Hoàng Vinh. XD09A4 7
Giá trị đạo đức trong tư tưởng Hồ Chí Minh
- Thứ hai, bệnh cơ hội, chủ nghĩa cá nhân có chiều hướng gia
tăng. Lối sống này trái với đạo đức, phẩm chất của người cộng sản “cần
kiệm liên chính, chí công vô tư” như sinh thời Bác Hồ đã dạy. Lối sống này
trái với đạo đức, phẩm chất của người cộng sản “cần kiệm liên chính, chí
công vô tư” như sinh thời Bác Hồ đã dạy. Báo cáo của Bộ Chính trị trình
Hội nghị trung ương VI (lần 2) khóa VIII đã đề cập đến 5 kiểu “chạy”. Đó là
“chạy chức”, trước khi bầu cử; “chạy quyền” trước khi bổ nhiệm, thuyên
chuyển công tác cán bộ; “chạy chỗ”, tìm “chỗ thơm”, “chỗ ngon”, chỗ kiếm
được nhiều lợi (chẳng những cho bản thân mà còn cho cả người thân, người
nhà); “chạy lợi” khi phân chia ngân sách, xét duyệt dự án đầu tư, giao thầu,
tính thuế, xét duyệt đề tài nghiên cứu….; “chạy tội” cho bản thân cho người
thân, có trường hợp cho cả những tên tội phạm.
- Thứ ba, nói nhiều làm ít; nói nhưng không làm. Tình trạng này
còn xảy ra ở không ít cán bộ, Đảng viên, trái với lời dạy của Bác Hồ là “nói
phải đi đôi với làm”, “dù khó khăn đến mấy cũng kiên quyết làm đúng chính
sách và nghị quyết của Đảng” đúng như báo cáo chính trị trình đại hội đã
nêu: “Tình trạng nói nhiều, làm ít, làm không đến nơi đến chốn hoặc không
làm còn diễn ra ở nhiều nơi”.
- Thứ tư, quan liêu, xa dân, thích nghe thành tích, ngại nghe sự
thật. Trong Đảng ta hiện nay còn không ít cấp ủy, người lãnh đạo… còn xa

Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, dẫn ra kết quả một cuộc điều tra, khảo sát của
thanh tra Bộ GD- ĐT với 1.827 SV tại 12 cơ sở giáo dục cho thấy: 89% SV
từng sử dụng tài liệu trong phòng thi, 85% từng quay cóp, 42% sao chép
luận văn, đồ án, 36% từng xin hoặc mua điểm
Nội dung khảo
sát
Tiểu học Trung học cơ sở Trung học phổ
thông
Tỉ lệ đi học ko
đúng giờ (%)
20 21 58
Tỉ lệ quay cóp 8 56 60
Tỉ lệ nói dối cha
mẹ
22 50 64
Vi phạm luật giao
thông
4 35 70
(Nguồn: Kết quả khảo sát của Viện Nghiên cứu và phát triển giáo dục Việt
Nam)
[1]
[1] theo />ngai-tu-mam-non-den-DH.html
Thượng Hoàng Vinh. XD09A4 9
Giá trị đạo đức trong tư tưởng Hồ Chí Minh
2.3. Đạo đức xã hội
Hiện trạng đạo đức suy thoái gây nhức nhối cho xã hội, làm cho lòng
dân không yên, xã hội tiềm ẩn những mất ổn định. An ninh xã hội và an toàn
cuộc sống bị đe dọa.
Những biểu hiện đó chứng tỏ rằng, dù đã ra khỏi lạm phát và khủng hoảng
kinh tế từ năm 1996, nhưng giờ đây dường như chúng ta đang phải đối mặt

Giá trị đạo đức trong tư tưởng Hồ Chí Minh
trò quyết định của nhân tố con người, đó phải là những con người phát triển
cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, trong sáng về đạo đức, phong phú về
tinh thần, trong đó đạo đức mới là một động lực tinh thần to lớn thúc đẩy
phong trào thi đua yêu nước, hăng say lao động sản xuất, thực hành tiết
kiệm, phát huy sáng kiến kỹ thuật, làm việc có chất lượng và hiệu quả cao
của nhân dân lao động.
3.1. Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Ngày 7/11/2006, Bộ Chính trị đã ra Chỉ thị số 06 - CT/TW về tổ chức
cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.
Cuộc vận động được phát động rộng rãi trong toàn xã hội, bắt đầu từ ngày
3/2/2007 và tổng kết vào ngày 3/2/2011.
Mục đích của cuộc vận động là: Làm cho toàn Đảng, toàn dân nhận
thức sâu sắc về những nội dung cơ bản và giá trị to lớn của tư tưởng đạo đức
và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về ý thức
tu dưỡng, rèn luyện và làm theo tấm gương đạo đức của Người; đẩy lùi sự
suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và các tệ nạn xã hội, góp
phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội X của Đảng…các cuộc vận
động như
- Học tập đạo đức, tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng
trong sạch, vững mạnh "là đạo đức, là văn minh"
- Học tập và tèn luyện sức khoẻ theo
gương Bác hồ
3.2. Về nhận thức
3.2.1. Tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm
Hồ Chí Minh đã nhận xét: “ Tiết kiệm là không xa xỉ, không hoang
phí, không bừa bãi “.
Tiết kiệm không phải là bủn xỉn, mà những việc lợi ích cho đồng bào,
cho tổ quốc, là tích cực, tiết kiệm là để dần dần nâng cao mức sống của bộ
đội, cán bộ, nhân dân. Tiết kiệm là tích cực chứ không phải tiêu cực. Những

sống có trách nhiệm, không phung phí trong cuộc sống hằng ngày, khi thấy
người nào có tư tưởng quan liêu, sống lãng phí, bản thân phải cùng với nhân
dân đóng góp ý kiến, giúp nhau cùng sữa chữa với hướng tích cực, không lợi
dụng để trù dập.
Tránh xa các trường hợp, mua bằng, mua điểm, hối lộ giáo viên.
3.3.3. Hướng phấn đấu
Thương xuyên trau dồi, học tập và làm theo Tấm gương đạo đức Hồ
Chí Minh.
Luôn giữ gìn phẩm chất đạo đức cách mạng, có ý thức tập thể phấn
đấu vì lợi ích chung, có lối sống lành mạnh, trong sáng, giản dị, không phô
trương hình thức, nói đi đôi với làm, không quan liêu, tham nhũng, lãng phí.
Thượng Hoàng Vinh. XD09A4 12
Giá trị đạo đức trong tư tưởng Hồ Chí Minh
Tôi sẽ cố gắng xắp xếp công việc của mình ngày càng có tính khoa
học hơn để tránh lãng phí thời gian, trong cuộc sống thường ngày luôn lấy
phương châm sống để cho ngày mai.Khắc phục, nâng cao tính phê bình và
tự phê bình ngày càng tốt hơn.
Thượng Hoàng Vinh. XD09A4 13