Đề cương ôn tập môn Luật Hành chính
Việt Nam – Phần 3

Câu 12. Xử phạt vi phạm hành chính. Các nguyên tắc xử phạt vi phạm hành
chính. Phân biệt xử phạt hành chính với các biện pháp xử lý hành chính
khác?
TRẢ LỜI:
1. Xử phạt vi phạm hành chính:
Xử phạt VPHC là một loại hoạt động cưỡng chế hành chính cụ thể mang tính
quyền lực nhà nước phát sinh khi có VPHC; biêủ hiện ở vệc áp dụng các chhế tài
hành chính mang tính chất trừng phạt, gây cho đối tượng bị áp dụng thiệt hại về
vật chất hoặc tinh thần và do các chủ thể có thẩm quyền nhân danh nhà nước thực
hiện theo quy định của pháp luật.
2. Các nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính:
a. Các nguyên tắc phân định thẩm quyền:
- UBND các cấp có thẩm quyền xử phạt các VPHC trong các lĩnh vực quản lý nhà
nước ở địa phương.
- Cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành có thẩm quyền xử phạt các VPHC
thuộc lĩnh vực hoặc ngành mình quản lý.
- Trường hợp VPHC thuộc thẩm quyền xử phạt của nhiều cơ quan thì việc xử phạt
do cơ quan thụ lý đầu tiên thực hiện.
b. Các nguyên tắc xử phạt các vi phạm hành chính:
- Mọi VPHC phải được phát hiện kịp thời và phải bị đình chỉ ngay. Việc xử lý
phải được tiến hành nhanh chóng, công minh; mọi hậu quả do VPHC gây nên phải
được khắc phục theo đúng pháp luật.
- Việc xử phạt VPHC phải do người có thẩm quyền tiến hành theo đúng quy định
của pháp luật.
- Cá nhân, tổ chức chỉ bị xử phạt VPHC khi có hành vi vi phạm do pháp luật quy
định.
- Một hành vi VPHC chỉ bị xử phạt một lần.
Một người thực hiện nhiều hành vi VPHC thì bị xử phạt về từng hành vi vi phạm;

d. các nguyên tắc xử lý khác:
Khi áp dụng các biện pháp cưỡng chế hành chính thuộc các nhóm xử lý khác cần
phải tuân thủ triệt để những nguyên tắc sau:
- Chỉ được phép áp dụng các biện pháp cưỡng chế khác khi văn bản pháp luật quy
định về xử phạt VPHC cho phép được áp dụng.
- Chỉ đựơc áp dụng biện pháp cưỡng chế khác kèm theo hình thức xử phạt mà
không áp dụng những biện pháp này một cách độc lập.
- Khi áp dụng các biện pháp cưỡng chế khác phải triệt để tuân thủ các thủ tục được
pháp luật quy định: Cơ quan, người có thẩm quyền phải chịu trách nhiệm về quyết
định áp dụng các biện pháp cưỡng chế khác của mình.
3. Phân biệt xử phạt hành chính với các biện pháp xử lý hành chính khác:
Xử phạt VPHC có bốn hình thức là cảnh cáo, phạt tiền, tước quyền sử dụng gấy
phép và tịch thu tang vật, phương tiện VPHC. Còn các biện pháp xử lý hành chính
khác là: giáo dục tại xã, phường, thị trấn; đưa vào trường giáo dưỡng; đưa vào cơ
sở giáo dục; dưa vào cơ sở chữa bệnh và quản chế hành chính.
Câu 13. Cưỡng chế hành chính và các biện pháp cưỡng chế hành chính?
TRẢ LỜI:
1. Cưỡng chế hành chính:
Cưỡng chế hành chính bao gồm toàn bộ các biện pháp hạn chế uyền, bổ sung
nghiã vụ mới và thực hiện bắt buộc nghĩa vụ đã không được thực hiện do luật
hành chính quy định, được áp dụng trong lĩnh vực quản lý hành chính nhà nước,
nhằm mục đích bảo vệ trật tự pháp luật.
Cưỡng chế hành chính là loại hình cưỡng chế độc lập trong hệ thống các biện pháp
cưỡng chế nhà nước. Nó có những đặc điểm riêng phân biệt nó với các loại hình
cưỡng chế nhà nước khác. Đó là:
- Cưỡng chế hành chính là loại cưỡng chế nhà nước được áp dụng trong quản lý
hành chính nhà nước.
- Các biện pháp cưỡng chế hành chính được áp dụng chủ yếu bỡi các cơ quan quản
lý hành chính nhà nước.
- Các biện pháp cưỡng chế hành chính được áp dụng theo thủ tục hành chính.

Trong luật hành chính, các biện pháp khôi phục hành chính nhiều và đa dạng:
buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu đã bi thay đổi do VPHC, buộc tháo dỡ công
trình xây dựng trái phép, buộc thực hiện nghĩa vụ đóng thuế Nhóm các biện
pháp khôi phục hành chính thực chất là chế tài hành chính. Bởi vì nó giải quyết
vvề thực chất vi phạm pháp luật và thể hiện là hậu quả kết cục của vi phạm pháp
luật.
+ Các biện pháp phạt hành chính: chúng được áp dụng trên cơ sở VPHC đã xảy ra,
nhằm mục đích trừng trị người vi phạm
Trong các nhóm biện pháp cưỡng chế hành chính này chỉ có biện pháp phòng
ngừa hành chính được áp dụng một cách độc lập. ba biện pháp còn lại nói chung
được áp dụng trong các mối quan hệ với nhau.
Câu 14. Địa vị pháp lý hành chính của Chính phủ. Quyền hạn của Chính phủ
và Thủ tướng Chính phủ?
TRẢ LỜI:
1. Địa vị pháp lý hành chính của Chính phủ:
Theo hiến pháp năm 1992:
Chính phủ là cơ quan chấp hành của Quốc hội, cơ quan hành chính Nhà nước cao
nhất của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Chính phủ thống nhất quản lý việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn
hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại của Nhà nước; bảo đảm hiệu lực của
bộ máy Nhà nước từ trung ương đến cơ sở; bảo đảm việc tôn trọng và chấp hành
Hiến pháp và pháp luật; phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc, bảo đảm ổn định và nâng cao đời sống vật chất và văn
hoá của nhân dân.
2. Quyền hạn của Chính phủ:
Chính phủ có những nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:
1- Lãnh đạo công tác của các Bộ, các cơ quan ngang Bộ và các cơ quan thuộc
Chính phủ, Uỷ ban nhân dân các cấp, xây dựng và kiện toàn hệ thống thống nhất
bộ máy hành chính Nhà nước từ trung ương đến cơ sở; hướng dẫn, kiểm tra Hội
đồng nhân dân thực hiện các văn bản của cơ quan Nhà nước cấp trên; tạo điều kiện

thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình; tạo điều kiện để các tổ chức đó hoạt
động có hiệu quả.
3. Quyền hạn của Thủ tướng Chính phủ:
Thủ tướng Chính phủ có những nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:
1- Lãnh đạo công tác của Chính phủ, các thành viên Chính phủ, Uỷ ban nhân dân
các cấp; chủ toạ các phiên họp của Chính phủ;
2- Đề nghị Quốc hội thành lập hoặc bãi bỏ các Bộ và các cơ quan ngang Bộ; trình
Quốc hội và trong thời gian Quốc hội không họp, trình Uỷ ban thường vụ Quốc
hội phê chuẩn đề nghị về việc bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Phó Thủ tướng,
Bộ trưởng, các thành viên khác của Chính phủ;
3- Bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức các Thứ trưởng và chức vụ tương đương; phê
chuẩn việc bầu cử; miễn nhiệm, điều động, cách chức Chủ tịch, các Phó Chủ tịch
Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương;
4- Đình chỉ việc thi hành hoặc bãi bỏ những quyết định, chỉ thị, thông tư của Bộ
trưởng, các thành viên khác của Chính phủ, quyết định, chỉ thị của Uỷ ban nhân
dân và Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trái với
Hiến pháp, luật và các văn bản của các cơ quan Nhà nước cấp trên;
5- Đình chỉ việc thi hành những nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố
trực thuộc trung ương trái với Hiến pháp, luật và các văn bản của các cơ quan Nhà
nước cấp trên, đồng thời đề nghị Uỷ ban thường vụ Quốc hội bãi bỏ;
6- Thực hiện chế độ báo cáo trước nhân dân qua các phương tiện thông tin đại
chúng về những vấn đề quan trọng mà Chính phủ phải giải quyết.
Câu 15. Cơ quan hành chính địa phương?
TRẢ LỜI:
Cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương là một loại cơ quan của chính quyền
địa phương do cơ quan quyền lực nhà nước cùng cấp bầu ra; vừa là cơ quan chấp
hành của cơ quan quyền lực nhà nước cùng cấp vừa phục tùng cơ quan hành chính
nhà nước cấp trên, có chức năng cơ bản là quản lý hành chính nhà nước trong
phạm vi địa phương.
Theo Hiến pháp năm 1992:

dân cấp dưới, đồng thời đề nghị Hội đồng nhân dân cấp mình bãi bỏ những nghị
quyết đó.
Về tổ chức:
UBND do Hội đồng nhân dân bầu ra gồm có Chủ tịch, Phó chủ tịch và Uỷ viên.
Chủ tịch UBND là đại biểu HĐND. Các thành viên khác không nhất thiết là đại
biểu HĐND.
Số lượng thành viên UBND mỗi cấp được quy định:
- UBND cấp tỉnh có từ chín đến mười một thành viên; UBND thành phố Hà Nội
và thành phố HCM có không quá mười ba uỷ viên.
- UBND cấp huyện có từ bảy đến chín thành viên.
- UBND cấp xã có từ năm đến bảy thành viên.
UBND mỗi tháng họp ít nhất một lần. UBND thảo luận tập thể và quyết định theo
đa số các vấn đề sau:
- Chương trình làm việc của UBND.
- Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; dự toán ngân sách, quyết toán ngân sách
hàng năm và quỹ dự trữ của địa phương trình HĐND.
- Các biện pháp thực hiện nghị quyết của HĐND về kinh tế - xã hội, thông qua báo
cáo của UBND trước HĐND.
- Đề án thành lập mới, sát nhập, giải thể các cơ quan chuyên môn thuộc UBND và
việc phân vạch địa giới đơn vị hành chính ở địa phương.
Các cơ quan chuyên môn thuộc UBND:
Các cơ quan chuyên môn thuộc UBND giúp UBND cùng cấp thực hiện chức năng
quản lý nhà nước ở địa phương và bảo đảm sự thống nhất quản lý của ngành hoặc
lĩnh vực công tác từ trung ương đến cơ sở.
Các cơ quan chuyên môn thuộc UBND chịu sự chỉ đạo và quản lý về tổ chức, biên
chế và công tác của UBND cấp mình, đồng thời chịu sự chỉ đạo về nghgiệp vụ của
cơ quan chuyên môn cấp trên.
Câu 16. Cán bộ, công chức. Quy chế cán bộ, công chức?
TRẢ LỜI:
1. Cán bộ, công chức:

quyền.
Và các nghĩa vụ khác do pháp luật quy định.
b. CBCC có các quyền lợi sau:
- Được nghỉ hàng năm và nghỉ việc riêng theo quy định của Luật lao động.
- Trong trường hợp có lý do chính đáng được nghỉ không hưởng lương sau khi
được sự đồng ý của người đứng đầu cơ quan, tổ chức sử dụng CBCC.
- Được hưởng các chế độ trợ cấp bảo hiểm xã hội, ốm đau, tai nạn lao động, bệnh
nghề nghiệp, thai sản, hưu trí và chế độ tử tuất theo quy định của bộ luật lao động.
- Được hưởng chhế độ hưu trí, thôi việc theo quy định.
- CBCC là nữ còn được hưởng các quyền lợi quy định của bộ luật lao động.
- Được hưởng các quyền lợi do pháp luật quy định.
c. Khen thưởng và xử lý vi phạm:
CBCC có thành tích trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ thì được xét khen
thưởng theo các hình thức sau:
1) Giấy khen; 2) bằng khen; 3) danh hiệu vinh dự nhà nước; 4) huy chương; 5)
Huân chương. Việc khen thưởng CBCC được thực hiện theo quy định của pháp
luật. CBCC lập thành tích xuất sắc trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ thì
được xét nnâng ngạch, nâng bậc lương trước thời hạn.
CBCC vi phạm các quy định của pháp luật nếu chưa đến mức độ bị truy cứu trách
nhiệm hình sự, thì tuỳ theo tính chất và mức độ vi phạm phải chịu một trong các
hình thức kỷ luật sau; 1) khiển trách; 2) cảnh cáo; 3) hạ bậc lương; 4) hạ ngạch; 5)
cách chức; 6) buộc thôi việc. Việc xử lý kỷ luật thuộc thẩm quyền của cơ quan, tổ
chức quản lý CBCC.
Ngoài ra quy chế về CBCC còn có những quy định về; Những việc CBCC không
được làm; Bầu cử, tuyển dụng, sử dụng CBCC và quản lý CBCC.