Siêu âm tim
(Kỳ 2
3.1.2. Động mạch chủ và van động mạch chủ:
- Trên siêu âm, động mạch chủ và van động mạch chủ được thăm dò chủ
yếu ở các mặt cắt cạnh ức trục dài, cạnh ức trục ngắn mặt cắt qua 5 buồng tim từ
mỏm.
- Van động mạch chủ bao gồm 3 lá van hình tổ chim: lá van động mạch
vành phải, lá van động mạch vành trái và lá van không vành (do tương ứng với
chỗ xuất phát của các động mạch vành trái và phải). Bình thường, các lá van này
thanh mảnh, đóng mở nhịp nhàng theo chu chuyển tim (mở khi thời kỳ tâm thu,
đóng ở thời kỳ tâm trương).
- Trên siêu âm kiểu TM: thành trước và thành sau động mạch chủ được
thấy là 2 đường song song với nhau, di động ra trước trong thời kỳ tâm thu và di
động ra sau trong thời kỳ tâm trương. Đường kính ngang gốc động mạch chủ bình
thường là 27,97 ± 2,84mm. Trên siêu âm TM, chùm tia siêu âm chỉ cắt qua được 2
lá van động mạch chủ là lá van vành phải (phía trên) và lá không vành (phía dưới).
Trong thời kỳ tâm trương, các lá van của động mạch chủ đóng lại tạo ra một
đường thẳng; trong thời kỳ tâm thu chúng mở ra sát thành động mạch chủ, có dạng
hình hộp.
Tỷ lệ đường kính của nhĩ trái so với động mạch chủ ở phần gốc khoảng
bằng 1.
- Siêu âm 2D:
Ở mặt cắt dọc từ cạnh ức trái, ta thấy lá van động mạch vành phải và lá
không vành của động mạch chủ áp sát nhau thành một đường thẳng ở chính giữa
lòng động mạch chủ ở thời kỳ tâm trương. Ở mặt cắt này, ta nhìn được xoang
Valsalva, đánh giá được sự liên tục của vách liên thất với động mạch chủ thành
trước cũng như sự liên tục của thành sau động mạch chủ với lá trước của van 2 lá.
Ở mặt cắt ngang từ cạnh ức trái qua vị trí động mạch chủ, ta thấy được 3 lá
van của động mạch chủ, có thể đo được diện tích của van mở ra trong thời kỳ tâm
thu.
Đặt đầu dò ở hõm ức thấy được hình ảnh toàn bộ quai động mạch chủ, nhất

dốc tâm trương EF của van động mạch phổi để đánh giá áp lực động mạch phổi.
- Qua phổ hở van động mạch phổi có thể ước lượng được áp lực tâm trương
của động mạch phổi và áp lực trung bình của động mạch phổi.
- Qua thời gian tăng tốc của dòng ra thất phải tại van động mạch phổi có thể
ước lượng được áp lực động mạch phổi trung bình.
*Một số biểu hiện bệnh lý của van động mạch phổi:
. Hở van mức độ nặng.
. Van động mạch phổi dày, hẹp
Tóm lại: các thay đổi về hình thái các van tim nói chung rất đa dạng về tính
chất, cấu trúc của van và tổ chức dưới van đến số lượng các lá van, cột cơ dây
chằng siêu âm có giá trị rất lớn trong xác định và đánh giá mức độ các tổn
thương trên.