Khám các dây thần kinh sọ não
(Kỳ 1)
1. Mở đầu.
1.1. Đặc điểm của các dây thần kinh sọ não:
+ Về giải phẫu chúng cùng xuất phát hoặc kết thúc ở thân não (trừ dây I, II
và dây XI). Phần lớn các dây thần kinh sọ tách khỏi não ở mặt bụng của thân não
(trừ dây IV, tách khỏi não từ mặt lưng của thân não).
+ Về chức năng chúng đều là các dây thần kinh ngoại vi như các dây thần
kinh tủy sống, có chức năng vận động, cảm giác, thực vật dinh dưỡng và phản xạ.
Tuy nhiên không phải dây thần kinh nào cũng có đầy đủ các chức năng kể trên, có
những dây chỉ có một trong các chức năng trên (các dây thuần vận động hoặc
thuần cảm giác), cũng có các dây có nhiều chức năng (dây hỗn hợp).
+Trên lâm sàng những tổn thương ở đoạn trên nhân sẽ gây liệt trung ương,
còn những tổn thương từ nhân ra sẽ gây liệt ngoại vi các dây thần kinh sọ não
tương ứng.
1.2. Tên và chức năng của các dây thần kinh sọ não:
Bảng 1. Tên và chức năng của các dây TK sọ não
Tên gọi
Dây
TK
Việt Nam LaTinh
Chức năng
I Dây kh
ứu
giác
Nervus
Olfactorius
Ngửi
II Dây th
ị
giác

N. Abducens Vận động nhãn c
ầu ra
ngoài (sang hai bên)
VII

Dây mặt N. Facialis Vị giác, tiết lệ, tiết nư
ớc
bọt, vận động các c
ơ bám da
mặt
VIII

Dây
thính l
ực,
tiền đình
N.
Vestibulocochlearis
Nghe, thăng bằng
IX Dây thi
ệt
hầu
N.
Glossopharyngeus
Nuốt, vị giác, tiết nư
ớc
bọt
X Dây phế vị

N. Vagus Nuốt, nâng màn h