Gi¸o ¸n ®¹i sè 7 gv Ngun Minh Ph ỵng thcs V©n D ¬ng
Ngµy d¹y: 24/8/2009
CHƯƠNG I
SỐ HỮU TỈ. SỐ THỰC
Tiết 1: Bài 1: TẬP HP Q CÁC SỐ HỮU TỈ.
I Mục t iªu.
- KiÕn thøc: Học sinh hiểu được khái niệm số hữu tỉ, biết cách biểu
diễn một số hữu tỉ trên trục số, biết cách so sánh hai số hữu tỉ.
- KÜ n¨ng: Nhận biết được mối quan hệ giữa 3 tập hợp N, Z, Q.
- Th¸i ®é: H×nh thµnh ®øc tÝnh cÈn thËn trong lµm to¸n.
II. Chuẩn bò:
- GV: SGK, thước thẳng.
- HS: SGK, thước, bảng phụ.
III. Tiến trình:

1
Gi¸o ¸n ®¹i sè 7 gv Ngun Minh Ph ỵng thcs V©n D ¬ng

Hoạt động của GV Hoạt động của
HS
Ghi bảng
Ho¹t ®éng 1. KiĨm tra bµi cò(5'):
C©u hái:
1. Nªu ®Þnh nghÜa ph©n sè b»ng nhau?
Cho vÝ dơ ?
2. Cho ph©n sè
7
1−
. T×m c¸c ph©n sè b»ng
ph©n sè ®· cho.
HS: Tr¶ lêi

dạng
b
a
, với a, b є
Z, b≠0.
- Tập hợp số hữu
tỉ, kí hiệu : Q
?1.
?2.
- GV treo bảng phụ hình trục số.
- Cho Hs tự đọc VD1, 2/SGK, hoạt động
nhóm bài 2/SGK-7.
- Gọi các nhóm lên kiểm tra.

- Hs tự đọc
VD.
- Hoạt động
nhóm.
- Đại diện
nhóm lên bảng
trình bày.
2. Biểu diễn số
hữu tỉ trên trục
số:
VD: Biểu diễn
5
3

và -
5

cách viết chung
dưới dạng phân số
rồi so sánh hai
phân số đó.
- Số hữu tỉ lớn hơn
0 là số hữu tỉ
dương, nhỏ hơn 0
là số hữu tỉ âm, 0
2
0
-1
1
Gi¸o ¸n ®¹i sè 7 gv Ngun Minh Ph ỵng thcs V©n D ¬ng
Ngµy d¹y: 26/8/2009
Tiết 2: Bài 2: CỘNG, TRỪ SỐ HỮU TỈ
I.Mơc tiªu.
- KiÕn thøc. HS nắm vững qui tắc cộng trừ hai hay nhiều số hữu tỉ, qui
tắc chuyển vế.
- KÜ n¨ng. Có kỹ năng làm các phép toán cộng trừ các số hữu tỉ nhanh
chóng.
- Th¸i ®é: H×nh thµnh ®øc tÝnh cÈn thËn trong lµm to¸n.
II. Chuẩn bò:
- GV: SGK, thước thẳng.
- HS: SGK, thước, bảng phụ.
III. Tiến trình:
Hoạt động của GV Họat động của HS Ghi bảng
Ho¹t ®éng 1. Kiểm tra
bài cũ:(5’)
-Thế nào là số hữu tỉ,
cho 3 VD.

x+y =
m
a
+
m
b
=
m
ba +

x-y =
m
a
-
m
b
=
m
ba −
?1
a. 0,6+
3
2
−
=
5
3
+
3
2−

bài 9a, b, bài 10.
Ho¹t ®éng 4 : H íng
dÉn vỊ nhµ (1')
-Học kỹ các qui tắc.
-Làm bài 6/SGK, bài
15, 16/SBT.
-HS: Khi chuyển một
số hạng từ vế này sang
vế kia của một đẳng
thức ta phải đổi dấu số
hạng đó.
- Đọc qui tắc.
- Đọc VD.
- HS lên bảng làm.
* Chú ý : HS Đọc
SGK/9
2. Qui tắc chuyển vế :
Qui tắc : SGK
?2
a. x -
2
1
= -
3
2
x = -
3
2
+
2

Ngµy d¹y: 31/8/2009
Tiết 3: Bài 3: NHÂN, CHIA SỐ HỮU TỈ
I Mơc tiªu:
-KiÕn thøc:- Học sinh nắm vững qui tắc nhân, chia số hữu tỉ.
-KÜ n¨ng: Có kỹ năng nhân, chia số hữu tỉ nhanh và đúng.
-Th¸i ®é: H×nh thµnh ®øc tÝnh cÈn thËn trong lµm to¸n.
II. Chuẩn bò:
- GV: Bảng phụ ghi công thức.
- HS : Ôn lại qui tắc nhân, chia hai phân số.
III. Tiến trình:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng
Ho¹t ®éng 1. Kiểm tra
bài cũ (7’)
-Muốn cộng trừ hai số
hữu tỉ ta làm như thế
nào? Viết công thức tổng
qua
-Phát biểu qui tắc chuyển
vế.
-Làm bài 16/SBT.
Ho¹t ®éng 2 . Bài mới :
(20')
-GV : Để nhân hay chia hai
số hữu tỉ ta làm như thế
nào ?
- Nêu tính chất của phép
nhân số hữu tỉ.
HS ph¸t biĨu vµ viÕt
c«ng thøc
1HS lªn lµm bµi 16 SBT

4
3−
.
2
5
=
2.4
5).3(−
=
=
8
15−
- GV: Yêu cầu HS lên bảng
lập công thức chia hai số
hữu tỉ.
- Gọi hai HS làm ?/SGK
- Cho HS đọc phần chú ý.
- HS: lên bảng viết
công thức.
- Làm bài tập. 2. Chia hai số hữu tỉ:
Với x=
b
a
, y=
d
c
(y≠0)

6
Gi¸o ¸n ®¹i sè 7 gv Ngun Minh Ph ỵng thcs V©n D ¬ng

=
cb
da
.
.
VÝ dơ:
-0,4:(
3
2−
)=
5
2−
.
2
3
−
=
5
3

Chú ý: SGK-11

7
Gi¸o ¸n ®¹i sè 7 gv Ngun Minh Ph ỵng thcs V©n D ¬ng
Ngµy d¹y: 4/9/2009
Tiết 4: Bài 4: GIÁ TRỊ TUYỆT ĐỐI CỦA MỘT SỐ HỮU TỈ
CỘNG, TRỪ, NHÂN, CHIA SỐ THẬP PHÂN
I . Mơc tiªu.
- KiÕn thøc:- Học sinh hiểu khái niệm giá trò tuyệt đối của mét số hữu tỉ.
- Xác đònh được giá trò tuyệt đối của mét số hữu tỉ.

- Tương tự hãy phát
biểu GTTĐ của số
nguyên x.
HS nªu GTT§
1 HS lªn b¶ng lµm BT
- HS:GTTĐ của số
nguyên a là khoảng
cách từ điểm a đến
điểm 0 trên trục số.
- Tương tự: GTTĐ của
số hữu tỉ x là khoảng
cách từ điểm x đến
điểm 0 trên trục số.
- Làm ?1.
- Rút ra nhận xét:
1.Giá trò tuyệt đối của số
hữu :
- GTTĐ của số hữu tỉ x,kí
hiệu
| x | , là khoảng cách từ
điểm x đến điểm 0 trên
trục số.
| x | = x nếu x
≥
0
-x nếu x < 0
- Nhận xét:
Với mọi x є Q, ta luôn có
| x |
≥

7
1
⇒
| x | =
7
1
c. x = -3
5
1
⇒
| x | = 3
5
1
d. x = 0
⇒
| x | = 0
- GV: Trong thực tế khi
cộng, trừ, nhân, chia số
thập phân ta áp dụng
qui tắc như số nguyên
- Yêu cầu Hs đọc SGK.
- Làm ?3.
Ho¹t ®éng 3.Củng
cố(15’):
- Nhắc lại GTTĐ của
số hữu tỉ.Cho VD.
- Hoạt động nhóm bài
17,19,20/SGK.
Ho¹t ®éng 4. H íng
dÉn vỊ nhµ.(1')

-KÜ n¨ng: Rèn luyện kỹ năng so sánh, tìm x, tính giá thò biểu thức, sử
dụng máy tính.
Phát triển tư duy qua các bài toán tìm GTLN, GTNN của một biểu thức.
-Th¸i ®é: H×nh thµnh ®øc tÝnh cÈn thËn trong lµm to¸n.
III. Chuẩn bò:
- GV: Bảng phụ.
- HS: Bảng nhóm,máy tính.
III. Tiến trình:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng
Hoạt động 1: KiĨm tra
Trong giê lun tËp
Ho¹t ®éng 2: Bµi míi
(44')
-GV: Yêu cầu Hs đọc
đề và làm bài 28/SBT
- Cho Hs nhắc lại qui
tắc dấu ngoặc đã học.
- Yêu cầu Hs nói cách
làm bài 29/SBT.
- Hoạt động nhóm bài
24/SGK.
Mời đại diện 2 nhóm
lên trình bày,kiểm tra
các nhóm còn lại.
- Hs đọc đề,làm bài
vào tập.
4 Hs lên bảng
trình bày.
- Hs: Khi bỏ dấu
ngoặc có dấu trừ

3
) – (-
4
3
+
5
2
)
= -
5
3
-
4
3
+
4
3
-
5
2
= -1
Bài 29/SBT:

10
Gi¸o ¸n ®¹i sè 7 gv Ngun Minh Ph ỵng thcs V©n D ¬ng
P = (-2) : (
2
3
)
2

dẫn.
- thực hành.
Sử dụng máy tính bỏ túi
- Hoạt động nhóm bài
25/SGK.
- Làm bài 32/SBT:
Tìm GTLN: A = 0,5 -|x
– 3,5|
-Làm bài 33/SBT:
Tìm GTNN:
C = 1,7 + |3,4 –x|
Ho¹t ®éng3 Cđng cè
Lµm trong giê
Ho¹t ®éng 4.H íng
dÉn vỊ nhµ :(1')
-Xem lại các bài tập
đã làm.
-Làm bài 23/SGK,
32B/SBT,33D/SBT.
- Hoạt động nhóm. Tìm x,tìm GTLN,GTNN
Bài 32/SBT:
Ta có:|x – 3,5|
≥
0
GTLN A = 0,5 khi |x – 3,5| =
0 hay x = 3,5
Bài 33/SBT:
Ta có: |3,4 –x|
≥
0

-GV: Đặt vấn đề.
Tương tự đối với số tự nhiên
hãy ĐN lũy thừa bậc n(n
∈

N,n > 1) của số hữu tỉ x.
-GV: Giới thiệu các qui ước.
- Yêu cầu Hs làm ?1
Gọi Hs lên bảng.
1 HS lªn b¶ng lµm
1 HS nªu quy t¾c
-Hs: lũy thừa bậc
n của số hữu tỉ x
là tích của n thừa
số bằng nhau,mỗi
thừa số bằng x.
- Nghe GV giới
thiệu.
- Làm ?1.
1.Lũy thừa với số mũ
tự nhiên:
- ĐN: SGK/17
x
n
= x.x.x…x
( n thừa số)
(x
∈
Q,n
∈


= a
n
/b
n
?1
(-0,5)
2
= 0,25
(-
5
2
)
2
= -(
125
8
)
(-0,5)
3
= -0,125
(9,7)
0
= 1

12
Gi¸o ¸n ®¹i sè 7 gv Ngun Minh Ph ỵng thcs V©n D ¬ng
-GV : Cho a
∈
N,m,n

-Làm ?2
-Hs : phát biểu.

a
m
. a
n
= a
m+n
a
m
: a
n
= a
m-n
x
m
. x
n
= x
m+n
x
m
: x
n
= x
m-n
-Làm ?2
2.Tích và thương của
hai lũy thừa cùng cơ

=
(-3)
5
b. (-0,25)
5
: (-0,25)
3

= (-0,25)
5-3
= (-0,25)
2-GV:Yêu cầu HS làm nhanh ?
3 vào bảng.
- Đặt vấn đề: Để tính lũy
thừa của lũy thừa ta làm như
thế nào?
- Làm nhanh ?4 vào sách.
-GV đưa bài tập điền đúng
sai:
1. 2
3
. 2
4
= 2
12
2. 2
3

thừa:
( x
m
)
n
= x
m.n
Chú ý:
Khi tính lũy thừa của
một lũy thừa, ta giữ
nguyên cơ số và nhân
hai số mũ.

13
Gi¸o ¸n ®¹i sè 7 gv Ngun Minh Ph ỵng thcs V©n D ¬ng
39,42,43/SBT.
Ngµy d¹y: 14/9/2009
Tiết 7: Bài 6: LŨY THỪA CỦA MỘT SỐ HỮU TỈ
I. Mục đích yêu cầu:
- - KiÕn thøc: Học sinh n¾m vững qui tắc lũy thừa của một tích,của một th-
¬ng.
- KÜ n¨ng: Có kỹ năng vận dụng các qui tắc để tính nhanh.
-Th¸i ®é: RÌn HS tÝnh c¸ch cÈn thËn,rÌn tÝnh ch¨m chØ, kÜ n¨ng tr×nh bÇy bµi
tËp.
II. Chuẩn bò:
- GV: SGK,bảng công thức.
- HS: SGK,bảng nhóm.
III. Tiến trình DH :
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng
Ho¹t ®éng 1 Kiểm

n
. y
m
Lũy thừa của một tích
bằng tích các lũy thừa.
?2
a. (
3
1
)
5
. 3
5
= (
3
1
.3)
5
= 1
b. (1,5)
3
. 8 = (1,5)
3
. 2
3

= (1,5.2)
3
=
27

y
x
)
n
=
n
n
y
x
( y
≠
0)
Lũy thừa của một
thương bằng thương các
lũy thừa.
?4
2
2
24
72
= (
24
72
)
2
= 3
2
= 9
( )
( )

?5
a. (0,125)
3
. 8
3
=
(0,125.8)
3
= 1
b. (-39)
4
: 13
4
= (-39:13)
4
= 81

15
Gi¸o ¸n ®¹i sè 7 gv Ngun Minh Ph ỵng thcs V©n D ¬ng
Ngµy d¹y:16/9/2009
Tiết 8: LUYỆN TẬP
I. Mục đích yêu cầu:
- KiÕn thøc: Củng cố các qui tắc nhân, chia hai lũy thừa cùng cơ số, qui tắc
lũy thừa của lũy thừa,lũy thừa của một tích, của một thương.
- KÜ n¨ng:Rèn luyện kỹ năng vận dụng vào các dạng toán khác nhau.
- Th¸i ®é: RÌn HS tÝnh c¸ch cÈn thËn,rÌn tÝnh ch¨m chØ, kÜ n¨ng tr×nh bÇy bµi
tËp.
II. Chuẩn bò:
- GV: Bảng tổng hợp các công thức.
- HS: Bảng nhóm.

=
2
14
13






=
196
169
c.
55
44
4.25
20.5
=
4.25.4.25
20.5
44
44
=
100
1
.
4.25
20.5
4

−
=
( ) ( )
( )
4
5
45
5.3
6.10 −−

16
Gi¸o ¸n ®¹i sè 7 gv Ngun Minh Ph ỵng thcs V©n D ¬ng
=
( )
( )
45
4
4
55
5.3
3.2.5.2 −−
=
( )
3
5.2
9
−

= -853
3

1
.3
2
= 3
3
. 9 .
2
9
1
.9
= 3
3
b. 4.2
5
:
4
3
2
2
= 2
2
.2
5
:
4
3
2
2
= 2
7

- Hs: Ta đưa chúng về
cùng cơ số.
Tìm số chưa biết Bài
42/SGK
( )
81
3
n
−
= -27
⇒
(-3)
n
= 81.(-27)
⇒
(-3)
n
= (-3)
7
⇒
n = 7
8
n
: 2
n
= 4
⇒
n



6
.( 2
3
.
16
1
)
3.2 Tìm x:
a. | 2 – x | = 3,7
b. | 10 – x | + | 8 – x |
= 0
3.3 Tìm GTLN:
A = 8,7 - | x- 4 |
B = -| 4,8 – x | - 2
3.4 Tìm GTNN:
C = 1,7 + | 4 – x |
D = | x + 3,3 | - 5
Ho¹t ®éng 4. HDVN:
(1')
- Xem lại các bài tập
đã làm.
- Ôn lại hai phân số
bằng nhau.
a. 2.16
≥
2
n

≥
4

2
⇒
n є {3; 4; 5}
b. 9.27
≥
3
n

≥
243

⇒
3
5

≥
3
n

≥
3
5

⇒
n = 5

18
Gi¸o ¸n ®¹i sè 7 gv Ngun Minh Ph ỵng thcs V©n D ¬ng
Ngµy d¹y: 21/9/2009
Tiết 9: Bài 7: TỈ LỆ THỨC

số
15
10
và
7,2
8,1
bằng nhau.
Ta nói đẳng thức:
15
10
=
- HS: Tỉ lệ thức là đẳng
thức của hai tỉ số
b
a
=
d
c
- Hs nhắc lại ĐN.
- a,b,c,d : là số hạng.
a,d: ngoại tỉ.
b,c : trung tỉ.
1.Đònh nghóa:
Tỉ lệ thức là đẳng thức
của hai tỉ số
b
a
=
d
c

1
,
5
4
: 8 =
10
1
⇒

5
2
:4 =
5
4
: 8
b. -3
2
1
:7 =
2
1−
-2
5
2
: 7
5
1
=
3
1−

nào?
Ho¹t ®éng 3. Củng cố :
(5')
- Cho Hs nhắc lại ĐN,
tính chất của tỉ lệ thức.
- Hoạt động nhóm bài
44,47/SGK
- Trả lời nhanh bài
48.
Ho¹t ®éng 4. HDVN:
(1')
- Học thuộc các tính
chất của tỉ lệ thức.
- Làm bài 46/SGK,bài
- HS: Tương tự từ tỉ lệ
thức
b
a
=
d
c
ta có thể suy ra
a.d = b.c
-Làm ?2.
- Từ a.d = b.c thì ta suy
ra được 4 tỉ lệ thức :
Nếu a.d = b.c và a,b,c ,d
≠
0 ta có 4 tỉ lệ thức sau:
b

thì a.d=b.c
Tính chất 2 :
Nếu a.d = b.c và a,b,c ,d
≠
0 ta có 4 tỉ lệ thức sau:
b
a
=
d
c
;
c
a
=
d
b

b
d
=
a
c
;
c
d
=
a
b
bài 61/SBT-12(chỉ rõ
trung tỉ,ngoại tỉ)
1 HS nªu §N vµ TC
1S lµm BT 66/SBT
- HS : Cần xem hai tỉ số
đã cho có bằng nhau
không,nếu bằng nhau
thì ta lập được tỉ lệ thức.
- Lần lượt Hs lên bảng
trình bày.
- Hs làm miệng :
Ngoại tỉ
: a) -5,1 ; -1,15
b) 6
2
1
; 80
3
2
c) -0,375 ; 8,47
Dạng 1 : Nhận dạng tỉ lệ
thức
Bài 49/SGK
a.
25,5
5,3
=
525
350
=

Ta không

21
Gi¸o ¸n ®¹i sè 7 gv Ngun Minh Ph ỵng thcs V©n D ¬ng
Trung tỉ : a) 8,5 ; 0,69
b) 35
4
3
; 14
3
2
c) 0,875;
-3,63
lập được tỉ lệ thức.
c.
19,15
51,6
=
7
3
= 3:7
⇒
Lập được tỉ lệ thức.
d. -7: 4
3
2
=
2
3−


a. x
2
= (-15).(-60) = 900
⇒
x =
±
30
b. – x
2
= -2
25
8
=
25
16−
⇒
x =
±
5
4
Bài 70/SBT
a. 2x = 3,8. 2
3
2
:
4
1
2x =
15
608

sau:

22
Gi¸o ¸n ®¹i sè 7 gv Ngun Minh Ph ỵng thcs V©n D ¬ng
51/SGK.
- Làm miệng bài
52/SGK.
- Hoạt động nhóm bài
68/SBT,bài 72/SBT.
Ho¹t ®éng 3. Củng
cố :(14')
Kiểm tra 15 phút:
1. Lập tất cả các tỉ
lệ thức có từ các đẳng
thức sau(4đ)
a. 7.(-28) = 4. (-
49) b. 0,36.
4,25 = 0,9 . 1,7
2. Tìm x biết:(4đ)
a. 3,8 : (2x) =
4
1
:
2
3
2
b.
45−
x
=

6,3
;
6,3
5,1
=
8,4
2

2
8,4
=
5,1
6,3
;
6,3
8,4
=
5,1
2
Bài 68/SBT:
Ta có:
4 = 4
1
, 16 = 4
2
, 64 = 4
3
256 = 4
4
, 1024 = 4

⇒
ad = bc
⇒
ad + ab= bc + ab
⇒
a.(d + b) = b.(c +a)
⇒

b
a
=
db
ca
+
+23
Gi¸o ¸n ®¹i sè 7 gv Ngun Minh Ph ỵng thcs V©n D ¬ng
Ngµy d¹y: 28/9/2009
Tiết 11 - Bµi 8 : TÍNH CHẤT CỦA DÃY TỈ SỐ BẰNG NHAU

I. Mơc tiªu :
+ KiÕn thøc: Học sinh nắm vững tính chất của dãy tỉ số bằng nhau.
+ KÜ n¨ng: Vận dụng các tính chất đó vào giải các bài tập chia tỉ lệ.
+ Th¸i ®é: RÌn HS tÝnh c¸ch cÈn thËn,rÌn tÝnh ch¨m chØ, kÜ n¨ng tr×nh bÇy bµi
tËp.
II. Chn bÞ:
- GV: Bảng phụ.
- HS: Bảng nhóm.

(22’):
Yêu cầu Hs xem lại BT
phần Ktrabài cũ.
Nªu tÝnh chÊt cđa tØ lƯ
thøc
HS lµm BT ¸p dơng
- HS:

b
a
=
d
c
=
db
ca
+
+
=
db
ca
−
−
1.Tính chất cơ bản của
dãy tỉ số:
b
a
=
d
c

các tỉ số trên
- HS: Tham khảo cách
giải và hoạt động nhóm.
(b
≠
d, b
≠
-d)
Mở rộng:
b
a
=
d
c
=
f
e
=
fdb
eca
++
++
=
fdb
eca
+−
+−
(Giả thiết các tỉ số đều
có nghóa)
* Chú ý(7’) GV cho Hs

lệ với 2; 3; 5
?2.
Gọi số học sinh của ba
lớp 7A,7B,7C lần lượt
làa,b,c.
Ta có:
8
a
=
9
b
=
10
c

25

Trích đoạn Nhaọn xeựt:

---