Văn Hóa Giao Tiếp Của Người Nhật
Văn hóa Nhật Bản
Đối với người Nhật Bản, hoa anh đào không chỉ tượng trưng cho vẻ đẹp thanh cao mà
còn là nỗi buồn về sự ngắn ngủi, phù du và tính khiêm nhường, nhẫn nhịn. Cây hoa
anh đào đem tặng được xem như biểu tượng hòa bình của nước Nhật với các nước
khác trên thế giới. Hoa anh đào mọc ở Triều Tiên và Mỹ không có mùi hương. Trong
khi đó, ở Nhật Bản, người ta ngợi ca hương
thơm của hoa anh đào trong những vần
thơ.Hoa anh đào nở báo hiệu mùa xuân đến.
Suốt tuần lễ thứ hai của tháng Tư, lễ hội hoa
anh đào được tổ chức khắp nơi đón mùa xuân
mới và mọi người tụ tập trong các buổi tiệc
ngắm hoa “ohanami” (flower viewing party).
Mỗi khi mùa xuân đến, hoa đào như phủ khắp
đất nước Nhật Bản. Cả một màu hồng phấn ôm
trọn lấy núi đồi, lan tỏa khắp phố phường
tượng trưng cho một mùa lãng mạn và đẹp
nhất: mùa hoa anh đào.
Trong giao tiếp truyền thống của người Nhật có những quy tắc, lễ nghi mà mọi người
đều phải tuân theo tùy thuộc vào địa vị xã hội, mối quan hệ xã hội của từng người
tham gia giao tiếp. Những biểu hiện đầu tiên trong quá trình giao tiếp của người Nhật
là thực hiện những nghi thức chào hỏi. Tất cả các lời chào của người Nhật bao giờ
cũng phải cúi mình và kiểu cúi chào như thế nào phụ thuộc vào địa vị xã hội, từng
mối quan hệ xã hội của mỗi người khi tham gia giao tiếp.
Một quy tắc bất thành văn là “người dưới” bao giờ cũng phải chào “người trên” trước
và theo quy định đó thì người lớn tuổi là người trên
của người ít tuổi, nam là người trên đối với nữ, thầy là
người trên (không phụ thuộc vào tuổi tác, hoàn cảnh),
khách là người trên Người Nhật sử dụng ba kiểu cúi
chào sau:
+ Kiểu Saikeirei: cúi xuống từ từ và rất thấp là hình

đặc biệt tránh trở thành kẻ lố bịch, không đúng mực, khiếm nhã khi giao tiếp.
Người Nhật rất chú trọng làm sao cho người đối thoại cảm thấy dễ chịu. Họ không
bao giờ muốn làm phiền người khác bởi những cảm xúc riêng của mình, cho dù trong
lòng họ đang có chuyện đau buồn nhưng khi giao tiếp với người khác họ vẫn mỉm
cười.
+ Khi bước vào tiếp xúc, sau những lời chào hỏi xã giao, với cương vị chủ nhà, họ
thường chủ động đi vào vấn đề cần bàn bạc trước. Lúc câu hỏi được đưa ra có nghĩa
là công việc đã chính thức bắt đầu. Trong không khí căng thẳng, nếu bạn tạo được
tình huống vui vẻ gây cười thì sẽ tạo được ấn tượng tốt, nhưng nên dừng lại đúng lúc.
Người Nhật khi đang thực thi nhiệm vụ hoặc đang suy nghĩ thì không nên đưa ý kiến
chệch vấn đề đang bàn, nói những câu thiếu thông tin, hỏi về đời tư. Bạn sẽ bị đánh
giá là thiếu nghiêm túc, thậm chí sẽ gây ác cảm với họ.
Dù người Nhật rất khoan dung với người nước ngoài về khoản này, nhưng sẽ là một
lỗi trong giao tiếp nếu không dùng ngôn ngữ lễ phép và kính ngữ khi dùng tiếng Nhật
để nói chuyện với người có địa vị cao hơn. Kính ngữ “san” có thể dùng khi bạn nói
tiếng Anh nhưng đừng dùng nó để gọi chính mình. Tên người Nhật có họ để phía
trước nhưng họ cũng thường để ngược lại vì lợi ích của người Tây phương trong giao
tiếp.
Nụ cười hay tiếng cười của người Nhật có thể là do họ cảm thấy bối rối hoặc khó
chịu, và có thể không mang nghĩa là họ đang vui.
Sẽ là thô lỗ nếu khi không gửi thiệp trong ngày Tết của Nhật khi nhận được thiệp gửi
cho bạn. Nhưng nếu gửi thiệp ấy tới một tang gia chưa giáp năm là lỗi trong giao tiếp.
Với người Nhật, việc tặng tiền thường bị xem là thô lỗ, tiền mặt là loại quà cáp quy
chuẩn trong đám cưới hay cho trẻ em trong năm mới.
Khi gọi ai đó bằng cách vẫy tay, nên để tay thẳng, lòng
bàn tay hướng xuống, sau đó quạt các ngón tay xuống,
việc cong một vài ngón tay trong không khí là cử chỉ
tục tĩu. Sẽ là một lỗi trong giao tiếp nếu chỉ tay trực
tiếp vào người khác, thay vào đó ta mở rộng bàn tay
ngửa lên trên như thể đang bưng một cái mâm và chỉ