Trang 109
Giáo trình: Phân tích thiết kế hệ thống Giảng viên: Lê Đắc Nhường

G
Chương 13
Vận hành và bảo trì hệ thống

13.1. Tổng quan về vận hành và hỗ trợ hệ thống
Hỗ trợ hệ thống (Systems support) là việc hỗ trợ về mặt kỹ thuật cho người sử dụng cũng
như việc bảo trì để sửa lỗi hoặc đáp ứng những yêu cầu mới xuất hiện.Vận hành hệ thống
(Systems operation) là việc thực thi hàng ngày của một hệ thống thông tin.
Các hoạt động hỗ trợ hệ thống:
 Bảo trì hệ thống (Program maintenance) sửa các lỗi xuất hiện trong quá trình phát
triển hệ thống
 Phục hồi hệ thống (System recovery) là việc phục hồi lại hệ thống và dữ liệu sau
khi xảy ra sự cố
 Hỗ trợ kỹ thuật (Technical support) là bất kỳ sự trợ giúp nào được cung cấp cho
người sử dụng trong trường hợp cần thiết
 Nâng cấp hệ thống (System enhancement) là việc cải thiện hệ thống để xử lý các
vấn đề nghiệp vụ hoặc vấn đề kỹ thuật hay yêu cầu kỹ thuật mới
13.2. Bảo trì hệ thống
Các nguyên nhân gây lỗi:
 Các yêu cầu không được xem xét kỹ
 Các yêu cầu không được truyền đạt chính xác
 Các yêu cầu bị hiểu sai
 Các yêu cầu hoặc bản thiết kế bị cài đặt không chính xác
 Sử dụng sai mục đích chương trình
Các mục tiêu của việc bảo trì hệ thống:

 Mã chết (là những câu lệnh không thể thực hiện được – thường bị bỏ qua trong các
lần kiểm thử và bắt lỗi trước đây)
 Tài liệu không tốt hoặc không đầy đủ
13.2.4. Kiểm thử chương trình
Một phiên bản đề cử của chương trình phải được kiểm thử trước khi được đưa vào vận
hành. Dưới đây là những bước kiểm thử cần thiết hoặc tùy chọn:
 Kiểm thử bộ phận (Unit testing) cần thiết để đảm bảo rằng một chương trình độc
lập đã được sửa lỗi mà không gây ảnh hưởng ngoài dự đoán tới chương trình.
 Kiểm thử hệ thống (System testing) cần thiết để đảm bảo rằng toàn bộ ứng dụng
(trong đó chương trình đã được sửa chữa và kiểm thử là một phần) vẫn hoạt động
tốt trên phạm vi toàn hệ thống.
 Kiểm thử hồi quy (Regression testing) ngoại suy ảnh hưởng của các thay đổi tới
hiệu suất hệ thống (thông lượng và thời gian đáp ứng) bằng cách phân tích hiệu
suất trước và sau khi thực hiện thay đổi.
Kiểm soát phiên bản hay kiểm soát cấu hình (Version control/ Configuration Control) là
quá trình trong đó ta theo dõi những thay đổi đã có đối với chương trình để làm thuận tiện
việc tìm hiểu chương trình về sau.
13.3. Phục hồi hệ thống
Sự cố hệ thống là điều không thể tránh khỏi. Người phân tích hệ thống thường sửa lỗi hệ
thống hoặc haọt động như một cầu nối giữa người sử dụng và người có trách nhiệm sửa lỗi.
Các hoạt động phục hồi hệ thống có thể tóm tắt như sau:
Trong nhiều trường hợp, người phân tích hệ thống có thể ngồi tại máy tính của người
dùng để phục hồi hệ thống. Họ có thể cần phải cung cấp các chỉ dẫn để hiệu chỉnh cho người
dùng để tránh lặp lại sự cố.
Trong một số trường hợp, người phân tích phải liên hệ với nhân lực vận hành hệ thống để
sửa lỗi. Điều này thường cần thiết khi hệ thống có sử dụng máy chủ. Thường thì người quản
Trang 111

13.5. Nâng cấp hệ thống
13.5.1. Động lực của việc nâng cấp hệ thống
Hầu hết các hoạt động nâng cấp hệ thống đều xuất phát từ việc đáp ứng các sự kiện sau:
 Các vấn đề về nghiệp vụ mới phát sinh: một vấn đề nghiệp vụ mới nảy sinh khiến
cho một phần của hệ thống hiện tại trở nên không đáp ứng được hoặc sử dụng hệ
thống không hiệu quả.
 Các yêu cầu nghiệp vụ mới xuất hiện: một yêu cầu nghiệp vụ mới (ví dụ loại báo
cáo hay giao dịch hoặc chính sách mới) cần có để duy trì giá trị sử dụng của hệ
thống hiện tại.
 Các yêu cầu công nghệ mới xuất hiện: một quyết định về việc sử dụng một công
nghệ mới (bao gồm cả việc nâng cấp phần cứng và phần mềm) trong hệ thống
hiện có cần được thực hiện.
Trang 112
Giáo trình: Phân tích thiết kế hệ thống Giảng viên: Lê Đắc Nhường

G
 Các yêu cầu thiết kế mới: một phần tử của hệ thống hiện có cần được thiết kế lại
(ví dụ thêm bảng hoặc trường vào cơ sở dữ liệu, thay đổi giao diện người dùng…)
13.5.2. Bước 1 – Phân tích yêu cầu nâng cấp
Bước này nhằm xác định các hoạt động cần thực hiện để đáp ứng yêu cầu nâng cấp của
hệ thống. Nhiệm vụ đầu tiên là phân tích một yêu cầu trong mối tương quan với các yêu cầu
thay đổi nổi bật khác để xác đinh thứ tự ưu tiên.
Nếu cần phải thay đổi ngay lập tức thì yêu cầu được chọn cần phải được định hướng giải
pháp tùy theo loại thay đổi cần thực hiện:
 Các vấn đề nghiệp vụ mới cần được hướng tới phiên bản thu nhỏ của giai đoạn
phân tích vấn đề. Từ đó, việc nâng cấp sẽ được định hướng thông qua các phiên
bản thu nhỏ tương ứng của các giai đoạn phân tích yêu cầu, phân tích quyết định,