CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH MỘT SỐ SƠ ĐỒ
ĐỘNG MÁY
BÀO THƯỜNG GẶP
3.1. Tổng quan.
3.2. Sơ đồ 1.
T6
T8
T7
T13
T12
T5
T10
T11
T2
T4
T3
T1
T9
I
II
III
VI
ĐC
F
Hình 2: Sơ đồ động 1 của hộp tốc độ.
sơ đồ này các bánh răng T1, T2, T3 ,T4 lần lượt ăn khớp
với các bánh răng T5, T6, T7 ,T8 (tại một thời điểm chỉ có một
trong 4 cặp bánh răng trên ăn khớp với nhau) tạo thành 4 tỷ số
truyền. Bánh răng T9 luôn ăn khớp với bánh răng T10 tại mọi
thời điểm. Bánh răng T10, T11 ăn khớp lần lượt với các bánh
răng T13, T12(tại 1 thời điểm chí có 1 trong 2 cặp trên được ăn

, do sơ đồ này có thêm trục trung gian ( trục III ). Trục
này có tác dụng bảo đảm cho tỷ số truyền của các bánh răng ăn
khớp trực tiếp với nhau nằm trong khoảng
2
4
1
 u , nếu bỏ trục
này thì ta có sơ đồ 2, khi đó tỷ số truyền của cặp T10, T12 có
thể nằm ngoài giới hạn trên. Do đó sẽ không đảm bảo điều kiện
làm việc của các bánh răng trong hộp tốc độ. Do đó sơ đồ 2
thường được dùng với các hộp tốc độ có công bội
41,1


.
Ngoài ra ta còn có một số sơ đồ động khác như cơ cấu
mean như hình dưới. Tuy nhiên cơ cấu này không phù hợp, do
các khối bánh răng giống nhau. Như thế, để đảm bảo cho các bộ
phận đủ bền ta phải tính toán bền cho khối bánh răng cuối cùng.
Dẫn đến, các bánh răng trước đó dư bền hay nói cách khác là
không tiết kiệm vật liệu và làm cho kích thước bộ truyền lớn,
không kinh tế.
Hình 4
Mặt khác các bánh răng chạy lồng không trên trục, dẫn dến mau
mòn và khi làm việc gây tiếng ồn. Các bánh răng và các trục
đòi hỏi chòu mài mòn tốt, do đó phải chế tạo và nhiệt luyện tốt.
Do đó bộ truyền này chỉ thích hợp cho các cơ cấu chấp hành có
vận tốc thấp, như hộp chạy dao, không phù hợp với các cơ cấu
đòi hỏi vận tốc cao như hộp tốc độ.