1
Âải Hc  Nàơng - Trỉåìng Âải hc Bạch Khoa
Khoa Âiãûn - Nhọm Chun män Âiãûn Cäng Nghiãûp
Giạo trçnh MẠY ÂIÃÛN 1
Biãn soản: Bi Táún Låüi

Chỉång 5
M.B.A LM VIÃÛC ÅÍ TI KHÄNG ÂÄÚI XỈÏNG

5.1. ÂẢI CỈÅNG
Ti khäng âäúi xỉïng ca mba l ti khäng phán phäúi âãưu cho c ba pha, lm
cho dng âiãûn trong ba pha khäng bàòng nhau, gáy nh hỉåíng xáúu âãún tçnh trảng
lm viãûc bçnh thỉåìng trong mba nhỉ:
+ Âiãûn ạp dáy v pha s khäng âäúi xỉïng.
+ Täøn hao phủ trong dáy qún v li thẹp tàng lãn.
+ Âäü chãnh nhiãût ca mba vỉåüt quạ qui âënh.
Âãø nghiãn cỉïu tçnh trảng lm viãûc khäng âäúi xỉïng ca mba ta dng phỉång
phạp phạp phán lỉåüng âäúi xỉïng. Hãû thäúng dng âiãûn khäng âäúi xỉïng ca mba
, , âỉåüc phán têch thnh ba hãû thäúng dng âiãûn âäúi xỉïng:
a
I
&
b
I
&
c
I

&
v quan hãû giỉỵa chụng ta â hc åí pháưn “l thuút mảch âiãûn” nhỉ sau :

021 aaaa
IIII
&&&&
++=

021
2
021 aaabbbb
IIaIaIIII
&&&&&&&
++=++=

02
2
1021 aaacccc
IIaIaIIII
&&&&&&&
++=++=
Viãút lải åí dảng ma tráûn:

2
1
0
2
2
1
1

I
I
I
aa
aa
I
I
I
&
&
&
&
&
&
2
2
2
1
0
1
1
111
3
1
=
(5.2)

2
Trong âọ: , v 1 + a + a
0

I
B0
I
C0
3I
A0
I
A0
I
a0
I
B0
I
C0
3I
A0
I
b0
I
c0
3I
A0
I
b0
I
c0



b
c
Z
1
Z
2
Z
m0
U
A0
-U
A0
I
A0
I
a0
I
m0
Z
1
Z
2
Z
m0
U
A0
I
A0
I

o
/ Δ
(a) (b)

3
+
Âäúi våïi hãû thäúng dng âiãûn thỉï tỉû ngỉåüc
: dng náưy cọ tạc dủng hon ton
giäúng dng âiãûn thỉï tỉû thûn vç nãúu âäøi 2 trong ba pha phêa så v phêa thỉï thç hiãûn
tỉåüng trong mba khäng cọ gç thay âäøi nãn mảch âiãûn thay thãú v cạc tham säú ca
mba khäng khạc gç so våïi dng âiãûn thỉï tỉû thûn.
+
Âäúi våïi hãû thäúng dng âiãûn thỉï tỉû khäng
: hãû thäúng dng âiãûn thỉï tỉû khäng 3
pha sinh ra trong mba tỉì thäng thỉï tỉû khäng Φ
t 0
trng pha vãư thåìi gian.
• Täø mba 3 pha: Tỉì thäng Φ
t 0
khẹp mảch qua li thẹp nãn dng I
a0
=

I
b0
=
I
c0
d nh cng â sinh ra Φ
t 0

A

C
B
I
a
0
I
b0
I
c0
a
b
c
3I
A
0
0
Z
1
Z
2
Z
m0

A0
= 0 v phêa náưy xem nhỉ håí mảch.
* Ta tháúy åí cạc mảch âiãûn thay thãú trãn:
+ Z
1
= r
1
+ jx
1
v Z
2
= r
2
+ jx
2
: nhỉ täøng tråí thỉï tỉû thûn v ngỉåüc.
+ Z
m0
: täøng tråí tỉì họa thỉï tỉû khäng phủ thüc vo cáúu tảo mảch tỉì:
_ Mảch tỉì täø mba 3 pha: Z
m0
= Z
m
.
_ Mảch tỉì mba 3 pha ba trủ: Z
m0
nh (thỉåìng Z
m0
= (7-15)Z
n

rỏỳt nhoớ. Trong trổồỡng hồỹp
nỏửy Z
m0
= 0 vaỡ Z
n
= Z
1
+ Z
2
.
Xaùc õởnh tọứng trồ thổù tổỷ khọngZ
t0
bũng thờ nghióỷm :

I
t
0
V
A
U
W
T
Hỗnh 5.3 Sồ õọử nọỳi dỏy
xaùc õởnh tọứng trồớ thổù tổỷ
khọng maùy bióỳn aùp
CBA
=++
&&&
(5.7)
Thổù:
dcba
IIII
&&&&
=++
(5.8)
Phỏn tờch doỡng õióỷn phờa sồ cỏỳp vaỡ thổù cỏỳp thaỡnh caùc thaỡnh phỏửn, ta coù:
+ Caùc doỡng õióỷn tổỡ hoùa TT thuỏỷn vaỡ ngổồỹc
1
m
I
&
,
2
m
I
&
cuớa caùc pha seợ sinh ra
caùc sõõ .
CBA
E,E,E
&&&
+ Coỡn doỡng õióỷn tổỡ hoùa TT khọng I
a0
= I
b0

&&&&
=
do vaỡ nón:
0EEE
CBA
=++
&&&
0III
CBA
=++
&&&

5
(5.10)
0m0m0mCBA
ZI3E3UUU
&&&&&
==++
Khi dỏy quỏỳn nọỳi Y, ta coù:

BAAB
UUU
&&&
=
CBBC
UUU
&&&
=
(5.11)
ACCA

C
U
&
A
U
&

B
U
&
C
U
&

Hỗnh 5-4 ióỷn aùp khọng õọỳi xổùng
do õióứm trung tờnh bở xó dởch

)UZI(3U3ZI3
A0m0AA0m0m
&&&&
==
Vỏỷy:
0m0a
'
A0m0a
CAAB
A
ZIUZI
3
UU

U
&&&
&&
&
+=+

=
Tổỡ õọử thở vectồ hỗnh 5.4 ta thỏỳy : Aớnh hổồớng cuớa doỡng õióỷn thổù tổỷ khọng laỡm
cho õióứm trung tờnh cuớa õióỷn aùp sồ cỏỳp bở lóỷch õi mọỹt khoaớng bũng

moao
ZI
Phổồng trỗnh cỏn bũng õióỷn aùp phờa thổù cỏỳp laỡ:
2a1AAa
ZIZIUU
&&&&
+=2ao2a1a12A1AAomo
'
A
Z)III(Z)II(IZU
&&&&&&&
+++++=
Vỗ ; vaỡ Z
11 aA
II
&&
=

nón õióứm trung tờnh thổù cỏỳp mba bở lóỷch mọỹt khoaớng lồùn hồn khoaớng lóỷch
sồ cỏỳp . Thổỷc tóỳ, sổỷ khaùc nhau khọng õaùng kóứ, vi
toao
ZI
&
moao
ZI
&
tomo
ZZ

.
Nhổ vỏỷy : sổỷ xó dởch õióứm trung tờnh laỡm :
ióỷn aùp pha khọng õọỳi xổùng bỏỳt lồỹi cho taới duỡng õióỷn aùp pha.
óứ haỷn chóỳ xó dởch õióứm trung tờnh, qui õởnh :
Doỡng trong dỏy trung tờng I
d
< 0,25I
õm
.
Vồùi tọứ mba ba pha khọng nọỳi Y/Y
o
vỗ Z
mo
quaù lồùn.
Coỡn mba ba pha ba truỷ nọỳi Y/Y vồùi S
õm
< 6000kVA.

6

'
Cc
ZIUU
&&&
−=−
Vç :
dCBA
IIII
&&&&
=++
Nãn tỉì (5.14) ta suy ra âỉåüc :
(5.15)
dncba
IZUUU
&&&&
=++
Âiãøm trung tênh s bë lãûch mäüt khong
ndnao
ZIZI
3
1
=
. Sỉû xã dëch ny l
khäng âạng kãø vç Z
n
ráút nh.
5.3.2. Khi khäng cọ dng âiãûn thỉï tỉû khäng:
Trỉåìng håüp ny ỉïng våïi cạc täø näúi dáy : Y/Y ; Δ/Y ; Y/Δ ; Δ/Δ. Vç khäng
cọ dng âiãûn thỉï tỉû khäng, hån nỉỵa cạc dng âiãûn thỉï tỉû thûn v ngỉåüc phêa så
cáúp v thỉï cáúp cán bàòng nhau nãn khäng cáưn thiãút phi phán têch thnh phán lỉåüng

C
100%
100%
100%
100%
A
C
B
100%
100%
100%
a
b
c
100%
100%
A
C
o
B


o
a
100%
b
c
100%
100%
100%
100%
a
b
c
Hỗnh 5.5 Sổỷ phỏn bọỳ doỡng õióỷn giổợa caùc pha khi ngừn maỷch