Chương XII
Chương XII
Vấn đề nguồn lực con người
Vấn đề nguồn lực con người
trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội
trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội
1. Nguồn lực con người và vai trò của nguồn
1. Nguồn lực con người và vai trò của nguồn
lực con người trong sự nghiệp xây dựng chủ
lực con người trong sự nghiệp xây dựng chủ
nghĩa xã hội
nghĩa xã hội
2. Phát huy nguồn lực con người ở Việt Nam
2. Phát huy nguồn lực con người ở Việt Nam1
1
. Nguồn lực con người và vai trò của
. Nguồn lực con người và vai trò của
nguồn lực con người trong sự nghiệp xây
nguồn lực con người trong sự nghiệp xây
dựng chủ nghĩa xã hội
dựng chủ nghĩa xã hội
1.1. Con người và nguồn lực con người
1.1. Con người và nguồn lực con người
1.1.1. Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về con
1.1.1. Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về con
người
biện chứng và tác động qua lại với nhau. Tuyệt đối hóa mặt
biện chứng và tác động qua lại với nhau. Tuyệt đối hóa mặt
nào cũng đều không đúng.
nào cũng đều không đúng.
“Con người là một thực thể tự
“Con người là một thực thể tự
nhiên loại đặc biệt, một thực thể tự nhiên đã được nhân
nhiên loại đặc biệt, một thực thể tự nhiên đã được nhân
loại hóa”
loại hóa”
(Mác).
(Mác).
2/ Con người luôn mang tính lịch sử cụ thể của một giai
2/ Con người luôn mang tính lịch sử cụ thể của một giai
cấp, tầng lớp xã hội, một chế độ xã hội nhất đinh. Không có
cấp, tầng lớp xã hội, một chế độ xã hội nhất đinh. Không có
con người chung chung, phi giai cấp, phi lịch sử.
con người chung chung, phi giai cấp, phi lịch sử.
3/ Trong lịch sử, con người một mặt là sản phẩm của xã
3/ Trong lịch sử, con người một mặt là sản phẩm của xã
hội, nhưng mặt khác, là chủ thể thúc đẩy xã hội phát triển.
hội, nhưng mặt khác, là chủ thể thúc đẩy xã hội phát triển.
Trong tiến trình của cuộc cải cách xã hội theo con đường
Trong tiến trình của cuộc cải cách xã hội theo con đường
cách mạng, con người luôn là mục tiêu đồng thời là động
cách mạng, con người luôn là mục tiêu đồng thời là động
lực của tiến trình đó.
lực của tiến trình đó.
2/ Con người lao động mới
2/ Con người lao động mới
3/ Con người sống có văn hóa, có tình nghĩa
3/ Con người sống có văn hóa, có tình nghĩa
4/ Con người yêu nước, yêu CNXH và có tinh thần
4/ Con người yêu nước, yêu CNXH và có tinh thần
quốc tế.
quốc tế.
Các đặc trưng trên thống nhất với nhau tạo nên
Các đặc trưng trên thống nhất với nhau tạo nên
bản chất con người XHCN Việt Nam. Nó được
bản chất con người XHCN Việt Nam. Nó được
hình thành và hoàn thiện dần trong quá trình cải
hình thành và hoàn thiện dần trong quá trình cải
tạo và xây dựng CNXH.
tạo và xây dựng CNXH. 1.1.2.
1.1.2.Nguồn lực con người
Nguồn lực con người
Chủ nghĩa Mác – Lênin quan niệm
Chủ nghĩa Mác – Lênin quan niệm
:
:
Nguồn lực con người là tổng thể những yếu tố
Nguồn lực con người là tổng thể những yếu tố
Sự nối tiếp thế hệ (tốc độ sinh sản)
Sự nối tiếp thế hệ (tốc độ sinh sản)
Giới tính
Giới tính
Sự phân bố dân cư ở các vùng, miền, các
Sự phân bố dân cư ở các vùng, miền, các
ngành kinh tế, các lĩnh vực của đời sống xã hội.
ngành kinh tế, các lĩnh vực của đời sống xã hội.
-
-
Chất lượng nguồn lực
Chất lượng nguồn lực
:
:
Là tổng hợp những nét đặc trưng về thể lực, tay
Là tổng hợp những nét đặc trưng về thể lực, tay
nghề, năng lực quản lý, mức độ thành thạo công
nghề, năng lực quản lý, mức độ thành thạo công
việc, phẩm chất, đạo đức, lập trường chính trị (tình
việc, phẩm chất, đạo đức, lập trường chính trị (tình
yêu quê hương đất nước, ý thức giai cấp, trách
yêu quê hương đất nước, ý thức giai cấp, trách
nhiệm cá nhân đối với công việc, với gia đình và xã
nhiệm cá nhân đối với công việc, với gia đình và xã
hội, sự giác ngộ và bản lĩnh chính trị…).
hội, sự giác ngộ và bản lĩnh chính trị…).Yếu tố quyết định của nguồn lực con
Yếu tố quyết định của nguồn lực con
trưởng kinh tế)
trưởng kinh tế) Chi phÝ cña nhµ níc cho y tÕ
back
- Sự tồn tại bền vững và phát triển theo con đường tiến bộ
- Sự tồn tại bền vững và phát triển theo con đường tiến bộ
xã hội của một quốc gia dân tộc nào cũng phụ thuộc vào 5
xã hội của một quốc gia dân tộc nào cũng phụ thuộc vào 5
loại nguồn lực:
loại nguồn lực:
Vị trí địa lý
Vị trí địa lý
Tài nguyên thiên nhiên
Tài nguyên thiên nhiên
Nguồn vốn trong nước
Nguồn vốn trong nước
Nguồn vốn bên ngoài
Nguồn vốn bên ngoài
Nguồn lực con người
Nguồn lực con người
trong đó nguồn lực con người là quyết định nhất, vì:
trong đó nguồn lực con người là quyết định nhất, vì:
Con người
Con người
Vai trò trong QHSX
Vai trò trong QHSX
Trong CNXH nguồn lực con người được huy
Trong CNXH nguồn lực con người được huy
động một cách đầy đủ, toàn diện và phát huy một
động một cách đầy đủ, toàn diện và phát huy một
cách có hiệu quả nhất phục vụ cho lợi ích của
cách có hiệu quả nhất phục vụ cho lợi ích của
chính bản thân người lao động.
chính bản thân người lao động.1.2.2. Vai trò nguồn lực con người trong lĩnh
1.2.2. Vai trò nguồn lực con người trong lĩnh
vực chính trị
vực chính trị
Vai trò con người được thể hiện trong việc:
Vai trò con người được thể hiện trong việc:
- Xây dựng nhà nước XHCN.
- Xây dựng nhà nước XHCN.
- Đấu tranh bảo vệ những thành quả của cách
- Đấu tranh bảo vệ những thành quả của cách
mạng, bảo vệ chế độ XHCN.
mạng, bảo vệ chế độ XHCN.
- Đấu tranh làm thất bại moị âm mưu phá hoại
- Đấu tranh làm thất bại moị âm mưu phá hoại
của kẻ thù.
của kẻ thù.
+ Nguồn lực con người là cơ bản, quan trọng nhất để xây dựng đất
+ Nguồn lực con người là cơ bản, quan trọng nhất để xây dựng đất
nước “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”.
nước “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”.
+ Trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước phải “lấy việc phát huy
+ Trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước phải “lấy việc phát huy
nguồn lực con người làm yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền
nguồn lực con người làm yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền
vững”.
vững”.
- Việc phát huy nguồn lực con người bao gồm 2 quá trình:
- Việc phát huy nguồn lực con người bao gồm 2 quá trình:
+ Quá trình tạo ra những yếu tố của nguồn lực con người.
+ Quá trình tạo ra những yếu tố của nguồn lực con người.
+ Quá trình khai thác có hiệu quả những yếu tố của nguồn lực con
+ Quá trình khai thác có hiệu quả những yếu tố của nguồn lực con
người.
người.- Đánh giá:
+ Kết quả đạt được
+ Hạn chế
2.1.2. Nguyên nhân
- Nước ta là nước nông nghiệp lạc hậu, kinh tế kém
phát triển, cơ sở vật chất nghèo nàn.
- Hậu quả của chiến tranh.
- Ảnh hưởng của nền sản xuất nhỏ.
- Tác động của cơ chế thị trường.
- Đầu tư cho giáo dục còn hạn chế.
hệ thống chính sách xã hội phù hợp.- Từng bước xây dựng và không ngừng
- Từng bước xây dựng và không ngừnghoàn thiện cơ chế quản lý của chế độ
hoàn thiện cơ chế quản lý của chế độ xã hội mới.
xã hội mới.Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa,
phát triển nền kinh tế quốc dân
- Công nghiệp hóa,hiện đại hóa là điều kiện để xây
dựng, bồi dưỡng, phát huy nguồn lực con người.
- Phát huy nguồn lực con người là yếu tố quyết định
thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa.Xây dựng và từng bước hoàn chỉnh một
Xây dựng và từng bước hoàn chỉnh một
hệ thống chính sách xã hội phù hợp
hệ thống chính sách xã hội phù hợp
Chinh sach
Chinh sach
Từng bớc xây dựng và không ng
Từng bớc xây dựng và không ng
ng
ng
hoàn thiện cơ chế quản lý
hoàn thiện cơ chế quản lý
của chế độ xã hội mới
của chế độ xã hội mới
-C ch qu n li
C ch qu n li
chính sách
chính sách
xã hội
xã hội
Phát huy nguồn lực
Phát huy nguồn lực
con ngời
con ngời
Cơ chế quản lí
Cơ chế quản lí