Giáo án Ngữ Văn 7- năm học 2009 2010

Tiết 1 - Tuần 1. Bài 1
Văn bản: Cổng trờng mở ra
( Lí Lan )
Kết quả cần đạt:
Cảm nhận và thấm thía những tình cảm thiêng liêng, sâu nặng của cha mẹ đối với con
cái; thấy đợc ý nghĩa lớn lao của nhà trờng đối với cuộc đời mỗi con ngời.
Nắm đợc cấu tạo và ý nghĩa của các loại từ ghép
Hiểu rõ về liên kết văn bản, một trong những tính chất quan trọng nhất của VB
Tiết 1 - Đọc hiểu văn bản :
Cổng trờng mở ra
Ngày soạn :.2/9/2007.
Ngày dạy :8/9/2007
I.Mục tiêu bài học:
Giúp học sinh hiểu đợc tâm trạng của ngời mẹ khi đứa con lần đầu tiên đến trờng, qua
đó thấy đợc tình cảm và tấm lòng của ngời mẹ dành cho con.
II.Chuẩn bị đồ dùng :
Sách bài tập,Sách ĐHVB,Bảng phụ.
III.Các b ớc lên lớp:
1.ổn định
2.Kiểm tra: vở ghi, vở soạn và SGK của HS
3.Bài mới
Giới thiệu bài: Em hãy nhớ lại ngày khai trờng đầu tiên của mình, hãy kể lại cảm t-
ởng
Tiến trình bài dạy:
Hoạt động của thầy
Hoạt động 1:Hớng dẫn HS đọc và chú
thích .
? VB này có cách đọc ntn?
Em hãy đọc văn bản.

ktrờng đtiên của mình
- Vì mẹ rất yêu con, quan
tâm đến con, bởi mẹ đã đ-
ợc hởng tình yêu thơng ấy
từ bà ngoại, tình cảm ấy là
1 sự tiếp nối thế hệ, là
truyền thống hiếu học.
Nội dung cần
đạt
I/ Đọc, chú
thích
* Đọc:
* Chú thích
-Xuất xứ văn
bản :
- Giải nghĩa từ:
II/ Tìm hiểu VB
* Tâm trạng
của mẹ trong
đêm trớc ngày
khai trờng của
con :
- xốn xang, bồi
hồi trớc bớc đời
- 1
Đoàn Thị Thuỷ THCS Quyết Tiến Tiên Lãng Hải Phòng
Giáo án Ngữ Văn 7- năm học 2009 2010

Mẹ nhìn con đẹp nh hoa
Con trong tay mẹ thơm ra giữa đời

tâm, chăm lo của mẹ dành cho con, hiểu đ-
ợc tqtrọng vô cùng của ngày đầu tiên đến tr-
ờng mốc qtrọng của cuộc đời con >
chăm lo về trí tuệ.
-Gọi HS đọc ghi nhớ.
Hoạt động 3:Hớng dẫn luyện tập
IV.HDVN:
- Cảm nghĩ của em về ngời mẹ trong văn
bản Cổng trờng mở ra.Soạn văn bản
Mẹ tôi.
- Không có mặt trời thì
hoa không nở, không có
ngời mẹ thì cả anh hùng
và nhà thơ đếu không có
M.G.
- Đang tâm sự với chính
mình
- Giúp tác giả đi sâu vào
TG tâm hồn, miêu tả tinh
tế tâm trạng hồi hộp, trăn
trở, xao xuyến, bâng
khuâng
> Nội tâm nv bộc lộ sâu
sắc, đậm chất trữ tình biểu
cảm
HS tự bộc lộ
-Không mà chủ yếu chỉ là
tâm trạng
- Ai cũng sau này
> cả XH qtâm, quyền

- HS trao đổi ý kiến 2 BT
(SGK)
* Ghi nhớ:
III/ Luyện tập
Tiết 2- Văn bản: Mẹ tôi
- Etmônđôđơ Amixi-
Ngày soạn :
Ngày dạy :
-
I. Mục tiêu bài học:
- Giúp HS hiểu đợc t/d lời khuyên của bố về lỗi của 1 đứa con với mẹ. Thấm thía
những tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ với con cái.
II.Chuẩn bị đồ dùng:
Sách bài tập,sách ĐHVB,bài soạn.
III. Các b ớc lên lớp:
1. ổn định
2. Kiểm tra:
Bài học sâu sắc nhất mà em rút ra đợc từ văn bản Cổng trờng mở ra là gì?
3. Bài mới
* Giới thiệu : Trong cuộc đời mỗi chúng ta, ngời mẹ có 1 vị trí và ý nghĩa hết sức lớn
lao, thiêng liêng và cao cả, nhng không phải khi nào ta cũng có ý thức hết đợc điều đó. Chỉ
đến khi mắc những lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả. VB Mẹ tôi sẽ cho ta 1 bài học
* Tiến trình bài dạy:
Hoạt động của thầy
Hoạt động 1:
Hớng dẫn HS đọc tác phẩm tìm
hiểu chú thích .
Gọi HS đọc văn bản.
? Nêu hiểu biết của em về tác giả
? VB cần đọc với giọng ntn?

VB
1. Thái độ, tình
cảm, suy nghĩ
của ngời cha
- 3
Đoàn Thị Thuỷ THCS Quyết Tiến Tiên Lãng Hải Phòng
Giáo án Ngữ Văn 7- năm học 2009 2010

đã có thái độ ra sao? Câu nói nào
thể hiện? Từ ngữ nào diễn tả?
? Tìm những từ ngữ, hình ảnh, lời lẽ
trong bức th thể hiện thái độ buồn
bã, tức giận của bố?
? Tại sao thể hiện sự tức giận của
mình mà ngời bố lại gợi đến mẹ?
? Bố đã nêu lên nỗi đau gì khi 1 đứa
con mất mẹ để giáo dục enricô?
? Hãy tìm 1 số từ ghép trong đoạn
này nói lên nỗi đau của đứa con mất
mẹ?
? Bố đã thể hiện sự kiên quyết của
mình ntn?
? Bố đã khuyên con phải xin lỗi mẹ
ntn?
? Qua bức th, em thấy bố đã giáo
dục enricô điều gì?
? Tất cả những thái độ của bố đợc
bày tỏ bằng cách viết ntn? Trong
bức th, thỉnh thoảng bố lại gọi con:
enricô của bố ạ cách viết đó

đắng thơng yêu đó
- yếu đuối, chở che, cay đắng,
đau lòng, thanh thản, lơng
tâm,
- Bắt con phải xin lỗi mẹ. Cho
con thời gian thử thách
- Cầu xin mẹ hôn con
- Phải lễ phép, biết kính trọng và
ghi nhớ công ơn của bố mẹ và
phải thành khẩn sửa chữa lỗi lầm.
- Thể hiện tình cảm yêu thơng,
trìu mến
- xúc động vô cùng
- Dạy con thủ thỉ, tâm tình, tha
thiết, lời giáo huấn thấm sâu vào
tâm hồn con
> bức th là nỗi đau, sự tức giận
cực điểm của bố, nhng cũng là
lời yêu thơng tha thiết
- enrico đợc sống trong 1 gđình
hạnh phúc.
- Bố đã kể về mẹ cho enrico nghe
> ngời mẹ xuất hiện qua cái
nhìn của bố
> lý giải cho nhan đề Mẹ tôi
- Tăng tính khách quan của sviệc,
thể hiện tình cảm và thái độ của
ngời kể
- Con hãy nhớ rằng tình yêu th-
ơng, kính trọng cha mẹ là tình

Giáo án Ngữ Văn 7- năm học 2009 2010

GV :Mẹ tôi chứa chan tình phụ
tử, mẫu tử, là bài ca tuyệt đẹp của
những tấm lòng cao cả.
Đ. Amixi đã để lại trong lòng ta
hình ảnh cao đẹp thân thơng của ng-
ời mẹ hiền, đã giáo dục bài học hiếu
thảo đạo làm con
- Rút ra bài học.
Hoạt động 3:
Hớng dẫn HS luyện tập
1. Hãy chọn 1 đoạn trong th của bố
enrico có nội dung thể hiện vai trò
vô cùng lớn lao của mẹ
ssss2. Liên hệ với bản thân mình
xem đã lần nào nỡ gây ra 1 sự việc
khiến mẹ buồn phiền?
Trình bày suy nghĩ, tình cảm?
IV.HDVN :
-Tại sao nói câu: Thật đáng xấu
hổ và nhục nhã cho kẻ nào chà đạp
lên tình yêu thơng đó là 1 câu thể
hiện sự liên kết xúc cảm lớn nhất
của ngời cha với 1 lời khuyên dịu
dàng?
-Soạn văn bảnCuộc chia tay của
những con búp bê
mắc lỗi biết, vừa giữ đợc sự kín
đáo, tế nhị không làm ngời mắc

- 5
Đoàn Thị Thuỷ THCS Quyết Tiến Tiên Lãng Hải Phòng
Giáo án Ngữ Văn 7- năm học 2009 2010

Hoạt động của thầy
Hoạt động 1:
Hớng dẫn HS tìm hiểu về các loại từ
ghép
G Ghi sẵn VD1, VD2 SGK
? Trong các từ ghép bà ngoại,
thơm phức tiếng nào là tiếng chính,
tiếng phụ bổ sung nghĩa cho tiếng
chính?
? Vai trò của tiếng chính, phụ?
? Quan hệ giữa tiếng chính và phụ?
Nhận xét về vị trí của tiếng chính?
? Các tiếng trong 2 từ ghép Quần
áo Trầm bổng có quan hệ với nhau
ntn? Có phân ra tiếng chính, tiếng
phụ không?
? Theo em có mấy cách ghép tạo ra
mấy kiểu từ ghép?
G: Kiểu ghép các tiếng không ngang
hàng nhau về nghĩa có tiếng C P
gọi là từ ghép C P
? Thế nào là từ ghép C P?
G: Kiểu ghép những tiếng ngang
hàng, bình đẳng về NP tạo ra từ ghép
đẳng lập.
? Từ ghép đẳng lập là gì?

- Cho VD về 2 loại từ ghép
H- 2 em lên bảng điền BT2, 3 (1
nửa SGK)
- Đọc phần ghi nhớ: SGK
- Quan sát VD1 trên bảng
- bà: ngời đàn bà sinh ra mẹ
(cha)
bà ngoại: sinh ra mẹ
bà nội: sinh ra cha
- Do t/dụng bổ nghĩa của tiếng
phụ
- Thơm: có mùi thơm dễ chịu
khiến ngời ta thích ngửi
- Thơm phức: rất thơm
- Thơm mát: nhẹ nhàng, tự nhiên
- Hẹp hơn, cụ thể hơn
- Quần: 1 thứ trang phục có 2
ống thờng mặc phía dới cơ thể
- áo: , phía trên cơ thể
- Quần áo: chỉ trang phục nói
chung mang nghĩa khái quát
Nội dung cần
đạt
I/ Các loại từ
ghép
* Ví dụ:
-bà ngoại
-thơm phức
1. Từ ghép C-P
2. Từ ghép

- Có nghĩa kquát hơn
H- Đọc ghi nhớ SGK
Chia nhóm:
- Sách vở là từ ghép ĐL mang
nghĩa kquát, chỉ chung > sai
- Sách, vở là D chỉ vật tồn tài dới
dạng cá thể nên có thể đếm đợc
> trong giao tiếp phải kết hợp
từ cho chính xác, đúng nghĩa
- Làm BT SGK
- Từ 1 tiếng có nghĩa ta có thể tạo
ra rất nhiều từ ghép khác nhau cả
ĐL và C-P.
Các tiếng phụ tuy có tác dụng
phân nghĩa để cấu tạo từ ghép
làm tên gọi của 1 loại sự vật nh-
ng không nên từ nghĩa của tiếng
phụ để suy ra 1 cách máy móc,
hiểu sai
phân nghĩa
- Từ ghép đẳng
lập có tính chất
hợp nghĩa
* Ghi nhớ
III/Luyện tập
BT 1, 2, 3
BT4 đã làm
trong qtrình lý
thuyết
BT5

? Theo em, nếu bố enrico
chỉ viết mấy câu này thì
enrico có hiểu điều bố
muốn nói không?
? Nêu lý do?
? Muốn cho đoạn văn có
thể hiểu đợc thì nó phải
có tính chất gì?
? Đoạn văn thiếu ý gì mà
trở nên khó hiểu?
? Em hãy sửa lại đoạn
văn để En hiểu đợc ý bố
? Nhắc lại nội dung
chính của VB Mẹ tôi
? Chỉ ra sự thiếu liên kết
trong đoạn văn?
? Hãy sửa lại để thành 1
đoạn văn có nghĩa
? Từ ngữ còn bây giờ
và từ con giữ vai trò gì
trong câu văn đoạn văn?
? Từ 2VD cho biết 1VB
có tính liên kết trớc hết
phải có điều kiện gì?
? Cùng với điều kiện ấy
các câu trong VB phải sử
dụng các phơng tiện gì?
Hoạt động 2: Hớng dẫn
HS luyện tập
Sắp xếp các câu văn cho

I/ Liên kết và ph ơng
tiện liên kết trong
VB
1. Tính liên kết trong
VB
Liên kết là một trong
những tính chất quan
trọng nhất của VB
2. Phơng tiện liên kết
trong VB
* Liên kết về nội dung
các câu cùng hớng về
chủ đề chính, gắn bó
chặt chẽ
* Liên kết về phơng
diện hình thức ngôn
ngữ
- 8
Đoàn Thị Thuỷ THCS Quyết Tiến Tiên Lãng Hải Phòng
Giáo án Ngữ Văn 7- năm học 2009 2010

hợp lý
Điền các từ ngữ vào chỗ
trống
IV.HDVN:
- BT4, 5
- Soạn cuộc chia
tay của những con búp
bê.
- 1 4 2 5 3

- 9
Đoàn Thị Thuỷ THCS Quyết Tiến Tiên Lãng Hải Phòng
Giáo án Ngữ Văn 7- năm học 2009 2010

Hoạt động của thầy
Hoạt động 1: Hớng dẫn HS đọc,
tóm tắt VB.
? VB có thể chia ra mấy phần?
? Truyện viết về ai, về việc gì? Ai
là nhân vật chính trong truyện?
Hoạt động 2: Tìm hiểu VB.
*Tình huống:
- Truyện đợc kể theo ngôi thứ
mấy? Tác dụng?
- Nhận xét cách mở đầu truyện
có giống với bố cục 3 phần thờng
thấy ở thể loại truyện đã học ở
lớp 6 không?
? Tìm những chi tiết trong truyện
diễn tả tâm trạng đau khổ của 2
anh em Thành
? Hai anh em đã có hành động
gì?
? Cảnh Thuỷ chào từ biệt cô và
các bạn khiến em có cảm nhận
ntn?
? Chi tiết nào trong cuộc chia tay
của Thuỷ với lớp học làm cô giáo
bàng hoàng và khiến em cảm
động nhất? Vì sao?

- Cách vào truyện đột ngột bằng lệnh
chia đồ chơi của mẹ
> ngời đọc ngạc nhiên, hồi hộp theo
dõi câu chuyện
- Suốt đêm 2 anh em đều khóc, nớc
mắt tuôn ra nh suối, ớt đẫm cả gối và
hai cánh tay áo
- Thuỷ lặng lẽ đặt tay lên vai anh
- Thành khẽ vuốt mái tóc em
- Rất xúc động
- Đứng nép vào gốc cây. Cắn chặt môi
im lặng mắt đăm đăm nhìn
- Thuỷ sẽ không đi học nữa, do nhà bà
ngoại xa trờng quá, mẹ bảo sẽ sắm cho
em thúng hoa quả ra chợ bán
> Thuỷ đã bị tớc đi quyền đợc đi
học, đợc vui chơi
- Thuỷ khóc nấc lên, trèo lên xe lại tụt
xuống
- Thành mếu máo và đứng nh chôn
chân xuống đất
> hai anh em Thành Thuỷ là trẻ con
song đã cảm nhận đợc rõ nỗi đau, sự
đổ vỡ quá lớn khi gia đình tan vỡ. Hai
anh em không còn quyền đợc sống
hạnh phúc cùng cha mẹ dới một mái
ấm gia đình
Nội dung cần
đạt
I/ Đọc, chú

với tình cảm ntn?
? Khi mẹ bảo chia đồ chơi, hai
anh em đã làm gì?
? Lời nói và hành động của Thuỷ
khi thấy anh chia hai con búp bê
có gì mâu thuẫn?
Theo em có cách nào giải quyết
đợc mâu thuẫn ấy không?
? Kết thúc truyện, Thuỷ đã lựa
chọn cách giải quyết ntn?
Chi tiết này gợi lên trong em
những suy nghĩ và tình cảm gì?
? Cử chỉ Thuỷ để lại con búp bê
em nhỏ cho anh và những lời dặn
búp bê có làm em xúc động
không? tại sao?
- Nói lên tình anh em của Thành
và Thuỷ hết sức sâu sắc và dù
trong hoàn cảnh chia ly nào tình
cảm ấy vẫn tồn tại mãi mãi nh
hình ảnh 2 con búp bê ở bên
nhau
? Trong truyện có những đoạn tả
cảnh
? Em hãy giải thích tại sao khi
dắt Thuỷ ra khỏi trờng, tâm trạng
của Thành lại kinh ngạc thấy
mọi ngời vẫn đi lại bình thờng và
nắng vẫn vàng ơm trùm lên cảnh
vật

một cách duy nhất là gia đình Thuỷ
đoàn tụ, hai anh em không phải chia
tay.
- Thuỷ để lại con em nhỏ để chúng
không bao giờ phải xa nhau
> gợi trong lòng ngời đọc lòng thơng
cảm cho cảnh ngộ của hai anh em, th-
ơng cho sự bất hạnh quá lớn của
Thành và Thuỷ.
> Chi tiết này khiến ngời đọc thấy sự
chia tay của 2 em nhỏ là không nên có
> thức tỉnh các bậc làm cha làm mẹ
H- Theo dõi đoạn kết
- Thành kinh ngạc vì thấy mọi việc đề
diễn ra bình thờng, cảnh vật vẫn rất
đẹp, cuộc đời vẫn bình yên thế mà
sao hai anh em lại phải chịu đựng sự
mất mát và đổ vỡ quá lớn
> Đây là 1 diễn biến tâm lý đợc tác
giả miêu tả rất chính xác làm tăng
thêm nỗi buồn sâu thẳm, trạng thái
thất vọng bơ vơ của nvật trong truyện
- Thể hiện đợc chủ đề câu chuyện.
Anh em Thành Thuỷ cũng nh 2 con
búp bê: trong sáng, ngây thơ, vô tội
thế mà phải chia tay nhau > xót xa,
thơng cảm
- Gia đình đổ vỡ, bố mẹ ly hôn, con
cái chịu nhiều thiệt thòi, đau đớn. Con
cái không chỉ chịu nỗi khổ về cuộc

tổn hại đến những tình cảm tự nhiên,
trong sáng ấy.
- Kể chuyện bằng nghệ thuật miêu tả
tâm lý nvật, tả cảnh vật xung quanh
- Lời kể chân thành, giản dị, phù hợp
với tâm trạng nvật.
- HS tự bộc lộ.
- HS có thể trao đổi với nhau để trả lời.
* Ghi nhớ:
SGK
III/ Luyện tập

Bài 2 Tiết 7 Bố cục trong văn bản
Ngày soạn.
Ngày dạy
I.Mục tiêu bài học:
- HS hiểu sự cần thiết phải có bố cục khi viết văn bản và các yêu cầu cần đạt đối với 1
bố cục VB.
II.Chuẩn bị đồ dùng.
Bảng phụ ,Văn bản mẫu.
III.Các b ớc lên lớp:
1. ổn định
2. Kiểm tra: Em hãy nêu ý nghĩa truyện Cuộc chia tay của những con búp bê?
3. Bài mới
* Giới thiệu
* Tiến trình:
- 12
Đoàn Thị Thuỷ THCS Quyết Tiến Tiên Lãng Hải Phòng
Giáo án Ngữ Văn 7- năm học 2009 2010


? Nêu các điều kiện để bố cục đợc rành
mạch và hợp lý

Gọi HS đọc ghi nhớ.
Hoạt động 3:
? Một bài văn em viết thờng gồm có
mấy phần?
? Hãy nêu nhiệm vụ của 3 phần mở
bài, thân bài, kết bài trong VB miêu tả
và tự sự.
? Có cần phân biệt rõ ràng nvụ của mỗi
phần không? vì sao?
? Có bạn cho rằng: phần MB chỉ là sự
tóm tắt, rút gọn của phần thân bài, còn
phần kết bài chẳng qua chỉ là sự lặp lại
Hoạt động của trò
* Phần chính:
- Đơn gửi ai?
- Ai gửi đơn?
- Lý do gửi đơn?
- Nguyện vọng, yêu cầu
- Không, vì lá đơn sẽ rất lộn
xộn không theo một trật tự
nhất định > ngời đọc không
hiểu
> không đạt mục đích giao
tiếp
- VB sẽ rõ ràng, hợp lý, khoa
học
H - Đọc ghi nhớ

3. Các phần của
bố cục
- 13
Đoàn Thị Thuỷ THCS Quyết Tiến Tiên Lãng Hải Phòng
Giáo án Ngữ Văn 7- năm học 2009 2010

1 lần nữa của mở bài, nói nh vậy có
đúng không? vì sao?
? VB thờng có mấy phần?
Gọi HS đọc ghi nhớ.
Hoạt động 4
Ghi lại bố cục của truyện Cuộc
chia tay của những con búp bê
? Bố cục của bản báo cáo đã rành mạch
và hợp lý cha? vì sao?
Bổ sung thêm:
- Để bố cục đợc rành mạch nên nêu lần
lợt từmg kinh nghiệm học tập
> kết quả học tập > nguyện vọng
muốn nghe ý kiến trao đổi
IV. HDVN:
- Thử sắp xếp bố cục cho 1 VB miêu
tả chủ đề tự chọn.
- Rất cần thiết vì bố cục 3
phần giúp VB trở nên rành
mạch và hợp lý
Thảo luận
- MB: đa ngời đọc đến với đề
tài mình viết một cách hứng
thú

- Văn bản mẫu, bảng phụ.
III.Các b ớc lên lớp:
1. ổn định:
2. Kiểm tra: Bố cục của văn bản là gì? Những yêu cầu về bố cục trong văn bản?
3.Bài mới :* Giới thiệu: Nói đến bố cục là nói đến sự sắp đặt, sự phân chia. Nhng văn
bản lại không thể không liên kết. Vậy làm thế nào để các phần, các đoạn của 1 văn bản đợc
phân cắt lành mạch mà lại không mất đi sự liên kết với nhau
*Tiến trình bài dạy:
- 14
Đoàn Thị Thuỷ THCS Quyết Tiến Tiên Lãng Hải Phòng
Giáo án Ngữ Văn 7- năm học 2009 2010

Hoạt động của thầy
Hoạt động 1: Giúp các em hiểu
thế nào là mạch lạc.
? Xác định mạch lạc và tính chất:
- Trôi chảy thành dòng, mạch
- Tuần tự đi khắp các phần các đoạn
trong VB
- Thông suốt, liên tục, không đứt
đoạn
Hoạt động 2:
? Chủ đề truyện cuộc chia tay của
những con búp bê
? ý chính đã xuyên suốt qua 4 đoạn
VB ntn?
? Các từ ngữ: chia tay, chia đồ chơi,
chia ra, chia đi, & 1 loạt từ ngữ
chi tiết khác biểu thị ý không muốn
phân chia cứ lặp đi lặp lại. theo em

- Toàn bộ sự việc xoay quanh
sự việc chính cuộc chia tay
> chủ đề liên kết các sự việc
thành 1 thể thống nhất
- Đây chính là phơng tiện liên
kết trong VB góp phần thể
hiện chủ đề của VB tạo nên
tính mạch lạc cho VB
> mạch lạc và liên kết có sự
thống nhất với nhau
- Liên hệ thời gian và tâm lý
-> Tự nhiên và hợp lý
- Liên hệ thời gian
- Liên hệ không gian
- Liên hệ tâm lý (nhớ lại)
- Liên hệ ý nghĩa
- Giúp cho mạch chủ đề VB đ-
ợc giữ vững
- Tất cả các câu, đoạn trong
VB đều hớng về chủ đề chính
- Đợc tiếp nối theo 1 trình tự
hợp lý làm cho chủ đề liền
mạch
H - Đọc ghi nhớ 32/SGK
- Chủ đề: tâm trạng, thái độ và
suy nghĩ của cha trớc lỗi lầm
của con
- Chủ đề này xuyên suốt qua
các phần của VB
Nội dung cần đạt

gia đình
- Các phần đợc tiếp nối theo
trình tự tâm lý: chỉ ra lỗi của E
> gợi hình ảnh mẹ >
khuyên con nhận lỗi
- Chủ đề: Lao động là vàng
xuyên suốt bài thơ
2 câu mở bài: nêu chủ đề từ
kho vàng tốt thu lý giải
vàng
Còn lại: nhấn mạnh, khắc sâu
chủ đề
ý chủ đạo xuyên suốt: sắc
vàng trù phú đầm ấm của làng
quê vào mùa đông, giữa ngày
mùa
- ý đợc dẫn dắt theo dòng
chảy hợp lý: câu đầu giới
thiệu bao quát về sắc vàng
trong thời gian và không gian
> biểu hiện các sắc vàng >
nhận xét, cảm xúc về sắc vàng
- ý chủ đạo là xoay quanh
cuộc chia tay của 2 đứa trẻ.
Việc thuật lại tỉ mỉ nguyên
nhân dẫn đến cuộc chia tay
của 2 ngời lớn có thể làm cho
ý tứ chủ đạo bị phân tán,
không có sự thống nhất, mất đi
sự mạch lạc của câu chuyện

1. ổn định
2. Kiểm tra: Thế nào là mạch lạc trong VB?
Nêu các điều kiện để có sự mạch lạc trong VB?
3. Bài mới:
Hoạt động của thầy
Hoạt động 1:
* Ca dao: là những bài thơ dân
gian do ND LD sáng tạo nên,
phần lớn là thơ lục bát phản
ánh đời sống, tâm hồn của họ
Hoạt động 2:
? Bài ca dao là lời của ai? Nói
với ai? Hình thức?
? Bài ca dao đã diễn tả tình cảm
gì?
? Chỉ ra cái hay của ngôn ngữ,
hình ảnh, âm điệu của bài ca
dao này?
? Bài ca dao đã sử dụng biện
pháp nghệ thuật gì để biểu hiện
công lao to lớn của cha mẹ?
? Từ láy mênh mông diễn tả
thêm ý gì khi nói về công ơn
cha mẹ?
? Từ nào trong câu ca dao nói
lên lời khuyên tha thiết của cha
mẹ?
? Em còn biết những câu ca
Hoạt động của trò
* Dân ca: là những bài hát trữ tình dân

Bài thơ diễn
tả công lao trời
biển của cha
mẹ đối với con
và bổn phận
của kẻ làm con
trớc công lao to
lớn ấy.
> Bài học về
đạo làm con
- 17
Đoàn Thị Thuỷ THCS Quyết Tiến Tiên Lãng Hải Phòng
Giáo án Ngữ Văn 7- năm học 2009 2010

dao nào nữa nói về công ơn trời
biển của cha mẹ?
Hoạt động 3:
? Bài ca dao là tâm trạng của
ai?
? Chủ thể trữ tình
? Tâm trạng đó đợc bộc lộ thật
xúc động và thấm thía qua lời
ca nhờ những chi tiết ntn?
? Tâm trạng đó gắn với thời
gian nào?
- Điệp từ chiều chiều > sự
triền miên của thời gian và tâm
trạng
? Không gian diễn ra tâm
trạng?

- Tâm trạng, nỗi lòng ngời con gái lấy
chồng xa quê nhớ mẹ nơi quê nhà. Đó là
nỗi buồn xót xa, sâu lắng, đau tận trong
lòng, âm thầm không biết chia sẻ cùng
ai.
- buổi chiều là lúc gợi cái tàn lụi, gợi
buồn, gợi tình thơng nhớ. Chiều là thời
điểm của sự trở về vậy mà ngời con gái
vẫn bơ vơ nơi quê ngời.
- ngõ sau vắng lặng, heo hút > gợi
cảnh ngộ cô đơn của thân phận ngời phụ
nữ dới chế độ phong kiến
- Nhớ về quê mẹ mà thấy mình lẻ loi,
đau xót.
- Trông về > 1 cái nhìn đăm đắm,
đầy thơng nhớ . Ruột đau chín chiều
> cách nói rất cụ thể về nỗi đau quặn
lòng da diết
H- Đọc bài 3
- Dùng 1 sự vật rất bình thờng để nói lên
nỗi nhớ và lòng kính yêu
Nuột lạt gợi nhớ đến công lao của ông
bà đã xây dựng ngôi nhà
Nuột lạt còn đó mà ông bà đã đi xa >
biểu tợng của sự kết nối bền chặt nh tình
cảm huyết thống
_ So sánh tăng cấp bao nhiêu bấy
nhiêu > Lòng biết ơn ông bà vô hạn
của con cháu
> câu ca dao nói lên 1 tình cảm đẹp

HĐ6; HDHS luyện tập
IV. HDVN:
- Học thuộc lòng các bài ca dao
đã hoc và nắm chắc nội
dung,nghệ thuật.
- Soạn những câu hát về tình
yêu quê hơng, đất nớc con ng-
ời.
mqh rất thân thiết của anh em trong gia
đình
- So sánh hình ảnh: nh thể tay chân. H/ả
mang đậm màu sắc dân gian > anhem
phải biết yêu thơng nhau gắn bó đỡ đần
nhau
- Anh em ruột thịt có biết yêu nhau hoà
thuận thì cha mẹ với vui vầy, sống
hạnh phúc.
> Cách sống, cách c xử đầy tình nghĩa
tốt đẹp của anh em trong gia đình
- Thể thơ lục bát, giọng điệu tâm tình,
h/ả truyền thống, lối diễn đạt bình dị
H- Đọc biểu cảm, gạch chân các từ ghép
- Đọc Bài đọc thêm: Nhớ công ơn cha
mẹ, nhớ thơng mẹ già, biết ơn ông bà tổ
tiên, tình nghĩa anh em là những tình
cảm gia đình, là bài học đạo lý làm ngời
> tình cảm gia đình là 1 trong những
tình cảm đẹp của con ngời VN để chúng
ta tự hào trân trọng .
* Bài 4

Giáo án Ngữ Văn 7- năm học 2009 2010

* Giới thiệu:Bên cạnh những câu ca dao, dân ca khẳng định những giá trị về tình cảm
gia đình là những câu ca ca ngợi về quê hơng đất nớc.Vậy những câu ca đó thể hiện cụ thể
ntn?
* Tiến trình:
Hoạt động của thầy
Hoạt động 1 Phân tích nội dung và
nghệ thuật bài 1
? Bài ca dao đợc thể hiện dới hình thức
nào?
? Em hiểu thế nào về hình thức đối đáp?
? Câu hỏi 1 (SGK)
? Vì sao chàng trai cô gái lại dùng
những địa danh với những đặc điểm nh
vậy để hỏi đáp?
? Em có nhận xét gì về cách hỏi của
chàng trai?
VD: Núi nào thắt cổ bồng mà có thánh
sinh > hình dáng núi Núi thiêng
? Em có nhận xét gì về cách đáp gọn,
trả lời đúng câu đố của các cô gái?
? Em hiểu biết thêm điều gì về quê h-
ơng đất nớc ta qua lời hát đối đáp?
Hoạt động 2
Phân tích nội dung và nghệ thuật bài
2
? Bài ca dao có nội dung gì?
? Bài ca dao đợc mở đầu bằng một lời
mời rủ nhau . Phân tích cụm từ rủ

thông tỏ
- Lời đối đáp đã làm hiện
lên một giang san gấm vóc
rất đáng yêu mến tự hào,
dân ca đã mợn hình thức
đối đáp để thể hiện tình
yêu quê hơng đất nớc và
lòng tự hào dân tộc
H - đọc bài ca dao
- Rủ nhau: gọi nhau
cùng đi, đông vui, hồ hởi
- Có niềm say mê chung,
muốn chia sẻ tình cảm
- Rủ nhau đi tắm hồ sen
Nớc trong bóng mát, hơng
chen cạnh mình
- Rủ nhau đi cấy đi cày
Bây giờ khó nhọc có ngày
Nội dung cần đạt
Bài 1
- Lời hát đối đáp của
những chàng trai
cô gái nói về những
cảnh đẹp trên đất nớc
ta
> tình yêu quê hơng
đậm đà
Bài 2
- Niềm sung sớng tự
hào của nhân dân ta

Gọi HS đọc bài ca dao.
? Hai dòng đầu có gì đặc biệt về từ ngữ?
Tác dụng, ý nghĩa?
phong lu
- Họ rủ nhau đi xem những
cảnh đẹp đặc sắc, tợng trng
cho HN
> họ rất yêu và say mê
Hà Nội
- Điệp từ xem và liệt kê
cảnh đẹp cho thấy sự háo
hức và tự hào của ngời dân
- Tả từ cái bao quát cảnh
kiếm hồ > cái cụ thể
chùa, tháp, đền > 1
trong những trình tự tả
cảnh theo không gian rất
tiêu biểu
- Truyền thuyết Hồ Gơm
> Địa danh và cảnh trí
gợi 1 Hồ Gơm, 1 Thăng
Long đẹp giàu truyền
thống lịch sử văn hoá >
gợi tình yêu, niềm tự
hào
- Câu hỏi tự nhiên, giàu âm
điệu, nhắn nhủ tâm tình.
Đây cũng là dòng thơ xúc
động sâu lắng nhất trong
bài ca trực tiếp tác động

Đoàn Thị Thuỷ THCS Quyết Tiến Tiên Lãng Hải Phòng
Giáo án Ngữ Văn 7- năm học 2009 2010

? Trên cái bức tranh mênh mông, bát
ngát của cánh đồng, hiện lên hình ảnh
của ai?
? Tìm biện pháp nghệ thuật biểu hiện?
? Em cảm nhận đợc điều gì về cô gái?
? Bài ca dao là lời của ai? Biểu hiện tình
cảm gì?
- Chàng trai ca ngợi cánh đồng, ca ngợi
vẻ đẹp cô gái > cách bày tỏ tình cảm
Chốt: 4 bài ca dao đã làm hiện lên trớc
mắt chúng ta hình ảnh đẹp của quê h-
ơng, đất nớc, con ngời VN. Qua đó ta
thấy tình yêu qh, đn đã thấm sâu vào
tâm hồn mỗi ngời dân. dao.
HĐ 5:HDHS khái quát nội dung bài
học .
Gọi Hs đọc Ghi nhớ
Hoạt động 6: HDHS thực hành.
BT1:Em có nhận xét gì về thể thơ trong
bốn bài ca?
BT2 :Tình cảm chung thể hiện trong 4
bài ca là gì?
HD hs đọc thêm.
D.HDVN:
-Học thuộc và nắm chắc các bài ca
dao.
-Soạn văn bản:Ca dao về những câu hát

những tình cảm đẹp nhất,
thiết tha nhất của nd ta đợc
nói thật hay trong ca
H- Đọc ghi nhớ
Học sinh tự bộc lộ:BT1
đồng lúa
- Bức tranh đẹp và
đầy sức sống ca ngợi
vẻ đẹp của con ngời
lao động
* Ghi nhớ :Sgk
*Luyện tập
-BT1
-BT2 SGK
- 22
Đoàn Thị Thuỷ THCS Quyết Tiến Tiên Lãng Hải Phòng
Giáo án Ngữ Văn 7- năm học 2009 2010

HS tự bộc lộ 2 SGK
- Đọc thêm

Tiết 11. Từ láy
Ngày soạn :20/9/2007.
Ngày dạy :26/9/2007.
AMục tiêu bài học:
-Giúp HS có kỹ năng nhận biết từ láy, cảm thụ từ láy, biết sử dụng từ láy một cách
thích hợp.
B.Chuẩn bị :
Thầy :Bảng phụ,các ngữ liệu.
Trò : Học thuộc bài cũ và đọc trớc bài từ láy.

? Nghĩa của các từ láy ha hả, oa oa, tích
tắc, gâu gâu đợc tạo thành do đặc điểm
gì về âm thanh?
? Các từ láy lí nhí, li ti, ti hí có đặc
điểm gì chung về âm thanh và nghĩa
? Các từ láy nhấp nhô,phập phồng,
bập bềnh có đặc điểm gì chung về âm
thanh và nghĩa?
(giải thích nghĩa từng từ)
? Xác định tiếng gốc?
? So sánh nghĩa của từ láy so với nghĩa
của tiếng gốc?
? So sánh nghĩa của các từ láy:
sssssmềm mại, đo đỏ, mạnh mẽ, khoẻ
khoắn với các tiếng gốc làm cơ sở cho
chúng?
? Trong trờng hợp từ láy có tiếng gốc có
nghĩa thì từ láy có nghĩa ntn?

Gọi Hs đọc ghi nhớ.
Hoạt động 3: HDHS thực hành.
Kết hợp nhiều hình thức khác nhau để hs
giải quyết bài tập.(Vấn đáp ,lên bảng, thi
nhanh giữa các tổ,Thảo luận nhóm)
Hoạt động của trò
- Từ phức có sự hoà phối âm
thanh
H- Đọc VD1/41
- Đăm đăm > các tiếng lặp
lại nhau hoàn toàn

H - Đọc ghi nhớ
Nội dung cần
đạt
I/ Các loại từ
láy
* VD:
1/ Láy hoàn toàn
2/ Láy bộ phận
* Ghi nhớ
II/ Nghĩa của từ
láy
- Nghĩa của từ
láy đợc tạo
thành nhờ đặc
điểm âm thanh
của tiếng và sự
hoà phối âm
thanh giữa các
tiếng
* Ghi nhớ: SGK
III/ Luyện tập
- 24
Đoàn Thị Thuỷ THCS Quyết Tiến Tiên Lãng Hải Phòng
Giáo án Ngữ Văn 7- năm học 2009 2010

Bài tập 1. Tìm từ láy trong đoạn văn Cuộc chia tay
- Láy toàn bộ: bần bật, thăm thẳm
- Láy bộ phận: nức nở, tức tởi, rón rén, lặng lẽ,
Bài tập 2. Điền các tiếng láy
- Lấp ló, nho nhỏ, nhức nhối, khang khác, thâm thấp, chênh chếch, anh ách