Thiết kế hệ thống câu hỏi, bài tập trắc nghiệm
Để dạy bài 23- Ôn tập lịch sử thế giới hiện đại
( 1947 - 1945) Chơng trình lớp 8.
A- Nhận thức cũ - Giải pháp cũ
Trong thực tế dạy học lịch sử hiện nay, kiểu bài ''ôn tập" vẫn đang là một
"pháo đài" khó công phá cho cả ngời dạy lẫn ngời học, đặc biệt là với chơng
trình của sách giáo khoa lịch sử 8 mới thì sự lúng túng của ngời dạy càng có
phần tăng lên.
Từ sự lúng túng đó buộc đa số giáo viên khi thực hiện các tiết dạy thờng đi
theo một lối mòn đó là dạy lại kiến thức bằng cáh đặt ra các câu hỏi"Vụn vặt"
để rồi sau đó học sinh căn cứ vào các nội dung đã đợc giáo viên cung cấp trả lời
nh một cái máy theo kiểu" thầy hỏi trò đáp"
Chính thừ cách dạy đó cho nên đã dẫn đến tình trạng các tiết" ôn tập" th-
ờng diễn ra trong không khí buồn tẻ, về mặt nhận thức cũng nh kỹ năng học
sinh không lĩnh hội đợc gì hơn ngoài những kiến thức trớc đây giáo viên đã cho
ghi ở các bài học trớc và về phía giáo viên sau khi thực hiện xong tiết dạy cũng
không tự hài lòng đợc với mình. Nhng đổi mới cách dạy nh thế nào đối với các
bìa ôn tập thì vẫn bế tắc bởi ngay cả sách hớng dẫn giáo viên cũng bỏ qua những
bài ôn tập không hề đả động gì để mặc ngời dạy "tự biên, tự diện"
Từ thực tế trên rõ ràng chất lợng các bài dạy Ôn tập lịch sử không cao,
không đạt đợc mục tiêu của bài dạy và với Bài 23. Ôn tập lịch sử thế giới hiện
đại ( 1917 - 1945) cũng nằm trong tình trạng đó, thậm chí còn có phần "bế tắc"
hơn vì đây là một bài ôn tập có thời lợng nội dung nhiều trong đó chứa đựng nhiều sự
kiện quan trọng, chính vì vậy khi" dạy lại" kiến thức giáo viên phải " vắt chân lên cổ"
mới thực hiện đợc trọn vẹn giáo án. Thực trạng buồn này có ở nhiều ngời. . Chính điều
đó đã làm tôi trăn trở để từ đó mong muốn hình thành một " Hớng đi " Có thể cải thiện
phần nào khi thực hiện các tiết dạy "ôn tập",Và đối tợng thể nghiệm lần này đem lại
cho tôi nhiều tâm đắc đó là bài 23 - Ôn tập lịch sử thế giới hiện đại(1917-1945) Chơng
trình lớp 8
B Nhận thức mới- giải pháp mới.
I. Nhận thức mới.

trị văn hoá của loài ngời.
II- Giải pháp mới:
1. Những sự kiện lịch sử chính giai đoạn 1917 - 1945
Phần (1) mục tiêu của chúng ta là giúp học sinh hệ thống lại các sự kiện lịch
sử quan trọng trong giai đoạn (1917 - 1945).
Để thực hiện mục tiêu đó ta có thể đa ra trong các bài tập trắc nghiệm sau đây:
Bài tập 1: Em hãy nối các ý ở cột A với cột B, cột B với cột C sao chop phù
hợp:
A B C
Sau khi hớng dẫn học sinh thực hiện xong bài tập này, chúng ta tiếp tục đa ra
câu hỏi có tính chất nâng cao sau đây.
Theo em, trong các điều kiện lịch sử trên thì sự kiện nào có tcá động sâu sắc
nhất tới đời sống kinh tế, chính trị xã hội củ nhân loại? Vì sao?
Đây là một câu hỏi khó.
Trớc tiên ta tổ chức cho học sinh thảo luận nhóm để các em chọn lựa sự kiện,
sau đó rút ra.
- Cách mạng tháng Mời Nga bùng nổ và thăbgs lợi sự kiện tiêu biểu nhất có
ảnh hởng sâu sác tới đời sống kinh tế, chính trị xã hội của nhân loại.
Tiếp tục chúng ta cho học sinh đóng góp ý kiến để giải quyết yêu cầu thứ hai
của câu hỏi" vì sao". Vế này ta nên dành cho các học sinh khá và giỏi, từng học
sinh một khó có thể giải quyết trọn vẹn đợc yêu cầu này bởi vậy ta nên hớng
dẫn các em cùng "hợp tác" để giải quyêt vấn đề để rồi sau đó cùng rút ra.
- Cách mạng tháng mời Nga năm 1917 đã biến Chủ nghĩa xã hội từ lý luận
thành thực tiễn, đa lịch sử nớc Nga và nhân loại bớc sang một trang sử mới.
- Cách mạng tháng Mời thành công đã trở thành chỗ dựa cho phong trào
cách mạng và phong trào Giải phóng dân tộc trên thế giới có bớc phát triển mới.
- Cách mạng tháng Mời thành công với sự ra đời của nhà nớc Xô Viết đã tạo
ra đối trọng góp phần đánh bại chủ nghĩa phát xít sau này.
- Cách mạng tháng Mời Nga đã đem lại cho phong trào cách mạng và phong
trào GPDT trên thế giới những bài học kinh nghiệm quý báu.

Nhật bản ký văn kiện đầu
hàng không điều kiện
Lãnh đạo nhân dân trung
quốc chống các thế lực
quân phiệt phản động.
- Cách mạng tháng Mời thành công đã phát huy triệt để nền dân chủ xã hội chủ
nghĩa là yếu tố để nhân dân Xô viết có sự đóng góp quí báu trong đời sống văn
hoá của nhân loại.
2, Những nội dung chủ yếu
a- Cách mạng XHCN tháng Mời và công cuộc xây dựng CNXH ở Liên
Xô.
Đây là một nội dung đặc biệt quan trọng trong tiến trình lịch sử thế giới hiện
đại giai đoạn 1917 - 1945. Để giúp học sinh khắc hoạ một cách rõ nét nội dung
của sự kiện này ta thực hiện hai bài tập sau:
Bài tập 2: Em hãy đánh dấu X vào ô trống ở câu trả lời mà em cho là đúng ở
các ý sau:
Cách mạng tháng mời Nga đã.
A- Lật đổ chế độ phong kiến Nga Hoàng, đa giai cấp công - nông lên địa vị
làm chủ xã hội.
B- Lật đổ chế độ t bản Nga, quýet sạch tàn d của chế độ phong kiến đa giai
cấp công nông lên địa vị làm chủ đất nớc.
C- Lật đổ ách thống trị của CN đế quốc, giải phóng nớc Nga, đa nớc Nga thoát
khỏi cuộc chiến.
D- Đã tạo chỗ dựa vững chắc cho phong trào cách mạng và phong trào giải
phóng dân tộc trên thế giới
Bài tập 3: Đánh dấu X vào ô trống ở ý em cho là đúng
A- Công cuộc khôi phục kinh tế ( 1925) thành công đã đa Liên Xô trở thành
một nớc phát triển
B- Sau kế hoạch 5 năm lần nhất (1932) Liên Xô đã trở thành một nớc công
nghiệp.

Hãy điền Đ ( đúng) S ( sai ) vào các ý sau:
Khủng hoảng kinh tế 1929 - 1933 đã
A- Gây tổn thất nặng nề cho nền kinh tế thế giới một cách nghiêm trọng.
x
x
x
x
Đ
B- Gây nên nạn thất nghiệp lan tràn.
C- Tạo tiền đề bùng nổ các cuộc cách mạng xã hội
D- Làm xuất hiện chủ nghĩa phát xít.
Sau khi học sinh trả lời, giáo viên kết luận các phơng án A-B-D những phơng
án đúng, C sai.
Tiếp theo ta thực hiện bài tập nâng cao nhằm rèn luyện cho đối tợng học
sinh khá giỏi kỹ năng phân tích đánh giá.
Theo các em trong các hậu quả mà khủng hoảng kinh tế 1929 - 1933 để lại,
hậu quả nào nguy hiểm nhất trực tiếp đe doạ tới nhân loại? vì sao?
Đây là một câu hỏi tơng đối khó đòi hỏi phải có kỹ năng phân tích đánh giá
học sinh mới trả lời đợc, chúng ta có thể động viên các đối tợng học sinh mới trả
lời đợc, chúng ta có thể động viên các đối tợng học sinh khá giỏi tham gia"hoá
giải" bài tập này, sau đó giáo viên đa ra kết luận.
- Hậu quả nghiêm trọng nhất mà khủng hoảng kinh tế thế giới 1929 - 1933 đem
lại đó chính là sự xuất hiện chủ nghĩa phát xít bởi lẽ chủ nghĩa phát xít là hiện
thân của tính hiếu chiến, tính phản động, chủ nghĩa phat xít xuất hiện đã gấp rút
đã tái thiết vũ trang và gây ra cuộc chiến tranh thế giới thứ Hai tàn khốc làm tổn
thất nghiêm trọng của cải vật chất cũng nh sinh mạng của hàng chục triệu con
ngời.
d: Chiến tranh thế giới thứ hai
Phần chiến tranh thế giới thứ hai nhằm giúp học sinh nắm đợc những mốc
quan trọng trong tiến trình của chiến tranh thế giới thứ hai, giáo viên hớng dẫn

Chiến tranh thế giới thứ
hai bùng nổ
Tạo nên b ớc ngặt của
chiến tranh TG thứ hai.
Phát xít Đức bị tiêu diệt
- Ngày 24.10.1917 ( 7.11) Cách mạng tháng Mời Nga ,sự kiện
lịch sử long trời lở đất đó đã tác động mạnh mẽ đến của
nhân loại. Dới ảnh hởng của cách mạng tháng Mời
Nga
trên thế giới đã có , các Đảng cộng sản trên
thế giới lần lợt ra đời, tập hợp lực lợng đấu tranh chống
lại Chủ nghĩa đế quốc.
Cũng trong thời kỳ này, CNTB có những diễn biến phức tạp, đặc biệt là cuộc
đã dẫn tới sự sau khi lên nắm chính
quyền, các thế lực phát xít ở Đức - Italia - Nhật Bản đã gây nên cuộc
tàn khốc. Nhng trớc sự đoàn kết và tinh thần chiến đấu dũng cảm của các lực l-
ợng đặc biệt là của nhân dân các thế
lực phát xít đã bị tiêu diệt .
Bài tập này nếu là đối tợng học sinh khá giỏi thi không cho các từ cho trớc,
mà cho học sinh tự tìm từ thích hợp để điền vào chỗ trống sao cho phù hợp.
4: Bài tập về nhà:
Phần bài tập về nhà ta hớng dẫn học sinh thực hiện một bài tập phối hợp của trắc
nghiệm khách quan với trắc nghiệm tự luận sau đây
Hãy xác định nội dung lịch sử của các sự kiện lịch sử sau đây và kết nối các sự
kiện đó thành một bài luận lịch sử.
- 7.11.1917 ; 22.12.1922 ; 1925 ; 1932 ; 1937.
- 12.1918 ; 02.3.1919 ; 7.1921.
- 30.01.1933 ; 01.9.1939 ; 08.5.1945 ; 15.8.1945
5: Phơng pháp tiến hành
Trên đây tôi đã trình bày cơ bản về các sử dụng các biện pháp dạy học tích cực

lớp có trình độ học sinh tơng đơng về mặt nhận thức nhng đợc áp dụng hai ph-
ơng pháp dạy học khác nhau. Lớp 8B áp dụng phơng pháp dạy học cổ truyền ít
sử dụng các dạng câu hỏi bài tập trắc nghiệm và lớp 8D áp dụng triệt để phơng
pháp dạy học tích cực nh đã trình bày, kết quả thu đợc sau cho thấy:
Lớp Sĩ
số
Số học sinh có thái độ tham gia
tích cực trong giờ học
Khảo sát chất lợng
Yếu TB Khá- giỏi
8B 45 28/45 = 62% 8/45 = 17% 28/45=63% 9/45=20%
8D 42 42/42 = 100% 2/42= 4,6% 24/42=58% 15/42=35%
D- Bài học kinh nghiệm:
Sáng kiến kinh nghiệm mà tôi trình bày trên đây đợc thực hiện sau một năm tiến
hành giảng dạy theo bộ sách giáo khoa lịch sử lớp 8 mới. Tong quá trình giảng
dạy tôi rút ra một số kinh nghiệm sau đây.
1- Nội dung của hệ thống câu hỏi, bài tập luôn phải bám sát mục tiêu của bài
dạy, mục tiêu của từng tiêu mục, kể cả mục tiêu về kiến thức, mục tiêu về kỹ năng
cũng nh mục tiêu về t tởng tình cảm.
2- Hệ thống câu hỏi, bài tập là " xơng sống" của một giáo án, là yếu tố hết sức
quan trọng tác động đến hoạt động của thầy và trò, đến việc thành bại của một tiết
dạy. Bởi vậy chúng ta phải hết sức chú trọng tới chất lợng câu hỏi, bài tập mà
chúng ta sẽ sử dụng trong bài giảng. Bên cạnh đó chúng ta cũng phải chú trọng
tới cả số lợng câu hỏi, trong một tiết dạy, chúng ta không nên đa ra quá nhiều câu
hỏi " Vụn vặt" mà nên có sự lựa chọn câu hỏi, bài tập một cách kỹ càng để đem
vào bài giảng. Thờng trong một tiết dạy ta chỉ nên đa vào số câu hỏi dao động từ
5 đến 10 câu là vừa.
3- Trong bài giảng, hệ thống câu hỏi luôn phải đảm bảo đủ cả 3 chủng loại. Đó
là câu hỏi tái hiện, câu hỏi nêu vấn đề, câu hỏi kiểm tra. Hệ thống câu hỏi cũng
phải bảo đảm làm sao cho tất cả các đối tợng học sinh đều đợc tham gia vào quá