Đại học khoa học xã hội và nhân văn
Đại học quốc gia Hà Nội
BÀI TẬP THẢO LUẬN NHÓM
MÔN VĂN HỌC TRUNG QUỐC TỪ MINH
THANH ĐẾN HIỆN ĐẠI
Hà Nội, ngày 1 tháng 10 năm 2010
MỤC LỤC
MỤC LỤC 2
Danh sách phân công nhóm:
Câu 1:
Bùi Huyền Trang
Nguyễn Huyền Trang
Bùi Thị Thu
Lê Thị Thắm
Câu 2:
Đào Thị Mơ
Hà Thị Mai
Hoàng Thanh Loan
Nguyễn Thị Thơm
Câu 3:
Chu Thị Hồng Vân
Phạm Thị Hiền Trang
Lê Thị Sen
Dương Văn Trường
Trần Thị Thanh Hải,.
Câu 4:
a. Phạm Ngọc Lan
Cao Thu Phương
Đỗ Thị Hậu
Nguyễn Thúy An
b. Nguyễn Thị Hồng

là kẻ lưu manh gian xảo, đời sống nhân dân chịu nhiều nỗi thống khổ thì hoạt động
của những người nghĩa sĩ Lương Sơn Bạc xứng đáng tôn họ thành những anh hùng
trong nhân dân.
Câu chuyện về cuộc khởi nghĩa do Tống Giang đắng đầu đã được ghi chép lại
trong nhiều tư liệu trong lịch sử đời Tống như: Tống sử,Thập triều cương yếu…
đặc biệt là trong cuốn Tống Giang tam thập lục nhân tán(viết vào cuối đời Tống
đầu đời Nguyên), Đại Tống Tuyên Hòa di sự (đời Nguyên)… ghi lại khá chi tiết.
Bên cạnh đó là sự xuất hiện nhiều vở tạp kịch về các nhân vật anh hùng của Lương
Sơn Bạc cùng với nhiều câu chuyện khác nhau kể về số phận riêng của từng người
được lưu truyền trong nhân dân…Tất cả đã trở thành chất liệu để cho tác giả Thi
Nại Am viết thành một tiểu thuyết chương hồi Thủy Hử truyện có vai trò rất quan
trọng trong lịch sử văn học Trung Quốc.
Bản Thủy Hử truyện được lưu hành rộng rãi nhất trong 300 năm gần đây không
còn là nguyên bản của Thi Nại Am mà là bản gồm 71 hồi do Kim Thánh Thán(cuối
Minh đầu Thanh) chỉnh lý. Ông đã dựa vào bản một trăm hồi và bản 120 hồi chỉnh
lý lại thành bản 71 hồi dừng lại ở đỉnh cao cuộc khởi nghĩ “Anh hùng chia ngôi thứ
bậc”
C. THỦY HỬ- TÌNH HÌNH LƯU TRUYỀN VĂN BẢN “THỦY HỬ
TRUYỆN”
Cho tới nay không còn nguyên bản Thủy hử của Thi Nại Am. Bản được lưu
hành rộng rãi nhất trong 300 năm nay là bản 71 hồi do Kim Thánh Quán chỉnh lý.
Thánh Quán dựa vào bản 100 hồi và bản 120 hồi, sắp xếp lại thành bản 71 hồi,
dừng lại ở đỉnh cao của cuộc khởi nghĩa “Anh hùng chia ngôi tứ bậc”. Bản của
Thánh Quán giữ được tinh hoa của cốt truyện, văn chương trau chuốt. Ngoài ra còn
các bản 100 hồi, 115 hồi, 124 hồi và bản 120 hồi do Quách Hân đời Minh biên tập.
Các bản này đều miêu tả quá trình thất bại của khởi nghĩa sau khi nhận “Chiêu an”.
Quân khởi nghĩa bị triều đình lợi dụng điều đi đánh Tiêu và dẹp các cuộc khởi
nghĩa của Điền Hổ, Vương Khánh, Phương Lạp. Chiến thắng trở về, 108 vị anh
hùng chỉ còn có 27. Họ được triều đình phong thưởng. Nhưng từ đây tính mạng
của họ luôn bị uy hiếp. Bốn tên gian tặc trong triều là Sái Kinh, Đồng Quan, Cao

bức, có quyền có tiền, có thế mặc sức đè đầu cưỡi cổ dân chúng như bọn cường
hào, tác giả đã vạch trần được sự cấu kết sâu sắc và thường xuyên giữa hai thế lực
đó trong việc áp bức bốc lột dân nghèo, như thiên la địa võng vây bủa, khiến cho
sự vùng lên của họ lại càng tất yếu.
Dưới sự áp bức bốc lột tà khốc của triều đình Bắc Tống, không chỉ người nông
dân bần cùng đứng lên phản kháng, mà quan lại triều đình như Tống Giang, Lâm
Xung hoặc con cháu nhà danh tướng như Dương Chí, , thậm chí những người xuất
thân từ giai cấp địa chủ, dòng dõi quý tộc như Sài Tiến, Lư Tuấn Nghĩa cũng tích
cực chống lại chúng. Họ từ bỏ quyền cao chức trọng, tình nguyện đi theo tiếng gọi
của nghĩa quân, sẵn sàng hy sinh tính mạng cho sự nghiệp chung.
2. Sự phát triển của khởi nghĩa nông dân trong xã hội phong kiến Trung
Quốc:
Dưới ngọn cờ “Thiên thế hành đạo, bảo cảnh an dân”,các anh hùng hảo hán
liên hiệp thành lực lượng hùng hậu hoàn toàn đối kháng với giai cấp thống trị.
Hành động của họ là không còn phục thù cá nhân cá như xưa. Từ hồi 41 các anh
hùng Lương Sơn Bạc đã chuyển sang thế tấn công với những chiến công lẫy lừng:
ba lần đánh Chúc gia trang, hai lần đáng chợ Tăng Đầu, công kích Thanh
Châu, ,Đang lúc phong trào lên cao như nước vỡ bờ thì Tống Giang ngỏ ý lập đàn
chay và cầu mong triều đình chiêu an. Từ đó cuộc khởi nghĩa đi đến kết thúc bi
thảm.
Nhưng trong khi lực lượng lớn mạnh có khả năng uy hiếp sự thống trị của triều
đình Bắc Tống, thì vua Tống không thể làm ngơ. Thái úy Trần Tôn Thiện lãnh
chiếu chỉ của Tống Huy Tông đích thân đến Lương Sơn Bạc. Tất nhiên cũng lắm
gian nan vất vả Trần Tôn Thiện mới dụ nổi những con hổ quen vùng vậy đất
Lương Sơn.
Từ đầu tác phẩm tác giả tả một loạt anh hùng xuất hiện với những hành vi nghĩa
hiệp nổi tiếng trong thiên hạ như Lỗ Trí Thâm gặp sự bất bình giết tên ác bá Trịnh
Đồ cứu cha con Lão Kim. Bảy anh em Triều Cái: Ngô Dụng, Công Tôn Thắng,
Lưu Đường, Nguyễn Tiểu Nhị, Nguyễn Tiểu Ngũ, Nguyễn Tiểu Thất, dùng mưu
đạt mười quan vàng bạc châu báu của thái thú Lương Trung Thu chia cho dân

dạng thứ ba. Nhưng trước làn sóng đấu tranh mạnh mẽ của nhân dân, giai cấp
thống trị và nhân văn phong kiến không thể thực hiện được âm mưu của mình.
Mấy trăm năm qua hình ảnh của người anh hùng áo vải vẫn sống mãi trong lòng
nhân dân. Thái độ của nhân dân đối với nghĩa quân trong Thủy hử là thái đọ trân
trọng và kính yêu.
Tác phẩm Thủy hử đã nhấn mạnh sai lầm của Tống Giang, nhưng đây chỉ là
nguyên nhân sâu xa từ những mặt còn bế tắc của xã hội. Khi cưa có một giai cấp
và chính đảng của nó, thì khởi nghĩa nông dân trong xã hội phong kiến cho dù có
“triều đình riêng”, thì hầu như các lãnh tụ nông dân kđều không biết làm gì nữa.
Tống Giang cho dù có dựng cờ “thế thiên hành đạo”, phân chia ngôi thứ xong cũng
chỉ còn cách chờ chiêu an mà thôi. Ngoài ra do nhãn quan chật hẹp, người nông
dân xưa thường thấy ít tội ác của bọn vua chúa mà chỉ viên vào tội ác của quan lại,
cho nên dù bất mãn với xã hội với triều đình, thì họ cũng chưa vươn tới tầm bất
mãn với cả chế độ phong kiến đương thời.
Thông qua con đường gian nan phức tạp lên Lương Sơn Bạc của Tống Giang, tác
giả đã phản ánh được quy luật sinh thành, phát triển và kết thúc của khởi nghĩa
nông dân dười chế độ phong kiesn, ý nghĩa nhận thức to lớn của tác phẩm cũng
bộc lộ ra từ đây. Nó bộc lộ ra nhiều ảnh hưởng và tác dụng từ thực tiễn nhiều mắt
trong đời sống xã hội. Đồng thời tác phẩm cũng được đánh giá cao về giá trị nhận
thức về những tư tưởng được thể hiện trong tác phẩm.
Câu 3: Phân tích hình tượng nhân vật Tống Giang, Lâm Xung…(chú ý quá
trình phát triển tính cách nhân vật)
Thủy Hử là một tác phẩm có hệ thống nhân vật đồ sộ . Mỗi nhân vật được khắc
họa với một nét tính cách riêng đặc trưng, tạo ra cho người đọc những ấn tượng
riêng không trùng lặp. Ở đây chỉ xin nói về một số nhân vật tiêu biểu nhất
a. Hình tượng nhân vật Tống Giang:
Tống Giang là thủ lĩnh của nghĩa quân Lương Sơn và là người có những nét tính
cách khá phức tạp. Có thể nói, phần nào tư tưởng của Thủy Hử được thể hiện qua
nhân vật này.Tống Giang là nhân tố xây dựng nghĩa quân Lương Sơn hùng mạnh
nhưng cũng chính ông là nhân tố khiến cuộc khởi nghĩa của nghĩa quân Lương Sơn

Lúc ông ta làm thơ phản trên lầu Tầm Dương mới là mấu chốt quan trọng trong
quá trình chuyển biến tính cách của ông ta. Đứng dựa lan can uống rượu tiêu sầu,
nghĩ chuyện nay xưa mà xót xa, sầu muộn, ngẫm mình “xuất thân làm thư lại kết
giao với bao nhiêu là hảo hán giang hồ chỉ để lại cái hư danh. Nay đã ngoại tam
tuần, danh không thành, công chẳng lập, lại bị thích chữ vào má mà đày tới đây…”
Men rượu cùng nỗi muộn sầu đã khiến Tông Giang hứng bút lên làm bài thơ phản
Tha niên nhược đắc báo oan thù
Huyết nhiễm Tầm Dương giang khẩu
Tha thời nhược toại lăng vân chí
Cảm tiếu Hoàng Sào bất trượng phu
(Ngày nào rửa sạch oan thù ấy
Thì nước Tầm Dương máu đỏ ngầu
Một mai thỏa cánh bằng tung gió
Khinh cả Hoàng Sào chửa trượng phu)
Vì bài thơ đó mà Tống Giang bị ghép tội chết. Anh em Lương Sơn Bạc lại một
phen cướp pháp trường cứu mạng Tống Giang. Lúc này Tồng Giang mới quyết
định đi theo nghĩa quân Lương Sơn
Khi hội tụ cùng nghĩa quân Lương Sơn, tài năng trí tuệ cùng lòng nhân đức của
Tống Giang đã cảm hóa được lòng người khiến bốn phương đâu đâu là không biết
tiếng. Với các anh em, Tống Giang nhất loạt bình đẳng, không phân biệt cao thấp
sang hèn,sướng cùng hưởng, họa cùng chịu, sồng chết có nhau, không ngại hy sinh
vì điều trượng nghĩa…Ông chính là người gắn kết các anh hùng Lương Sơn.
Tuy nhiên con người này luôn ảo tưởng về một triều đình có thể thay đổi được, và
Tống Giang luôn ôm mộng “bó thân về với triều đình”,trước sau khao khát được
“phong thê ấm tử, thanh sử lưu danh”
“Vọng thiên vương giáng chiếu
Tảo chiêu ân, tâm phương túc”
(Mong nhà vua giáng chiếu
Sớm chiêu an,mới yên lòng)
Hạn chế của Tống Giang cũng là hạn chế của thời đại khi mà người dân có thể nổi

Tích cách và con người Lâm Xung.
Lâm Xung xuất hiện với một dung mạo “đầu bịt khăn xanh,mình mặc bạc bào tay
cầm quạt Tây Xuyên,đầu beo mắt tròn,hàm én,râu cọp,mình cao tám thước”.Với
hình ảnh miêu tả trên ta có thể hình dung giáng dấp của Lâm Xung và con người
Lâm Xung.
Bản thân Lâm Xung xuất thân trong gia đình con nhà võ tướng,tuy không to tát
nhưng cũng có danh tiếng “khi tôi còn nhỏ thì cũng nghe danh lệnh tôn là Lâm đề
hạt ở Đông kinh”,khi nghe Lỗ trí Thâm nói về cha của Lâm Xung,bố vợ của Lâm
Xung cũng là một giáo đầu ở nha huyện.
Trong Thủy Hử Lâm Xung lằm trong ba mươi sáu “thiên địa cang”là một trong
những tướng giỏi võ nghệ nhất trong một trăm linh tám vị anh hùng Lâm Xung
giỏi múa Thương trượng “bát sà mâu”được gọi là “báo tử đầu”bản thân Lâm Xung
là một võ tướng an phận thủ thừa.là một quan sai phục vụ triều đình đúng với trọng
trách của mình.
Bản tính luôn khiêm nhường tính vị nể nhu nhược,khi thấy Cao Nha Nội trọc ghẹo
vợ mình Lâm Xung định lao vào đánh nhưng nhận ra là con của Cao Thái Úy
đành nhịn lại “song e mích lòng Cao Thái Úy cho nên phải nhịn nó một phen”.
Đặc biệt khi Lục Khiêm vốn là bạn thân của mình mời đi uống rượu để Phú An
đến lừa vợ Lâm Xung khi biết chuyện Lâm Xung cũng đành nhịn nhục,chỉ đến phá
nhà Lục Khiêm và tìm Lục Khiêm mà không giám tới phủ thái úy,vốn là người vị
nể thích an phận mong không muốn động chạm tới ai,và cũng muốn không ai động
chạm tới mình,ở Lâm Xung khác với những nhân vật khác trong Thủy Hử.
Nếu ở nhân vật Võ Tòng trong khi đi lưu đầy biết có thể bị hai tên công sai ám
hại,nên đã dự tính được tình huống chống lại để giải thoát cho mình,
Còn ở Lâm Xung thì lại khác khi hai tên công sai nhúng chân vào nước sôi thì Lâm
Xung chỉ kêu,không có sự phản kháng,nếu đặt vào địa vị của Võ Tòng thì tất sẽ
chống lại.
Đặc biệt khi hai tên công sai trói Lâm Xung vào cây tại khu rừng Giã trư Lâm và
biết rằng sẽ chết cũng chỉ than cho số phận của mình và đành cam chịu,ở đây ta
cũng có thể hiểu bản tính của Lâm Xung vốn nóng nảy nhưng là người biết luật

thù,nhưng bị Tống Giang ngăn lại Lâm Xung tức quá hộc máu ở miệng.
Khi tiêu diệt Phương Lạp xong Lâm Xung bị ốm và nủa năm sau thì chết
Lâm Xung không phải xuất thân là quyền cao chức trọng,cũng không phải là nông
dân,mà ở tầng lớp trung gian,cũng không thể thoát được khỏi bất hạnh,bị kẻ gian
ác đẩy tới vòng lao lý tìm tới Lương Sơn Bạc ẩn mình,đó cũng là mâu thuẫn trung
của xã hội phong kiến với sự chèn ép “Quan bức dân phản”.”bức thướng Lương
Sơn”.với nhân vật Lâm Xung hiện lên với quá trình diễn biến nhân vật từ người
chịu an phận rồi bị đẩy tới bức đường cùng và buộc phải cầm vũ khí chống lại,tiêu
diệt kẻ ác tiêu diệt kẻ bất nhân “thay trời hành đạo”
Đó là sự phản kháng khi nhưng con người như Lâm Xung,Lý Quỳ,Dương Trí,Sử
tiến, Võ Tòng,Trịnh Thiên Thọ,Thời Thiên…và nhiều nhân vật khác trong Thủy
Hử
Câu 4.a: Thành tựu của nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vật trong tiểu
thuyết “Thủy hử”
Thế giới nhân vật trong tiểu thuyết “Thủy hử” lên tới hàng trăm người. Tài năng
của Thi Nại Am là ở chỗ ông đã xây dựng thành công một thế giới nhân vật sinh
động, đặc biệt là dựng nên những nhân vật điển hình khiến độc giả không thể quên
như: Lý Quỳ, Tống Giang, Lâm Xung, Lỗ Trí Thâm, Võ Tòng… Nhìn chung , có
thể khái quát thành tựu nghệ thuât xây dựng nhân vật trong “Thủy Hử” bằng
những nét tiêu biểu sau đây:
1. Tác phẩm đã xây dựng những “nhân vât tính cách”, tính cách gắn với
môi trường, hoàn cảnh sống. Chính môi trường, hoàn cảnh đã hình thành
nên đặc điểm tính cách điển hình nơi nhân vật. Bên cạnh đó là bút pháp
chạm khắc tinh tế để khắc họa những nhân vật có các tính rõ nét. Đặc điểm
này đã thể hiện được tính logic trong sự phát triển tính cách của nhân vật
Tống Giang, Lý Quỳ, Lâm xung, Lỗ Trí Thâm đều lên Lương Sơn Bạc với chung
một mục đích là “bức thướng Lương Sơn”, “quan bức dân phản” song con đường
mỗi người đến với Lương Sơn Bạc lại khác nhau. Tác giả có ý thức trong việc thể
hiện tính cách nhân vât bằng cách cho họ “phạm vào nhau, lại tránh xa nhau”, tức
là đối lập tính cách nhân vật trên cơ sở thống nhất. Con đường lên Lương Sơn của

gian thần trong triều dình, kết quả dẫn tới là tấn bi kịch chiêu an. Hành động của
TG đều có thể giải thích bằng những đặc điểm tính cách và phù hợp với tính cách
của ông ta.
b. Lâm Xung
Sự phát triển tính cách một cách logic được thể hiện khi tác giả khắc họa nhân vật
Lâm Xung. Lâm Xung là quan dạy võ trong triểu đình, làm đến chức cai quản tám
mươi vạn cấm quân Đông Kinh , sống bằng đồng lương của giai cấp thống trị trong
cảnh vợ đẹp nhà sang, bản tính là một kẻ nhu nhược, an phận thủ thường, Lâm
Xung ôm ấp một mối không tưởng nhất định với giai cấp thống trị phong kiến. Khi
Cao Nhạ Nội ngang nhiên trêu ghẹo vợ mình , anh ta cũng chỉ biết nín nhịn. Nếu
Võ Tòng giết hai tên công sai giải phóng cho mình tại bến Vân Phi và tại trại Bình
An, Võ Tòng giữ thái độ thản nhiên trước bọn quản doanh còn LX tại rừng Dã Chư
phục tùng hai tên công sai Đổng Siêu và Tiết Bá. Hành động đã thể hiện sự nhu
nhược của Lâm Xung. Bóng ma của thế lực phong kiến là Cao Cầu ám hại bám riết
Lâm Xung. Trong đêm đông gió tuyết bên cạnh miếu thần đổ nát, Lâm Xung diệt
loài gian tặc, rửa mối hân thù, từ đây Lâm Xung theo tiếng gọi của LSB, trở thành
người chiến sĩ quả cảm đấu tranh chống cường quyền bạo lực. Có thể nói, Lâm
Xung là nhân vật thể hiện rõ nét chân lí cuộc sống “quan bức dân phản”.
c. “Thủy hử” không chỉ mô tả những tính cách nhân vật rõ nét, giữa tính
cách này và tính cách kia tuyệt không giống nhau mà còn tả sâu hơn
những tính cách này, về nhiều mặt thì thấy họ giống nhau song họ vẫn
có cá tính riêng(thể hiện qua trường hợp của Lý Quỳ, Lỗ Trí Thâm, Võ
Tòng)
Lý Quỳ, Lỗ Trí Thâm là những nhân vật ngay từ đầu đã kiên trì tấn công vào trật
tự xã hội phong kiến. Lý quỳ xuất thân từ hai bàn tay trắng, , mẹ già mù lòa, anh
ruột đi ở kiếm ăn, hoàn cảnh dó đã khiến nhân vật căm thù giai cấp địa chủ, tham
quan ô lại và cả triều đình Bắc Tống. Cùng là những anh hung trọng nghĩa khinh
tài, coi ác như thù nhưng Lý Quỳ thì ngây thơ, chất phác, đôi khi còn giản đơn,
nôn nóng, có sức không có trí, có lúc dã gây tổn hại cho lưc lượng nghĩa quân…
còn Lỗ Trí Thâm không phải là kẻ hữu dũng vô mưu, Lỗ Trí Thâm đánh địch dù

ngang tang, và phát triển lên đến đỉnh điểm khi anh ta quyết sống mái với Vương
Luân.
Câu 4b. Kết cấu tiểu thuyết “Thủy hử”
Thuỷ Hử phản ánh sâu sắc cuộc sống xã hội rộng lớn, số đông các nhân vật được tả
một cách sinh động. Kết cấu của Thuỷ Hử truyện cũng tương xứng với những điểm
đó.
- Kết cấu của Thuỷ Hử là một kết cấu liên hoàn – câu chuyện này
nối với câu chuỵện kia như một móc xích.
+ Đôi khi mỗi chuyện lại xuất hiện một nhân vật anh hùng chủ yếu,
với sự phát triển của tính cách và bước đường đời của nhân vật đó : Lỗ Trí
Thâm, Lâm Xung, Dương Chí, Tống Giang,… đều có những đoạn có tính chất
gần như truyện kí.
+ Mỗi đoạn lại có mấy màn đặc sắc, đặt nhân vật vào cuộc đấu tranh
mâu thuẫn gay gắt, để họ bộc lộ tính cách của mình hơn. Điều này làm cho
hình tượng nhân vật in đậm trong trí óc người đọc. Ví như đoạn tay không đánh
Trấn Quan tây, bán đao ở thành Biện Kinh, dung mưu cướp đồ lễ sinh nhật,
đánh hổ trên núi Cảnh Dương,…
+ Những câu chuyện nhỏ trong Thuỷ Hử đều có tính độc lập tương
đối, nhưng lại có mối liên hệ hữu cơ giữa truyện này với chuyện kia. Sự xuất
hiện của mỗi chuyện đều nhằm biểu đạt một nội dung trọng tâm chung là sự áp
bức của bọn thống trị phong kiến và sự phản kháng của các nhân vật anh hùng.
Vận mệnh chung đã móc nối các chuyện với nhau, làm cho các nhân vật anh
hung trong truyện đều quen biết nhau, nắm tay nhau, cuối cùng là kề vai sát
cánh trong chiến đấu.
- Thuỷ Hử là tác phẩm có kết cấu đặc biệt - đoản thiên liên hoàn
tiểu thuyết.
+ Gọi như vậy vì sự tích của một vài nhân vật chủ yếu có thể đứng
độc lập mà không có cảm giác bị chia xẻ. Điều này có nguyên nhân từ những
truyền thuyết dân gian trong quá trình hình thành tác phẩm. Thuỷ Hử đã có sẵn
những câu chuyện độc lập xoay quanh một chủ đề.