Chính phủ tham gia vào luồng lưu thông
hàng hoá và dịch vụ
Trọng tâm của chương này là bàn về vai trò của chính phủ trong
nền kinh tế. Thị trường không phải luôn cư xử có hiệu quả như
đã bàn tới trong Chương 4. Khi thị trường có kết quả không hiệu
quả về kinh tế, có thể* chính phủ sẽ can thiệp làm thay đổi thất
bại của thị trường.
Chính phủ tham gia vào luồng lưu thông hàng hoá và dịch vụ
Sách của bạn có một biểu đồ chi tiết về luồng lưu chuyển hàng
hoá và dịch vụ (trang 111) đã thêm chính phủ vào luồng lưu
thông của khu vực tư nhân, luồng lưu thông của khu vực tư nhân
này đã được bàn tới ở trên. Biểu đồ này quá phức tạp để có thể
vẽ ra ở đây, vì vậy có thể sẽ hữu ích hơn nếu liên hệ biểu đồ này
bằng chữ. Như biểu đồ này cho thấy, chính phủ thu thuế của cả
hộ gia đình và các xí nghiệp và đổi lại cung cấp dịch vụ của chính
phủ.
Để sản xuất ra dịch vụ của mình, chính phủ mua các yếu tố sản
xuất từ hộ gia đình và mua hàng hoá và dịch vụ từ các xí nghiệp.
Đổi lại, chính phủ thanh toán các yếu tố sản xuất cho hộ gia đình
và thanh toán hàng hoá dịch vụ chính phủ mua của các xí nghiệp.
Về vấn đề bơm thêm vào và sự rò rỉ như được thảo luận trước
đó, thuế là sự rò rỉ khỏi luồng lưu thông thu nhập trong khi chi tiêu
của chính phủ là một sự bơm thêm sức mua.
Hiệu quả kinh tế và kỹ thuật
Hiệu quả kỹ thuật (technical efficiency) xuất hiện khi nền kinh
tế hoạt động trên đường giới hạn khả năng sản xuất (production
possibility curve ~ PPC). Trong trường hợp này, không có các
nguồn tài nguyên không được sử dụng hoặc chưa được sử dụng
hết mức. Hiệu quả kinh tế (economic efficiency) là một khái niệm
nói chung cho biết khi có bất kỳ sự thay đổi nào đem lại lợi ích
cho người này thì sẽ làm thiệt hại cho người khác. Lưu ý là hiệu

* thiếu quyền sở hữu
* độc quyền
* mất ổn định kinh tế vĩ mô
Thông tin không hoàn hảo (Imperfect Information)
Tác động của thông tin không hoàn hảo đối với hiệu quả kinh tế
sẽ được làm tương đối rõ. Người mua hoặc người bán có thể
không có lợi từ thương mại tự nguyện nếu họ không biết chất
lượng sản phẩm được mua hoặc được bán. Tôi thấy nếu vậy ít
nhất họ sẽ ra một quyết định trao đổi khiến họ phải hối tiếc sau
đó. Chính phủ có thể sửa chữa kiểu thất bại này của thị trường
bằng việc:
* yêu cầu sản phẩm phải dán nhãn danh mục thành phần
* chịu trách nhiệm dán mác cảnh báo với sản phẩm có thể gây
nguy hiểm,
* yêu cầu bảo hộ cho một số sản phẩm (vì dụ như "luật lemon"
với việc sử dụng ô tô)
* cấm khẳng định không trung thực và yêu cầu "trung thực trong
quảng cáo"
* cấp giấy phép cho người lao động trong một số nghề nghiệp,
* bằng việc cung cấp thông tin công cộng về sản phẩm
Yếu tố ngoại sinh (Externalities)
Yếu tố ngoại sinh là những tác động phụ của hoạt động sản xuất
hoặc tiêu dùng tác động lên các bên không trực tiếp tham gia vào
giao dịch. Ngoại ứng dương (positive externalities) xuất hiện khi
các bên không tham gia vào giao dịch có lợi từ giao dịch. Ngoại
ứng âm xuất (negative externalities) hiện khi bên thứ ba bị thiệt
hại. Nếu ai đó sơn nhà ở của họ, xúc tuyết khỏi đường đi đằng
trước nhà ở, nhận được vắc-xin cho các căn bệnh truyền nhiễm,
hoặc dời ô tô phế thải ra khỏi bãi cỏ của họ, ngoại ứng dương
xuất hiện. Ngoại ứng âm xảy ra do kết quả của ô nhiễm, nhạc ầm