Kinh Tế Học Cổ Điển và Chủ
Nghĩa Tư Bản

Adam Smith và Sự khai sáng người Scotland
Adam Smith là một trong các nhà trí thức có một nền tảng giáo
dục tốt (trong ngành luật) mà có liên quan đến phong trào ngày
nay như một "sự khai sáng người Scotland". Ngoài Adam Smith
ra còn có thể kể đến David Hume. Hai vị này đều là người
Scotland vùng Glasgow hoặc vùng Edinburg và họ đã cùng làm
việc và viết những bài chống lại sự kiểm soát ngày càng mở rộng
của nước Anh và những cuộc nổi dậy chống lại nó. Thậm chí
trước cuộc cách mạng mà Mỹ chống lại luật lệ của Anh, vùng cao
nguyên Scotland đã có những cuộc nổi dậy liên tục vào thế kỷ 18,
tràn vào những thung lũng nhỏ hẹp, ở các vùng đất thấp Scotland
thì dùng gươm giáo chống lại súng ống của Anh, thậm chí chiếm
luôn cả phần đất của Anh. Trong khi đó phản ứng đầu tiên của
Anh chính là dùng quân đội (đã đánh bại quân phiến loạn
Jacobite và tàn sát cả những thị tộc mà họ gặp phải) trong một
thời kỳ lâu dài, với sự trợ giúp của giới trí thức "khai sáng người
Scotland", họ đã tiến hành những gì mà ngày nay chúng ta gọi là
chống chiến tranh du kích bao quanh, tiêu diệt và xoá sạch văn
hoá những thị tộc ở vùng cao nguyên Scotland - có thể gọi đây là
nạn diệt chủng văn hoá, nó đựơc lập ra để xoá sạch những con
người đó và gom những người còn sót lại theo chế độ chủ nghĩa
tư bản Anh. (Lưu ý: tham khảo thêm dòng lịch sử của Scotland và
những đường dẫn khác để biết rõ thêm chi tiết, đặc biệt là phần
xoá sổ vùng đất cao nguyên. Xem thêm phim Bravehearts và Rob
Roy để thấy được Hollywood đã dựng lại những con người vùng
cao nguyên đó và cả những tình hình chính trị lúc bấy giờ. Đọc
tiểu thuyết Rob Roy của ngài Walter Scott để biết thêm một số hư
cấu về một vị anh hùng có thật của Scotland.)

lời ngụy biện cho chính những lợi nhuận mà họ đạt được.
Smith với Nhu Cầu Áp Đặt Công Việc
Trong khi Smith coi thường những bài viết về mậu dịch chỉ mang
tính tư lợi của những người theo thuyết trọng thương thì chính
những quan điểm của ông về nhu cầu áp đặt công việc đối với
những người nhàn rỗi cũng giống như những quan điểm của
những người đi trước ông. Trong quyển 2 chương thứ ba của tác
phẩm Tài sản quốc gia của ông, ông có đề cập đến những lợi thế
to lớn của lương trả cho công nhân, ông xem đó như là "nguồn
vốn", tức là xem nó như những phương tiện dùng để kích thích
con người làm việc, đó cũng có nghĩa là thu nhập, hay gọi là
phần xứng đáng được hưởng của mỗi cá nhân. Những lời ông ta
đưa ra phần lớn nhằm mục đích hướng đến cái cách mà những
người có tiền sử dụng đồng tiền của họ vào mục đích tiêu thụ,
cũng chính điều này làm cho con người ta trở nên lười biếng và
không muốn làm việc, nhưng thật ra ông cũng rất ghét sự lười
biếng ấy. Ông viết: "Tổ tiên của chúng ta đã quá an nhàn bởi vì
họ cho rằng ngành công nghiệp bấy giờ phát triển như thế đã đủ.
Như người ta vẫn thường nói rằng thà chơi hơn là làm việc mà
chẳng được gì cả". Giống như Mun trước đây, ông cũng đưa ra
Hà Lan như một ví dụ tham khảo. "Trong những tỉnh thành
chuyên về sản xuất và buôn bán, những người thuộc tầng lớp
thấp phần lớn sống nhờ vào tiền lương, họ là những con người
chăm chỉ, khoẻ mạnh, không say xỉn, và hầu như ở các tỉnh khác
của Anh và Hà Lan cũng như thế".
Đối với thái độ chán ghét "thói lười biếng" và khuyến khích "tính
chăm chỉ" thì Smith được xem như một điển hình cho những tác
giả viết về kinh tế cùng thời với ông (cũng như đối với cả những
người sau này) họ đều đưa ra những lý lẽ biện minh cho những
người khác trong việc chuyển hầu hết nhân loại trở thành "người

những người nhàn rỗi. Tuy nhiên, một số thì bắt nguồn từ sans
terre nghĩa là vô gia cư, do đo đương nhiên là không có nhà cửa
gì cả nhưng đều có mặt khắp mọi nơi. Đây chính là bí quyết
thành công của những người đi lang thang. Suốt ngày anh ta cứ
ngồi trong nhà, nhưng anh ta có thể là một gã lang thang vĩ đại,
nhưng người đi thẩn thờ thì chẳng vẫn vơ khác gì dòng sông
đang tìm đường ra biển lớn."
Russell: "Trong một thế giới nơi mà không có ai bị ép buộc làm
việc hơn 4 giờ một ngày, thì ai có những đam mê khoa học riêng
thì có thể theo đuổi đam mê ấy của mình, và người hoạ sĩ có thể
vẽ tranh mà không sợ bị chết đói, tuy nhiên tranh của anh ta phải
có nét gì đặc sắc. Những nhà văn trẻ sẽ không bị ràng buộc phải
thu hút sự chú ý của mọi người qua những tác phẩm kiếm cơm
của họ, với quan điểm độc lập về kinh tế là cần thiết cho những
tác phẩm mang tầm vóc vĩ đại, đối với điều này, khi thời điểm đó
đến, thì họ lại mất đi niềm đam mê và khả năng thực hiện nó. […]
Trên hết, cuộc sống sẽ đầy ấp hạnh phúc và vui thú thay vì
những cơn căng thẳng thần kinh, trạng thái mệt mỏi, và chứng
khó tiêu. Công việc phải tạo ra sự say mê chứ không chỉ làm cho
con người kiệt sức. Bởi vì con người bị mệt mỏi trong giờ nghĩ
ngơi của họ, nên họ sẽ không đòi hỏi những thú giải trí thụ động
và nhạt nhẽo. Ít nhất có một phần trăm sẽ không chịu dành thời
gian của mình vào những nghề nghiệp của mình nhằm phục vụ
cho vấn đề của cộng đồng, và do họ không lệ thuộc vào những
mục đích này nên cái tính độc đáo của họ sẽ không gây trở ngại
gì, và họ cũng không cần phải tuân theo các tiêu chuẩn do những
nhà phê bình lớn tuổi định ra. Nhưng điều này không chỉ đối với
các trường hợp có thể được chấp nhận như thế này mà do có lợi
thế về sự an nhàn rãnh rỗi. Đối với những người đàn ông và phụ
nữ bình thường, thì họ sẽ càng trở nên cởi mở hơn, ít bị ngược

nhân trong cùng một tổ chức, điều này dễ hiểu và kiên định hơn
quan điểm mà Smith muốn nhấn mạnh.
Tuy nhiên, Adam Smith chỉ nổi tiếng nhờ ông đã giải thích rõ hơn
những người khác đã từng làm rằng nguồn gốc mới và quan
trọng của số tài sản đang gia tăng kia thực chất là do những công
việc làm mang lại, và phải làm những công việc bị bó buộc trong
các nhà máy này của các nhà tư bản công nghiệp. Đó chính là lý
do giải thích nguyên nhân tại sao Smith lại bắt đầu quyển Tài Sản
Quốc Gia của ông với những phân tích về sự phân chia lao động
trong nhà máy và những tác động của nó đến sản xuất và năng
xuất lao động. Đây cũng chính là một khía cạnh mang tính bao
quát mà hầu hết các phần đều liên quan đến phân tích những
người theo thuyết trọng thương. (Và có một điểm mà người ta để
ý thấy rằng vào thế kỷ 20 nó đã không được những nhà kinh tế
học quan tâm nhưng lại gây được sự chú ý của những nhà kỹ sư
công nghiệp, những nhà xã hội học, những nhà tâm lý học.)