NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN
NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN
CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN
CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN
Đ tàiề
: H c thuy t kinh t v Ch ọ ế ế ề ủ
ngh a t b n đ c quy n và Ch ngh a t ĩ ư ả ộ ề ủ ĩ ư
b n đ c quy n nhà n cả ộ ề ướ .
GVHD: Ngô Văn An
Nha Trang University
Nhóm 8 2

Bùi Thái Hoàng (Nhóm tr ng)ưở

Ph m T ng Vyạ ườ

Võ Th Thu Th oị ả

Giang Th Thanh Huy nị ề

Nguy n Đình Tìnhễ

V Xuân Hùngũ

Lê Qu c Vinhố
Thành viên thực hiện:
N I DUNGỘ
N I DUNGỘ
A. CNTB đ c quy n là giai đo n phát tri n cao c a ộ ề ạ ể ủ
CNTB c nh tranh t do.ạ ự
B. CNTB đ c quy n nhà n c là giai đo n phat tri n ộ ề ướ ạ ể

đã d n đ n nhi u doanh ẫ ế ề
nghi p nh , trình đ k ệ ỏ ộ ỹ
thu t kém, ho c b các đ i ậ ặ ị ố
th m nh thôn tính, ho c ủ ạ ặ
ph i liên k t v i nhau đ ả ế ớ ể
đ ng v ng trong c nh ứ ữ ạ
tranh. Vì v y xu t hi n m t ậ ấ ệ ộ
s xí nghi p t b n l n ố ệ ư ả ớ
n m đ a v th ng tr m t ắ ị ị ố ị ộ
ngành hay trong m t s ộ ố
ngành công nghi pệ .
Nha Trang University Nhóm 8 6

Ba là: Kh ng ho ng kinh t ủ ả ế
làm cho nhi u xí nghi p ề ệ
nh và v a b ph s n. ỏ ừ ị ả ả
M t s s ng sót ph i đ i ộ ố ố ả ổ
m i k thu t đ thoát ớ ỹ ậ ể
kh i kh ng ho ng, do đó ỏ ủ ả
thúc đ y quá trình t p ẩ ậ
trung s n xu t. Tín d ng ả ấ ụ
TBCN m r ng tr thành ở ộ ở
đòn b y m nh m thúc ẩ ạ ẽ
đ y t p trung s n xu t.ẩ ậ ả ấ
Nha Trang University Nhóm 8 7

B n là: Nh ng xí ố ữ
nghi p và công ty l n có ệ ớ
ti m l c kinh t m nh ề ự ế ạ
m l i ti p t c c nh ẽ ạ ế ụ ạ

c a c nh tranh t doủ ạ ư
Nha Trang University Nhóm 8 10
3.V trí, vai trò :ị
3.V trí, vai trò :ị
● N m đ c đ a v th ng tr trong l nh v c s n xu t và l u thông ắ ượ ị ị ố ị ĩ ự ả ấ ư
nên các t ch c đ c quy n có kh năng đ nh ra giá c đ c quy n.ổ ứ ộ ề ả ị ả ộ ề

Giá c đ c quy n:ả ộ ề
là giá c hàng hóa có s ch nh l ch r t l n so ả ự ệ ệ ấ ớ
v i giá c s n xu t, c th h đ nh ra giá c đ c quy n cao h n ớ ả ả ấ ụ ể ọ ị ả ộ ề ơ
giá c s n xu t đ i v i nh ng hàng hóa bán ra và th p h n giá c ả ả ấ ố ớ ữ ấ ơ ả
s n xu t đ i v i nh ng hàng hóa mua vào, qua đó thu đ c l i ả ấ ố ớ ữ ượ ợ
nhu n đ c quy n. ậ ộ ề

T ch c đ c quy n ra đ i có vai trò to l n, không nh ng th ng ổ ứ ộ ề ờ ớ ữ ố
tr trong l nh v c s n xu t và tiêu th hàng hóa, mà còn m r ng ị ĩ ự ả ấ ụ ở ộ
s th ng tr trong l u thông t b n.ự ố ị ư ư ả

S ra đ i c a các t ch c đ c quy n còn giúp cho các công ty, xí ự ờ ủ ổ ứ ộ ề
nghi p liên minh l i v i nhau, gi m c nh tranh ệ ạ ớ ả ạ
Nha Trang University Nhóm 8 11

Ví d : ụ Nh trên th ư ị
tr ng có s đ c quy n ườ ự ộ ề
v m t hàng xăng d u. ề ặ ầ
Cho dù giá xăng có đ t ắ
và ch t l ng không t t ấ ượ ố
thì b n s v n ph i mua ạ ẽ ẫ ả
nó vì b n v n c n ph i ạ ẫ ầ ả
đi l i, các công ty v n ạ ẫ

T ch c đ c quy n là t ch c liên minh gi a các nhà t ổ ứ ộ ề ổ ứ ữ ư
b n l n đ t p trung vào trong tay ph n l n vi c s n ả ớ ể ậ ầ ớ ệ ả
xu t và tiêu th m t s lo i hàng hóa nào đó nh m m c ấ ụ ộ ố ạ ằ ụ
đích thu l i l i nhu n đ c quy n cao.ạ ợ ậ ộ ề
-các t ch c đ c quy n phát tri n qua các hình th c t ổ ứ ộ ề ể ứ ừ
th p đ n caoấ ế
Nha Trang University Nhóm 8 14
Phân bi t m t s hình th c t ch c đ c quy nệ ộ ố ứ ổ ứ ộ ề
Phân bi t m t s hình th c t ch c đ c quy nệ ộ ố ứ ổ ứ ộ ề
Cácten
(cartel)
Xanhđica
(syndicate)
Tơ rớt (trust) Công-xooc-xi-om
(consortium)
Hình thức tổ
chức độc quyền
đơn giản, vẫn
độc lập về sản
suất và lưu
thông, tuy nhiên
có thỏa thuận
về giá cả, quy
mô, sản lượng,
thị trường tiêu
thụ,…
Hình thức tổ
chức liên minh
độc quyền ,
trong đó các xí

đều không được độc
lập mà chịu sự khống
chế của một nhóm
nhà tư bản có lực
lượng tài chính rất
lớn. (liên kết dọc)
b) TB tài chính và b n đ u s tài chínhọ ầ ỏ
b) TB tài chính và b n đ u s tài chínhọ ầ ỏ

Vai trò m i c a ngân hàngớ ủ
-khi ch a hình thành TBĐQ ngân hàng ch có vai trò trung gian trong ư ỉ
thanh toán và tín d ng ng n h n.ụ ắ ạ
-giai đo n đ c quy n, quá trình tích t và t p trung t b n trong ạ ộ ề ụ ậ ư ả
ngân hàng đã hình thành nên các t ch c đ c quy n ngân hàng →ổ ứ ộ ề
n m trong tay h u h t t ng t b n ti n t c a xã h i kh ng →ắ ầ ế ổ ư ả ề ệ ủ ộ ố
ch tài kho n c a các nhà t b n công nghi p ki m soát 1 cách →ế ả ủ ư ả ệ ể
chính xác ho t đ ng c a nhà t b nạ ộ ủ ư ả
Nói cách khác các t ch c đ c quy n ngân hàng cho các t ch c ổ ứ ộ ề ổ ứ
đ c quy n công nghi p vay và nh n g i s ti n l n c a các t ộ ề ệ ậ ử ố ề ớ ủ ổ
ch c đ c quy n công nghi p trong m t th i gian dàiứ ộ ề ệ ộ ờ
Nha Trang University Nhóm 8 16
●
●
T b n tài chínhư ả
T b n tài chínhư ả
-là s k t h p gi a t b n công nghi p và t b n ngân hàng trên c ự ế ợ ữ ư ả ệ ư ả ơ
s t p trung s n xu t.ở ậ ả ấ
-S phát tri n c a TB tài chính đã d n đ n s hình thành m t nhóm ự ể ủ ẫ ế ự ộ
nh nh ng ch ngân hàng và công nghi p đ c quy n k ch xù chi ỏ ữ ủ ệ ộ ề ế
ph i toàn b h th ng kinh t , chính tr c a xã h i. Đó chính là ố ộ ệ ố ế ị ủ ộ

Xu t kh u t b n hoat đ ng (đ u t tr c ti p): Xây d ng ho c ấ ẩ ư ả ộ ầ ư ự ế ự ặ
mua l i các xí nghi p, tr c ti p kinh doanh nh ng n c nh n ạ ệ ự ế ở ữ ướ ậ
đ u t , bi n nó thành chi nhánh c a công ty m chính qu c đ ầ ư ế ủ ẹ ở ố ể
thu l i nhu n.ợ ậ

Xu t kh u t b n cho vay (đ u t gián ti p): Cho vay t b n đ ấ ẩ ư ả ầ ư ế ư ả ể
thu lãi….

Xu t kh u TB v a có tác d ng tích c c v a có tác d ng tiêu c c, ấ ẩ ừ ụ ự ừ ụ ự
đ c bi t là đ i v i các n c nh n đ u t ặ ệ ố ớ ướ ậ ầ ư
+Tích c c:các n c nh p kh u t b n có s phát tri n nh t đ nh ự ướ ậ ẩ ư ả ự ể ấ ị
v kinh t , k thu t.ề ế ĩ ậ
+Tiêu c c: nhân dân các n c nh p kh u t b n b bóc l t nhi u ự ở ướ ậ ẩ ư ả ị ộ ề
h n, s l thu c v kinh t tăng lên d n đ n s l thu c v chính ơ ự ệ ộ ề ế ẫ ế ự ệ ộ ề
trị
Nha Trang University Nhóm 8 19
d) S phân chia th gi i v m t kinh t gi a các liên minh ự ế ớ ề ặ ế ữ
d) S phân chia th gi i v m t kinh t gi a các liên minh ự ế ớ ề ặ ế ữ
đ c quy n qu c tộ ề ố ế
đ c quy n qu c tộ ề ố ế

Vi c xu t kh u TB tăng lên v quy mô và m r ng ph m vi t t ệ ấ ẩ ề ở ộ ạ ấ
y u d n đ n vi c phân chia th gi i v m t kinh t , ngh a là phân ế ẫ ế ệ ế ớ ề ặ ế ĩ
chia l nh v c đ u t TB, phân chia th tr ng th gi i gi a các t ĩ ự ầ ư ị ườ ế ớ ữ ổ
ch c đ c quy n qu c t v i nhau T đó hình thành các liên minh ứ ộ ề ố ế ớ ừ
đ c quy n qu c t : Cacten, Xanhđica, T r t qu c t .ộ ề ố ế ơ ớ ố ế

Nh ng gi a các t ch c này luôn luôn di n ra s c nh tranh l n ư ữ ổ ứ ễ ự ạ ẫ
nhau… t t y u d n đ n xu h ng tho hi p t đó hình thành các ấ ế ẫ ế ướ ả ệ ừ
liên minh đ c quy n qu c t .ộ ề ố ế

Ch ngh a đ qu c là s k t h p gi a yêu c u v n ra ủ ĩ ế ố ự ế ợ ữ ầ ươ
và th ng tr n c ngoài c a t b n đ c quy n (kinh ố ị ở ướ ủ ư ả ộ ề
t ) v i đ ng l i xâm lăng c a nhà n c (chính tr ).ế ớ ườ ố ủ ướ ị
Nha Trang University Nhóm 8 22
5.S ho t đ ng c a quy lu t giá tr và quy lu t giá ự ạ ộ ủ ậ ị ậ
5.S ho t đ ng c a quy lu t giá tr và quy lu t giá ự ạ ộ ủ ậ ị ậ
tr th ng d trong giai đo n CNTBĐQị ặ ư ạ
tr th ng d trong giai đo n CNTBĐQị ặ ư ạ

a)Quan h gi a đ c quy n và c nh tranh trong giai ệ ữ ộ ề ạ
đo n CNTBĐQạ


Đ c quy n sinh ra t c nh tranh t do, nh ng nó ộ ề ừ ạ ự ư
đ i l p v i c nh tranh t do. Trong giai đo n CNTB ố ậ ớ ạ ự ạ
đ c quy n, không ch t n t i s c nh tranh gi a ộ ề ỉ ồ ạ ự ạ ữ
nh ng ng i s n xu t nh ,gi a nh ng nhà TB nh ữ ườ ả ấ ỏ ữ ữ ư
trong giai đo n c nh tranh t do, mà còn có thêm ạ ạ ự
các lo i c nh tranh sau:ạ ạ
Nha Trang University Nhóm 8 23

C nh tranh gi a các t ch c đ c quy n v i các xí nghi p ạ ữ ổ ứ ộ ề ớ ệ
ngoài đ c quy n.Các t ch c đ c quy n tìm m i cách chèn ộ ề ổ ứ ộ ề ọ
ép, chi ph i, thôn tính các xí nghi p ngoài đ c quy n b ng ố ệ ộ ề ằ
nhi u bi n pháp.ề ệ


C nh tranh gi a các t ch c đ c quy n v i nhau.Lo i c nh ạ ữ ổ ứ ộ ề ớ ạ ạ
tranh này có nhi u hình th c:c nh tranh gi a các t ch c ề ứ ạ ữ ổ ứ
đ c quy n trong 1 ngành, k t thúc b ng 1 s th a hi p hay ộ ề ế ằ ự ỏ ệ