Ngày soạn:
Ngày giảng:
Giảng lớp:
Bài 1 - tiết 1
Thờng thức mĩ thuật
sơ lợc về mĩ thuật thời nguyễn
(1802 - 1945)
i. mục tiêu bài học.
- Học sinh hiểu biết đợc một số kiến thức sơ lợc về mĩ thuật thời Nguyễn.
- Phát triển khả năng phân tích, suy luận và tích hợp kiến thức của học sinh.
- Học sinh có nhận thức đúng đắn về truyền thống dân tộc, biết trân trọng
và yêu quý các di tích lịch sử - văn hoá quê hơng.
ii. Chuẩn bị.
a. tài liệu tham khảo.
- Nguyễn Quốc Toản: Phơng pháp giảng dạy mĩ thuật (giáo trình đào tạo
Giáo viên THCS hệ CĐSP), NXB Giáo Dục 2001.
- Chu Quang Trứ, Phạm Thị Chỉnh, Nguyễn Thái Lai: Lợc sử mĩ thuật và mĩ
thuật học, NXB Giáo Dục 2001.
- Bảo tàng mĩ thuật Việt Nam, NXB Mĩ Thuật 2000.
- Phan Cẩm Thợng: mĩ thuật của ngời Việt Nam, NXB Mĩ Thuật 1989.
- Nguyễn Quân, Trần Mạnh Thờng: Những di sản nổi tiếng thế giới, NXB
Văn Hoá 2000.
- Nguyễn Quốc Toản (chủ biên): Hỏi đáp về dạy học môn mĩ thuật ở THCS,
NXB Giáo Dục 2005.
b. Đồ dùng dạy học.
1. Giáo viên.
- Bộ ĐDDH MT9.
- ảnh chụp các công trình kiến trúc của cố đô Huế.
- Tranh, ảnh giới thiệu về mĩ thuật thời Nguyễn.
2. Học sinh.
hoá Trung Hoa, nhng mĩ thuật Việt Nam vẫn
đạt đỉnh cao, đậm đà bản sắc dân tộc.
? Sau khi thống nhất đất nớc, nhà Nguyễn
đã làm gì?
(Thiết lập chế độ quân chủ chuyên quyền,
chấm dứt nạn cát cứ, nội chiến).
I. Vài nét về bối cảnh lịch sử.
- Sau khi thống nhất đất nớc,
nhà Nguyễn thiết lập chế độ
quân chủ chuyên quyền, chấm
dứt nạn cát cứ, nội chiến.
Hoạt động của giáo viên
và học sinh
Nội dung giáo viên ghi bảng
học sinh ghi vở
- Đề cao t tởng Nho giáo và tiến hành cải cách
Trang:
2
một số nông nghiệp nh: Khai hoang lập đồn
điền nhng do ít giao thiệp với bên ngoài =>
Phát triển chậm => Nguy cơ mất nớc vào tay
thực dân Pháp.
II. Hoạt động 2: Hớng dẫn học sinh tìm
hiểu sơ lợc về mĩ thuật thời Nguyễn.
- Giáo viên gọi học sinh đọc bài (phần II -
SGK).
- Giáo viên sử dụng đồ dùng dạy học, kết hợp
minh hoạ với thuyết trình, gợi mở.
? Xem bài 1 trang 54 và cho biết mĩ thuật
học sinh ghi vở
? Kinh thành Huế nằm ở đâu?
thời Nguyễn.
Trang:
3
(Nằm ở bên bờ sông Hơng là một quần thể
kiến trúc rộng lớn và đẹp nhất nớc ta thời đó).
- Thành có 10 cửa để ra vào. Bên trên cửa
thành xây các vọng gác có mái uốn cong hình
chim phợng. Nằm giữa kinh thành Huế là
Hoàng Thành. Cửa chính vào Hoàng Thành
gọi là Ngọ Môn. Tiếp đến là hồ Thái Dịch,
ven hồ có hàng cây dại. Cầu Trung Đạo bắc
qua hồ Thái Dịch dẫn đến điện Thái Hoà nguy
nga tráng lệ, là nơi tổ chức các cuộc lễ lớn.
Quanh điện Thái Hoà là hệ thống cung điện
dành riêng cho vua và hoàng tộc.
* Lăng tẩm:
? Lăng tẩm là nh thế nào ?
(Là các công trình kiến trúc có gá trị nghệ
thuật cao, đợc xây dựng theo sở thích của các
vị vua, kết hợp hài hoà giữa kiến trúc và thiên
nhiên).
? Có những khu lăng tẩm lớn nào?
(Lăng Gia Long, Minh Mạng, Tự Đức là
những khu vờn rộng và đẹp, trong đó có cung
điện nh một Hoàng Thành thu nhỏ; lăng Khải
Định nguy nga tráng lệ đợc trang trí bằng các
mảng hình gắn gốm, sứ rất công phu).
2. Điêu khắc.
- Giáo viên hớng dẫn học sinh xem trang 56
SGK kết hợp với minh hoạ ở bộ ĐDDH.
? Điêu khắc thờng gắn với loại hình nghệ
thuật nào?
(Nghệ thuật kiến trúc).
? Đợc làm bằng những chất liệu gì?
(Bằng đá, đồng, gôc ).
- Giáo viên nhấn mạnh:
+ Điêu khắc cung đình Huế mang tính tợng tr-
ng rất cao (những con nghê, cửu đỉnh đúc
bằng đồng; chạm khắc trên cột đá ở lăng
Trần Khải Định; tợng ngời và các con vật nh:
Voi, ngựa bằng chất liệu đá hoặc xi măng ).
+ Ngoài ra, điêu khắc phật giáo tiếp tục phát
huy truyền thống của khuynh hớng dân gian
làng xã. Đó là các pho tợng tiêu biểu nh tợng
Hộ Pháp với kích thớc lớn, tợng thánh Mẫu
chùa Trăm Gian (Hà Tây), tợng Tuyết Sơn
chùa Tây Phơng (Hà Tây), tợng Tam Thế
(Bắc Ninh).
- Cố đô Huế đợc UNESCO công
nhận là : "Di sản văn hoá thế
giới".
2. Điêu khắc.
- Điêu khắc cung đình Huế
mang tính tợng trng rất cao.
- Ngoài ra, điêu khắc phật giáo
tiếp tục phát huy truyền thống
của khuynh hớng dân gian làng
+ Mĩ thuật Việt Nam giai đoạn cuối thế kỉ
XIX - đầu thế kỉ XX nằm trong một quá trình
chuyển biến và phân hoá quan trọng. Sự giao
tiếp với phơng Tây và ảnh hởng của văn hoá
Trung Hoa đã tạo nên một nền nghệ thuật đa
dạng, song nghệ thuật cổ điển vẫn đợc bảo lu.
+ Về hội hoạ cha có thành tựu gì đáng kể,
hiện còn một số tranh vẽ trên tờng ở các chùa
hay tranh vẽ trên kính ở kinh đô Huế. Gii
đoạn này có một hoạ sĩ duy nhất của Việt
Nam đợc đào tạo tại Pháp là Lê Văn Miến
triển mạnh có nội dung và hình
thức ổn định.
- Bộ tranh "Bách khoa th văn
hoá văn hoá vật chất của Việt
Nam" là một tập hợp hơn 4000
bức vẽ, miêu tả khá đầy đủ, chi
tiết về các sinh hoạt xã hội.
- Mĩ thuật Việt Nam với sự giao
tiếp với phơng Tây và ảnh hởng
của văn hoá Trung Hoa đã tạo
nên một nền nghệ thuật đa dạng,
song nghệ thuật cổ điển vẫn đợc
bảo lu.
- Về hội hoạ cha có thành tựu gì
đáng kể, hiện còn một số tranh
vẽ trên tờng ở các chùa hay
tranh vẽ trên kính ở kinh đô
Huế.
Hoạt động của giáo viên
Giảng lớp:
Bài 2 - tiết 2
vẽ theo mẫu
tĩnh vật
(Lọ, hoa và quả - vẽ hình)
Trang:
7
i. mục tiêu bài học.
- Học sinh biết quan sát, nhận xét tơng quan ở mẫu vẽ
- Học sinh biết cách bố cục và dựng hình: Vẽ đợc hình có tỉ lệ cân đối và
giống mẫu.
- Học sinh yêu thích vẻ đẹp của tranh tĩnh vật.
ii. Chuẩn bị.
a. tài liệu tham khảo.
- Phạm Viết Song: Tự học vẽ, NXB giáo dục năm 2005.
- Triệu khắc Lê, Nguyễn Thế Hùng, Vũ Kim Quyên, Nguyễn Thị Hiên:
Hình mi nh hoạ và điêu khắc (giáo trình đào tạo giáo viên THCS hệ CĐSP)NXB
giáo dục năm 2001.
- Nguyễn Quốc Toản (chủ biên): Hỏi đáp về dạy học môn mĩ thuật ở THCS,
NXB Giáo Dục 2005.
b. Đồ dùng dạy học.
1. Giáo viên.
- Mẫu vẽ: Lọ, hoa, quả có tỉ lệ, hình dáng, màu sắc đơn giản, đẹp. Chuẩn bị
một số mẫu để học sinh vẽ theo nhóm (nếu có điều kiện).
- Tranh tĩnh vật của hoạ sĩ và một số ảnh chụp tĩnh vật.
- Bài vẽ tĩnh vật tiêu biểu củahọc sinh các năm trớc.
- Hình gợi ý cách vẽ (các bớc dựng hình từ khái quát đến chi tiết).
2. Học sinh.
- Sách giáo khoa.
thái tĩnh, đợc ngời vẽ chọn lọc và sắp xếp tạo
nên vẻ đẹp cảm nhận riêng.
+ Có thể vẽ tranh tĩnh vật bằng các chật liệu
nh: Chì, than, màu nớc, màu bột, sáp màu, sơn
dầu, sơn mài, lụa
- Giáo viên tiếp tục giới thiệu tranh và ảnh
tĩnh vật để học sinh so sánh: ảnh chụp tĩnh
vật khác nhau nh thế nào? (Tranh vẽ, hình
ảnh).
- Giáo viên bày mẫu cho học sinh quan sát đ-
ợc sự gợi ý của giáo viên.
I. Quan sát, nhận xét.
Hoạt động của giáo viên
và học sinh
Nội dung giáo viên ghi bảng
học sinh ghi vở
? Mẫu vẽ gồm những gì?
(Lọ, hoa và quả)
? Các vật mẫu đợc sắp sếp nh thế nào? Vật
nào ở gần, vật nào ở xa?
(Sắp sếp cân đôi, hài hoà, có vật ở trớc, vật ở
sau. Quả ở gần, lọ và hoa ở xa)
Trang:
9
?Hình của toàn bộ mẫu vẽ có thể quy vào
khung hình gì?
(Hình chữ nhật đứng, nằm hoặc hình vuông)
?Khung hình cụ thể của từng mẫu là gì?
(Quả: Hình vuông, lọ: Hình chữ nhật )
- Sửa và hoàn chỉnh hình.
- Vẽ hình chi tiết (phác nhẹ)
từng phần của lọ, hoa và quả.
- Sửa và hoàn chỉnh hình.
Hoạt động của giáo viên
và học sinh
Nội dung giáo viên ghi bảng
học sinh ghi vở
III. Hoạt động 3: Hớng dẫn học sinh làm
bài.
- Giáo viên yêu cầu học sinh vẽ vào giấy A4.
Nhắc học sinh quan sát, nhận xét mẫu vẽ để
bố cục hình vẽ theo chiều ngang hay dọc của
tờ giấy cho phù hợp.
- Trong khi học sinh thực hành, giáo viên cần
quan sát và hớng dẫn bổ sung.
- Giáo viên nhắc nhở học sinh vẽ phác nhẹ tay
III. Bà tập.
- Vẽ lọ, hoa và quả (vẽ hình).
- Su tầm tranh tĩnh vật.
Trang:
11
không vẽ nét đậm hoặc nhạt quá để thuận tiện
cho việc vẽ màu ở tiết sau.
IV. Hoạt động 4: Đánh giá kết quả học tập.
- Cuối giờ, giáo viên cho học sinh tự treo bài
lên bảng và gợi ý cho học sinh nhận xét một
số bài về:
+ Bố cục.
- Mẫu vẽ: Lọ, hoa, quả chuẩn bị mẫu lọ, hoa, quả khác nhau về hình dáng
và màu sắc để học sinh vẽ theo nhóm.
- Tranh phiên bản tĩnh vật màu của hoạ sĩ.
- Bài vẽ tĩnh vật màu của học sinh các lớp trớc.
- Hình gợi ý cách vẽ tĩnh vật màu.
2. Học sinh.
- Sách giáo khoa.
- Bài vẽ chì của tiết học trớc.
- Giấy vẽ A
4
.
- Bút chì, màu vẽ.
c. phơng pháp dạy - học.
- Phơng pháp trực quan.
- Phơng pháp luyện tập.
- Phơng pháp vấn đáp - gợi mở.
- Phơng pháp thuyết trình.
- Phơng pháp đánh giá.
iii. tiến trình dạy - học.
a. ổn định tổ chức lớp.
b. kiểm tra đầu giờ.
- Nêu cách vẽ hình tĩnh vật: Lọ, hoa và quả?
c. bài mới.
Hoạt động của giáo viên
và học sinh
Nội dung giáo viên ghi bảng
học sinh ghi vở
I. Hoạt động 1: Hớng dẫn học sinh quan I. Quan sát, nhận xét.
Trang:
13
độ đậm nhạt của các mảng màu lớn và sự ảnh
hởng qua lại của các màu với nhau. Vẽ màu
cần có đậm, có nhạt, không sao chép lệ thuộc
hoàn toàn vào mẫu. Có thể vẽ theo cảm xúc
của mình trên cơ sở màu của mẫu thật.
II. Hoạt động 2: Hớng dẫn học sinh cách vẽ II. Cách vẽ màu.
Trang:
14
màu.
- Giáo viên gọi học sinh đọc bài (phần II -
SGK).
- Giáo viên yêu cầu học sinh chuẩn bị đủ các
phơng tiện học tập và gợi ý cho học sinh:
+ Quan sát mẫu để thấy đợc các mảng màu
chính.
+ Phác hình các mảng màu ở lọ, hoa và quả.
+ Vẽ các mảng màu lớn trớc, vẽ màu cụ thể
của từng vật mẫu sau.
+ Pha màu để vẽ cần chú ý đến sự ảnh hởng
qua lại giữa các màu với nhau.
+ Vẽ mạnh dạn, phóng khoáng theo các hình
mảng (không nên vẽ theo kiểu vờn màu, thiếu
so sánh toàn bộ).
- Quan sát các mảng màu chính.
- Phác hình các mảng màu ở lọ,
hoa và quả.
- Vẽ mảng màu lớn trớc, mảng
màu chi tiết sau.
- Màu vẽ có sự ảnh hởng qua lại
khuyết.
* Bài tập về nhà:
- Su tầm hình ảnh và chuẩn bị
một số loại túi xách khác nhau.
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Giảng lớp:
Bài 4 - tiết 4
vẽ trang trí
tạo dáng và trang trí túi xách
i. mục tiêu bài học.
- Học sinh hiểu biết về tạo dáng và trang trí ứng dụng cho đồ vật.
- Biết cách tạo dáng và trang trí đợc túi xách.
- Có ý thức làm đẹp trong cuộc sống hàng ngày.
ii. Chuẩn bị.
Trang:
16
a. tài liệu tham khảo.
- Tìm chọn một số hoạ báo có in các loại túi xách.
- Nguyễn Quốc Toản (chủ biên), hỏi - đáp về dạy môn mĩ thuật ở THCS,
NXB Giáo Dục 2005.
b. Đồ dùng dạy học:
1. Giáo viên.
- Chuẩn bị một số túi xách khác nhau về kiểu dáng, chất liệu và cách trang
trí.
- Hình ảnh các loại túi xách.
- Hình gợi ý các bớc vẽ túi xách.
2. Học sinh.
- Sách giáo khoa.
hình ảnh túi xách một cách ngắn gọn để học
sinh tiếp cận với khái niệm tạo dáng và trang
trí túi xách.
- Giáo viên cho học sinh xem một số túi xách
khác nhau (nhng tập chung chủ yếu vào túi
xách có dạng hình chữ nhật, hình vuông và túi
có nét cong).
? Quan sát túi xách em tháy túi có cấu trúc,
đặc điểm gì? Cách trang trí ra sao?
(Học sinh quan sát túi => Trả lời theo cảm
nhận của mình).
=> Giáo viên nhận xét, bổ sung.
? Túi có hình dáng nh thế nào?
(Hình vuông, tròn, chữ nhật, nét cong ).
? Màu sắc của túi ra sao?
(Xanh, đỏ, lam, vàng, đen ).
? Chất liệu của túi là gì?
(Có nhiều chất liệu khác nhau: Vải, nhựa,
cói, da ).
Hoạt động của giáo viên
và học sinh
Nội dung giáo viên ghi bảng
học sinh ghi vở
? Túi gồm có các bộ phận gì?
(Quai xách, quai đeo, khoá, thân đáy túi).
Túi trang trí nh thế nào?
(Trang trí trên 2 bền mặt của túi bằng các
hoạt tiết: Hoa, lá,chim thú, hoạ tiết thổ cẩm,
mây, thuyền buồm )
?Vậy, túi xách có tác dụng nh thế nào đối
Trang:
19
2. Trang trí.
- Tìm các hình mảng trang trí.
- Tìm và vẽ các hoạ tiết vào các hình mảng
(hình hỉ hà hoặc hoạ tiết hoa, lá )
- Vẽ màu theo ý thích sao cho phù hợp với
kiểu dáng và chất liệu của túi.
2. Trang trí.
- Tìm các hình mảng trang trí.
- Tìm và vẽ các hoạ tiết vào các
hình mảng
- Vẽ màu theo ý thích.
Hoạt động của giáo viên
và học sinh
Nội dung giáo viên ghi bảng
học sinh ghi vở
III. Hoạt động 3: Hớng dẫn học sinh làm
bài.
- Có thể cho học sinh làm bài theo nhóm.
+ Có thể sử dụng lá dừa, giấy màu cắt thành
nan để đam túi (theo từng mảnh rồi ghép lại).
+ Sử dụng bìa cứng để cắt, dán tạo hình túi rồi
trang trí.
- Cá nhân làm bài: Vẽ trên giấy A4 hoặc A3.
- Giáo viên gợi ý học sinh cách tạo dáng, sắp
xếp hoạ tiết rồi vẽ màu.
IV. Hoạt động 4: Đánh giá kết quả học tập.
- Học sinh trình bày sản phẩm cảu mình và tự
21
- Một số ảnh về phong cảnh quê hơng.
- Một số tranh phong cảnh (của hoạ sĩ và học sinh) vẽ về các vùng, miền
khác nhau.
- Hình gợi ý cách vẽ tranh.
2. Học sinh.
- Sách giáo khoa.
- Tranh, ảnh về phong cảnh quê hơng.
- Su tầm bài vẽ về phong cảnh quê hơng của học sinh năm trớc.
- Giấy vẽ A
4
hoặc A
3
.
- Bút vẽ, màu vẽ
b. phơng pháp dạy - học.
- Phơng pháp trực quan.
- Phơng pháp luyện tập.
- Phơng pháp gợi mở.
- Phơng pháp liên hệ thực tiễn cuộc sống.
- Phơng pháp đánh giá.
iii. tiến trình dạy - học.
a. ổn định tổ chức lớp.
b. kiểm tra đầu giờ.
- Nêu cách tạo dáng và trang trí túi xách?
c. bài mới.
Hoạt động của giáo viên
và học sinh
Nội dung giáo viên ghi bảng
Trong đó có cả cảm xúc của ngời vẽ.
Hoạt động của giáo viên
và học sinh
Nội dung giáo viên ghi bảng
học sinh ghi vở
- Giáo viên giới thiệu tranh sinh hoạt, chân
dung để học sinh nhận ra sự khác nhau giữa
tranh phong cảnh với các thể loại khác.
II. Hoạt động 2: Hớng dẫn học sinh cách vẽ
tranh phong cảnh.
- Giáo viên gọi học sinh đọc bài (phần II -
SGK).
- Giáo viên nhắc lại: Cách chọn cảnh, cắt cảnh
và lợc bớt chi tiết để bố cục tranh có trọng tâm
hợp lý, thuận mắt.
? Vậy để tiến hành một bài vẽ tranh đề tài
phong cảnh quê hơng ta làm nh thế nào?
- Tìm và chọn nội dung đề tài (chọn cảnh và
cắt cảnh).
II. Cách vẽ tranh.
- Tìm và chọn nội dung đề tài.
Trang:
23
- Tìm bố cục (mảng hình chính, phụ).
- Tìm bố cục.
Hoạt động của giáo viên
và học sinh
Nội dung giáo viên ghi bảng
học sinh ghi vở
- Học sinh tự nhận xét về: Cách chọn, cắt
cảnh, bố cục và vẽ màu.
- Giáo viên tổng hợp, bổ sung cho ý kiến
chung của các nhóm và đánh giá, xếp loại.
- Giáo viên khen ngợi một số bài vẽ hoàn
thành tốt để động viên, khích lệ học sinh.
* Bài tập về nhà:
- Hoàn thành bài tập.
- Chuẩn bị:
+ Tìm đọc một số bài viết về
chạm khắc gỗ đình làng Việt
Nam.
+ Su tầm ảnh trên sách báo và
các tạp chí về chạm khắc gỗ
Trang:
25
Copyright: Tài liệu đại học ©