Cá mực - Món ăn ngon, vị thuốc quý

Cá mực còn gọi là mực nang, mực mai,
mực ván, ô tặc ngư, mặc ngư, thuộc họ
mực nang (Sepiidae), tên khoa học là
Sepia spp. Cá mực là loại động vật
không xương sống, cơ thể chia làm 2
phần: đầu và thân. Phần đầu có 8 – 10
tay với những hàng giác bám, tay xúc
giác dài hơn thân. Miệng ở dưới bụng.
Phần thân mềm chiếm 70% trọng lượng,
có hình bầu dục, mặt lưng có nhiều vân
gợn sóng. Mai mực là lớp vỏ trong bằng đá vôi xốp bọc một lớp sừng mỏng. Mực
nang có nhiều ở vùng biển nhiệt đới, chúng sống ở tầng nước sâu có độ mặn cao,
thành từng đàn ở dưới đáy. Mực nang ăn cá, giun và các động vật nhỏ hơn. Mùa
sinh đẻ vào tháng 4 – 9. Bộ phận dùng làm thuốc chủ yếu là mai mực với tên gọi là
ô tặc cốt hay hải phiêu tiêu. Mùa khai thác vào tháng 6 – 8. Mực đem về mổ lấy
thịt, giữ lại mai, rửa sạch muối bám ở ngoài, phơi khô. Khi dùng cạo sạch vỏ cứng
ở ngoài mai, cắt thành miếng nhỏ hoặc tán bột, rây mịn.
Trong mai mực có các muối canxi dưới dạng carbonat, phosphat, sulfat, các chất
hữu cơ và chất keo. Mai mực có vị mặn, chát, mùi hơi tanh, tính ấm, không độc, có
tác dụng chỉ huyết, làm se.
Thịt cá mực cũng được dùng làm thuốc nhưng không phổ biến. Trong thịt mực có
protid, lipid, Ca, p, Fe, vitamin B1, B2, B6, PP. Thịt cá mực có vị ngọt, chua, tính
bình, có tác dụng bổ trung, ích khí, điều kinh.
Mực tươi hấp gừng có tác dụng hạ
huyết áp.
Thuốc chữa bệnh từ mai mực

Chữa tắc kinh: Thịt cá mực tươi 1 con, nhân hạt đào 15g, nấu chín, ăn hết một lần.
Bổ máu, tăng cường thể lực cho phụ nữ sau sinh: Thịt cá mực tươi 250g, rửa sạch,
thái nhỏ, xào chín với ít muối và 1 – 2 thìa nước gừng, ăn trong bữa cơm hằng
ngày.
Thanh nhiệt, giải độc, giảm mỡ, hạ huyết áp: Thịt cá mực tươi 50 – 100g thái
miếng, luộc chín, để ráo, cho vào bát cùng với gừng 5g, hành 10g, giấm 10g, dầu
vừng đen 10g, muối ăn 5g. Tất cả trộn đều, ăn trong ngày.
BS. Nguyễn Văn Trường