Dạy trẻ về lòng biết ơn
Nàng công chúa nhỏ của bạn có tỏ ra
biết ơn những gì mà bạn đã làm cho cô
bé không? Hẳn bạn cũng công nhận
rằng lòng biết ơn là một điều quan trọng
trong cuộc đời này. Hãy nuôi dưỡng lòng
biết ơn của trẻ.
Thứ bảy tuần rồi, chị Ngọc đã dành trọn vẹn cả ngày dẫn
Bình, đứa con trai 6 tuổi đi xem viện bảo tàng mà nó rất
thích. Trên đường về nhà, chị ghé mua cho bé kẹo sôcôla,
đồ chơi xếp hình và mấy quả bóng bay cho bé từ một cửa
hàng đồ chơi mới khai trương. Chưa thỏa mãn, Bình vòi mẹ
mua cho nó một tấm hình ninja. Chẳng tiếc gì con một tấm
hình nhưng chị lại từ chối vì tấm hình đó rất bạo lực, vậy
mà chị chưa kịp dứt lời nói “không” thì thằng bé đã thẳng
tay ném luôn đồ chơi xuống đất. Bực mình chị trách móc:
“Dành suốt một ngày cho nó vui chơi, không có một lời
cám ơn, không một lời cảm kích. Chỉ biết vòi vĩnh hết cái
này đến cái kia”.
Lời than phiền của chị Ngọc là một lời than rất quen thuộc.
Là cha mẹ, hiển nhiên chúng ta muốn trẻ cảm kích những
gì mà chúng ta làm cho nó và đòi hỏi trẻ phải biểu lộ lòng
biết ơn vào những lúc đáng trân trọng đó. Nhưng chúng ta
lại quên rằng lòng biết ơn không đến một cách tự nhiên.
Bạn đã giúp trẻ học biết về phẩm chất quan trọng này
chưa?
Khi một đứa trẻ biết tán thưởng một cách chân thành có
nghĩa là trẻ đã nhận ra rằng nó không phải là trung tâm vũ
trụ này. Mặc dù trẻ em lúc nào cũng tập trung vào những
nhu cầu của riêng mình, trẻ 2 tuổi đang bắt đầu hiểu được
sống trong gia đình. Vì vậy, chẳng có gì phải ngạc nhiên
khi chúng không biết gì về mối tương quan giữa những vất
vả cha mẹ gặp phải trong công việc và những thành quả cha
mẹ đạt được sau bao nhiêu mồ hôi và nước mắt. Tuy nhiên,
hãy bắt đầu thay đổi quan niệm của trẻ, dạy cho chúng hiểu
thế nào là lòng biết ơn.
Hãy hi vọng:
Nếu bạn không mong chờ có được lòng biết ơn từ con của
mình, bạn không bao giờ có được nó. Khi trẻ lên 2 tuổi,
nhắc nhở trẻ nói “Xin làm ơn” và “Cám ơn” trong những
tình huống thích hợp. Giúp chúng tạo ra mối liên hệ giữa
những hành động tử tế và những lời đáp trả. Ví dụ, bạn nói,
“Mẹ tìm ra chiếc xe con làm mất rồi. Cám ơn mẹ đi nào!”,
hoặc “Hễ muốn yêu cầu ai giúp đỡ thì phải nói ‘làm
ơn’ ”. Tất cả điều này không những dạy trẻ về cách cư xử
mà còn dạy trẻ về sự cảm thông.
Cứ duy trì nhắc nhở mỗi khi trẻ quên áp dụng những câu
nói đó. Một ông bố đã bỏ ra ba buổi tối giúp đứa con đang
học lớp 5 làm bài luận về bộ xương người. Đợi mãi vẫn
không nhận được một lời cám ơn, ông gợi ý “May mà tuần
này ba sắp xếp được thời gian để giúp con”, ông chỉ nói thế
và im lặng đợi cho đến khi cô bé hiểu ra. Cô ôm chầm lấy
bố và rối rít cám ơn.
Và đây là kết quả tất yếu của việc cố gắng truyền đạt lòng
biết ơn từ con bạn: Đón nhận khi trẻ thể hiện lòng biết ơn
của mình. Nếu vào cuối mùa bóng đá trên trường, con bạn
cám ơn bạn vì bạn ở bên bé suốt giải, lúc tập cũng như khi
thi đấu, bạn chỉ cần đáp “Không có gì. Cám ơn con”. Bạn
đừng nói, “Chắc chắn rồi con cưng. Con muốn ba dẫn đi
đâu nữa?”
con không cảm ơn mẹ lấy một lời về tiệc sinh nhật của con
sao?”. Nó nhìn mẹ và cáu kỉnh nói “Cám ơn” rồi lại quay
sang xem TV tiếp.
Để dạy trẻ lòng biết ơn, cha mẹ phải biết kỳ vọng và đòi
hỏi được cám ơn. Thường xuyên kể cho bé nghe bố mẹ
phải vất vả thế nào để có được một cái gì đó. Đừng vội kết
tội và trách mắng trẻ. Lẽ ra, chị Thúy nên kiềm chế cơn
giận và nhẹ nhàng nói: “Hôm nay thật là vui đúng không
con? Nhiều quà nhỉ? Con có biết bố mẹ đã phải làm những
gì để tổ chức bữa tiệc của con không? Ai cũng khen cái
bánh sinh nhật của con cả, mẹ đã đặt cái bánh đó trước hai
tuần. Bố thì lo đi mua bánh kẹo và nước ngọt. Rồi gọi điện
mời anh chị em bà con đến chúc mừng sinh nhật con
đấy…”. Bé Uyên sẽ hối hận khi hiểu ra vấn đề.
Kiên trì rèn luyện
Mỗi khi chúng ta tặng những món quà cầu kỳ, hay những gì
chúng ta chuẩn bị rất công phu, ta mong nhận được những
lời cám ơn. Thế nên khi không nhận được lời cảm ơn từ
người nhận, ta cảm thấy thất vọng và phiền muộn. Nhưng
lại có nhiều cha mẹ sẵn sàng đáp ứng ngay những đòi hỏi
của con mà không cần chú ý đến thái độ trẻ đón nhận sự
phục vụ tức thời như là một quyền lợi hiển nhiên chúng
phải được hưởng. Đó là lý do tại sao chúng ta dễ nổi giận
bất ngờ về những việc lặt vặt. Sau 15 lần tử tế không được
cảm kích, lần thứ 16 chúng ta sẽ phát cáu.
Biết cách nén giận
Con bạn đang nằm trên giường xem TV hét toáng: “Mẹ ơi,
con muốn uống nước trái cây”. Vậy mà khi bạn mang nước
đến cho nó, nó không nói gì, thậm chí chẳng thèm nhìn
đến. Hãy dạy trẻ ngay lúc ấy và đừng máy móc thỏa mãn