Chương 6: Máy phân tích thành phần
kim loại TN Alloy Pro 938
3.2.1. Tổng quan về sản phẩm
a. Miêu tả
TN Alloy Pro là quang phổ kế sử dụng tia X được thiết kế để thực
hiện việc phân tích thành phần hợp kim một cách nhanh chóng và
chính xác. Đầu đo có thể cầm tay chứa hai nguồn tia X toạ bởi hai
đồng vị phóng xạ Cd
109
và Fe
55
, hai nguồn tia X này sẽ kích thích
vật liệu khiến chúng phát xạ huỳnh quang. Đầu đo sẽ phát hiện tia
X phát ra từ vật liệu được kích thích. Sau đó các tia X này được
phân tích.
TN Alloy Pro là thi
ết bị phân tích độ phân bố năng lượng, nó
phân biệt các thành phần dựa vào mức năng lượng của các tia X có
tương ứng với các th
ành phần đó. Khả năng của máy phân tích
XRF dựa vào phân bố năng lượng chủ yếu phụ thuộc vào độ phân
dải năng lượng của đầu dò tia X. Trong TN Alloy Pro, tính năng
dò tìm được kết hợp trong đầu đo có thể cầm tay sử dụng đầu dò
tia X s
ử dụng điốt quang silicon. Đầu dò với độ phân dải cao có
thể nhận biết được nguyên lý các tia X của các thành phần nguyên
t
ử kế cận nhau như crôm, mangan, sắt v.v Hơn nữa, với hiệu quả
cao, đầu đo TN Alloy Pro có thể giúp ta giảm thời gian đo, TN
Alloy Pro cho ta kết quả về 24 thành phần – titan, vanađi, crôm,
mangan, sắt, coban, niken, đồng, kẽm, selen, ziriconi, niobi,

Nhiệt độ khi hoạt động 32
0
tới 120
0
F (0
0
tới 49
0
C)
Nhiệt độ bảo quản -4
0
tới 120
0
F (-20
0
tới 49
0
C)
Compaq iPAQ™
RAM 65MB, Bộ xử lý 400 MHz
Màn hình TFT trên 65000 màu
Hệ điều hành Microsoft

Pocket PC 2002
Java
TM
cho các ứng dụng chạy trên công nghệ Java
Có hỗ trợ thẻ nhớ ngoài giúp tăng bộ nhớ
Các lựa chọn
Cáp nối

c. Các quy tắc an toàn và biện pháp phòng ngừa rủi ro
- Các chỉ thị nguồn phát xạ:
Bất cứ khi nào một phép đo đang được tiến hành, một trong hai
nguồn phóng xạ sẽ ở trạng thái ON (phát xạ) và một lượng tia X
cường độ thấp sẽ được phát ra từ cửa sổ đầu đo. Một v
ài chỉ thị
được đưa ra để cảnh báo người sử dụng khi một phép đo đang
được tiến hành đồng nghĩa với việc một nguồn phát xạ đang ở
trạng thái ON.
Một âm thanh sẽ được phát ra cứ khi một nguồn được chuyển
sang trạng thái ON giúp người sử dụng có thể nhận biết được. Khi
phép đo kết thúc, một âm thanh khác sẽ chỉ thị rằng nguồn phát xạ
đó trở lại trạng thái OFF.
 Trong suốt quá trình đo, các đèn LED ở mặt trên của đầu đo
sẽ nháy ở màu đỏ để chỉ thị có một phép đo đang được tiến
hành.
 Bất cứ khi nào phép đo được tiến hành, một thông điệp
RADIATION ON được hiển thị tr
ên màn hình cùng với một
đồng hồ đếm ngược
 thời gian còn lại phải thực hiện phép đo.
- Các biện pháp phòng ngừa:
 Khi không sử dụng thiết bị, đậy nắp bảo vệ lên cửa sổ đầu đo.
 Không được nhìn vào cửa sổ đầu đo khi đèn LED trên đầu đo
nháy sáng hoặc có chỉ thị RADIATION ON trên màn hình.
 Không được hướng đầu đo vào người mình hoặc người khác
trong quá trình tiến hành đo.
 Tia phóng xạ được phát ra sẽ đi qua những vùng không được
che phủ khi thực hiện phép đo mà mẫu đo có kích thước nhỏ
hơn cửa sổ đầu đo, v

Hình 3.11: Đầu đo và PDA
Đầu đo bao gồm các thành phần chính đó là hai nguồn phát tia
phóng xạ Cd
109
và Fe
55
và đầu dò tia X SiPIN có độ phân dải cao.
a. Cài đặt PDA.
Nhấn nút Power ở phía trên bên phải của PDA để khởi động nó.
Thời gian và ngày tháng của hệ thống được cài đặt bởi nhà sản
xuất và được hiển thị phía trên bên phải của màn hình. Một câu hỏi
gợi ý được đưa ra nếu thời gian là chính xác. Chọn NO nếu thời
gian không chính xác.
Pin c
ủa PDA được bỏ ra sau khi đó được nhà sản xuất nạp đầy,
cho phép bạn có thể sử dụng ngay lập tức. Tuy nhiên, nếu PDA
không hoạt động trong một thời gian dài và pin bên trong đó hết,
hãy đặt một pin đó được nạp đầy vào tay cầm của đầu đo. Cầm và
gi
ữ cò súng, đèn báo nạp pin trên PDA sẽ bắt đầu nháy. Trong khi
vẫn giữ cò súng, nhấn nút power trên PDA. Khi đó PDA sẽ khởi
động. Giữ nguy
ên cò súng trong suốt quá trình để hoàn thành việc
cài đặt PDA.
Nếu pin PDA không hết sạch, PDA sẽ giữ lại được toàn bộ thông
tin ban đầu, v
à có thể bắt đầu sử dụng chương trình ngay lập tức.

lượng, v
à tiến hành bất cứ điều chỉnh nào nếu cần.
- Vào mục backlight (ở đáy màn hình) để điều chỉnh chức năng
này nếu cần.
- Nhấn ok khi đó hoàn thành.
c. Nhập vào các kí tự
Có một vài cách để nhập dữ liệu vào PDA. Phương pháp dễ nhất
đó là chọn biểu tượng b
àn phím ở góc phía dưới bên phải của màn
hình hi
ển thị, khi đó một bàn phím sẽ xuất hiện. Sử dụng bút cảm
ứng để chọn các chữ hoặc số.
d. Thẻ nhớ ngoài SD 64MB
Một thẻ nhớ ngoài SD 64MB được cung cấp cùng với PDA. Các
file cấu hình, kết quả, phổ, các file cài đặt, dữ liệu được lưu giữ
trên thẻ nhớ này sẽ không bị mất. Nhà sản xuất khuyên người sử
dụng nên sao chép các file trên thẻ nhớ vào một máy tín bằng một
đầu đọc ghi thẻ nhớ được cung cấp c
ùng với TN Alloy Pro. Việc
làm chính là để ph
òng khi thẻ nhớ bị hư hỏng.
e. Pin cho đầu đo
TN Alloy Pro có thể được cung cấp nguồn bằng cách sử dụng
một bộ nguồn xoay chiều hoặc bằng pin Lithium Ion 14,7V. Nếu
không lắp pin, TN Alloy Pro chỉ có thể hoạt động bằng cách sử
dụng bộ nguồn xoay chiều.
TN Alloy Pro được
cung cấp 2 pin. Một pin nạp đầy có thể hoạt
động được tối thiểu khoảng 6h trong điều kiện nhiệt độ trong
phòng và ngắn hơn nếu hoạt động trong điều kiện nhiệt độ môi

h. Cò súng
Cò súng có chức năng điều khiển đầu đo nút Start và Stop trên
màn hình PDA. Nh
ấn cò súng để bắt đầu đo và nhấn thêm lần nữa
để dừng quá tr
ình đo. Khi đó trên màn hình PDA sẽ xuất hiện một
hộp thoại lựa chọn xem tiếp tục hay dừng phép đó lại. Bạn cũng có
thể nhấn cò súng thêm một lần nữa để tiếp tục phép đo (Trước khi
thực hiện một phép đo, bạn phải chắc chắn rằng cửa sổ đầu đo
được che kín bởi mẫu cần đo).
Khi phép đo đó hoàn tất, nhấn cò súng hoặc ấn vào nút Start trên
PDA để quay lại menu chính. Nhấn cò súng hoặc Start trên PDA
m
ột lần nữa để bắt đầu một phép đo mới.
Bạn cũng có thể huỷ một phép đo bằng cách chọn Stop trên PDA
ho
ặc tiếp tục phép đo bằng cách nhấn và giữ nguyên cò súng.
i. Đèn trạng thái của đầu đo
Có hai đèn trạng thái ở phía trên của đầu đo. Đèn phía trên hiển
thị màu xanh nếu như mẫu được đo trùng với một mẫu trong thư
viện của máy và sẽ hiện màu da cam nếu như không có mẫu nào
trong thư viện trùng với mẫu được đo. Đèn phía dưới chỉ thị quá
trình đo đang được tiến hành hoặc một nguồn đang hoạt động bằng
cách nháy màu đỏ (Đèn phía dưới (hiển thị t
ình trạng có tia phóng
x
ạ) sẽ nhấp nháy khi phép đo đang được thực hiện, điều đó có
nghĩa rằng tia X đang được phát ra qua cửa sổ đầu đo.)

Hình 3.13: Các đèn hiển thị trạng thái của đầu đo