SKKN:
Kinh nghiệm chỉ đạo việc sử dụng TBDH trong trờng THCS

1
P H giáo dục và đào tạo
Trờng THCS giáo dụ

Một số kinh nghiệm chỉ đạo
việc sử dụng TBDH để nâng cao chất lợng giáo dục
ở trờng THCS VT Tn h T
, năm 200
giáo dục và đào tạo
Trờng

SKKN:
Kinh nghiệm chỉ đạo việc sử dụng TBDH trong trờng THCS
Mục lục
Phần I: Đặt vấn đề
Phần II: Giải quyết vấn đề
I. Cơ sở lí luận và thực tiễn
1 Cơ sở lí luận
2 Cơ sở thực tiễn
II. Giả thuyết
III. Quy trình thực nghiệm giải pháp mới
1 Quy trình thực hiện sáng kiến
2 Kết quả đạt đợc
3 Kiểm chứng
IV. Hiệu qủa mới ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm
1 Hiệu quả
2 ý nghĩa
Phần III: Bài học kinh nghiệm

định chất lợng đào tạo. Để đạt đợc mục tiêu giáo dục, việc sử dụng thiết bị
dạy học trong các nhà trờng đang là vấn đề hết sức quan trọng, đã và đang đ-
ợc Đảng, Nhà nớc và toàn ngành giáo dục quan tâm đặc biệt. Trong đó ngời
thầy là nhân tố góp phần quyết định kết quả đào tạo của nhà trờng.
Để nâng cao chất lợng giáo dục thì thiết bị dạy học là điều kiện thực
hiện nguyên lý giáo dục học đi đôi với hành, lý luận gắn liền với thực tiễn.
Trong chơng trình đổi mới giáo dục phổ thông thì đổi mới phơng pháp dạy
học đợc coi là yếu tố quyết định. Trong đó thiết bị dạy học là tiền đề đổi mới
phơng pháp dạy học, góp phần làm sáng tỏ lý thuyết, tạo điều kiện cho học
sinh có cơ hội chủ động lĩnh hội tri thức.
Xuất phát từ vai trò vị trí, ý nghĩa to lớn của công tác Giáo dục nói
chung và nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý thiết bị dạy học nói riêng

3
SKKN:
Kinh nghiệm chỉ đạo việc sử dụng TBDH trong trờng THCS
đòi hỏi ngời cán bộ quản lý giáo dục phải quan tâm đúng mức đến việc chỉ
đạo các hoạt động của nhà trờng. Trong đó đặc biệt quan tâm đến hoạt đông
quản lý thiết bị dạy học góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục của Đảng và
nhà nớc đẽ đề ra.
* Trong thực tiễn công tác quản lý giáo dục cho thấy để đạt và thực
hiện đầy đủ, triệt để các yêu cầu của công tác GD&ĐT đã đặt ra cho ngời cán
bộ quản lý giáo dục một nhiệm vụ hết sức nặng nề. Nó đòi hỏi ngời cán bộ
quản lý phải biết tìm tòi, học hỏi, cập nhật cả cơ sở lý luận, kinh nghiệm thực
tiễn, chuyên môn nghiệp vụ nhằm đáp ứng đợc yêu cầu của sự nghiệp đổi
mới GD&ĐT của Đảng và Nhà nớc đã đề ra.
là một xã miền núi đặc biệt khó khăn, kinh tế chậm phát triển, trình
độ dân trí còn thấp. Cơ sở hạ tầng đầu t cho giáo dục còn yếu kém, chất lợng
giáo dục trong nhiều năm gần đây cha cao so với các xã khu vực trong
huyện. Đặc biệt là sự đổi mới phơng pháp dạy và học trong chơng trình thay

1. Cơ sở lý luận:
- Theo quan điểm duy vật biện chứng: Vật chất có trớc ý thức có sau,
vật chất là nguồn gốc của ý thức. Các Mác đã chỉ ra rằng ý niệm chẳng qua
chỉ là vật chất đã đợc chuyển hoá vào bộ óc của con ngời và đợc cải biến
trong đó.
Bất kỳ một điều hiểu biết và suy nghĩ nào cũng đều xuất phát từ kinh
nghiệm, cảm giác, còn trong tinh thần thì trớc đó không có gì cả về điều đó
( Ăng Ghen).
Lê Nin đã khẳng định Từ trực quan sinh động đến t duy trừu tợng, rồi
từ t duy trừu tợng lại đến thực tiễn đó là con đờng biện chứng của nhận thức
chân lí, nhận thức hiện thực khách quan.
- Phơng pháp dạy học là một hệ thống có tác động liên tục của giáo
viên nhằm tổ chức hoạt động nhận thức và thực hành của học sinh để HS lĩnh

5
SKKN:
Kinh nghiệm chỉ đạo việc sử dụng TBDH trong trờng THCS
hội vững chắc các thành phần của nội dung giáo dục nhằm đạt đợc mục tiêu
đã định. ( Trần Kiều - Đổi mới phơng pháp dạy học ở trờng phổ thông
Viện khoa học giáo dục 1998 ).
Phơng pháp dạy học phải luôn đợc đặt trong mối quan hệ: Mục tiêu
Nội dung Phơng pháp Phơng tiện những điều kiện khác. Mối quan
hệ hữu cơ chặt chẽ giữa Mục tiêu Nội dung Phơng pháp Phơng tiện
đợc thể hiện qua sơ đồ:
- Nếu coi quá trình dạy và học trong nhà trờng THCS là một quá trình
lao động sáng tạo của thầy và trò trong việc chuyển giao kiến thức thì thiết bị
dạy học có vai trò nh một công cụ lao động tham gia tích cực vào quá trình
chuyển giao kiến thức của thầy, tiếp cận của trò, khắc phục từng bớc tình
trạng thụ động một chiều trong dạy và học.
Thiết bị dạy học có vai trò rất lớn trong quá trình dạy học:

Nghị quyết TW 2 ( khoá VIII ) khẳng định: "Phải đổi mới phơng pháp
giáo dục và đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp
t duy sáng tạo của ngời học, từng bớc áp dụng các phơng pháp tiên tiến và
phơng tiện hiện đại vào quá trình dạy học đảm bảo điều kiện và thời gian tự
học, tự nghiện cứu cho học sinh ".
Luật giáo dục điều 28 khoản 2 đã chỉ rõ : "phơng pháp giáo dục phổ
thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh
phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học ,bồi dỡng phơng pháp tự
học, rèn luyện kỹ năng vân dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình
cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh ".
Thực trạng hiện nay ở trờng THCS .ở một địa bàn miền núi, kinh tế
còn gặp khó khăn, phòng học đủ cho tổ chức dạy 2 ca, thiếu các phòng chức
năng, giáo viên phải dạy trái ban: KTCN dạy Lý, ĐH Lý dạy Toán, ĐH Thể
dục dạy Sinh . . ., cơ sở vật chất còn thiếu : cha có phòng học bộ môn, cán bộ
phụ trách thiết bị không chuyên trách, GV kiêm nghiệm nhiều giờ không
chính ban đào tạo, vì vậy việc chuẩn bị cho một giờ học có sử dụng TBDh
mất nhiều thời gian, giáo viên ngại sử dụng, kỹ năng sử dụng TBDH còn hạn
chế.
Từ những thuận lợi và khó khăn nêu trên, từ thực trạng tình hình chất
lợng đội ngũ và chất lợng giáo dục toàn diện của nhà trờng đòi hỏi ngời cán
bộ quản lý phải có những biện pháp để xây dựng, bồi dỡng đội ngũ chuẩn về
trình độ, có phẩm chất đạo đức, có trình độ chuyên môn vững vàng đáp ứng
yêu cầu ngày càng cao của nền giáo dục.
Từ năm học 2006 - 2007 Ban giám hiệu nhà trờng đã đa ra một số giải
pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý thiết bị dạy học, nâng
cao chất lợng giáo dục toàn diện đáp uứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện
nay.
II. Giả thuyết.
Nếu áp dụng những giải pháp mà BGH nhà trờng đã xây dựng một
cách triệt để, đồng bộ, tích cực để nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý

trong nhà trờng.
- Trong điều kiện đất nớc còn gặp nhiều khó khăn, lãnh đạo nhà trờng
một mặt cần phát huy tối đa nội lực, một mặt cần làm tốt công tác xã hội hoá
giáo dục tranh sự ủng hộ của các tầng lớp nhân dân, khai thac mọi nguồn
vốn, tân dụng và phát huy những điều kện thuận lợi của nhà trờng, phát động
phong trào tự làm đồ dùng dạy học nhằm giảm bớt những khó khăn của nhà
trờng và làm cho thiết bị dạy học ngà càng đầy đủ, phù hợp và đa dạng hơn.
*B ớc 2: Trang bị cho đội ngũ nhận thức đúng đắn về vai trò của thiết
bị dạy học đối với việc nâng cao chất lợng giáo dục trong nhà trờng.
Xác định đây là hoạt động tổ chức thờng xuyên, liên tục thông qua
việc học tập Nghị quyết, chủ trơng, đờng lối chính sách của Đảng, pháp luật
của nhà nớc. Chi bộ Đảng, ban giám hiệu phối kết hợp công đoàn thờng
xuyên tuyên truyền giác ngộ chủ nghĩa Mác - Lê Nin, t tởng Hồ Chí Minh,
quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nớc, qui chế của ngành Giáo dục

8
SKKN:
Kinh nghiệm chỉ đạo việc sử dụng TBDH trong trờng THCS
cán bộ giáo viên sống và làm việc theo pháp luật, giáo dục, động viên đội
ngũ tinh thần trách nhiệm xuất phát từ tình yêu quê hơng, ý thức đợc cống
hiến và lòng yêu thơng học sinh Để mỗi cán bộ giáo viên thông suốt,
thấm nhuần đờng lối chính sách của Đảng, pháp luật nhà nớc, luật giáo dục,
qui chế của ngành và đặc biệt là cuộc vận động hai không Nói không với
tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo duc, nói không với vi
phạm đạo đức nhà giáo và cho học sinh ngồi nhầm lớp đợc triển khai từ năm
học 2006 - 2007.
Động viên, tạo điều kiện để cán bộ giáo viên tự học, tự nghiên cứu để
nâng cao hiểu biết về chính trị xã hội bằng nhiều biện pháp: Mua tài liệu, đặt
báo, tuyên truyền luật giáo dục sửa đổi 2005; Tổ chức học tập, nghiên cứu
chỉ thị, nhiệm vụ năm học, qui chế đánh giá xếp loại học sinh (Quyết định 40

sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên trực tiếp phụ trách công tác thiết bị
bằng nhiều con đờng, bằng nhiều hình thức: Tổ chức sinh hoạt chuyên môn
theo chuyên đề hội giảng, thăm lớp dự giờ tạo điều kiện thuận lợi cho giáo
viên đi học các lớp hệ tại chức, chuyên tu, đi bồi dỡng thêm chuẩn, tự bồi d-
ỡng qua tài liệu sách báo, thông tin Tham gia các chuyên đề bồi dỡng sử
dụng thiết bị dạy học của Phòng giáo dục; Sở giáo dục - Đào tạo. Tăng cờng
thăm lớp rút kinh nghiệm, nhất là những đợt hội giảng do các cấp tổ chức.
- Xây dựng nền nếp dám nghĩ, dám làm trong sử dụng có hiệu quả
thiết bị dạy học, tạo phong trào tự giác, tích cực trong các giờ lên lớp hàng
ngày để phát huy tính dân chủ, bình đẳng trong giáo viên, nhằm xây dựng tập
thể đoàn kết, thống nhất, nêu cao tinh thần trách nhiệm trong công việc.
- Đa tiêu chí xếp loại giáo viên qua việc xếp loại việc sử dụng thiết bị
dạy học ( là một trong tiêu chí đánh giá thi đua của giáo viên trong từng
tháng, kì, năm học ).
*Bớc 4:
Tổ chức thực hiện chỉ đạo để đạt hiệu quả.
1.1-Quản lí công tác thiết bị dạy học:
Trong công tác quản lý: Vai trò của ngời quản lý nhà trờng và cán bộ
thiết bị hết sức quan trọng. Nếu theo dõi đánh giá đúng sẽ có tác dụng tích
cực với phong trào hoạt động chuyên môn và phong trào học tập của học
sinh. Ngợc lại, công tác quản lý thiết bị không chặt chẽ, đánh giá không
chính xác, thiếu công bằng sẽ dẫn đến tình trạng giáo viên làm việc đối phó,
hình thức.
Để công tác thiết bị hoạt động có hiệu quả về góc độ quản lí cần làm
tốt các việc sau:
- Xây dựng kế hoạch: Hiệu phó chuyên môn phụ trách thiết bị cần xây
dựng kế hoạch tổng quát cho công tác thiết bị. Trong đó phải căn cứ vào thực
trạng cơ sở vật chất, thiết bị hiện có của nhà trờng để có kế hoạch mua sắm
bổ sung và kế hoạch sử dụng cho phù hợp với yêu cầu của chơng trình các
môn học.

- Rút ra những bài học kinh nghiệm về sự thành công, nguyên nhân
thất bại trong công tác này của từng học kỳ, từng năm học đánh giá rút kinh

11
SKKN:
Kinh nghiệm chỉ đạo việc sử dụng TBDH trong trờng THCS
nghiệm, khen, chê một cách công khai, công bằng để làm tốt hơn nữa trong
những năm học sau.
- Cuối mỗi kì, cuối năm học xếp loại các tổ chuyên môn xếp loại các
tổ chuyên môn, cá nhân về từng mặt trong đó có việc làm, sử dụng và bảo
quản đồ dùng thiết bị dạy học của các tổ, cá nhân.
- Tổ chức tập huấn sử dụng thiết bị thờng xuyên cho đội ngũ cán bộ
giáo viên của trờng, đối với các giáo viên mới hoặc trái ban ngoài đợc tập
huấn bố trí một giáo viên chính ban giúp đỡ thờng xuyên. Với điều kiện
không có cán bộ phụ trách thiết bị chuyên trách, ban giám hiệu bố trí cho
những giáo viên cần sử dụng nhiều thí nghiệm chứng minh thực hành số
giờ song song trong ngày ( cùng số tiết/buổi ) và bố trí đảm bảo một tiết dạy,
một tiết nghỉ để kịp thời chuẩn bị và rút kinh nghiệm.
- Ngời quản lý phải biết lắng nghe, tôn trọng, ghi nhận ý kiến đóng
góp của giáo viên, kịp thời điều chỉnh bổ sung vào kế hoạch chỉ đạo thực
hiện những điều đóng góp đúng đắn xuất phát từ quyền lợi tập thể, vì cái
chung, vì sự tồn tại và phát triển của nhà trờng.
1.2 Đối với tổ chuyên môn:
- Kiểm kê thông báo số thiết bị hiện có bằng danh mục công khai của
tất cả các bộ môn.
- Có kế hoạch sử dụng thiết bị dạy học của tất cả các môn thuộc tổ
mình trình ban giám hiệu duyệt vào đầu năm học.
- Cán bộ thiết bị căn cứ vào kế hoạch bộ môn, vào chơng trình các
môn cần sử dụng thiết bị dạy học để thống kê và tính hiệu quả sử dụng, căn
cứ cào đó xếp loại đến từng cá nhân.

Kiểm tra qua giáo án, sổ đầu bài, phiếu báo giảng, kế hoạch sử dụng
thiết bị, qua vở học sinh.
Kiểm tra, khảo sát chất lợng học sinh thông qua một số giờ dạy cụ thể
trên lớp. Tổ chức thảo luận, thu nhận kết quả, có đánh giá kịp thời về kết quả
cũng nh ý thức học tập của học sinh.
2. Kết quả đạt đợc.

13
SKKN:
Kinh nghiệm chỉ đạo việc sử dụng TBDH trong trờng THCS
2.1- Đối với giáo viên:
Kết quả xếp loại giáo viên về việc sử dụng thiết bị dạy học và giờ dạy
có thiết bị trong việc đổi mới phơng pháp dạy học năm học 2007 2008.
Nhận xét: Nh vậy TBDH đã thực sự là phơng tiện đắc lực giúp giáo viên thực
hiện đổi mới PPDH. Số giờ sử dụng THDH và chất lợng giờ dạy có hiệu quả
tăng lên.
2.2- Đối với học sinh: Khảo sát năm học 2007 2008.
- Khảo sát qua tâm lí học sinh:
+ Khảo sát đàu năm học với bài dạy không có sử dụng TBDH.
+ Khảo sát cuối năm học với bài dạy có sử dụng TBDH:
Nhận xét: Nh vậy TBDH ( đồ dùng dạy học phơng tiện kỹ thuật) đ-
ợc sử dụng hợp lí đã gây hứng thú cho học sinh học tập, giờ học hấp dẫn, sôi

14
SKKN:
Kinh nghiệm chỉ đạo việc sử dụng TBDH trong trờng THCS
nổi, học sinh không còn chán ghét học tập bộ môn, củng cố niềm tin vào
khoa học của học sinh.
- Khảo sát qua chất lợng bộ môn: qua chất lợng bài dạy có đồ dùng và
bài dạy không có đồ dùng.

Nâng cao chất lợng giáo dục toàn diện ở nhà trờng, đáp ứng đợc yêu
cầu của giáo dục hiện nay.
Phần III Bài học kinh nghiệm
1. Kinh nghiệm cụ thể.
Nhà trờng phải quan tâm đến công tác quản lí và sử dụng, bảo quản thiết
bị dạy học. Nêu cao vai trò trách nhiệm của ngời quản lý, tập trung vào nhiệm vụ
của nhà trờng nâng cao chất lợng giáo dục.
Đẩy mạnh công tác bồi dỡng phẩm chất chính trị nâng cao nhận thức đội
ngũ là khâu đầu tiên cần làm để nâng cao chất lợng đội ngũ về mọi mặt.
Lập kế hoạch cụ thể và có những biện pháp tập trung chỉ đạo, quản lý
hoạt động của tổ chuyên môn, đây là khâu then chốt trong việc thực hiện nhiệm
vụ chính trị của nhà trờng nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu đào tạo.
Tăng cờng chỉ đạo công tác bồi dỡng, tự bồi dỡng giúp đội ngũ nâng cao
chuyên môn nghiệp vụ, nhận thức chính trị, tránh nguy cơ tụt hậu.

á
p dụng linh hoạt các hình thức kiểm tra, đánh giá chính xác, tạo niềm
tin cho đội ngũ, tổ chức tốt nề nếp kỷ cơng làm việc trong nhà trờng.
Động viên khen thởng kịp thời, uốn nắn những sai sót và khắc phục trong
công tác sử dụng thiết bị dạy học đạt hiệu quả cao.
2. Cách sử dụng sáng kiến.

16
SKKN:
Kinh nghiệm chỉ đạo việc sử dụng TBDH trong trờng THCS
SKKN đợc áp dụng cho trờng THCS .từ năm học 2007 - 2008 và tiếp
tục áp dụng cho năm học tiếp theo, vận dụng năng động sáng tạo phù hợp tình
hình cụ thể từng năm.
Phổ biến những kinh nghiệm để áp dụng cho đơn vị bạn có thể tham
khảo và cùng sử dụng để phát huy lợi ích tối đa của sáng kiến. Khi áp dụng

đem lại hiệu quả cao nhất trong công tác quản lý nhà trờng, nâng cao chất l-
ợng giáo dục ở trờng THCS a b c
*Kiến Nghị:
- Hàng năm Sở GD&ĐT nên mở lớp bồi dỡng chuyên môn, nghiệp vụ
cho cán bộ phụ trách thiết bị vào dịp hè trong thời gian dài hơn, để mỗi giáo
viên đều đợc học tập bồi dỡng. Điều đó mới tạo điều kiện thuận lợi cho việc
giảng dạy nâng cao chất lợng, hiệu quả sử dụng tại đơn vị . Trang bị cho nhà
trờng phòng máy vi tính, máy chiếu đa năng để lu trữ quản lý hồ sơ thêm
hiệu quả, phát triển tri thức bồi dỡng chuyên môn áp dụng thành tựu khoa
học thông tin trong quản lý và nhất là lĩnh vực chuyên môn và tổ chức dạy tin
học theo môn tự chọn.
- Phòng giáo dục và đào tạo thờng xuyên mở lớp chuyên đề, hội giảng
liên trờng để mọi giáo viên trong trờng đợc cọ sát, học hỏi lẫn nhau, giao lu
trao đổi kinh nghiệm, áp dụng có hiệu quả thiết bị dạy học theo phơng pháp
dạy học mới tại địa phơng mình.
- Cán bộ quản lý nhà trờng cần năng động sáng tạo hơn trong công tác
chỉ đạo. xây dựng kế hoạch nền nếp một cách khoa học, bài bản, thu thập và
xử lí các thông tin kịp thời, chính xác.
- Đội ngũ giáo viên: Cần chủ động tích cực trong công việc, luôn tự
học, tự rèn để không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Mỗi
giáo viên phải có ý thức tự học tập và tự cập nhật những thông tin kiến thức,
mở rộng tầm nhìn đáp ứng yêu cầu chung của xã hội .

18
SKKN:
Kinh nghiệm chỉ đạo việc sử dụng TBDH trong trờng THCS
Tài liệu tham khảo
1 - Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII - NXB Chính trị
quốc gia. Hà Nội, 1996
2 - Luật giáo dục sửa đổi năm 2005 - NXB Chính trị quốc gia . Hà