CHUYÊN ĐỀ 4:
Tìm hiểu việc sử dụng chất kích
thích sinh trưởng trong nông
nghiệp
Clenbuterol
Danh pháp: 4-Amino-alpha-[(tert-
butylamino)methyl]-3,5-dichlorobenzyl
alcohol hydrochloride (IUPAC)
Cấu trúc:
Cấu tạo phân tử: C12H9OCL3
Trọng lượng phân tử: 313.65
Nhiệt độ nóng chảy: 174 – 175.5
º
C
Hình dạng: bột tinh thể nhỏ không màu
Tính tan: tan nhiều trong nước và rượu, ít
tan trong Chloroform, không tan trong
Benzen.
Clenbuterol là một chất thuộc nhóm
Beta agonist có tác dụng giãn phế quản,
giãn cơ trơn ở cuống phổi (được sử dụng
để điều trị bệnh về phổi), điều khiển các
chất dinh dưỡng hướng tới mô cơ, tăng
sinh quá trình tổng hợp protein để tích lũy
nạc và giảm tích lũy mỡ trong cơ thể.
chất này trong các sản phẩm chăn nuôi
gây những rối loạn chức năng tim và phổi
như tim đạp nhanh, run cơ, đau đầu, buồn
nôn
Ngoài ảnh hưởng nói trên, chưa có tài
liệu khoa học nào nói chất Clenbuterol
cũng như dư lượng của chúng trong sản
phẩm chăn nuôi gây ung thư cho người.
Clenbuterol bị cấm sử dụng trên toàn thế
giới.
•
Tác hại đối với người sử dụng:
Những năm cuối của thập kỷ 1980 và
thập kỷ 1990, người ta phát hiện ra sự tồn
dư Clenbuterol trong thịt và phủ tạng, đặc
biệt là gan, của những thú được nuôi
bằng thực phẩm có chứa Clenbuterol đã
ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu thụ,
đôi khi có thể gây ngộ độc cấp tính. Đã có
nhiều báo cáo về các trường hợp ngộ độc
trên người sau khi tiêu thụ gan kể cả thịt
nhiễm các chất tồn dư như ClenbuterolNăm 1995, ở Italy có 16 người ngộ độc
sau khi ăn thịt bò chứa Clenbuterol. Trước
đó, ở Pháp có 22 bệnh nhân bị run cơ
bắp, đau đầu, tim đập nhanh trong cùng
một ngày sau khi ăn thịt bê chứa chất này.
dụng Clenbuterol.
Ở Việt nam, Bộ Nông nghiệp và phát
triển nông thôn cũng đã ra quyết định số
54/2002/QĐ-BNN, ngày 20 tháng 06 năm
2002, cấm sử dụng Clenbuterol trong sản
phẩm chăn nuôi.
•
Tình hình sử dụng:
Lạng Sơn - một trong những địa phương được
cảnh báo về tình trạng thuốc tăng trọng nhập lậu từ
Trung Quốc. Các loại thuốc tăng trọng mang nhiều
tên khác nhau như: "Bạch nhật đại", "Khai vị" "Tăng
gia phức đại"…
Gói "Bạch nhật đại" quảng cáo: "Lợn trên 15kg
sử dụng thức ăn này trong vòng 3 tháng có thể tăng
cân lên 100kg. Còn nếu sử dụng hỗn hợp nhiều loại
thức ăn của hãng này thì từ 10-15 ngày đã có thể
xuất chuồng".Theo PGS.TS Lã Văn Kính, Phó viện trưởng
Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam,
từ tháng 6/2006 đến nay, số mẫu thức ăn chăn
nuôi (TĂCN) của Cục Chăn nuôi, 12 tỉnh thành
và các công ty chế biến TĂCN đã gửi về phân
tích là 428 mẫu. Qua kết quả phân tích cho thấy
có 47 mẫu dương tính, chiếm tỉ lệ 10,98%. Hầu
hết các mẫu dương tính với Beta-Agonist là thức
ăn cho lợn (96,5%) mà nhiều nhất là ở lợn thịt,
một loại thuốc có tác dụng tương tự. FDA cũng
công bố khả năng gây tác hại cho hệ tim mạch
khi vào cơ thể bằng đường tiêu hóa hơn là
đường hít. Từ mùa thu năm 2006, clenbuterol đã
bị Cơ quan thuốc và thực phẩm Mỹ cấm sử
dụng kể cả trong điều trị cho người.