“Vận dụng tiến trình quản lý trường hợp để trợ giúp một đối tượng khuyết tật cụ thể”
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
Đề tài: Vận dụng những kiến thức, kỹ năng công tác xã hội để trợ giúp
cho một đối tượng là người khuyết tật
Họ và tên : Nguyễn Văn Minh
Lớp : QH 2012 –CTXH1
Chuyên ngành: Công tác xã hội
Giảng viên hướng dẫn: PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà
Hà Nội, năm 2014
Học viên: Nguyễn Văn Minh
GVHD: PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà Page 1
“Vận dụng tiến trình quản lý trường hợp để trợ giúp một đối tượng khuyết tật cụ thể”
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU…………………………………………………………………………….1
NỘI DUNG……….………………………………………………………………….2
2.1. Các khái niệm…………… …………………………………………………… 2
MỞ ĐẦU
Công tác xã hội là một chuyên ngành phát triển từ cuối thể kỷ 18. Từ đó cho
tới nay, công tác xã hội đã có những thay đổi lớn, đặc biệt là trong những năm gần
đây (Cree 2002). Tuy nhiên, một khía cạnh cơ bản của khái niệm công tác xã hội vẫn
được duy trì: đó là công tác xã hội đòi hỏi phải giải quyết các vấn đề xã hội phức tạp
nhất mà con người đối mặt trong các môi trường phức tạp. Nhân viên công tác xã
hội thường phải làm việc với các thân chủ đang ở trong tình huống bất lợi. Do đặc
thù phức tạp của mình, công tác xã hội đòi hỏi nhân viên chuyên ngành phải được
đào tạo tốt, nhằm đánh giá tình huống hiệu quả và có kế hoạch can thiệp phù hợp
Học viên: Nguyễn Văn Minh
GVHD: PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà Page 2
“Vận dụng tiến trình quản lý trường hợp để trợ giúp một đối tượng khuyết tật cụ thể”
Công tác xã hội với người khuyết tật chính là một mảng khó và phức tạp mà

ngày 9/12/75 thì “Người tàn tật có nghĩa là bất cứ người nào mà không có khả năng
tự bảo đảm cho bản thân, toàn bộ hay từng phần những sự cần thiết của một cá
nhân bình thường hay của cuộc sống xã hội do sự thiếu hụt bẩm sinh hay không
bẩm sinh trong khả năng về thể chất hay tâm thần của họ”.
Theo pháp lệnh người tàn tật của Việt nam ban hành 1/11/1998.
“Người tàn tật không phân biệt nguồn gốc gây ra tàn tật là người khiếm
khuyết một hay nhiều bộ phận cơ thể hoặc chức năng biểu hiện dưới những dạng tật
khác nhau làm suy giảm khả năng hoạt động, khiến cho lao động, sinh hoạt, học tập
gặp nhiều khó khăn.”
Công ước quốc tế về quyền của người khuyết tật – 2006 thì “Người khuyết tật
bao gồm những người có những khiếm khuyết lâu dài về thể chất, trí tuệ, thần kinh
hoặc giác quan mà khi tương tác với các rào cản khác nhau có thể cản trở sự tham
gia đầy đủ và hiệu quả của họ trong xã hội trên một nền tảng công bằng như những
người khác trong xã hội”.
Theo luật người khuyết tật được Quốc hội Việt Nam thông qua ngày
17/06/2010: “Người khuyết tật là người bị khiếm khuyết một hoặc nhiều bộ phận cơ
Học viên: Nguyễn Văn Minh
GVHD: PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà Page 4
“Vận dụng tiến trình quản lý trường hợp để trợ giúp một đối tượng khuyết tật cụ thể”
thể hoặc bị suy giảm chức năng được biểu hiện dưới dạng tật khiến cho lao động,
sinh hoạt, học tập gặp khó khăn”.
2.2. Phân loại người khuyết tật
Trên thế giới có rất nhiều cách phân loại người khuyết tật, tuy nhiên, tại Việt
Nam việc phân loại người khuyết tật được cụ thể hóa luật Người khuyết tật Việt
Nam năm 2010.
- Khuyết tật vận động
- Khuyết tật nghe, nói
- Khuyết tật nhìn
- Khuyết tật thần kinh, tâm thần
- Khuyết tật trí tuệ

khuyết tật. Do vậy, đánh giá được xem là nền tảng của việc lập kế hoạch dịch vụ.
Đánh giá là tiến trình tìm hiểu về lịch sử cá nhân của Người khuyết tật bằng cách
lắng nghe họ và gia đình họ. Chúng ta không thể thành công trong việc giúp Người
khuyết tật cho đến khi chúng ta có đủ thông tin cơ sở về Người khuyết tật, bao gồm
tiểu sử cá nhân, trình độ và công việc.
Đánh giá giúp nhân viên quản lý ca trong việc quyết định những can thiệp cụ
thể, giúp cho việc đề ra mục tiêu của Người khuyết tật và thay đổi lối sống cần thiết
để đạt được mục tiêu đó.
Học viên: Nguyễn Văn Minh
GVHD: PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà Page 6
“Vận dụng tiến trình quản lý trường hợp để trợ giúp một đối tượng khuyết tật cụ thể”
Thách thức đối với các nhân viên quản lý ca trong giai đoạn đánh giá này là
việc tìm hiểu về cuộc sống của người khuyết tật và giúp họ nhận ra giá trị của dịch
vụ quản lý ca. Có rất nhiều áp lực trong cuôc sống của Người khuyết tật và có thể
dẫn đến các vấn đề của họ. Nhân viên quản lý ca cần tìm hiểu càng nhiều càng tốt về
những thông tin cơ sở này trước khi đưa ra kết luận.
b. Nội dung thực hiện: Trong phần này cần đạt 3 mục tiêu chính:
+ Xây dựng mối quan hệ với người khuyết tật để họ cảm thấy tự tin về khả
năng giúp đỡ hỗ trợ của nhân viên xã hội.
+ Làm rõ mức độ nghiêm trọng của vấn đề mà Người khuyết tật đang phải đối
mặt
+ Xác định kế hoạch hành động để giải quyết vấn đề khó khăn của người
khuyết tật và hỗ trợ họ thực hiện kế hoạch đó.
c. Các khía cạnh đánh giá
- Nhân thân – xã hội: Về yếu tố tâm lý xã hội, những thông tin ta cần tìm hiểu
bao gồm:
+ Thông tin về nhân khẩu học
+ Mối quan hệ với gia đình
+ Học vấn và làm việc
+ Điều kiện sống

b. Lập thứ tự ưu tiên các mục tiêu và xác định các công việc cần thực hiện
Việc lập thứ tự ưu tiên cho các mục tiêu chúng ta cần lưu ý những nhu cầu của
Người khuyết tật cần được ưu tiên theo thứ tự
+ Mức độ khẩn cấp
+ Những nhu cầu tối thiểu
+ Những nhu cầu khác
Các nhu cầu khẩn cấp là những tình huống được xem là có tính ảnh hưởng đe
dọa đến sự sống của người khuyết tật (như ốm đau, suy nghĩ muốn tự tử), bạo hành
gia đình, hoặc những tình huống mang tính tai họa khác.
Nhu cầu tối thiểu bao gồm công việc và tiền bạc, cái ăn, nơi ở, điều kiện sinh
hoạt tối thiểu (điện, nước), phương tiện đi lại
Những nhu cầu khác không được coi là khẩn thiết hoặc cơ bản như chăm sóc
y tế cơ bản, chăm sóc con cái, học hành hoặc những mục đích khác trong tương lai
của người khuyết tật
c. Xác định người tham gia vào thực hiện
Học viên: Nguyễn Văn Minh
GVHD: PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà Page 9
“Vận dụng tiến trình quản lý trường hợp để trợ giúp một đối tượng khuyết tật cụ thể”
Khi giúp Người khuyết tật xác định mục đích, mục tiêu, cần lưu ý rằng những
người khác, ví dụ như gia đình của Người khuyết tật là nguồn hỗ trợ rất lớn, các cơ
quan tổ chức và ban ngành đoàn thể liên quan cũng có thể hỗ trợ chúng ta được rất
nhiều. Nhân viên quản lý ca cũng có thể tham khảo ý kiến của các đồng nghiệp khác
vì họ có thể có những đóng góp và gợi ý hữu ích cho tiến trình này. Các đồng nghiệp
có thể là nhân viên tiếp cận cộng đồng, nhân viên phòng khám ngoại trú hoặc tư vấn
viên.
Bước 3: Chọn lựa giới thiệu dịch vụ
Chọn lựa dịch vụ chuyển gửi là bước quan trọng. Trong bước này, nhân viên
quản lý ca cần tự trả lời các câu hỏi sau:
Hiện tại ở địa phương đang có những dịch vụ xã hội hay y tế gì dành cho
Người khuyết tật? Có hỗ trợ nào về việc làm, giáo dục, hoặc chăm sóc sức khỏe, tư

Học viên: Nguyễn Văn Minh
GVHD: PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà Page 11
“Vận dụng tiến trình quản lý trường hợp để trợ giúp một đối tượng khuyết tật cụ thể”
- Không áp đặt khi phân tích trường hợp. Luôn lưu ý rằng mỗi cá nhân là một
trường hợp riêng biệt và cần phải tôn trọng sự riêng biệt để đưa ra các giải pháp phù
hợp.
b. Cách thức theo dõi hỗ trợ người khuyết tật
Việc hỗ trợ Người khuyết tật có thể thông qua hình thức trực tiếp và gián tiếp
bao gồm:
-Gọi điện thoại
- Đến thăm nhà
- Cả thăm nhà và điện thoại
Cần nhớ rằng nhân viên quản lý ca không nên chỉ ngồi chờ đợi Người khuyết
tật gọi điện hoặc đến kể lể về các dịch vụ được chuyển gửi mà thay vào đó chúng ta
cần chủ động hỏi họ. Điều này không chỉ nhấn mạnh rằng chúng ta đang rất quan
tâm đến Người khuyết tật mà còn không quên những kế hoạch đã cùng với Người
khuyết tật lập ra. Người quản lý ca có thể thăm nhà hoặc gọi điện cho họ cũng như
gọi điện hoặc thăm cơ sở dịch vụ và hỏi xem Người khuyết tật của anh chị có tới
không, có sử dụng dịch vụ không và có điều gì mà anh chị chú ý không
Bước 6: Duy trì mối quan hệ với cơ sở cung cấp dịch vụ.
Nhóm quản lý ca cũng cần duy trì mối quan hệ với cơ sở dịch vụ được
chuyển gửi để được cập nhật thường xuyên vì chúng ta cần đảm bảo rằng các thông
tin liên quan là mới nhất. Nhân viên quản lý ca cần thảo luận với người khuyết tật để
nhận được phản hồi về tính hiệu quả của dịch vụ đó. Nếu dịch vụ không tốt, cần
cung cấp thông tin phản hồi này cho cơ sở dịch vụ để giúp họ cải thiện dịch vụ. Nếu
Học viên: Nguyễn Văn Minh
GVHD: PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà Page 12
“Vận dụng tiến trình quản lý trường hợp để trợ giúp một đối tượng khuyết tật cụ thể”
chất lượng dịch vụ không được cải thiện trong vòng vài tháng, nhân viên quản lý ca
cần cân nhắc việc ngừng chuyển gửi Người khuyết tật tới dịch vụ này và đồng thời

phố Hải Phòng nhưng đều bị từ chối với những lý do khác nhau nhưng tựu chung lại
phần lớn là do em bị khuyết tật có thể sẽ không đảm bảo được công việc ở cơ quan.
Chính điều này càng cảm thấy mặc cảm hơn, em chốn trong phòng khóc suốt. Vân
có một người bạn thân trong trung tâm, có việc gì hai người đều thủ thỉ tâm sự với
nhau, nhưng trong chuyện này Vân cũng không tâm sự với bạn mà giữ một mình.
Sự khó khăn của Vân cuối cùng cũng được giải quyết khi một công ty
trong một lần đi làm công tác xã hội xuống trung tâm, được mẹ Hiền kể về Vân họ
đã quyết định nhận Vân vào làm. Tưởng rằng cuộc sống của Vân bước sang một
trang mới nhưng sự kỳ thị của mọi người trong công ty một lần nữa lại khiến Vân
sụp đổ hoàn toàn, họ thường xì xào là “con bé này chuyên môn đã kém mà lại còn
không đi lại được thì làm được gì chứ”, Vân chỉ muốn nghỉ làm nhưng lại nghĩ đến
mẹ Hiền, nghĩ đến những em khuyết tật trong trung tâm Vân lại cố gắng làm việc và
học hỏi mọi người. Nhưng sự kỳ thị ngày càng nhiều hơn, sự chịu đựng của Vân
cuối cùng cũng không chịu được nữa, em nộp đơn xin việc, và bỏ đi cả ngày, mẹ
Hiền lo lắng vì tối mà không thấy Vân về nên đã đi tìm, khi tìm thấy Vân thì Vân
đang ngồi tại một bờ sông và dường như có ý định tự tử. Mẹ Hiền rất lo lắng không
Học viên: Nguyễn Văn Minh
GVHD: PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà Page 14
“Vận dụng tiến trình quản lý trường hợp để trợ giúp một đối tượng khuyết tật cụ thể”
biết phải làm thế nào để giúp Vân. Là nhân viên xã hội trong tình huống này chúng
ta phải làm gì để giúp đỡ một người khuyết tật như Vân?
2.4.2. Vận dụng tiến trình quản lý ca (quản lý trường hợp) để giải quyết
vấn đề của thân chủ
2.4.2.1. Sơ đồ sinh thái thể hiện mối quan hệ giữa thân chủ với môi
trường bên ngoài
Học viên: Nguyễn Văn Minh
GVHD: PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà Page 15
“Vận dụng tiến trình quản lý trường hợp để trợ giúp một đối tượng khuyết tật cụ thể”
Học viên: Nguyễn Văn Minh
GVHD: PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà Page 16

Vân, nhân viên xã hội tiến hành xác định vấn đề mà Vân đang gặp phải đó là:
“Khủng hoảng của người khuyết tật khi gặp phải sự kì thị của xã hội”.
-Từ việc xác định vấn đề của Vân, nhân viên quản lý ca cần thực hiện ba mục
tiêu chính:
+ Xây dựng mối quan hệ của nhân viên quản lý ca với Vân, giúp em cảm thấy
tự tin về bản thân và tin vào nhân viên quản lý ca trong vấn đề của Vân
+ Phân tích làm rõ vấn đề nghiêm trọng của Vân phải đối mặt đó là sự kì thị
của những người trong công ty cô làm.
Học viên: Nguyễn Văn Minh
GVHD: PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà Page 18
“Vận dụng tiến trình quản lý trường hợp để trợ giúp một đối tượng khuyết tật cụ thể”
+ Xác định kế hoạch mà nhân viên quản lý ca sẽ thực hiện khi giúp Vân giải
quyết vấn đề khó khăn cũng như những nguồn lực sẽ được nhân viên quản lý ca huy
động.
-Các khía cạnh mà nhân viên quản lý ca tiến hành đánh giá:
+ Mối quan hệ với gia đình: Vân hoàn toàn không có mối quan hệ với gia
đình, chỉ biết vân sống tại trung tâm dành cho người khuyết tật và được các mẹ trong
trung tâm nuôi dưỡng, người quan tâm chăm sóc Vân từ nhỏ là mẹ Hiền (là một
trong số những mẹ trong trung tâm)
+ Học vấn và làm việc: Vân trải qua 18 năm học phổ thông và 4 năm học đại
học như một người bình thường, điều này là rất hiếm đối với một Người khuyết tật,
nó thể hiện sự nỗ lực không chỉ của bản thân Vân mà là sự quan tâm trong sóc của
mọi người trong trung tâm đặc biệt là mẹ Hiền. Về công việc thì Vân đã nộp hồ sơ ở
nhiều công ty nhưng đều bị từ chối với một lý do chung chung không đảm bảo cho
công việc, khi nhận được một công việc thì em lại bị sự kì thị của mọi người trong
công ty làm em không chịu đựng nổi và quyết định bỏ việc.
+ Điều kiện sống: chắc chắn rằng cuộc sống của Vân tại trung tâm cũng như
những đứa trẻ tại trung tâm này gặp rất nhiều khó khăn.
-Điều kiện sức khỏe: Tình trạng sức khỏe của Vân là không tố, em thường
xuyên bị ốm, có lẽ do điều kiện sống tại trung tâm khó khăn, điều này cũng làm cho

Trong bước này nhân viên quản lý ca cần xác định rõ những công việc sau
+ Thời gian giúp Vân tiếp cận dịch vụ: ngay lập tức vì Vân đang gặp khủng
hoảng nghiêm trọng
+ Hoạt động: thực hiện một cách song song các hoạt động trợ giúp tâm lý,
chăm sóc sức khỏe, đồng thời động viên thường xuyên đối với Vân.
Học viên: Nguyễn Văn Minh
GVHD: PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà Page 20
“Vận dụng tiến trình quản lý trường hợp để trợ giúp một đối tượng khuyết tật cụ thể”
+ Mục tiêu: giúp Vân thoát khỏi tình trạng hiện tại, đồng thời giúp em cảm
thấy tự tin hơn về bản thân mình và làm cho mọi người không còn kì thị đối với một
người khuyết tật như Vân.
+ Người liên lạc: là nhân viên quản lý ca hoặc mẹ Hiền cung cấp các thông tin
cho cơ sở y tế đồng thời là cầu nối giữa Vân và những nhân viên trong cơ sở y tế
này.
+ Kết quả mong đợi: Vấn đề của Vân sẽ được giải quyết trong thời gian nhanh
nhất, em cảm thấy tự tin về bản thân mình và sẵn sàng chinh phục những gì mà em
đã và đang mong muốn trong cuộc sống này.
*Bước 5: Theo dõi trợ giúp Vân khi chuyển gửi
Bằng các cách thức như thường xuyên gọi điện thoại, đến thăm Vân… là
những cuộc gặp thân mật để hỏi thăm em như: em cảm thấy hiện tại mình thế nào?
Còn căng thẳng không? Em đã gặp những ai trong cơ sở y tế? Họ đã hỏi em những
gì? Em có hài lòng với việc giúp đỡ của họ không?
Thông qua những cuộc gặp thân mật này sẽ giúp Vân có niềm tin vào nhân
viên quản lý ca, từ đó em sẽ bộc bạch những thứ giấu kín trong lòng và điều này sẽ
giúp nhân viên quản lý ca có hướng mới trợ giúp cho Vân
*Bước 6: Duy trì mối quan hệ với cơ sở cung cấp dịch vụ
Thông qua các trường hợp cụ thể như của Vân, nhân viên quản lý ca cần duy
trì mối quan hệ với các cơ sở cung cấp dịch vụ, điều này sẽ giúp nhân viên quản lý
ca có thêm nhiều mối quan hệ quan trọng, từ đó mới có thể xây dựng nó thành một
mạng lưới cung cấp dịch vụ một cách chuyên nghiệp và đem lại hiệu quả cao khi trợ

3. Trang wep,http://www.wikipedia.com
Học viên: Nguyễn Văn Minh
GVHD: PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà Page 23