Trao đổi chất và trao
đổi năng lượng ở Vi
sinh vật (dị dưỡng)
DINH DƯỠNG VÀ CHUYỂN
HOÁ CỦA MỘT SỐ LOẠI VI
SINH VẬT 2. Các dạng dị dưỡng
Ða số vi khuẩn là dị dưỡng, có
nghĩa chúng lấy năng lượng do
phân hủy các hợp chất hữu cơ có
sẵn. Chúng thường là sinh vật hoại
sinh, dinh dưỡng trên xác chết hữu
cơ bằng cách tiết enzym và hấp thu
sản phẩm hòa tan của hoạt động
enzym. Các dạng vi khuẩn dị
dưỡng khác nhau dinh dưỡng trên
các hợp chất hữu cơ khác nhau.
Nguồn năng lượng hữu cơ có thể
đơn giản như metan (CH4), hoặc
phức tạp như celluloz. Thường
thường chúng sủ dụng những hợp
chất trung gian như axít lactic, axít
là khi thiếu oxy chúng có thể sủ
dụng oxy dưới dạng hợp chất. Ví
dụ các vi khuẩn nitrat hóa bình
thường vẫn hô hấp hiếu khí, nhưng
chúng có thể phân hủy nitrat (NO3)
hay nitrit (NO2) khi thiếu oxy.
Một số loài vi khuẩn tạo các tập
đoàn cộng sinh với các sinh vật
khác. Ðôi khi sản phẩm tạo ra là
đôi bên cùng có lợi, như trong
trường hợp các nốt sần rễ cây họ
đậu hoặc các vi khuẩn tiêu hóa
celluloz như ở bọn nhai lại. Một số
tương đối ít vi khuẩn là gây bệnh,
mặc dù các bệnh chúng gây nên có
thể là nghiêm trọng. Nhiều vi
khuẩn là có lợi, ví dụ như các vi
khuẩn sản sinh ra vitamin K sống ở
ruột người, hoặc các vi khuẩn tạo
axít ở da giúp bảo vệ da chống lại
các dạng gây bệnh khác.
Trong nhiều trường hợp các triệu
chứng bệnh xuất hiện là do vi
khuẩn tiết ra các độc tố ức chế các
con đường chuyển hóa quan trọng
của tế bào chủ. Các độc tố tiết ra
bởi Clostridium botulinum, gây
bệnh ngộ độc thức ăn, và C tetani,