Website: Email : Tel : 0918.775.368
I. PHÁT BIỂU VẤN ĐỀ
Như chúng ta đã biết, tháng 12 năm 2006, nước ta chính thức gia
nhập WTO. Sau sự kiện này, Việt Nam sẽ mở cửa hoàn toàn dịch vụ tài
chính, kế toán, kiểm toán, bảo hiểm… cho các đối tác nước ngoài. Điều
này dẫn đến một yêu cầu thực tế bức thiết là thông tin về thị trường tài
chính Việt Nam phải được minh bạch và có độ tin cậy cao. Do đó, sự bùng
nổ về cầu đối với lĩnh vực kiểm toán sẽ là điều tất yếu. Công tác kiểm toán
sẽ là một trong những chìa khóa tăng cường sự minh bạch cũng như sức
cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam. Trong hoạt động kiểm toán,
nguồn lực con người được coi như là yếu tố quyết định đối với chất lượng
dịch vụ cung cấp. Tuy nhiên điều kiện thực tế Việt Nam cho thấy: nguồn
nhân lực phục vụ cho ngành kiểm toán còn đang rất thiếu hụt cả về số
lượng lẫn chất lượng, do đó mà chất lượng dịch vụ kiểm toán cũng còn
nhiều hạn chế. Vì vậy việc xây dựng và phát huy đầy đủ sức mạnh nguồn
nhân lực cho ngành kiểm toán trở thành một vấn đề bức thiết của nền kinh
tế hiện nay.
Với những kiến thức về phương pháp luận triết học đã lĩnh hội được
từ các bài giảng triết học, em chọn đề tài “Vận dụng phương pháp luận
duy vật biện chứng trong việc xây dựng và phát huy nguồn nhân lực
cho ngành kiểm toán độc lập tại Việt Nam” để trình bày một số quan
điểm của mình về phương pháp luận triết học trong việc định hướng giải
quyết vấn đề này. Em rất mong sẽ nhận được ý kiến đánh giá của các giảng
viên để bài tiểu luận của em được hoàn thiện hơn!
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
II. LUẬN CHỨNG LÝ DO NÊU VẤN ĐỀ
Căn cứ vào đâu mà lại coi vấn đề xây dựng và phát triển nguồn nhân
lực cho ngành kiểm toán là một trong những vấn đề bức thiết của yêu cầu
phát triển kinh tế hiện nay? Điều này xuất phát từ đòi hỏi khách quan của
nền kinh tế đối với hoạt động kiểm toán cũng như trong chính khả năng

đặt ra yêu cầu khách quan đối với nguồn nhân lực kiểm toán là phải đủ về
số lượng, cao về chất lượng và trình độ chuyên môn cũng như giàu về kinh
nghiệm thực hành.
2. Thực trạng nguồn nhân lực kiểm toán
Tuy nhiên, từ thực tiễn hoạt động của ngành kiểm toán cho thấy
nguồn nhân lực của ngành vẫn còn thiếu cả về số lượng lẫn chất lượng
Về số lượng, nhân lực ngành kiểm toán đang ở tình trạng thiếu hụt
trầm trọng. Hiện nay, cả nước chỉ có gần 1.000 kiểm toán viên có chứng
chỉ hành nghề. Con số này quá ít ỏi trước sự bùng nổ của nhu cầu kiểm
toán. Hơn nữa, tiêu chuẩn để được cấp chứng chỉ hành nghề kiểm toán là
rất cao như phải có bằng đại học chuyên ngành, rồi 5 năm kinh nghiệm và
phải trải qua 8 môn thi rất khó khăn... Do vậy tính đến nay số lượng kiểm
toán viên chuyên nghiệp ở Việt Nam còn rất thấp so với yêu cầu của nền
kinh tế.
Bên cạnh đó, số lượng nhân lực của ngành luôn biến động xáo trộn
vì đây là một trong những nghề luôn phải đối mặt với những thách thức
pháp lý. Áp lực công việc, đặc biệt trong mùa kiểm toán, làm cho các kiểm
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
toán viên căng thẳng quá mức thường xuyên, khiến họ dễ dàng bỏ nghề
hoặc chuyển sang các lĩnh vực khác. Một số kiểm toán viên sau khi đã có
chứng chỉ kiểm toán quốc tế lại chuyển công tác hay định cư ở nước ngoài.
Tình trạng chảy máu chất xám thường xuyên diễn ra trong ngành làm cho
nguồn nhân lực về kiểm toán lại càng trở nên thiếu hụt hơn so với yêu cầu
của nền kinh tế.
Về chất lượng, số lượng kiểm toán viên đạt trình độ chuẩn Việt Nam và
quốc tế còn rất thấp. Theo Hiệp hội kế toán công chứng Anh (ACCA), hiện
Việt Nam chỉ có gần 1.000 kiểm toán viên có chứng chỉ hành nghề, trong khi
nhu cầu kiểm toán ngày càng tăng. Trong khi đó, chứng chỉ kiểm toán viên
của Việt Nam còn chưa được công nhận rộng rãi và con số trên 200 kiểm toán

3. Một số nguyên nhân của tình hình trên
Như đã trình bày, yêu cầu khách quan của nền kinh tế đặt ra cho lao
động ngành kiểm toán càng ngày càng tăng về số lượng và chất lượng.
Song với tình hình thực tế hiện nay thì nhân lực của ngành mới chỉ đáp ứng
được một phần rất nhỏ những yêu cầu đó. Thực trạng này có thể bắt nguồn
từ các nguyên nhân sau:
- Kiểm toán độc lập tại Việt Nam mới ra đời trong kinh tế thị trường
còn rất non trẻ và chưa hề có một cơ sở gì làm nền tảng mà hoàn toàn phải
tự thân vận động. Do đó mà vấn đề đầu tư vào nguồn nhân lực cũng còn
nhiều hạn chế
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
- Thời kỳ mới chuyển đổi sang kinh tế thị trường vẫn còn tồn tại
những quan điểm chưa đúng về vai trò của kiểm toán độc lập. Các doanh
nghiệp Việt Nam vẫn còn tư tưởng “chuộng” kiểm toán và thanh tra Nhà
nước. Vì thế lao động trong ngành kiểm toán độc lập vẫn chưa được đánh
giá đúng mức
- Khung pháp lý chưa hoàn chỉnh. Mặc dù trong thời gian gần đây,
hệ thống các văn bản pháp luật về kiểm toán, kế toán đã được đổi mới và
ban hành khá đầy đủ, bao gồm Luật Kế toán, các nghị định, các chuẩn mực
kế toán, kiểm toán dần phù hợp với thông lệ quốc tế. Tuy nhiên, chúng ta
vẫn còn một khoảng cách khá xa so với thế giới. Các văn bản vẫn mang
nặng tính chất hành chính và chưa tạo ra được sự đồng bộ, thống nhất cũng
như chưa xây dựng được chính sách bồi dưỡng đào tạo và đãi ngộ thỏa
đáng cho kiểm toán viên để giữ chân họ lại trước yêu cầu và áp lực công
việc quá cao.
- Một điểm cần lưu ý là các doanh nghiệp Việt Nam nói chung vẫn
chưa nhận thức đầy đủ vai trò và tầm quan trọng của công việc kiểm toán.
Một số chắc phải đến khi vấp ngã mới thấy tầm quan trọng của kiểm toán,
kế toán. Đơn cử như việc thị trường chứng khoán vừa qua đã nóng lên. Một

giải pháp đưa ra mới chỉ là giải pháp nhỏ lẻ, tình thế, hoặc đôi khi là giải
pháp rất chung chung và không mấy hiệu quả. Việc xem xét đánh giá về
nguồn nhân lực và yêu cầu tình hình mới chỉ xem xét ở hiện tượng mà chưa
rút ra được bản chất và các mối liên hệ cơ bản; mới chỉ dừng lại ở các hình
7