Cách làm bài văn nghị luận xã hội
A/im chung
I/Loi: C 3 dng ngh lun v mt t tng, o lớ; ngh lun v mt hin tng i
sng; ngh lun v mt vn xó hi trong tỏc phm vn hc u thuc loi bi ngh
lun xó hi.
II/Thao tỏc: Cỏc dng bi NLXH u vn dng chung cỏc thao tỏc lp lun l gii
thớch, phõn tớch, chng minh, so sỏnh, bỏc b, bỡnh lun. Ba thao tỏc c bn nht l
gii thớch, chng minh, bỡnh lun.
1/Gii thớch
a/Mc ớch: Hiu
b/Cỏc bc:
-Lm rừ vn c dn trờn . Nu vn th hin di dng l mt cõu trớch
dn khỏ ni ting no ú hoc mt ý tng do ngi ra xut, ngi vit cn
ln lt gii ngha, lm rừ ngha ca vn theo cỏch i t khỏi nim n cỏc v cõu
v cui cựng l ton b ý tng c trớch dn. Khi vn c din t theo kiu
n d búng by thỡ phi gii thớch c ngha en ln ngha búng ca t ng. Nu vn
l mt hin tng i sng, ngi vit cn cho bit ú l hin tng gỡ, hin
tng ú biu hin ra sao, di cỏc hỡnh thc no (miờu t, nhn din)
Lm tt bc gii ngha ny s hiu ỳng vn , xỏc nh ỳng vn (hoc mc
) cn gii thớch chn lớ l cn thit.
Trong quan nim lm vn truyn thng, bc ny c xem l bc tr li cõu hi
L Gè.
-Tỡm hiu c s ca vn : Tr li ti sao cú vn ú (xut phỏt t õu cú vn
ú). Cựng vi phn gii ngha, phn ny l phn th hin rt rừ c thự ca thao tỏc
gii thớch. Ngi vit cn suy ngh k cú cỏch vit cht ch v mt lp lun, lụ gớc
v mt lớ l, xỏc ỏng v mt dn chng.
Trong quan nim lm vn truyn thng, bc ny c xem l bc tr li cõu hi
TI SAO.
-Nờu hng vn dng ca vn : Vn c vn dng vo thc tin cuc sng
nh th no. Hiu nụm na, phn ny yờu cu ngi vit th hin quan im ca
mỡnh v vic tip thu, vn dng vn vo cuc sng ca mỡnh nh th no.

1.Loại: Thuộc loại bài nghị luận xã hội.
2.Đề tài:
-Về nhận thức (lí tưởng, mục đích sống, mục đích học tập ).
-Về tâm hồn, tính cách (lòng yêu nước, lòng nhân ái, lòng vị tha, lòng bao dung, lòng
độ lượng; tính trung thực, tính cương quyết, tính hoà nhã, tính khiêm tốn, tính ích
kỉ ).
-Về quan hệ gia đình (tình mẫu tử, tình anh em ).
-Về quan hệ xã hội (tình đồng bào, tình thầy trò, tình bạn ).
3.Về cấu trúc triển khai tổng quát:
2
-Giải thích tư tưởng, đạo lí cần bàn luận (hiểu vấn đề cần nghị luận là gì).
-Phân tích những mặt đúng, bác bỏ những biểu hiện sai lệch có liên quan đến vấn đề
bàn luận.
-Nêu ý nghĩa của vấn đề (bài học nhận thức và hành động về tư tưởng, đạo lí).
4.Một số đề tham khảo từ sách chuẩn và nâng cao:
- Tình thương là hạnh phúc của con người.
- “Mọi phẩm chất của đức hạnh là ở trong hành động”
Ý kiến trên của M.Xi-xê-rông (nhà triết học La Mã cổ đại) gợi cho anh (chị) những
suy nghĩ gì về việc tu dưỡng và học tập của bản thân?
- Hãy phát biểu ý kiến của mình về mục đích học tập do UNESCO đề xướng: “Học để
biết, học để làm, học để chung sống, học để tự khẳng định mình”.
- Suy nghĩ của em về triết lí sau: “Đừng xin người khác con cá, mà hãy tìm học cách
làm cần câu và cách câu cá”.
- Trả lời câu hỏi điều tra của nhà bác học Hantơn, nhà bác học Đacuyn nói về kinh
nghiệm thành công của mình như sau: “Tôi nghĩ rằng tất cả những gì có giá trị một
chút, tôi đều đã thu nhận được bằng cách tự học.”
Bình luận câu nói trên. Anh, chị có suy nghĩ gì về con đường học tập sắp tới của
mình?
- “Nếu đứa trẻ dửng dưng với những gì đang diễn ra trong trái tim của nguời bạn,
người anh em, của bố mẹ mình hoặc của bất cứ một đồng bào nào mà em gặp, nếu

định, mà không có phương hướng thì không có cuộc sống.” (Lép Tôn-xtôi)
Anh (chị) hãy nêu suy nghĩ về vai trò của lí tưởng nói chung và trình bày lí tưởng
riêng của mình.
- Phải chăng “Cái chết không phải là điều mất mát lớn nhất trong cuộc đời. Sự mất
mát lớn nhất là bạn để cho tâm hồn tàn lụi ngay khi còn sống.”? (Noóc-man Ku-sin,
theo “Những vòng tay âu yếm – NXB Trẻ, 2003).
- Tiền tài và hạnh phúc.
- “Có ba điều làm hỏng một con người: rượu, tính kiêu ngạo và sự giận dữ.”
Anh, chị suy nghĩ như thế nào về ý kiến đó?
II/Dạng nghị luận về một hiện tượng đời sống
1/Loại: Thuộc loại bài nghị luận xã hội.
2.Đề tài: Những hiện tượng tốt hoặc chưa tốt cần được nhìn nhận thêm.
-Chấp hành luật giao thông ở nông thôn.
-Hiến máu nhân đạo
4
-Nạn bạo hành trong giao đình
-Phong trào thanh niên tiếp sức mùa thi
-Cuộc vận động giúp đỡ đồng bào hoạn nạn
-Cuộc đấu tranh chống nạn phá rừng
-Những tấm gương người tốt việc tốt
-Nhiều bạn trẻ quên nói lời xin lỗi khi mắc lỗi
-Nhiều bạn trẻ quên nói lời cảm ơn khi được giúp đỡ

**Lưu ý:
Nên quy thành từng cụm đề tài nhỏ như dạng bài NLVMTT, ĐL để dễ nhận diện:
-Về nhận thức (lí tưởng, mục đích sống, mục đích học tập ).
-Về tâm hồn, tính cách (lòng yêu nước, lòng nhân ái, lòng vị tha, lòng bao dung, lòng
độ lượng; tính trung thực, tính cương quyết, tính hoà nhã, tính khiêm tốn, tính ích
kỉ ).
-Về quan hệ gia đình (tình mẫu tử, tình anh em ).

niềm hạnh phúc khi được sống thực với mình và với mọi người.
-Đọc văn bản “Hoa hồng tặng mẹ”:Nêu suy nghĩ của anh (chị) từ ý nghĩa của câu chuyện “Hoa hồng tặng mẹ”.
-
“Con cò mà đi ăn đêm,
Đậu phải cành mềm, lộn cổ xuống ao.
Ông ơi, ông vớt tôi nao!
Tôi có lòng nào, ông hãy xáo măng.
Có xáo thì xáo nước trong,
Đừng xáo nước đục, đau lòng cò con”
Từ bài ca dao, hãy bàn về vấn đề lẽ sống của con người Việt Nam.
-Từ tiểu thuyết “Mùa lá rụng trong vườn” của nhà văn Ma Văn Kháng, hãy bàn về
mối quan hệ giữa gia đình và xã hội.
6
-T truyn ngn Chic thuyn ngoi xa ca nh vn Nguyn Minh Chõu, ngh thờm
v mi quan h gia ngh thut v cuc i.

Kho sỏt
Triu chng no sau õy l biu hin ca cỳm H1N1?
t nhiờn st cao
au khp ngi
au u
Mt mi
Ho khan
Chy nc mi
au hng
Tt c cỏc triu chng trờn
Kĩ năng viết đoạn văn nghị luận

dùng cho tác phẩm/tác giả nổi tiếng
Diễn dịch/ quy nạp: cách này thì cũng khá rõ về ý nghĩa rồi.
2. Thân bài
Thân bài thực chất là một tập hợp các đoạn văn nhỏ nhằm giải quyết một vấn đề
chung. Để tìm ý cho phần thân bài thì có thể dùng các công thức sau đâyđể đặt câu
hỏi nhằm tìm ý càng nhiều và dồi dào càng tốt, sau đó có thể sử dụng toàn bộ hoặc
một phần ý tưởng để hình thành khung ý cho bài văn:
Đối với Giải thích: Gì - Nào - Sao - Do - Nguyên - Hậu
Đối với Chứng Minh: Mặt - Không - Giai - Thời - Lứa
2.1 Đối với Giải thích: Gì - Nào - Sao - Do - Nguyên - Hậu
Gì: Cái gì, là gì
Nào: thế nào
Sao: tại sao
Do: do đâu
Nguyên: nguyên nhân
Hậu: hậu quả
hãy tưởng tượng vấn đề của mình vào khung câu hỏi trên , tìm cách giải đáp câu hỏi
trên với vấn đề cần giải quyết thì bạn sẽ có một lô một lốc các ý tưởng
2.2 Đối với Chứng Minh: Mặt - Không - Giai - Thời - Lứa
Mặt: các mặt của vấn đề
Không: không gian xảy ra vấn đề (thành thị, nông thôn, việt nam hay nước ngoài )
Giai: giai đoạn (vd giai đoạn trước 1945, sau 1945 )
Thời: thời gian - nghĩa hẹp hơn so với giai đoạn (có thể là, mùa thu mùa đông, ùua
mưa mùa nắng, buổi sáng buổi chiều )
Lứa: lứa tuổi (thiếu niên hay người già, thanh niên hay thiếu nữ )
2.3 Hình thành đoạn văn từ khung ý tưởng:
Sau khi dựa vào công thức bạn hình thành được khung ý tưởng, điều tiếp theo là từ
từng ý tưởng đó ta triển khai ra các đoạn văn hoàn chỉnh. Cách triển khai đoạn văn
dùng công thức
Nào - Sao - Cảm

-Sự chân thành là cở sở của tình bạn chân chính và lâu bền.
2.Sự chân thành trong tình bạn thể hiện như thế nào ?
-Phải tin ở bạn như tin ở mình,không lừa dối,không vụ lợi trong tình bạn.
-Phải thông cảm với những thắc mắc,lo âu của bạn,chia sẻ niềm vui,nỗi buồn
của mình với bạn
-Phải biết đồng cảm với bạn trong bất cứ chuyện gì dù vui hay buồn,biết
khóc cùng bạn,cười cùng bạn.
-Phải rộng lượng,tha thứ cho bạn mỗi khi bạn vô tình lầm lỗi hay làm tổn
thương mình.Vontaire cũng đã từng nói rằng:
“Nếu quy luật đầu tiên của tình bạn là vun đắp nó thì quy luật thứ hai là phải
biết độ lượng khi quy luật thứ nhất bị xao nhãng”. :M056:
-Kết hợp tình bạn thân thiết với mối quan hệ gắn bó trong tập thể
rộng,không đối lập tình bạn với mối quan hệ tập thể rộng rãi.
3.Phải nghiêm chỉnh phê bình sai lầm của bạn,giúp đỡ bạn sửa chữa sai lầm:
-Có phê bình sai lầm của bạn,giúp bạn sửa chữa sai lầm thì mới làm cho bạn
ngày càng tốt hơn,tình bạn mới lâu dài,bền chặt.
-Nể nang,xuê xoa,che giấu thiếu sót của bạn chỉ làm cho bạn càng chậm tiến
bộ,tình bạn sẽ có ngày tan vỡ.
-Nêu một vài ví dụ về tình bạn ( Lưu Bình và Dương Lễ là tấm gương sáng về
9
tình bạn,về nghiêm chỉnh phê bình và giúp đỡ bạn sửa sai…này nọ nọ kia,ví
dụ khác cũng được…tự xử zô :)) ) :M013::M013:
4.Phê bình,giúp đỡ bạn như thế nào để đạt kết quả,củng cố tình bạn ?
-Phê bình phải xuất phát từ lòng thương yêu bạn.
-Nhưng phải giữ vững nguyên tắc,không khoan nhượng với những sai lầm
nghiệm trọng của bạn.
-Biện pháp giúp bạn sửa sai phải khôn khéo,linh hoạt,thích hợp với cá tính
của bạn:
Lời nói chẳng mất tiền mua
Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau :M013:

Có thể bạn không nhớ đã đọc câu chuyện này ở đâu đó. Nhưng mong bạn đừng quên
lời nhắn nhủ từ cốt truyện: Hãy học cách để ghi lại vết thương của bạn lên cát, song
10
hãy khắc ghi lên đá những điều tốt đẹp bạn nhận từ cuộc đời! (Quickinspirations)
K.H
*Nghị luận vấn đề về môi trường
Hôm nay, tôi sẽ mang đến cho các bạn một chủ đề mà có lẽ là chủ đề này đang được
toàn thế giới quan tâm. Chủ đề này đã tốn không ít giấy mực của gíới báo chí và luôn
là một trong những chủ đề nóng bỏng nhất trong các cuộc hội thảo toàn cầu. Đó
chính là sự biến đổi khí hậu và những hành động của con người để khắc phục hậu
qủa này.
Vâng, như các bạn đã biết trái đất đang nóng dần lên và có lẽ nhiệt độ của nó còn
tăng thêm nữa. Không khí ngày càng ô nhiễm bởi khói bụi và khí thải độc hại, và có
lẽ giá nước sẽ càng đắt đỏ sau chỉ 10 hay 15 năm nữa, còn nghèo đói làm cho con
người không có điều kiện để dùng các sản phẩm sạch. Nghèo đói khiến người ta phải
chặt phá rừng, buôn bán ngỗ quý để mưu sinh và nghèo đói thì ko thể chi tiền để cải
tạo môi trường. Vậy nghèo đói và môi trường luôn có quan hệ tương tác lẫn nhau và
sẽ ko tách rời nhau.
Để bảo vệ môi trường đã có một dự án phủ xanh đất trống đồi trọc bằng cách trồng
cây xanh. Đó là một ý tường tốt nhưng khi dự án đó đc đưa vào thì nó đã thất bại.
Nguyên nhân là do ng trồng rừng ko đc hưởng lợi nhiều về kinh tế khi họ tham gia
vào dự án đó. Và thay vì trồng rừng thì người ta lại tiếp tục chặt phá rừng bởi điều
đó mang lại thu nhập cho họ. Đã có rất nhiều dự án như thế bị thất bại. Vậy tại sao
chúng ta không thay đổi bằng cách mang lại cho ng trồng rừng có đươc thu nhập tốt
nhất cho họ. Hãy giao đất cho họ quản lí giúp họ các phương pháp kĩ thuật các cây
giống để họ tự phát triển. Từ đó những đồi trọc đc bao phủ một màu xanh mà những
người nghèo cũng có thể thu nhập từ nguồn lợi đó.
Ở những nơi có hệ động vật đa dạng và phong phú có nhưũng bầy chim lớn và
những con thú quý hiếm. Con người mưu sinh bằng cách thu nhặt trứng chim trong
mùa sinh sản, bẫy thú và trồng trọt, đó là cuộc sống của họ nhưng điều đó đã làm

các nạn nhân nhằm phần nào cải thiện cuộc sống và xoa dịu nỗi
đau của họ. Em hãy nêu suy nghĩ của mình về sự kiện đó.
đề 2: Bác Hồ là lãnh tụ vĩ đại của nhân dân Việt Nam, anh hùng
giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới. Hãy viết bài
văn nêu suy nghĩ của em về Người
Gợi ý nha:
Mỗi trận thiên tai, hoạn nạn giáng xuống bất cứ nơi nào dù là ở trong nước hay ngoài
nước thì người Việt Nam vẫn nhói lên một tình cảm thương xót đồng loại và biến tình
cảm ấy thành hành động hữu ích.
Trong bài Cáo Bình Ngô nhà văn hoá- nhà thao lược quân sự, nhà chính trị Nguyễn
Trãi đã viết: “Lấy đại nghĩa thắng hung tàn. Lấy chí nhân thay cường bạo”. Trong
suốt chiều dài lịch sử các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm của dân tộc ta tinh thần
ấy vẫn xuyên suốt với đạo lý “đánh kẻ chạy đi chứ không đánh kẻ chạy lại”. Đó là
cách ứng xử đối với “thù trong, địch ngoài”, còn giữa đồng bào với nhau thì người
Việt Nam luôn hành xử đúng với câu ca: “Bầu ơi thương lấy bí cùng. Tuy rằng khác
giống nhưng chung một giàn” hoặc “Nhiễu điều phủ lấy giá gương. Người trong một
nước phải thương nhau cùng”.
Những người từng kinh qua các cuộc kháng chiến chống thực dân và đế quốc ai mà
không nhớ hình ảnh bà con mình đùm đùm bọc bọc đi tản cư, sơ tán. Trong gian nan
giặc giã, người với người vẫn chia sẻ cùng nhau từng miếng nước, nắm cơm, nhường
chỗ ở cho nhau, thậm chí nhận nuôi trẻ cơ nhỡ vẫn là chuyện thường tình. Nhà thơ
Tố Hữu đã mô tả cuộc sống trên chiến khu: “Thương nhau chia củ sắn lùi. Bát cơm sẻ
nửa, chăn sui đắp cùng”. Đó là những hình ảnh dung dị mà thật đẹp về tình cảm của
những người dân chiến khu đối với cán bộ kháng chiến. Còn tình cảm của bộ đội đối
với dân thì “như cá với nước”, “không tơ hào cái kim sợi chỉ của dân” đúng như lời
dạy của Bác Hồ.
Ngay sau khi chiến tranh kết thúc, Ðảng và Nhà nước ta đã có những biện pháp tích
cực trong việc điều tra và giải quyết hậu quả chiến tranh hóa học. Thủ tướng Chính
phủ đã có chính sách cứu trợ xã hội, cũng như ban hành quy định về một số chế độ,
chính sách đối với người tham gia kháng chiến và con đẻ của họ bị nhiễm chất độc

Giúp đỡ nạn nhân chất độc da cam vừa là trách nhiệm vừa thể hiện đạo lý "uống
nước nhớ nguồn". "Thương ngươờ như thể thương thân" môỗ trẻ em bị nhiễm chất
độc da cam đều bị dị tật hay mất một phần thân thể- thật xót thương (nêu những
suy nghĩ của bạn về tình thương con người mà chủ yếu là trẻ bị nhiễm chất độc).
Chất độc da cam, nỗi đau dai dẳng của chiến tranh vẫn còn đó
Kết bài:
Các cuộc chiến tranh đi qua, cũng với tinh thần nhân nghĩa, bao dung Việt Nam mà
chúng ta đã thực hiện nghiêm túc chính sách đối với tù binh . Rồi đúng như biểu
tượng “Rùa vàng trả kiếm” vì nền hoà bình, người Việt Nam lại gác gươm, súng để
bắt tay xây dựng đất nước, khắc phục hậu quả chiến tranh. …. Những nghĩa cử tuy
nhỏ, nhưng cái tinh thần lại rất lớn. Tinh thần ấy được mài giũa từ truyền thống ngàn
năm của dân tộc để kết tinh, toả sáng hơn cả ngọc quý hay kim cương. Tinh thần ấy
làm nên sức mạnh “đoàn kết, đại đoàn kết” như lời dạy của Hồ Chủ Tịch. Người Việt
Nam luôn luôn thường trực tinh thần ấy và cũng vì tinh thần ấy mà đã nhiều lần
giành đại thắng. Chúng ta tự hào và sẽ mãi mãi duy trì tinh thần nhân nghĩa Việt
Nam
* T¸c h¹i cña thuèc l¸
Hàng năm thuốc lá, thuốc lào giết hại hàng triệu người trên thế giới. Hút thuốc là
nguyên nhân gây bệnh và tử vong có thể tránh được. Những năm gần đây người ta
ngày càng hiểu rõ các tác hại của hút thuốc lá, thuốc lào (gọi tắt là thuốc lá).
I. Thành phần, độc tính của thuốc lá
Trong khói thuốc lá chứa hơn 4000 loại hoá chất. Trong đó có hơn 200 loại có hại cho
sức khoẻ, bao gồm chất gây nghiện và các chất gây độc. Người ta chia ra 4 nhóm
chính:
1. Nicotine:
Nicôtine là một chất không màu, chuyển thành màu nâu khi cháy và có mùi thuốc
khi tiếp xúc với không khí. nicôtine được hấp thụ qua da, miệng và niêm mạc mũi
hoặc hít vào phổi. Người hút thuốc trung bình đưa vào cơ thể 1 đến 2 mg nicôtin mỗi
13
điếu thuốc hút. Hút thuốc lá đưa nicôtin một cách nhanh chóng đến não, trong vòng

* HiÖn tîng vøt r¸c bõa b·i
Môi trường là nơi mọi người sinh sống,cùng làm việc và mọi người đều phải có trách
nhiệm giữ gìn môi trường sống chung.Hiện tượng vứt rác ra ngoài đường hay nơi
công cộng đã ảnh hưởng đến môi trường chung.Chúng ta cần phải ngăn chặn.
Chúng ta cần phải biết rằng vứt rác ra nơi công cộng là chính chúng ta đã góp phần
làm ô nhiễm môi trường,ảnh hưởng đến sự sống của nhiều người:những bãi rác chính
là đầu mối gây ra nhiều mùi hôi thối,khó chịu.Nó còn là ổ dịch bệnh truyền nhiễm
thông qua những con côn trùng Vứt rác ra nơi công cộng còn làm ảnh hưởng cảnh
quan xung quanh ta:Nha Trang là thành phố có tiềm năng du lịch,hiện tại đang là
thời kì mở cửa nê khách du lịch đến tham quan rất đông.Nếu vứt rác bừa bãi thì vô
tình chúng ta đã gây cho du khách một cái nhìn không tốt về thành phố và người dân
nơi đây.Họ sẽ đánh giá đây là thành phố kém văn minh và không có lịch sự,không
khí thiếu trong lành,người dân có trình độ dân trí thấp Hậu quả là Nha Trang sẽ
mất hết nguồn lợi về kinh tế,về du lịch,đây là tổn thất rất lớn,nặng nề.
Những người vứt rác nơi công cộng là những người thiếu ý thức về vấn đề bảo vệ môi
trường,không chỉ do trình độ dân trí thấp mà còn do họ mang một cái bệnh khó
chữa.Họ chỉ biết cái lợi cho riêng mình mà quên mất cái lợi cho cả xã hội,cộng
đồng,quên đi những người đang sống xung quanh họ và tại hại hơn là họ quên đi cái
14
môi trường mà hàng ngày họ đang sống,đang hít thở,không khí từ môi trường ấy,họ
là những người sống không có trách nhiệm,đáng bị lên án và phê phán.
Vậy chúng ta phải làm gì đây để bảo vệ môi trường ?.Hãy rèn luyện cho mình một ý
thức bảo vệ môi trường thật tốt vì mội trường bị ô nhiễm thì mọi người đều chịu ảnh
hưởng,trong đó có mình và cả gia đình mình.Nếu mình là người vứt rác thì mình
không chỉ là người chịu ảnh hưởng mà mình còn là người gây ra hậu quả,việc làm
này đáng bị lên án và phê phán.Hãy tuyên truyền cho mọi người cùng tham gia,học
tập về việc bảo vệ môi trường,cùng tham gia các buổi tổng vệ sinh chung,làm sạch
đường phố,ra một quy định chung là đổ rác đúng giờ,đúng nơi quy định để giữ gìn vệ
sinh chung cho gia đình,cho cộng đồng,xã hội.Đây là vẫn đề cấp bách của toàn xã
hội,của mọi người:Nha trang là một trong hai mươi chín vịnh đẹp nhất thế giới có bãi

sach học tốt hoặc lên lớp mượn vở bạn chép lại. Táo bạo hơn, nhiều học sinh còn trả
tiền cho bạn để làm bài hộ mình.
Việc học qua loa đối phó này gây những tác hại ghê ghớm, cho chính bản thân người
học sinh ấy, cho gđ và xh. Bởi lối học bị động như tren, nên kiến thức nắm lơ mơ,
nông cạn, hời hợt, phiến diện, mất kiến thức cơ bản, vì vậy đầu óc rỗng tuếch. Đó là
nguyên nhân gây nên sự tụt dốc nghiêm trọng trong việc học. Những học sinh đã sút
học thường ít khi có cí cầu tiến mà hầu như đề chán nản, bi quan, nghĩ rằng mình
không còn đủ sức học nữa đâm ra không còn sự say mê, hào hứng torng học tập dần
dần bỏ bê luôn viẹc học. nặng hơn nữa là bỏ học do xấu hổ, thiếu niềm tin. Mà
những người thất học thì tương lai sẽ không mấy tốt đẹp, không có nghề nghiệp ổn
15
định. Thật tai hại khôn lường. Một khi đã không tập trung vào việc học, “nhành cư vi
bất thiện”, họ rất dễ bị kẻ xấu rủ rê, lôi kéo vào con đường phạm pháp, tệ nạn xã
hội, cuộc đời cang ngày càng đi vào ngõ cụt.
Không những gây hại cho chính bản thân họ mà còn liên lụy tới mọi người trong gia
đình. Vừa tốn kém tiền bạc thuê gia sư đến dạy, vừa phải đóng phí cho những năm
bị lưu ban mà không thu được kết quả tốt. Những bậc cha mẹ có con em mình bị như
vậy thì vô cùng đau khổ, xấu hổ trước bạn bè, vì liên tục bị GVCN mời gặp. Thử hỏi
họ còn an tâm công tác, làm việc khi con họ hư hỏng, ăn chơi…
Còn đối với xã hội, những người như vậy là gánh nặng cho xã hội về nhiều mặt: kinh
tế tư tưởng, đạo đức, lối sống. Việc học qua loa, đối phó sẽ tạo ra những con người
không có tri thức, bất tài, vô dụng trong khi đất nước ta đang trên đà phát triển, rất
cần những người tài giỏi, ra sức giúp nước. Một vấn đề đang nhcứ nhối hiện nay là tệ
nạn xã hội nước ta ngày càng gia tăng do những người vô công rỗi nghề gây nê. Mới
đây là những vụ bằng cấp giả, “tiến sĩ giấy” đã bị báo chí đưa lên. Họ không học
hành đến nơi đến chốn nhưng lại muốn có tiền, được tăng lươn, thăng cấp, vì vậy
xảy ra một số trường hợp thừa bằng cấp, thiếu năng lực
Đây quả là một hiện tượng rất đáng chê trách. Vậy làm thế nào để khắc phục được
hiện trạng này? Bản thân ở mỗi người cần ý thức và tự giác trong học tập: học cho
mình, học để lấy kiến thức, để phát triển nhân cách, tâm hồn, có tượng lai sáng lạn

game.
Đại bộ phận không kiên trì, không chịu khó tra cứu và nghiền ngẫm tài liệu, chỉ lao
vào học hành chăm chỉ khoảng một tháng trước kỳ thi mỗi học kỳ. Thực chất đó là
một cách học đối phó để lấy điểm mà thôi.
4. Thiếu kiến thức xã hội và thực tiễn
Kiến thức mà sinh viên học trong trường hiện nay chỉ mang tính chất lý thuyết. Song
không phải sinh viên nào cũng biết cách áp dụng nó một cách hợp lý trong thực tế.
Các nhà tuyển dụng ở nước ta hiện nay đều có chung nhận xét: Sinh viên rất thiếu
kỹ năng thực hành và làm việc. Kiến thức chỉ bó hẹp trong phạm vi nhà trường, còn
mảng kiến thức về xã hội thì vô cùng hạn hẹp.
Vì thế không hiếm sinh viên tốt nghiệp bằng giỏi nhưng không được đánh giá cao
trong công việc.
5. Thích tỏ ra sành điệu và hợp thời
Cách họ tỏ ra hòa nhập vào thời đại không phải là trau dồi ngoại ngữ, tin học hay
chuyên môn riêng mà là sử dụng hàng hiệu.
Mặc dù là đối tượng nghèo trong xã hội nhưng họ lại rất thích chứng tỏ mình bởi áo
Foci, giày Adidas, xe SH- @, điện thoại Motorola đời mới v.v… Họ thay đổi liên tục về
ngoại hình, đầu tóc để hợp mốt.
6. Yêu sớm, yêu nhanh và dễ dãi
Quan niệm về tình yêu của sinh viên bây giờ dễ dãi. Họ có thể gặp nhau chỉ sau vài
lần và “cặp đôi” khi chỉ mới hơi có cảm tình mà không cần tìm hiểu kỹ.
Hiện tượng sống thử không hiếm. Lòng tự trọng, chữ “trinh” và ý niệm về cuộc sống
vợ chồng hợp pháp không còn là vật cản
7. Dễ bị lôi kéo vào các tệ nạn xã hội
Nam thì uống rượu, đánh bài, chơi lô - đề và trở nên nghiện ngập, nợ nần. Nữ vì
muốn kiếm tiền nên làm những việc đánh mất giá trị của bản thân.
Tiền, vật chất là động cơ có sức hút lớn đối với những người còn trẻ nhưng thiếu kinh
nghiệm sống, không đủ bản lĩnh và lập trường để đứng vững. Càng gần đây, số
lượng tội phạm hình sự là sinh viên ngày càng gia tăng báo hiệu một thực tế đáng lo
ngại cho xã hội

Không nên "ngồi thiền" trước bàn học, thỉnh thoảng hãy đứng dậy đi lại trong phòng.
Nhớ thực hiện thêm một vài động tác duỗi chân, vai để F5 cơ thể nhé.
Cúi đầu quá thấp
Bạn ngồi vào bàn với tư thế ngẩng cao đầu, nhưng dần dần đầu bạn lại cúi thấp hơn.
Gần 10 phút trôi qua, bạn bắt đầu ngáp, câu chữ bắt đầu loạn xạ Đấy là do bạn
đang hành hạ đôi mắt của mình và làm cho cơ cổ bị quá tải. Chứng "thoái hoá đốt
sống cổ" sẽ sớm "hỏi thăm" nếu bạn cứ làm cho cái cổ của mình bị quá tải trong thời
gian dài. Thêm nữa, các mạch máu từ cổ lên não bị nghẽn cũng là nguyên nhân
khiến bạn tiếp thu bài học kém đi.
18
* Uèng níc nhí nguån
Trong kho tàng ca dao tục ngữ của người Việt Nam ta có rất nhiều những câu nói về
truyền thống đạo lý ân nghĩa thuỷ chung.Một trong số đó là câu:“Uống nước nhớ
nguồn ”.
Trước hết ta phải hiểu nội dung câu tục ngữ là như thế nào .“Uống nước ”chính là sự
hưởng thụ những thành quả vật chất và tinh thần ;“Nhớ nguồn ”là sự tri ân ,giữ gìn
phát huy những thành quả của người làm ra chúng .Như vậy cả câu tục ngữ là lời
khuyên,lời dạy bảo chúng ta phải biết ơn thế hệ cha anh và phát huy những thành
quả của họ .
Thật vậy ,thành quả không tự nhiên mà có .Đất nước hoà bình mà chúng ta sống
hôm nay được đổi bằng sinh mạng của biết bao người ngã xuống .Bởi vậy ta không
được phép quên tổ tiên ,nòi giống và những người đã chiến đấu, hy sinh bảo vệ quê
hương. Cha mẹ ,ông bà người thân đã sinh ra ta ,nuôi dưỡng ta khôn lớn, thầy cô
dạy dỗ ta học hành trở nên người có ích cho xã hội…Tất cả đều là “nguồn”để ta phải
nhớ,phải tri ân.
Lòng biết ơn là cở sở của đạo làm người.Một xã hội chỉ thực sự tốt đẹp khi được xây
dựng vững vàng trên nền tảng đạo lý .Trên khắp đất nước Việt Nam lòng biết ơn thể
hiện ở việc xây dựng các đền,miếu,chùa chiền phụng thờ, tôn vinh các bậc anh hùng
có công với nước.Trong mỗi gia đình,bàn thờ tổ tiên được đặt ở nơi trang trọng.Nhiều
năm nay, cả nước dấy lên phong trào đền ơn đáp nghĩa đối với những thương

khó khăn thử thách đó chúng ta vẫn có thể vượt qua được nều chúng ta cố gắng và
có đủ nghị lực để vượt qua. Giống như câu nói của Nguyễn Bá Ngọc : “Đường đi khó
không khó vì ngăn song cách núi mà khó vì long người ngại núi e sông”.
Câu nói đã mở ra cho ta suy nghĩ về nghị lực sống. Nếu ta xem cuộc đời này là một
con đường dài thì những khó khăn thử thách sẽ là những ngọn núi cao, những con
sông dài bắt buộc chúng ta phải vượt qua. Nhưng dù cho sông có dài núi có cao thì
khi con người có ý chí, nghị lực sống thì chắc chắn sẽ vượt qua được. Ta có thể hiểu
nghị lực sống là những cố gắng quyết tâm vượt qua những thử thách trước mắt. Trái
lại, khi chúng ta làm một công việc tuy là không khó khăn nhưng với bản chất lo sợ
thất bại thì công việc đó sẽ không đi đến thánh công. Cũng như câu nói của chủ tịch
Hồ Chí Minh :
“ Không có việc gì khó,
Chỉ sợ lòng không bền
Đào núi và lấp biển
Quyết chí ắc làm nên.”
Như vậy, ta có thể thấy được câu nói của Nguyễn Thái Học là hoàn toàn đúng. Nghị
lực sống là một trong số những con đường nhanh nhất dẫn đến thành công của mội
người.Con đường đời sẽ không làm phụ lòng những người biết vươn lên trong cuộc
sống. Người có nghị lực sẽ tìm được con đường đi đến thành công dù là con đường đó
là chông gai, khó khăn. Mỗi người sẽ có một con đường đời của riêng mình nhưng
điểm chung là tất cả mọi con đường đều có những lúc lên lúc xuống, lúc êm đếm, lúc
khó khăn. Chúng ta phải luôn sẵn sang đối mặt với những gian nan ấy. Tất cả những
khó khăn sẽ không là vấn đề to lớn nếu ta bình tĩnh suy nghĩ và có đủ quyết tâm để
vượt qua nó. Từ cuộc sống thực tế ta có thể thấy những gia đình khó khăn sau một
thời gian làm việc vất vả, cố gắng dành dùm , có nghị lực để vượt qua những gian
khổ trước mắt thì sau một thời gian, cuộc sống sẽ mang lại cho họ những thành
công. Cũng có thể lấy ví dụ từ trong ghế nhà trường, một học sinh có khả năng tiếp
thu bài kém nhưng khi người học sinh ấy có nghị lực để quyết tâm chăm chỉ học tập
thì kết quả sẽ được cải thiện. Như vậy ta thấy được tầm quan trọng của nghị lực
sống đối với nhựng ai mún đi đến được thành công.

cổng trêng Cảnh trường khac sxuwa nhiều quá tôi gần như ko thể nhân jra. Thế là đã
hai mươi năm kể từ khi chia tay , giờ tôi mới được trở lại đây nơi tôi đã từng có
những kỉ niệm êm đẹp . CỎng tường này là này là nơi lũ học trò chung tôi vẫn đợi
nhau . Tôi ngó nghiêng như ngóng chờ 1 điều gì đó Áp mặt vào những thanh sát
của cánh cổng trường tôi nhìn xa xăm Vẫn màu áo xanh hòa bình nhưng học sinh
đang vui vẻ nô đua hồn nhiên trong sân trường làm tôi nhớ quá những lần đá cầu
nhảy dây trốn tìm cùng các bạn . Nước mắt tôi ứa ra , họng tôi tắc nghẹn như có
cái gì chặn ngang . Tôi không thể kìm nổi xúc động này . Thầy cô ơi tiếng gọi sao
mà thân thương quá . Mong tìm lại những kỉ niệm ngày xưa , tôi bước vào , hàng vú
sữa đã thay bằng hàng phượng vĩ nhưng tôi vãn người thấy đâu đây mùi hương quen
thuộc
hè đến phượng nở đỏ rực cả một góc trời . Ve kêu râm ran .ve ve Tiếng ve gọi hè
gọi cả những hồi ức ấo thơ đẹp đẽ . Tôi đi dạo một vòng quanh trường như dạo lại
hững bài hát mà chúng tôi đã từng hát khi còn học dưới mái trường này . Tôi lẩm
bẩm " hàng gế đá , xanh hàng cây góc sân trường , bạn thân hỡi " tôi dừng lại ko
hát nữa nói đúng hơn là ko hát nổi Xúc động !
Tôi ghét lại chỗ hàng liễu xanh rì , đó là nơi tôi và các thầy cô cùn gcacs bạn chụp
bức hình cuối cùng " bức ảnh " tôi nghĩ trong dầu và chạy lại về phía phi cơ Tôi bới
tung va li tìm kiếm bu ức ảnh
Đây rồi ! mắt tôi sáng lên vui vẻ Tay tôi lướt trên bướt ảnh , lướt trên từng khuôn
mặt nụ cười của thầy cô và các b ạn . nƯớc mắt trao dâng , cảnh vật xung quanh
nhòa đi trước mắt tôi
Tôi chạy vào văn phfong , chẳng có ai ngoài Bác hiền bác bảo v ệ mà học sinh chúng
tôi ngày xưa rất kính trọng và tin tưởng . Bác quý học sinh như con của mình . Bác
dã già nhưng vẫn vui tính và nhanh nhẹn như ngày xưa . Hồi đó bố mẹ gởi tôi lên
học và nhờ bác lo cơm nước cho tôi . Hằng ngày tôi nhổ tóc sâu cho bác . hai b ác
cháu nói chuyện với nhau rất vui vẻ . Trong 2 năm học ở trường bác đã cho tôi ko ít
những lời khuyên bổ ích và đún gđắn . Tôi tiến gần chỗ bác :
Bác bác hiền ơi >! tôi nghẹn ngào
Bác quay sang phía tôi , chăm chú nhìn

xa . chuyến đi nàu đã giúp tô đậm thêm những kỉ niêm về mọi người , về thầy cô và
các bạn . Ngay ngày sau đó bài phòng sự về trường Thuận Thanh đã đc in ngay trên
tờ báo nơi tôi làm việc
22