Bài huấn luyện
CỐ ĐỊNH XƯƠNG GÃY TRONG CHẤN THƯƠNG
Trường đại học Y Hà Nội
Hành chính
1. Đối tượng: sinh viên Y năm thứ 2
2. Địa điểm: Phòng giảng kỹ năng Ngoại, Trung tâm Tiền lâm sàng
3. Số lượng: 25 sinh viên
4. Thời gian: 90 phút
1. MỤC TIÊU:
1.1. Trình bày được mục đích, nguyên tắc của
cố định gãy xương.
1.2. Thực hành cố định được nạn nhân gãy
xương trên mô hình.
2. PHÂN BỐ THỜI GIAN:
2.1. Giới thiệu mục tiêu học tập: 2 phút
2.2. Giáo viên giảng và làm mẫu: 20 phút
2.3. Sinh viên thực hành 55 phút
2.4. Lượng giá: 10 phút
2.5. Tổng kết: 3 phút
3. NỘI DUNG
3.1. Mục đích cố định gãy xương
- Làm giảm đau giúp phòng ngừa sốc do đau
gây ra.
- Giảm nguy cơ gây thêm các tổn thương mạch
máu, thần kinh, cơ và da do các đầu xương gãy
chọc vào.
- Giúp phòng ngừa bội nhiễm trong gãy xương
hở.
3.2. Chuẩn bị dụng , kỹ thuật:
3.2.1.Chuẩn bị dụng cụ:
Nẹp:

điều kiện thuận lợi hơn khi vận chuyển bệnh
nhân.
3.2.2.Chuẩn bị kỹ thuật:
- Giải thích cho bệnh nhân để yên tâm hợp tác
- Bệnh nhân được đặt trong tư thế thuận tiện,
phần cơ thể cần cố định phải được bộc lộ đủ
rộng.
- Người cố định chính đứng ở cùng bên chi
cần cố định.
3.3. Quy trình kỹ thuật cố định xương gãy
1. Giải thích cho bệnh nhân và người nhà
để họ yên tâm và hợp tác.
2.Chuẩn bị dụng cụ, chuẩn bị kỹ thuật.
 
- Khám tuần hoàn ngoại vi,thần kinh
ngoại vi trước và sau khi nẹp
- Cố định chắc chắn nhưng không quá chặt.
Các chỗ mấu lồi của đầu xương thì phải lót
bông tránh loét.
- Cố định phải đủ dài: trên và dưới một
khớp
- Cố định ở tư thế cơ năng, là tư thế dễ chịu
nhất vì làm trùng cơ. Ở chi trên thì khuỷu
vuông góc, ở chi dưới thì gối thẳng.
- Thao tác kỹ thuật phải thật nhẹ nhàng, tránh
gây đau đớn cho bệnh nhân. Nếu đau nhiều
phải dùng thuốc giảm đau (Non-steroid)
trước khi đặt nẹp
- Nếu là gãy xương hở, có đầu gãy lộ ra
ngoài thì cần băng vô khuẩn vết thương trước

xương cẳng tay) và buộc ép cánh tay vào
người và treo tay lên cổ
2
./#012+3456+,#-7
Hình 6: /#0%-89&'(
+3:-56#-7
Hình 7: /#0%&'(+3
:-;5-56#-7
!"#$%&'(#*-
- Bệnh nhân ở tư thế nằm ngửa. Giải
thích cho bệnh nhân và gia đình yên tâm.
- Tiêm giảm đau trước khi đặt nẹp
- Kiểm tra mạch quay, tuần hoàn ngoại
vi trước khi nẹp.
- Chuẩn bị dụng cụ: 3 nẹp gỗ đùi và
băng, độn.
- Chuẩn bị kỹ thuật: Cần 3 người tham
gia.
+ Người thứ 1: Ngồi ở phía bàn chân
nạn nhân. Một tay đỡ gót và kéo theo trục chi.
Tay còn lại nắm bàn chân để bàn chân tư thế
90 độ.
+ Người thứ 2: Ngồi bên chi lành, để
luồn 2 tay nâng chi hoặc nâng người khi luồn
dây cố định.
- Người chính: Đặt 3 nẹp:
+ Nẹp phía trong từ mắt cá trong đến
nếp bẹn.
+ Nẹp bên ngoài từ mắt cá ngoài đến
hố nách.

hơn và quay xuống dưới ốp sát vào ngực.
Phần trên ngắn hơn để ôm khít vào cằm .Lắp
đặt vòng cố định cổ (collier) đảm bảo đủ chặt
để cố định cổ nhưng phải đảm bảo không bị
chèn đường thở.
- Kiểm tra hô hấp sau khi bất động.
3
E/#0+D9+-/'(0:"@
4. ĐÁNH GIÁ NGAY SAU BUỔI
HỌC
4.1. Sử dụng bảng kiểm lượng giá cuối buổi
học, vấn đáp.
4.2. Kỹ năng thực hành bất động chi gãy.
5. ĐÁNH GIÁ HẾT MÔN HỌC
5.1. Sử dụng bảng kiểm: Bảng kiểm lượng giá
cuối đợt
5.2. Vấn đáp
6 VẬT LIỆU DẠY HỌC
6.1. Dụng cụ cần thiết: các loại nẹp, độn, băng,
đai treo.
6.2. Mô hình
6.3. Bảng kiểm: Bảng kiểm dạy học
7. TÀI LIỆU THAM KHẢO
7.1. Điều dưỡng cơ bản - Nhà xuất bản Y học
2003, trang 231-249.
7.2. Triệu chứng học. N.X.B Yhọc Hà Nội
2000.
7.3. Giải phẫu học ngoại khoa: NXB y học, Hà
Nội 2000
7.4. Calderwood’s orthopedic nursing-Mosby

nhân thoải mái, cơ năng.
6 Đệm lót nẹp Tránh loét những vùng tỳ
đè
Không gây tổn thương
da vùng lót.
7 Đặt nẹp và cố định Để cố định 2 khớp lân cận Đặt nẹp phải đủ và đúng
vị trí, cố định 2 khớp lân
cận.
8 Kiểm tra độ chặt lỏng Tránh lỏng quá sẽ không
tác dụng cố định, nếu chặt
quá sẽ gây cản trở tuần
hoàn.
Đủ chặt để cố định chắc
chi bị gãy.
9 Theo dõi tuần hoàn sau khi nẹp Phát hiện băng quá chặt
hoặc tổn thương mach máu
thứ phát.
Bắt các mạch ngoại vi ở
dưới chỗ gãy.
Bảng kiểm lượng giá :
Quan sát kỹ năng bất động chi gãy, đánh dấu “x” vào các ô tương ứng. Bước nào không làm được
hoặc bỏ qua thì không đánh dấu.
Họ và tên thí sinh:
Tổ lớp
TT Các bước thực hiện
Thang điểm
0 1 2
1 Giải thích để bệnh nhân yên tâm, phối hợp.
2 Chuẩn bị dụng cụ đủ, đúng (nẹp, băng )
3 Đặt tư thế bệnh nhân phù hợp, thuận tiện