Điều trị tăng huyết áp ở bệnh nhân bệnh
động mạch vành Sự liên quan giữa nguy cơ bị các biến chứng tim mạch và huyết áp ở những người đã bị
nhồi máu cơ tim rất khác nhau và đã được cho là có sự liên quan theo mô hình hình chữ J
trong 2 năm đầu sau nhồi máu cơ tim (ví dụ như có tăng nguy cơ nghịch thường ở những
người có huyết áp thấp dưới 110/70mmHg), nhưng khi theo dõi lâu dài hơn lại thấy có sự
liên quan dương tính. Tăng tỷ lệ tử vong khi huyết áp thấp có thể là ví dụ của quan hệ
nhân quả ngược, bệnh nhân có huyết áp thấp bởi vì bị tổn thương cơ tim trầm trọng. Tiền
sử tăng huyết áp không làm tăng tỷ lệ tử vong sau nhồi máu cơ tim, nhưng nó dự báo bị
tái nhồi máu cơ tim.
Tăng huyết áp dẫn đến các biến chứng ở não, tim và thận thông qua hai cơ chế chính, cả
hai cơ chế này đều liên quan đến việc tăng áp lực ở trong các động mạch. Cơ chế thứ nhất
là do ảnh hưởng lên cấu trúc và chức năng của tim và các động mạch. Cơ chế thứ hai là
do thúc đẩy sự tiến triển của quá trình vữa xơ động mạch. Cơ chế đầu tiên là hậu quả trực
tiếp của huyết áp, trong khi cơ chế thứ hai đòi hỏi phải có sự tương tác với các yếu tố
nguy cơ tim mạch khác, quan trọng nhất là tăng cholessterol máu. Do vậy, đột qụy liên
quan chặt chẽ với những ảnh hưởng trực tiếp của huyết áp, trong khi bệnh động mạch
vành liên quan đến sự vữa xơ động mạch. Sự liên quan giữa huyết áp với các biến cố chặt
chẽ với đột qụy hơn là với bệnh động mạch vành. Ở các quốc gia có nồng độ cholesterol
máu thấp thì đột qụy hay gặp hơn là bệnh động mạch vành.

Xơ vữa động mạch vành có ảnh hưởng
đến đột qụy.
Phân tích tổng hợp 61 nghiên cứu cho thấy có sự liên quan tuyến tính chặt chẽ giữa cả
huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương với nguy cơ bị các biến chứng động mạch vành
ở tất cả các nhóm tuổi từ 40 - 89. Khi tăng mỗi 20mmHg huyết áp tâm thu (từ 115-
180mmHg) thì tăng gấp 2 lần nguy cơ bị các biến chứng.Và với huyết áp tâm trương,
nguy cơ bị các biến chứng tăng gấp đôi khi tăng mỗi 10mmHg (từ 75-100mmHg). Có sự
tương tác giữa các yếu tố nguy cơ khác nhau, do vậy sự liên quan giữa huyết áp tâm thu

có bệnh động mạch vành, đặc biệt là các bệnh nhân có huyết áp tâm thu cao. Trong thực
hành lâm sàng, đây là một công việc không dễ, bởi vì rất khó sử dụng thuốc làm giảm
huyết áp tâm thu mà không làm ảnh hưởng đến huyết áp tâm trương.
PGS.TS. Nguyễn Quang Tuấn