HUYỆT VỊ MẠCH ĐỐC
YÊU DU

Tên Huyệt:
Huyệt có tác dụng rót (du) kinh khí vào vùng thắt lưng (yêu), vì vậy
gọi là Yêu Du.
Tên Khác:
Bối Giải, Tủy Khổng, Yêu Hộ, Yêu Không, Yêu Trụ.
Xuất Xứ:
Thiên ‘Mậu Thích Luận’ (TVấn.63).
Đặc Tính:
Huyệt thứ 2 của mạch Đốc.
Vị Trí:
Tại chỗ lõm dưới mỏm gai đốt sống cùng 4 hoặc ở chính giữa đường
nối 2 lỗ cùng 4.
Giải Phẫu:
Dưới da là cân ngực-thắt lưng của cơ lưng to, cân của khối cơ chung ở
rãnh cột sống, dây chằng cùng-cụt và mỏm gai đốt sống cùng cụt.
Thần kinh vận động cơ là các nhánh thần kinh sống.
Da vùng huyệt chi phối bởi tiết đoạn thần kinh S5.
Tác Dụng:
Ôn hạ tiêu, thư kinh mạch, khu phong thấp, làm mạnh lưng và gối.
Chủ Trị:
Trị vùng xương cùng đau, lưng đau, cột sống đau, tiểu đục, kinh
nguyệt không đều.
Phối Huyệt:
1. Phối Bàng Quang Du (Bq.28) + Cư Liêu (Đ.29) + Hạ Liêu (Bq.34)
+ Khí Xung (Vi.30) + Thượng Liêu (Bq.31) + Trường Cường (Đc.1) trị lưng
đau (Thiên Kim Phương).
2. Phối Phong Phủ (Đc.16) trị chân tê dại (Tư Sinh Kinh).
3. Phối Phế Du (Bq.13) trị lưng và cột sống cứng không xoay trở được

Da vùng huyệt chi phối bởi tiết đoạn thần kinh D12.
Tác Dụng:
Ôn huyết thất, ôn tinh cung, điều Thận khí, lợi vùng lưng và gối, khư?
hàn thấp ở hạ tiêu.
Chủ Trị:
Trị vùng thắt lưng cùng đau nhức, liệt chi dưới, kinh nguyệt không
đều, di tinh, liệt dương, ruột viêm mạn, hai bên hông đau, thần kinh hông
đau.
Phối Huyệt:
1. Phối Khúc Cốt (Nh.2) + Quan Nguyên (Nh.4) + Thứ Liêu (Bq.32)
+ Trung Liêu (Bq.33) + Trung Cực (Nh.3) trị bàng quang đau buốt (Trung
Quốc Châm Cứu Học).
2. Phối Mệnh Môn (Đc.4) + Tuyệt Cốt (Đ.39) [Thuỷ châm] trị đa thần
kinh viêm (Châm Cứu Học Thượng Hải).
3. Phối Thận Du (Bq.23) + Thứ Liêu (Bq.32) + Ủy Trung (Bq.40) trị
lưng đau do hàn (Lâm Sàng Kinh Nghiệm).
Châm Cứu:
Châm kim chếch lên, luồn dưới mỏm gai, hướng về khoảng gian đốt
thắt lưng 4 - 5, sâu 0, 3 - 1, 5 thốn. Cứu 10 - 20 phút.
Ghi Chú: Châm sâu quá có cảm giác tê như điện giật lan xuống 2
chân.