HUYỆT VỊ MẠCH ĐỐC
Á MÔN

Tên Huyệt:
Huyệt được coi là nơi (cư?a = môn) có tác dụng trị chứng câm (á), vì
vậy gọi là Á Môn.
Tên Khác:
Ám Môn, Hoành Thiệt, Thiệt Hoành, Thiệt Yếm, Thiệt Căn, Thiệt
Thủng, Yếm Thiệt
Xuất Xứ : Thiên ‘Khí Huyệt Luận’ (T.Vấn 58).
Đặc Tính:
+ Huyệt thứ 15 của mạch Đốc.
+ Hội của mạch Đốc với mạch Dương Duy.
+ 1 trong nhóm huyệt ‘Hồi Dương Cứu Nghịch ‘: (Á Môn (Đc.15) +
Dũng Tuyền (Th.1) + Hợp Cốc (Đtr.4) + Hoàn Khiêu (Đ.30) + Tam Âm
Giao (Ty.6) + Thái Khê (Th.3)+ Trung Quản (Nh.12) và Túc Tam Lý -
Vi.36).
+1 trong nhóm huyệt ‘Tuỷ Khổng’ (Phong Phủ (Đc.16) + Ngân Giao
(Đc.28) + Á Môn (Đc.15) + Não Hộ (Đc.17) và Trường Cường (Đc.1), là
những huyệt liên hệ với Tuỷ xương (thiên ‘Cốt Không Luận’ (TVấn.60).
Vị Trí:
Nếu có chân tóc gáy, lấy huyệt ở chỗ lõm giữa gáy và trên chân tóc 0,
5 thốn. Nếu không có chân tóc gáy, huyệt ở chỗ lõm giữa gáy, dưới huyệt
Phong Phủ 0, 5 thốn. Phía dưới mỏm gai của đốt sống cổ 1.
Giải Phẫu:
Dưới da là gân cơ thang, cơ bán gai hoặc cơ rối to, cơ thẳng sau đầu
to, màng đội trục sau, ống sống.
Thần kinh vận động cơ do ngành sau của 3 dây thần kinh sống cổ trên
và nhánh của dây TK sọ não số XI.
Da vùng huyệt chi phối bởi tiết đoạn thần kinh C5.
Tác Dụng:

Châm thẳng sâu 0, 3 - 2 thốn. Mũi kim hướng tới phía miệng của
người bệnh, ngang với trái tai. Không cứu.
Ghi Chú:
(Không châm quá sâu hoặc chếch lên trên vì phía trước là hành tuỷ,
chạm vào hành tuỷ có thể gây ngừng hô hấp hoặc ngừng tim tức khắc.
(Nếu lỡ ngộ châm làm cho bệnh nhân câm, ngất, pHải dùng huyệt
Nhân Trung (Đốc 26) để giải cứu, châm sâu 1 thốn, dùng thu? thuật đề tháp,
vê, rung cán kim để kích thích. Nếu không tổn thương bên trong thì người
bệnh có thể hồi phục được nhưng nếu châm sâu quá không thể giải cứu được
(Danh Từ Huyệt Vị Châm Cứu).
*Tham Khảo:
(”Huyệt Á Môn cấm không được cứu” - “Cứu huyệt này không thể
làm cho người ta bị khan tiếng” (Giáp Ất Kinh).
(”Sách ‘Giáp Ất’ ghi: “Huyệt này nhập vào cuống lưỡi” vì vậy châm
huyệt này có tác động đến vùng lưỡi, có tác dụng làm cho lưỡi chuyển động”
(Trung Y Cương Mục). •
(”Không được châm sâu huyệt Á Môn” (Tuần Kinh).