SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO LÂM ĐỒNG
Trường THPT Chuyên Thăng Long – Đà Lạt
TUYỂN TẬP
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI QUỐC GIA
MÔN HÓA HỌC
Biên Soạn: Thầy Nguyễn Thành Anh
Tổ trưởng bộ môn Hóa Học
Đà Lạt – Tháng 5/2005

Bé Gi¸o Dôc Vµ §µo T¹o §Ò Thi Quèc Gia Chän HS Giái THPT
 M«n Thi: Ho¸ Häc Líp 12 - B¶ng A
Ngµy thi: 2/3/1994
(180 phót, kh«ng kÓ thêi gian giao ®Ò )
- - - - - o0o - - - - -
C©u 1:
Tuyển tập đề thi học sinh giỏi Quốc Gia Trang:2
*********************************************************************************************************************************
1. Nªu ph¬ng ph¸p ho¸ häc cã thĨ dïng ®Ĩ lo¹i c¸c chÊt ®éc sau:
a. SO
2
, NO
2
, HF trong khÝ th¶i c«ng nghiƯp.
b. Lỵng lín clo trong phßng thÝ nghiƯm.
c. Pb
2+
hc Cu
2+
trong níc th¶i c¸c nhµ m¸y.
ViÕt ®Çy ®đ c¸c ph¬ng tr×nh ph¶n øng x¶y ra.
2. Tõ 0,1 mol H

1. a. Nªu ý nghÜa vỊ cÊu t¹o cđa cÊu h×nh electron 1s
2
2s
2
2p
6
3s
2
3p
6
.
b. CÊu h×nh nµy cã thĨ gỈp ë lo¹i chÊt nµo? Minh ho¹ b»ng tÝnh chÊt cơ thĨ.
c. Nªu tÝnh chÊt cđa chÊt trong thÝ dơ trªn.
2. Dùa vµo ®é ©m ®iƯn cđa nguyªn tè trong b¶ng sau:
Nguyên tố
O Na Mg Al Si P S Cl
§é ©m ®iƯn 3,5 0,9 1,2 1,5 1,8 2,1 2,5 3,0
a. Nªu b¶n chÊt liªn kÕt ho¸ häc trong oxit cđa mçi nguyªn tè ë møc oxi ho¸ cao nhÊt.
b. Ph©n lo¹i c¸c oxit trªn. ViÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng nªu râ tÝnh chÊt ho¸ häc cđa mçi lo¹i oxit.
3. Tr×nh bµy cã gi¶i thÝch nh÷ng u tè quan trong nhÊt lµm t¨ng tèc ®é ë giai ®o¹n oxi ho¸ SO
2
thµnh SO
3
trong qu¸ tr×nh s¶n xt H
2
SO
4
.
Câu 4:
1. Khy a gam mét chÊt trong b cm

®· dïng.
3. Thµnh lËp c«ng thøc vµ tÝnh thµnh phÇn % theo khèi lỵng cđa mçi chÊt trong A.
o o
Cho H = 1, O = 16, Fe = 56
Häc sinh ®ỵc sư dơng b¶ng HTTH c¸c nguyªn tè ho¸ häc.

Bé Gi¸o Dơc Vµ §µo T¹o §Ị Thi Qc Gia Chän HS Giái THPT
 M«n Thi: Ho¸ Häc Líp 12
Ngµy thi: 2/3/1995
Tuyển tập đề thi học sinh giỏi Quốc Gia Trang:3
*********************************************************************************************************************************
(180 phót, kh«ng kĨ thêi gian giao ®Ị )

B¶ng A: Lµm tÊt c¶ c¸c C©u hái lý thut vµ Bµi to¸n.
B¶ng B: Bá 2, trong C©u II: 2, trong C©u III: 4, trong Bµi to¸n.
- - - - - o0o - - - - -
A. C©u hái lý thut.
C©u I:
1. Trong phßng thÝ nghiƯm cã dd NaOH (dung m«i lµ níc).
a/ H·y tr×nh bµy nguyªn t¾c ®Ĩ x¸c ®Þnh nång ®é mol/lit cđa dd NaOH ®· cho.
b/ H·y tù cho c¸c sè liƯu cơ thĨ vµ tÝnh nång ®é mol/lit cđa dd NaOH ®ã.
2. Cã 3 lä ®ỵc ®¸nh sè, mçi lä cã chøa mét trong c¸c dd sau: natri sunfat, canxi axetat, nh«m
sunfat, natri hi®roxit, bari clorua. ChÊt nµo ®ỵc chøa trong lä sè mÊy, nÕu:
o Rãt dd tõ lä 4 vµo lä 3, cã kÕt tđa tr¾ng.
o Rãt dd tõ lä 2 vµo lä 1, cã kÕt tđa keo, tiÕp tơc rãt thªm kÕt tđa ®ã bÞ tan.
o Rãt dd tõ lä 4 vµo lä 5, ban ®Çu cha cã kÕt tđa, rãt thªm th× cã lỵng nhá kÕt tđa xt hiƯn.
Trong mçi trêng hỵp gi¶i thÝch ®Ịu cã viÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng.
3. H·y ®Ị nghÞ c¸ch t¸ch lÊy tõng mi trong hçn hỵp r¾n gåm : clorua cđa amoni, bari, magie (cã
viÕt ®Çy ®đ ph¬ng tr×nh ph¶n øng).
C©u II:

2. Cã vËt cÇn m¹, b¶n ®ång, dd võa ®ỵc chn bÞ trªn vµ ngn ®iƯn thÝch hỵp:
a. H·y tr×nh bµy s¬ ®å cđa hƯ thèng ®Ĩ thùc hiƯn sù m¹ ®iƯn nµy (cã vÏ h×nh). ViÕt ph¬ng tr×nh
ph¶n øng x¶y ra trªn ®iƯn cùc.
b. TÝnh thêi gian thùc hiƯn sù m¹ ®iƯn nÕu biÕt: I = 0,5 Ampe; líp m¹ cã ®iƯn tÝch 10 cm
2
, bỊ
dµy 0,17 mm; khèi lỵng riªng cđa ®ång lµ 8,89 g/cm
3
; hiƯu st sù ®iƯn ph©n nµy ®¹t 80%.
C©u IV:
H·y viÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng ho¸ häc x¶y ra ë mçi trêng hỵp sau ®©y:
1. §iỊu chÕ H
2
SO
4
theo ph¬ng ph¸p nitro : oxi ho¸ SO
2
b»ng NO
2
trong dd níc (cã th¨ng b»ng
electron).
2. §iỊu chÕ mét chÊt trong thµnh phÇn cđa nhiªn liƯu tªn lưa b»ng c¸ch cho khÝ F
2
®i chËm qua
mi r¾n KNO
3
hc KClO
4
(trong mçi trêng hỵp ®Ịu t¹o ra 2 s¶n phÈm, trong ®ã lu«n cã
KF).

tan D trong 200 ml HCl 2M ®ỵc khÝ E vµ dd F.
1. H·y tÝnh nång ®é c¸c chÊt vµ c¸c ion trong dd B, dd F.
2. TÝnh pH cđa mçi dd ®ã vµ nªu râ nguyªn nh©n ph¶i t¹o pH thÊp nh vËy.
3. DÉn khÝ E (®· ®ỵc lµm kh«) qua èng sø chøa 31,5 gam bét CuO nung nãng tíi nhiƯt ®é thÝch
hỵp (kh«ng cã oxi cđa kh«ng khÝ). Ph¶n øng xong ta thu ®ỵc nh÷ng chÊt nµo? TÝnh lỵng mçi
Tuyển tập đề thi học sinh giỏi Quốc Gia Trang:4
*********************************************************************************************************************************
chÊt ®ã. (BiÕt trong s¶n phÈm : chÊt r¾n lµ nguyªn chÊt, tÝnh theo gam ; chÊt khÝ hay h¬i ®o t¹i
100
o
C, 1atm; khi tÝnh sè mol ®ỵc lÊy tíi ch÷ sè thø 5 sau dÊu phÈy).
4. Rãt tõ tõ (cã khy ®Ịu) cho ®Õn hÕt 198 ml NaOH 10% (D = 1,10 g/ml) vµo dd F:
a. H·y nªu vµ gi¶i thÝch hiƯn tỵng x¶y ra.
b. TÝnh lỵng kÕt tđa thu ®ỵc (nhiỊu nhÊt; Ýt nhÊt).
o o
Cho Cu = 64; S = 32; Al = 27; O = 16; H = 1.
Ghi chó: ThÝ sinh ®ỵc dïng lo¹i m¸y tÝnh c¸ nh©n bá tói, b¶ng sè logarit
Bé Gi¸o Dơc Vµ §µo T¹o §Ị Thi Qc Gia Chän HäC SINH Giái THPT
 M«n Thi: Ho¸ Häc Líp 12
Ngµy thi: 3/3/1995
(180 phót, kh«ng kĨ thêi gian giao ®Ị )
B¶ng A: Lµm tÊt c¶ c¸c C©u hái lý thut vµ Bµi to¸n
B¶ng B: Bá 2. trong C©u IV: 2. trong Bµi to¸n
A. C©u hái lý thut:
C©u I:
1. H·y s¾p xÕp c¸c hỵp chÊt trong d·y sau ®©y theo thø tù t¨ng dÇn møc ®é linh ®éng cđa nguyªn tư H
trong nhãm chøc (cã vÝ dơ vỊ ph¶n øng kÌm theo): axit axetic, rỵu etylic, phenol, níc.
2. §é ©m ®iƯn cđa C trong C
2
H

CH C(CH
3
)
3
Nh÷ng hi®rocacbon nµy cã ®ång ph©n cis-trans hay kh«ng? ViÕt c«ng thøc c¸c ®ång ph©n ®ã (nÕu
cã).
§iỊu kiƯn vỊ cÊu t¹o ®Ĩ cho mét hỵp chÊt h÷u c¬ cã ®ång ph©n cis-trans lµ g×?
2. Axit elai®ic lµ ®ång ph©n cđa axit oleic. Khi oxi ho¸ m¹nh axit elai®ic b»ng KMnO
4
trong H
2
SO
4
®Ĩ c¾t nhãm - CH = CH - thµnh hai nhãm - COOH, thu ®ỵc hai axit cacboxylic cã m¹ch kh«ng
ph©n nh¸nh lµ C
9
H
18
O
2
(A) vµ C
9
H
16
O
4
(B)
ViÕt c«ng thøc cÊu t¹o cđa A vµ B, tõ ®ã suy ra c«ng thøc cÊu t¹o cđa axit elai®ic. ViÕt ph ¬ng tr×nh
ph¶n øng oxi ho¸ ë trªn.
Axit elai®ic vµ axit oleic lµ nh÷ng chÊt ®ång ph©n lo¹i g×?

10
H
11
O(OCH
3
)) vµ NaI. H¬i cđa C ph¶n øng víi H
2
nhê chÊt
xóc t¸c Ni cho chÊt D (C
10
H
13
O(OCH
3
)). D ph¶n øng víi dd KMnO
4
trong H
2
SO
4
t¹o thµnh axit 3,4-
®imetoxibenzoic cã c«ng thøc 3,4-(CH
3
O)
2
C
6
H
2
COOH vµ axit axetic.

Cho Br = 80; O = 16; H = 1.
Bé Gi¸o Dơc Vµ §µo T¹o §Ị Thi Qc Gia Chän HäC SINH Giái THPT
 M«n Thi: Ho¸ Häc Líp 12
Ngµy thi: 2/3/1996
(180 phót, kh«ng kĨ thêi gian giao ®Ị )
C©u I:
1. a) H·y chØ ra ®iĨm sai ë mçi cÊu h×nh e
-
sau:
(1) 1s
2
2s
1
2p
5
(2) 1s
2
2s
2
2p
5
3s
2
3p
6
4s
2
3d
6
(3) 1s

2
O
ˆ ˆ†
‡ ˆˆ
H
2
SO
3
(1)
H
2
SO
3

ˆ ˆ†
‡ ˆˆ
H
+
+ HSO
3
-
(2)
HSO
3
-

ˆ ˆ†
‡ ˆˆ
H
+

3
PO
4
ë mçi thÝ nghiƯm trªn. T¹i sao cã sù kh¸c nhau vỊ trÞ sè
®ã?
3. B»ng c¸ch nµo lo¹i bá mçi khÝ trong hçn hỵp khÝ sau:
a) SO
2
trong hçn hỵp SO
2
vµ CO
2
b) SO
3
trong hçn hỵp SO
3
vµ SO
2
c) CO
2
trong hçn hỵp H
2
vµ CO
2
d) HCl trong hçn hỵp HCl vµ CO
2
C©u III:
1.Tõ thùc nghiƯm ngêi ta x¸c ®Þnh ®ỵc: khi ph¶n øng
NH
4

3
trong b×nh tríc khi ph¶n øng (1) x¶y ra t¹i 25
o
C
2.Mét trong nh÷ng ph¬ng ph¸p ®iỊu chÕ Al
2
O
3
trong c«ng nghiƯp tr¶i qua mét sè giai ®o¹n chÝnh sau ®©y:
- Nung Nefelin (NaKAl
2
Si
2
O
8
) víi CaCO
3
trong lß ë 1200
o
C
- Ng©m níc s¶n phÈm t¹o thµnh ®ỵc dd mi aluminat.
Na[Al(OH)
4
(H
2
O)
2
]; K[Al(OH)
4
(H

2-
/2Cr
3+
; Fe
3+
/Fe
2+
; Cl
2
/2Cl
-
; MnO
4
-
/Mn
2+
H·y hoµn thµnh ph¬ng tr×nh ph¶n øng sau (nÕu cã)
a) K
2
Cr
2
O
7
+ HCl → ?
b) Cl
2
+ FeCl
2
→ ?
c) FeCl

; Ag
+
; H
+
(H
3
O
+
); Cl
-
; NO
3
-
; SO
4
2-
.
a) H·y cho biÕt c«ng thøc chÊt tan hc chÊt Ýt tan t¹o thµnh.
b) Trong 5 dd, mçi dd chØ chøa mét trong c¸c chÊt ë phÇn (a). NÕu kh«ng dïng thªm chÊt kh¸c, b»ng
c¸ch nµo cã thĨ nhËn ra chÊt trong mçi dd (cã gi¶i thÝch).
Bé Gi¸o Dơc Vµ §µo T¹o §Ị Thi Qc Gia Chän HäC SINH Giái THPT
M«n Thi: Ho¸ Häc Líp 12
Ngµy thi: 3/3/1996
(180 phót, kh«ng kĨ thêi gian giao ®Ị )
C©u I:
Khi clo ho¸ C
5
H
12
ë 100

H
5
NH
2
; HOCH
2
CHOHCH
2
OH;
CH
3
COOH; n-C
6
H
14
; C
5
H
6
vµ C
6
H
12
O
6
(glucoz¬)
a) Cho biÕt nh÷ng chÊt tan tèt, nh÷ng chÊt tan kÐm trong níc? Gi¶i thÝch.
b) H·y viÕt c«ng thøc c¸c d¹ng liªn kÕt hi®ro gi÷a c¸c ph©n tư C
6
H

O
2
Br
2
) ph¶n øng ®ỵc víi dd NaOH nãng. Cho hçn hỵp sau ph¶n øng t¸c dơng víi dd axit
v« c¬ lo·ng, thu ®ỵc B (C
9
H
9
O
2
Br) vµ C (C
9
H
11
OBr).
Oxi ho¸ B hc C ®Ịu thu ®ỵc axit para-brom-benzoic.
Oxi ho¸ trong ®iỊu kiƯn thÝch hỵp C chun thµnh B.
Tõ B thùc hiƯn chun ho¸ theo s¬ ®å sau:
B
Cl ,as
2
→
D
o
ddNaOH,t
→
E
ddHCl
→

øng ®ỵc víi AgNO
3
trong dd NH
3
cho mi cđa axit 3,4-metylen dioxiBenzoic
vµ isosafrol cã ®ång ph©n cis-trans
3. C¸c chÊt Freon g©y ra hiƯn tỵng “lç thđng «zon”.
C¬ chÕ ph©n hủ «zon bëi Freon (thÝ dơ CF
2
Cl
2
) viÕt nh sau:
CF
2
Cl
2

h ν
→
Cl
•
+ CF
2
Cl
•
(a)
O
3
+ Cl
•

o
C thĨ tÝch cđa c¸c s¶n phÈm ch¸y cßn b»ng 1/2 thĨ
tÝch ban ®Çu cđa hçn hỵp A vµ O
2
. C¸c thĨ tÝch ®Ịu ®o ë cïng ¸p st.
1. ViÕt c«ng thøc cÊu t¹o A.
2. Thùc hiƯn ph¶n øng t¸ch Hi®ro tõ A thu ®ỵc hçn hỵp s¶n phÈm B. §èt ch¸y hoµn toµn 4,032 lÝt B (®ktc) thu
®ỵc 6,72 lÝt CO
2
(®ktc). DÉn 0,252 lÝt B (®ktc) qua dd Br
2
lµm cho khèi lỵng dd nỈng thªm 0,21 gam. TÝnh
thµnh phÇn % thĨ tÝch cđa hçn hỵp B. Gi¶ sư chØ x¶y ra sù t¸ch Hi®ro.
Bé Gi¸o Dơc Vµ §µo T¹o §Ị Thi Qc Gia Chän HäC SINH Giái THPT
M«n Thi: Ho¸ Häc Líp 12
Ngµy thi: 14/3/1997
(180 phót, kh«ng kĨ thêi gian giao ®Ị )

B¶ng A: Lµm tÊt c¶ c¸c c©u
B¶ng B: Kh«ng lµm phÇn V
C©u I:
1. H·y xÕp c¸c c«ng thøc sau ®©y theo thø tù t¨ng dÇn sè oxi ho¸ cđa N: N
2
, NO, NH
3
, N
2
O, NH
2
OH,

dd ®ã (pH > 7; < 7 hc ≈ 7 ?).
3. Ở tÇng trªn cđa khÝ qun cã líp ozon lµm l¸ ch¾n b¶o vƯ tr¸i ®Êt khái t¸c h¹i cđa tia cùc tÝm do mỈt
trêi räi xng nhê duy tr× c©n b»ng ho¸ häc.

O
3

hv
O
2
O
+
GÇn ®©y c©n b»ng nµy bÞ ph¸ vì, lµ mét trong nh÷ng hØĨm ho¹ vỊ m«i trêng trªn tr¸i ®Êt. Mét trong c¸c
nguyªn nh©n lµ con ngêi th¶i vµo khÝ qun mét lỵng ®¸ng kĨ NO vµ Cl (Cl do clo-flo cacbon tõ c¸c m¸y
l¹nh tho¸t vµo kh«ng khÝ t¹o ra hv CF
2
Cl
2
→ CF
2
Cl + Cl ); C¸c khÝ nµy lµm xóc t¸c cho qu¸ tr×nh biÕn ®ỉi
O
3
thµnh O
2
.
H·y viÕt pt pø (riªng rÏ vµ tỉng céng) ®Ĩ chøng minh vai trß xóc t¸c ®ã cđa Cl vµ NO.
O
CH
2

SO
4
+ MnO
4
+ Fe
2
(SO
4
)
3
+ H
2
O (1)
1. H·y viÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng (1) díi d¹ng ph¬ng tr×nh ion (kÝ hiƯu ph¬ng tr×nh ion lµ (2)).
2. Gi¶ thiÕt ph¶n øng ®ã lµ thn nghÞch, h·y thiÕt lËp biĨu thøc h»ng sè c©n b»ng cđa ph¶n øng dùa vµo
(2) theo nång ®é c©n b»ng cđa c¸c chÊt.
3. Gi¸ trÞ logarit h»ng sè c©n b»ng cđa ph¶n øng oxi ho¸-khư ë 25
o
C dỵc tÝnh theo biĨu thøc:
lgK
0.059
= n∆E
0

(∆E
0
lµ hiƯu thÕ ®iƯn cùc tiªu chn cđa c¸c cỈp chÊt ph¶n øng, n lµ sè electron tham gia vµo qu¸ tr×nh
oxi ho¸ hc khư trong ph¶n øng).
H·y tÝnh h»ng sè c©n b»ng cđa ph¶n øng theo (2).
Cho

1. Hoµn thµnh c¸c ph¬ng tr×nh ph¶n øng h¹t nh©n sau:
a) ?

→

82
Pb
206
+
2
He
4
b)
9
F
17→

8
O
17
+ ?
c)
94
Pu
239
(cã thêi gian b¸n hủ lµ 4,5.10
9
n¨m) vµ 0,72% U
235
(cã thêi
gian b¸n hủ lµ 7,1.10
8
n¨m). TÝnh tèc ®é ph©n r· mçi ®ång vÞ trªn trong 10gam U
3
O
5
míi ®iỊu chÕ.
b) Mari vµ Pie Curi diỊu chÕ Ra
226
tõ qng Uran trong thiªn nhiªn. Ra
226
dỵc t¹o ra tõ ®ång vÞ nµo trong hai
®ång vÞ trªn?
C©u IV:
1. H·y viÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng x¶y ra khi dÉn lỵng d khÝ H
2
S sơc qua dung dÞch (cã pH ≈ 0,5) chøa c¸c ion
Ag
+
, Ba
2+
, Cr
2
O
7

c) §un c¸ch thủ tíi nãng dd 2, thªm vµo ®ã NH
4
Cl r¾n, råi thªm tiÕp NH
3
6M tíi pH ≈ 9,0.
d) Cho kÕt tđa thu dỵc ë c) t¸c dơng víi NaOH 2M cã mét Ýt dd H
2
O
2
.
C©u V:
XÐt ph¶n øng N
2
(khÝ) + 3H
2
(khÝ)
ˆ ˆ†
‡ ˆˆ
2NH
3
(khÝ) (I)
1) T¹i ®iỊu kiƯn tiªu chn ®èi víi c¸c chÊt, T = 298K, cã:
∆S
o
= -197,9J.K
-1
; ∆H
o
= -91,8kJ.
TÝnh ∆G

C©u I:
1. H·y cho biÕt kiĨu lai ho¸ cđa c¸c nguyªn tè vµ lo¹i liªn kÕt (σ, π) trong c¸c hỵp chÊt sau:
Cl-CH
2
-CH =O; CH
2
=CH - C≡N; CH
2
= C = O
2. H·y s¾p xÕp c¸c hỵp chÊt cho díi ®©y theo thø tù t¨ng dÇn nhiƯt ®é s«i. Gi¶i thÝch.
CH
3
-CH
2
-CH
2
-CH
3
(A); CH
3
-CH
2
-CH
2
OH (B); CH
3
-CH
2
-CH
2

3
Na + NH
3
(2)
C©u II:
1. Hỵp chÊt X chøa 60% C, 4,44%H vµ 35,56%O trong ph©n tư, dd níc cđa X lµm hång q tÝm. Thủ ph©n
X thu ®ỵc axit axetic vµ axit o-hi®roxibenzoic.
a) X¸c ®Þnh c«ng thøc cÊu t¹o cđa X, biÕt M
X
= 180®vC.
b) TÝnh thĨ tÝch võa ®đ dd NaOH 0,5M ®Ĩ ph¶n øng hoµn toµn víi 5,4g X.
2. Mannoz¬ (monosaccarit) HOCH
2
-(CHOH)
4
-CH=O lµ ®ång ph©n cđa glucoz¬. ë d¹ng vßng 6 c¹nh
mannoz¬ chØ kh¸c glucoz¬ ë chç nhãm OH ë nguyªn tư C
2
n»m cïng phÝa víi OH ë nguyªn tư C
3
.
Oxi ho¸ mannoz¬ b»ng dd HNO
3
ë 100
o
C thu ®ỵc s¶n phÈm Y chøa 41,38%C; 3,45%H vµ 55,17%O. Y bÞ
thủ ph©n c¶ trong m«i trêng axit còng nh baz¬ t¹o ra axit polihi®roxi®icacboxylic hc mi t¬ng øng.
X¸c ®Þnh c«ng thøc cÊu t¹o cđa Y, biÕt M
Y
= 174 ®vC.

1 mol H
2
N -(CH
2
)
4
- CH(NH
2
) - COOH (Lizin hay Lys)
1 mol
NÕu cho X t¸c dơng víi 2,4-(NO
2
)
2
C
6
H
3
F (kÝ hiƯu ArF) råi míi thủ ph©n th× thu ®ỵc Ala, Glu, Lys vµ hỵp
chÊt
MỈt kh¸c nÕu thủ ph©n X nhê enzim cacboxipepti®aza th× thu ®ỵc Lys vµ mét tetrapeptit. Ngoµi ra khi thủ
ph©n kh«ng hoµn toµn X cho ta c¸c ®ipeptit Ala-Glu, Ala-Ala vµ His-Ala.
1. X¸c ®Þnh c«ng thøc cÊu t¹o vµ tªn cđa polipeptit X.
2. S¾p xÕp c¸c aminoaxit ë trªn theo thø tù t¨ng dÇn pH1 (pH
1
®ỵc gäi lµ ®iĨm ®¼ng ®iƯn, t¹i pH ®ã aminoaxit
tån t¹i ë d¹ng ion lìng cùc trung hoµ vỊ ®iƯn tÝch vµ kh«ng di chun vỊ mét ®iƯn cùc nµo c¶), biÕt c¸c gi¸ trÞ
pH
1
lµ 3,22; 6,00; 7,59 vµ 9,74.

H
CH
NH
2
COOH
Histidin hay His
N
N
CH
2
H
CH COOH
NH
Ar
Tuyển tập đề thi học sinh giỏi Quốc Gia Trang:10
*********************************************************************************************************************************
1. Axit metylmaloic CH
3
CH(COOH)
2
2. Axit α-vinylacrilic.
C©u VI:
Cã ph¬ng tr×nh ph¶n øng sau:
OH
(A)
H
2
SO
4


), C
6
H
5
-CH
2
-CH
2
-C(CH
3
)
2
OH (A
2
) vµ tiÕn hµnh ph¶n
øng trong ®iỊu kiƯn t¬ng tù nh trªn thu ®ỵc s¶n phÈm h÷u c¬ t¬ng øng B
1
(hiƯu st 86%), B
2
(hiƯu st 65%).
a) ViÕt c«ng thøc cÊu t¹o cđa B
1
, B
2
.
b) T¹i sao hiƯu st ph¶n øng t¹o ra B
1
, B
2
cao h¬n t¹o ra B?

Dïng 94,96ml H
2
SO
4
5% (D = 1,035g/ml) võa ®đ t¸c dơng hÕt víi 2,80 g chÊt X, thu ®ỵc mi Y vµ chÊt Z.
1. X, Y, Z cã thĨ lµ nh÷ng chÊt nµo? H·y gi¶i thÝch cơ thĨ vµ viÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng ho¸ häc ®Ĩ minh
ho¹.
2. NÕu sau qu¸ tr×nh trªn thu ®ỵc 7,60 g mi Y th× sÏ ®ỵc bao nhiªu chÊt Z?
BiÕt r»ng X cã thĨ lµ mét trong c¸c chÊt: CaO, MgO, NaOH, KOH, Zn, Fe.
Bµi III:
1.T×m ph¬ng tr×nh cho mçi ph¶n øng ho¸ häc sau ®©y:
a) K
2
Cr
2
O
7
+ ? + H
2
O → Cr(OH)
3
+ S + NH
3
+ KOH
b) K
2
Cr
2
O
7

2
O → K
3
[Cr(OH)
6
] + S + ?
2. H·y cho biÕt chÊt oxi ho¸ trong mçi ph¶n øng trªn. Dùa vµo cÊu h×nh electron cđa nguyªn tư, h·y gi¶i thÝch
tÝnh chÊt oxi ho¸ cđa chÊt ®ã.
3*). H·y cho biÕt vai trß cđa pH ®èi víi c¸c ph¶n øng ho¸ häc trªn trong sù t¹o thµnh c¸c s¶n phÈm chøa
crom.
Bµi IV:
Cã sè liƯu: §iƯn cùc ThÕ ®iƯn cùc tiªu chn (V) ë 25
o
C
H / H
+
-2,106.
Fe / Fe
2+
-0.440.
Fe / Fe
3+
-0.036.
H
2
/ 2H
+
0,000.
1. H·y viÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng gi÷a Fe víi axit HCl vµ dïng sè liƯu trªn ®Ĩ gi¶i thÝch kÕt qu¶ cđa ph¶n øng
®ã.

a) H·y tÝnh thĨ tÝch SO
2
ë 27,3
o
C, 1atm ®· tan ®ỵc vµo dd A.
b) TÝnh nång ®é mol/lÝt cđa Ca(OH)
2
trong dd A.
3. Cho NaOH d vµo dd X chøa c¸c ion H
+
, Cr
2
O
7
2-
, Pb
2+
, Ba
2+
, NH
4
+
. §un nãng dd ta sÏ ®ỵc khÝ mïi khai bay
ra vµ cã kÕt tđa vµng.
Läc kÕt tđa, råi cho t¸c dơng víi dd HCl. Khi Êy ta ®ỵc dd mµu da cam vµ mét kÕt tđa mµu tr¾ng. ViÕt c¸c ph-
¬ng tr×nh ph¶n øng ®Ĩ gi¶i thÝch c¸c hiƯn tỵng.
Bé Gi¸o Dơc Vµ §µo T¹o §Ị Thi Qc Gia Chän HäC SINH Giái THPT
M«n Thi: Ho¸ Häc Líp 12
Ngµy thi: 14/3/1998
(180 phót, kh«ng kĨ thêi gian giao ®Ị )

®Ỉc);
b) 1mol Br
2
(cã chiÕu s¸ng);
c) KMnO
4
®Ỉc,d(®un nãng).
d*) Tr×nh bµy giai ®o¹n qut ®Þnh tèc ®é chung cđa mçi ph¶n øng a)vµ b).
2*. Iotbenzen ®ỵc ®iỊu chÕ víi hiƯu st cao theo s¬ ®å ph¶n øng sau:
C
6
H
6
+ I
2
+ HNO
3

0
30 C
→
NO + NO
2
+ AgI
Cho biÕt vai trß cđa HNO
3
? Nªu tªn c¬ chÕ ph¶n øng.
Bµi III:
1. ViÕt c¸c ph¬ng tr×nh ph¶n øng x¶y ra trong c¸c trêng hỵp sau(A, B, C, D, E, G, H, I, K, L viÕt d¹ng c«ng
thøc cÊu tróc ):

→
d
C
dd HCl
→
D
o
HOCH -CH OH, t
2 2
→
E
c) o-CH
3
C
6
H
4
CH
3

o
dd KMnO ,t
4
→
d
G
dd HCl
→
H
→

2+
dd HCl, ddNaOH, C
2
H
5
OH vµ c¸c dơng cơ cÇn thiÕt.
a) CH
3
-CH-COOH (Ala) b) H
2
N-(CH
2
)
4
-CH-COOH (Lys)
NH
2
NH
2
c) HOOC-(CH
2
)
2
-CH-COOH (Glu) Bµi IV:
1. Trong thc l¸ cã chÊt anabazin vµ mét ®ång ph©n cÊu t¹o cđa nã lµ nicotin (rÊt ®éc). Ngoµi ra ngêi ta cßn
tỉng hỵp ®ỵc chÊt nicotirin cã cÊu t¹o t¬ng tù nicotin:
a) ViÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng x¶y ra khi cho mçi hỵp chÊt trªn t¸c dơng víi HCl theo tØ lƯ mol 1:1. S¾p xÕp

vµ +34
o
. Dung dÞch
cđa mçi ®ång ph©n nµy tù biÕn ®ỉi vỊ [α]
25
D
cho tíi khi cïng ®¹t gi¸ trÞ ỉn ®Þnh lµ + 52
o
.
Thủ ph©n A (nhê chÊt xóc t¸c axit) sinh ra B vµ C:

Cho A t¸c dơng víi mét lỵng d CH
3
I trong m«i trêng baz¬ thu ®ỵc s¶n phÈm D kh«ng cã tÝnh khư. §un nãng
D víi dd axit lo·ng thu ®ỵc dÉn xt 2,3,6-tri-O-metyl cđa B vµ dÉn xt 2,3,4,6-tetra-O-metyl cđa C.
N
COOH
H
(Pro)
d.
N
CONH
2
Nicotiamit
Vitamin PP
C N(C
2
H
5
)

2
OH
H
(B)
(C)
Tuyển tập đề thi học sinh giỏi Quốc Gia Trang:13
*********************************************************************************************************************************
a) ViÕt c«ng thøc cÊu tróc (d¹ng vßng 6 c¹nh ph¼ng) cđa B, C, A, D; biÕt r»ng trong ph©n tư A cã liªn kÕt β -
1,4 - glicozit. Gi¶i thÝch vµ viÕt c¸c ph¬ng tr×nh ph¶n øng.
b) V× sao dd mçi ®ång ph©n cđa A tù biÕn ®ỉi vỊ [α]
25
D
vµ ci cïng ®Ịu ®¹t gi¸ trÞ 52
o
? TÝnh thµnh phÇn phÇn
tr¨m c¸c chÊt trong dd ë gi¸ trÞ [α]
25
D
= 52
5
vµ viÕt c«ng thøc cÊu tróc cđa c¸c chÊt thµnh phÇn ®ã.
2. Metyl ho¸ hoµn toµn c¸c nhãm OH cđa 3,24 gam amilopectin b»ng c¸ch cho t¸c dơng víi CH
3
I trong m«i
trêng baz¬, råi ®em thủ ph©n hoµn toµn (xóc t¸c axit) th× thu ®ỵc 1,66.10-3 mol 2,3,4,6 - tetra - O -
metylglucoz¬ vµ 1,66.10-3 mol 2,3 - ®i - O - metylglucoz¬; cßn l¹i lµ 2,3,6 - tri - O - metylglucoz¬.
a)ViÕt c«ng thøc cÊu tróc (d¹ng vßng 6 c¹nh ph¼ng) cđa 3 s¶n phÈm trªn vµ cho biÕt xt xø cđa chóng.
b) Cho biÕt tØ lƯ phÇn tr¨m c¸c gèc glucoz¬ ë nh÷ng chç cã nh¸nh cđa ph©n tư amilopectin.
c) TÝnh sè mol 2,3,6 - tri - O - metylglucoz¬ sinh ra trong phßng thÝ nghiƯm trªn.
Bé Gi¸o Dơc Vµ §µo T¹o §Ị Thi Qc Gia Chän HäC SINH Giái THPT

COCl
2
(k) ; H
o
= -111,3 kJ.mol
-1
Magiª ®ỵc ®iỊu chÕ theo ph¬ng tr×nh:
MgO(r) + C(r)
ˆ ˆ†
‡ ˆˆ
Mg(r) + CO(k) ; H
o
= 491,0 kJ.mol
-1
CÇn t¸c ®éng nh thÕ nµo vµo nhiƯt ®é vµ ¸p st riªng phÇn cđa khÝ ®Ĩ mçi ph¶n øng trªn thu ®ỵc nhiỊu s¶n
phÈm h¬n? T¹i sao ph¶i t¸c ®éng nh vËy ?
2.Thùc nghiƯm cho biÕt t¹i 25
o
C tèc ®é tiªu thơ khÝ NO trong ph¶n øng ®iỊu chÕ nitrozoni clorua khÝ :
2NO
(k)
+ Cl
2 (k)

ˆ ˆ†
‡ ˆˆ
2NOCl
(k)
(1)
b»ng 3,5.10

C
2
O
4
t¸c dơng víi H
2
SO
4
lo·ng.
d/ Trong c«ng nghiƯp ClO
2
®ỵc ®iỊu chÕ b»ng c¸ch cho NaClO
3
t¸c dơng víi SO
2
cã mỈt H
2
SO
4
4M.
H·y viÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng vµ nãi râ ®ã lµ ph¶n øng oxi ho¸- khư hay ph¶n øng trao ®ỉi ? T¹i sao ? (ph©n
tÝch tõng ph¶n øng a, b, c, d).
C©u 4:
1. Cã mét thÝ nghiƯm sau ®©y (lµm trong tđ hót khÝ ®éc): lÊy vµo èng nghiƯm 1ml axit sunfuric ®Ỉc, bá
mét m¶nh ®ång vµo èng nghiƯm vµ ®un nãng nhĐ.
a) Cã hiƯn tỵng g× x¶y ra? B»ng c¸ch nµo nhËn biÕt s¶n phÈm khÝ cđa ph¶n øng ? ViÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng
x¶y ra.
b) T¹i sao ph¶i ®un nãng nhĐ ?
2. Cã 3 dung dÞch Ba(OH)
2

-
,H
+
3 0,96
NO
2
-
, OH
-
/NO
3
-
,H
2
O 4 0,10
Al/Al
3+
5 -1,66
Dùa vµo sè liƯu trªn, h·y:
1. LËp c¸c pin, tÝnh hiƯu thÕ cđa tõng pin (ghi kÕt qu¶ ®o ®ỵc theo thø tù gi¶m dÇn, thµnh b¶ng nh
sau).
2. ChØ râ ¶nh hëng cđa pH ®Õn møc dé oxi hãa cđa NO
3
-
.
Thø tù Pin gåm
§iƯn cùc §iƯn cùc
HiƯu thÕ cđa pin (theo V)
3. ViÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng x¶y ra trªn mçi ®iƯn cùc vµ ph¶n øng x¶y ra trong mçi pin ®ỵc t¹o ra:
a) Tõ ®iƯn cùc 2 víi ®iƯn cùc 5

(CH
2
)
3
CH
2
OH ; (CH
3
)
2
C(OH)CH
2
CH
3
2. H·y cho biÕt c¸c ph¶n øng díi ®©y thc lo¹i ph¶n øng nµo (oxi ho¸, khư hc ph¶n øng kh¸c)?
a. CH
3
CH
2
OH
CrO ,piridin
3
(1)
→
CH
3
CH=O
H CrO
2 4
(2)

LiAlH
4
TiCl
4
→
CH
3
CH
3

CHO
CH
3
OH, H
+
CH(OCH
3
)
2

+
H
2
Od.
Br
Br
Br
2
+
e.

2) dd HCl
→
C
+ o
H ,t
→
D
c) HOCH
2
(CHOH)
4
CH =O
Br , H O
2 2
→
M
+ o
H ,t
→
N
2. ViÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng ®iỊu chÕ 1,3,5-triaminobenzen tõ toluen vµ c¸c hỵp chÊt v« c¬ thÝch hỵp.
C©u III:
Tõ mét lo¹i thùc vËt ngßi ta CH=O
t¸ch ®ỵc hỵp chÊt (A) cã c«ng H OH
thøc ph©n tư C
18
H
32
O
16

Cl
Cl
H·y tr×nh bµy s¬ ®å ph¶n øng t¹o thµnh ®ioxin.
2. a)Khi chÕ ho¸ hçn hỵp c¸c ®ång ph©n kh«ng gian cđa 2,3-®ibrom-3-metylpentan víi kÏm thu ®ỵc c¸c
hi®rocacbon kh«ng no vµ kÏm bromua.
ViÕt c«ng thøc cÊu tróc vµ gäi tªn c¸c hi®rocacbon ®ã.
b)SÏ thu ®ỵc s¶n phÈm nµo b»ng ph¶n øng t¬ng tù nh trªn nÕu xt ph¸t tõ 2,4-®ibrom-2-metylpentan.
C©u V:
1. Axit xinamic ®ỵc ®iỊu chÕ theo s¬ ®å ph¶n øng sau:
C
6
H
5
CH=O + (CH
3
CO)
2
O
o
K CO , t
2 3
→
C
6
H
5
CH=CHCOOH + CH
3
COOH
Khi kÕt thóc ph¶n øng ph¶i tiÕn hµnh t¸ch benzan®ehit d ra khái hçn hỵp. Cã mét häc sinh ®· thùc hiƯn nh

3
, Cu(NO
3
)
2
, NH
4
NO
3
. H·y viÕt tÊt c¶ c¸c ph¬ng tr×nh
ph¶n øng cã thĨ t¹o ra khÝ NO
2
, ghi râ ®iỊu kiƯn ph¶n øng (nÕu cã).
2) Mi amoni vµ mi kim lo¹i kiỊm gièng vµ kh¸c nhau c¬ b¶n ë nh÷ng ®iĨm nµo? Nªu ra mét vµi thÝ dơ
cơ thĨ.
3) Trong phßng thÝ nghiƯm ho¸ häc cã 8 lä ho¸ chÊt mÊt nh·n ®ùng riªng biƯt c¸c dd: NaCl; NaNO
3
; MgCl
2
;
Mg(NO
3
)
2
; AlCl
3
; Al(NO
3
)
3

*********************************************************************************************************************************
1) §Ĩ x¸c ®Þnh hµm lỵng oxi tan trong níc ngêi ta lÊy 100,00ml níc råi cho ngay MnSO
4
(d) vµ NaOH vµo n-
íc. Sau khi l¾c kÜ (kh«ng cho tiÕp xóc víi kh«ng khÝ) Mn(OH)
2
bÞ oxi ho¸ thµnh MnO(OH)
2
. Thªm axit (d),
khi lÊy MnO(OH)
2
bÞ Mn
2+
khư thµnh Mn
3+
. Cho Kl (d) vµo hçn hỵp. Mn
3+
oxi ho¸ I
-
thµnh I
3
-
. Chn ®é I
3
-
hÕt 10,50ml Na
2
S
2
O

4
H
10
→ C
4
H
6
+ H
2
; ∆H
o
1
(1)
CH
4
→ C
6
H
6
+ H
2
; ∆H
o
2
(2)
BiÕt n¨ng lỵng liªn kÕt. E theo kJ.mol
-1
, cđa c¸c liªn kÕt nh sau:
E. theo kJ.mol
-1

a. X¸c ®Þnh hµm lỵng (phÇn tr¨m vỊ khèi lỵng) cđa Fe tinh khiÕt trong s¾t cơc.
b. NÕu lÊy cïng mét khèi lỵng s¾t cơc cã cïng hµm lỵng cđa Fe tinh khiÕt nhng chøa t¹p chÊt FeO vµ lµm l¹i
thÝ nghiƯm gièng nh trªn th× l¬ng dd KMnO
4
0,096M cÇn dïng lµ bao nhiªu?
C©u V:
1. Cho: E
o
ë 25
o
C cđa c¸c cỈp Fe
2+
/ Fe vµ Ag
+
/ Ag t¬ng øng b»ng -0,440V vµ 0,800V. Dïng thªm ®iƯn cùc
hi®ro tiªu chn, viÕt s¬ ®å cđa pin ®ỵc dïng ®Ĩ x¸c ®Þnh c¸c thÕ ®iƯn cùc ®· cho. H·y cho biÕt ph¶n øng x¶y
ra khi pin ®ỵc lËp tõ hai cỈp ®ã ho¹t ®éng.
2. a. H·y s¾p xÕp c¸c nguyªn tè Natri, Kali, Liti lïi theo thø tù gi¶m trÞ sè n¨ng lỵng ion ho¸ thø nhÊt (I
1
).
Dùa vµo c¨n cø nµo vỊ cÊu t¹o nguyªn tư ®Ĩ ®a ra qui lt s¾p xÕp ®ã?
b. Dùa vµo cÊu h×nh electron, h·y gi¶i thÝch sù lín h¬n n¨ng lỵng ion ho¸ thø nhÊt (I
1
) cđa Mg so víi Al (Mg
cã I
1
= 7,644 eV; Al cã I
1
= 5,984 eV).
o o

D
1
glixerin trinitrat

O
CH
2
CH
2
1)
2) H
3
O
+
D
2

isoamylaxetat
n - Butan
550-600
0
C
Mg
ete khan
A, A
1
, B, B
1
, B
2

). Khư axit aconitic sinh ra axit tricacbalylic
(hay lµ axit propan-1,2,3-tricacboxylic). NÕu tiÕp tơc ®un nãng axit aconitic sÏ thu ®ỵc hçn hỵp gåm axit
itaconic (C
5
H
6
O
4
, kh«ng cã ®ång ph©n h×nh häc) vµ axit xitraconic (C
5
H
6
O
4
cã ®ång ph©n h×nh häc); hai axit
nµy chun ho¸ ngay thµnh c¸c hỵp chÊt m¹ch vßng cïng cã c«ng thøc ph©n tư C
5
H
4
O
3
.
H·y viÕt s¬ ®å c¸c ph¶n øng x¶y ra díi d¹ng c¸c c«ng thøc cÊu t¹o vµ cho biÕt axit aconitic cã ®ång ph©n
h×nh häc hay kh«ng?
3)Ngêi ta cã thĨ tỉng hỵp axit xitric xt ph¸t tõ axeton vµ c¸c ho¸ chÊt v« c¬ cÇn thiÕt. H·y viÕt s¬ ®å c¸c
ph¶n øng ®· x¶y ra.
C©u IV:
1) X lµ mét ®isaccarit kh«ng khư ®ỵc AgNO
3
trong dd amoniac. Khi thủ ph©n X sinh ra s¶n phÈm duy nhÊt

2
.
a. X¸c ®Þnh c«ng thøc ph©n tư cđa A.
b. X¸c ®Þnh c«ng thøc cÊu t¹o vµ tªn cđa A. BiÕt r»ng A cã tÝnh chÊt lìng tÝnh, ph¶n øng víi axit nit¬ gi¶i
phãng nit¬; víi ancol etylic cã axit lµm xóc t¸c t¹o thµnh hỵp chÊt cã c«ng thøc C
5
H
11
O
2
N. Khi ®un nãng A
chun thµnh hỵp chÊt vßng cã c«ng thøc C
6
H
10
N
2
O
2
. H·y viÕt ®Çy ®đ c¸c ph¬ng tr×nh ph¶n øng x¶y ra vµ ghi
®iỊu kiƯn (nÕu cã). A cã ®ång ph©n lo¹i g×?
C©u V:
1) Cã 5 lä ®ùng riªng biƯt c¸c chÊt: cumen hay lµ isopropylbenzen (A), ancol benzylic (B), anisol hay lµ
metyl phenyl ete (C), benzan®ehit (D) vµ axit benzoic (E). BiÕt (A), (B), (C), (D) lµ c¸c chÊt láng.
a. H·y s¾p xÕp thø tù t¨ng dÇn nhiƯt ®é s«i, gi¶i thÝch.
HOOC - CH
2
- C - CH
2
- COOH

2
S ; d) Al
2
(SO
4
)
3
; e) MgSO
4
; g) KCl ; h)
ZnCl
2
. §ỵc dïng thªm dung dÞch phenolphtalein (kho¶ng pH chun mµu tõ 8 - 10) hc metyl da cam
(kho¶ng pH chun mµu tõ 3,1 - 4,4).
H·y nhËn biÕt mçi dung dÞch trªn, viÕt c¸c ph¬ng tr×nh ion (nÕu cã) ®Ĩ gi¶i thÝch.
4. T×m c¸ch lo¹i s¹ch t¹p chÊt khÝ cã trong khÝ kh¸c vµ viÕt c¸c ph¬ng tr×nh ph¶n øng x¶y ra: a) CO
cã trong CO
2
; b) H
2
S cã trong HCl ; c) HCl cã trong H
2
S ;
d) HCl cã trong SO
2
; e) SO
3
cã trong SO
2
.

2+
+ Hg
2+
b) Cu(NH
3
)
m
2+
+ CN
-
+ OH
-
Cu(CN)
2
-
+ CNO
-
+ H
2
O
2. Dung dÞch X cã chÊt tan lµ mi M(NO
3
)
2
. Ngêi ta dïng 200ml dung dÞch K
3
PO
4
võa ®đ ph¶n øng
víi 200ml dung dÞch X, thu ®ỵc kÕt tđa M

2
(khÝ)
ˆ ˆ†
‡ ˆˆ
SO
2
(khÝ) + Cl
2
(khÝ) (1)
Cã Kp = 50 .
a) H·y cho biÕt ®¬n vÞ cđa trÞ sè ®ã vµ gi¶i thÝch: h»ng sè c©n b»ng Kp nµy ph¶i cã ®¬n vÞ nh vËy.
b) TÝnh phÇn tr¨m theo thĨ tÝch SO
2
Cl
2
(khÝ) cßn l¹i khi (1) ®¹t tíi c©n b»ng ë ®iỊu kiƯn ®· cho.
c) Ban ®Çu dïng 150 mol SO
2
Cl
2
(khÝ), tÝnh sè mol Cl
2
(khÝ) thu ®ỵc khi (1) ®¹t tíi c©n b»ng.
C¸c khÝ ®ỵc coi lµ khÝ lý tëng.
2. a) TÝnh ®é ®iƯn li cđa dung dÞch CH
3
NH
2
0,010M.
Tuyển tập đề thi học sinh giỏi Quốc Gia Trang:19

3
COO
-
+ H
+
; K = 10
-4,76
C©u V(3,5 ®iĨm):
Ph¶n øng S
2
O
8
2-
+ 2 I
-
→
2 SO
4
2-
+ I
2
(1)
®ỵc kh¶o s¸t b»ng thùc nghiƯm nh sau: Trén dung dÞch KI víi dung dÞch hå tinh bét, dung dÞch S
2
O
3
2-
; sau ®ã
thªm dung dÞch S
2

2. Hoµn thµnh s¬ ®å c¸c ph¶n øng sau vµ gäi tªn c¸c s¶n phÈm tõ A ®Õn F :
Benzen (1mol)
Cl
2
(1 mol)
FeCl
3

A
H
2
Ot
0
C, p
B
Na
2
Cr
2
O
4
HNO
3
C
E
2H
Fe, HCl

H
25
Br
3
ON
2
) , vµ
D (C
19
H
24
Br
4
N
2
). ChÕ ho¸ D víi dung dÞch KOH trong rỵu 90
o
thu ®ỵc E (C
19
H
20
N
2
)
H·y viÕt c«ng thøc cÊu t¹o cđa A , B , C , D , E. Ghi dÊu * vµo mçi nguyªn tư cacbon bÊt ®èi trong
ph©n tư D vµ E.
3. Cho C
6
H
5

2

Tuyển tập đề thi học sinh giỏi Quốc Gia Trang:20
*********************************************************************************************************************************
( HOOC(CH
2
)
2
CH(NH
2
)COOH ), 1 mol alanin ( CH
3
CH(NH
2
)COOH ) vµ 1 mol NH
3
. X kh«ng ph¶n øng víi
2,4-®initroflobenzen vµ X chØ cã mét nhãm cacboxyl tù do. Thủ ph©n X nhê enzim cacboxipepti®aza thu ®ỵc
alanin vµ mét ®ipeptit Y.
ViÕt c«ng thøc cÊu t¹o cđa X , Y vµ gäi tªn chóng.
C©u IV (4,5 ®iĨm):
Melexitoz¬ (C
18
H
32
O
16
) lµ ®êng kh«ng khư, cã trong mËt ong. Khi thủ ph©n hoµn toµn 1 mol
melexitoz¬ b»ng axit sÏ nhËn ®ỵc 2 mol D-glucoz¬ vµ 1 mol D- fructoz¬. Khi thủ ph©n kh«ng hoµn toµn sÏ
nhËn ®ỵc D-glucoz¬ vµ ®isaccarit turanoz¬. Khi thủ ph©n nhê enzim mantaza sÏ t¹o thµnh D-glucoz¬ vµ D-

O
4
). ViÕt c«ng thøc cÊu t¹o cđa X vµ c¸c ph¬ng tr×nh ph¶n øng x¶y ra.
1. ViÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng ®iỊu chÕ D-fructoz¬ tõ D-glucoz¬, biÕt r»ng D-glucozazon khi t¸c dơng víi
benzandehit t¹o thµnh ozon cđa D-glucoz¬ (HOCH
2
(CHOH)
3
COCHO).
2. Chitin (t¸ch tõ vá t«m, cua ) ®ỵc coi nh lµ dÉn xt cđa xenluloz¬, trong ®ã c¸c nhãm hidroxyl ë c¸c
nguyªn tư C
2
®ỵc thay thÕ b»ng c¸c nhãm axetylamino ( -NH-CO-CH
3
).
a) ViÕt c«ng thøc cÊu t¹o mét ®o¹n m¹ch cđa ph©n tư chitin.
b) Gäi tªn mét m¾t xÝch cđa chitin.
c) ViÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng x¶y ra khi ®un nãng chitin víi dung dÞch HCl ®Ỉc (d), ®un nãng chitin
víi dung dÞch NaOH ®Ỉc (d).
C©u III (5 ®iĨm): (thay c©u III b¶ng A, dïng cho b¶ng B)
1. Cho hçn hỵp ®¼ng ph©n tư gåm axit benzoic vµ axit p-metoxibenzoic t¸c dơng víi hçn hỵp HNO
3

®Ỉc vµ H
2
SO
4
®Ỉc.
ViÕt c«ng thøc cÊu t¹o hai s¶n phÈm mononitro chÝnh vµ cho biÕt chÊt nµo t¹o thµnh víi sè mol nhiỊu
h¬n? H·y so s¸nh tÝnh axit cđa c¸c chÊt gåm hai axit ®Çu vµ hai s¶n phÈm, gi¶i thÝch.

C ë vÞ trÝ 1 vµ c¸c ho¸ chÊt v« c¬ cÇn thiÕt kh«ng chøa
14
C, h·y ®iỊu chÕ
c¸c hỵp chÊt th¬m chøa
14
C ë vÞ trÝ 3 : a) Anilin ;
b) Iotbenzen ; c) Axit benzoic.
2. Hoµn thµnh s¬ ®å c¸c ph¶n øng sau vµ gäi tªn c¸c s¶n phÈm tõ A ®Õn F :
Na
2
Cr
2
O
4
2 H
Cl
2
(1 mol) H
2
O C D
Benzen (1 mol) A B
Tuyển tập đề thi học sinh giỏi Quốc Gia Trang:21
*********************************************************************************************************************************
FeCl
3
t
O
, p HNO
3
(1 mol) Fe, HCl

ON
2
) , C (C
19
H
25
Br
3
ON
2
) , vµ
D (C
19
H
24
Br
4
N
2
). ChÕ ho¸ D víi dung dÞch KOH trong rỵu 90
o
thu ®ỵc E (C
19
H
20
N
2
)
H·y viÕt c«ng thøc cÊu t¹o cđa A , B , C , D , E. Ghi dÊu Η vµo mçi nguyªn tư cacbon bÊt ®èi trong
ph©n tư D vµ E.

ph¶n øng cđa tõng hỵp chÊt trªn víi :
a) Dung dÞch HCl (d, nãng) ; b) Dung dÞch NaOH (d, nãng).
C©u IV (4,5 ®iĨm):
1. ViÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng ®iỊu chÕ D-fructoz¬ tõ D-glucoz¬, biÕt r»ng
D-glucozazon khi t¸c dơng víi benzan®ehit t¹o thµnh ozon cđa D-glucoz¬ (HOCH
2
(CHOH)
3
COCHO).
2. Chitin (t¸ch tõ vá t«m, cua ) ®ỵc coi nh lµ dÉn xt cđa xenluloz¬, trong ®ã c¸c nhãm hi®roxyl
ë c¸c nguyªn tư C2 ®ỵc thay thÕ b»ng c¸c nhãm axetylamino ( -NH-CO-CH
3
).
d) ViÕt c«ng thøc cÊu t¹o mét ®o¹n m¹ch cđa ph©n tư chitin.
e) Gäi tªn mét m¾t xÝch cđa chitin.
c) ViÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng x¶y ra khi ®un nãng chitin víi dung dÞch HCl ®Ỉc (d), ®un nãng chitin
víi dung dÞch NaOH ®Ỉc (d).
C©u V (2 ®iĨm):
1. Clorofom tiÕp xóc víi kh«ng khÝ ngoµi ¸nh s¸ng sÏ bÞ oxi hãa thµnh photgen rÊt ®éc. §Ĩ ngõa ®éc
ngêi ta b¶o qu¶n clorofom b»ng c¸ch cho thªm mét lỵng nhá ancol etylic ®Ĩ chun photgen thµnh chÊt
kh«ng ®éc.
ViÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng oxi hãa clorofom b»ng oxi kh«ng khÝ thµnh photgen, ph¶n øng cđa photgen
víi ancol etylic vµ gäi tªn s¶n phÈm.
2. §un nãng vµi giät clorofom víi lỵng d dung dÞch NaOH, sau ®ã nhá thªm vµi giät dung dÞch
KMnO
4
thÊy hçn hỵp xt hiƯn mµu xanh. ViÕt c¸c ph¬ng tr×nh ph¶n øng vµ gi¶i thÝch sù xt hiƯn mµu
xanh.
bé gi¸o dơc vµ ®µo t¹o k× thi chän häc sinh giái qc gia
líp 12 thpt n¨m häc 2000-2001

7
t¸c dơng víi KCl tronh H
2
SO
4
®Ỉc, nãng.
3. Thªm chÊt thÝch hỵp vµ hoµn thµnh ph¬ng tr×nh ho¸ häc sau:
Tuyển tập đề thi học sinh giỏi Quốc Gia Trang:22
*********************************************************************************************************************************
a) KNO
2
+ KNO
3
+ ? K
2
CrO
4
+ NO
b) NaNO
2
+ ? + NaI I
2
+ NaHSO
4
+ NO + H
2
O
c) HNO
3
+ P

2+
; Pb
2+
; Fe
3+
; Cu
2+
; Mg
2+
; NO
3-
sÏ ®ỵc kÕt
tđa A vµ dung dÞch B.
H·y nªu ph¬ng ph¸p ho¸ häc ®Ĩ x¸c nhËn c¸c chÊt cã mỈt trong kÕt tđa A vµ dung dÞch B(nªu râ ®Ĩ
nhËn biÕt) ViÕt ph¬ng tr×nh ion cđa c¸c ph¶n øng x¶y ra.
C©u III :
1. Thªm dÇn dung dÞch NaOH vµo dung dÞch chøa H
+
0,100M ; Fe
3+
1,0.10
-3
M vµ Mg
2+
0,100M cho
®Õn d. Cho biÕt cã hiƯn tỵng g× x¶y ra?
2. Gi¶ sư tỉng nång ®é NaOH ®· cho vµo lµ 0,2030 M. H·y tÝnh nång ®é c¸c ion trong dung dÞch (khi
tÝnh kh«ng kĨ sù t¹o phøc hi®roxo cđa c¸c ion kim lo¹i).
Cho: TÝch sè tan Mg(OH)
2

lµ 0,54V nhng t¹i sao ngêi ta cã thĨ
®Þnh lỵng ion Cu
2+
trong dung dÞch níc th«ng qua t¸c dơng cđa ion ®ã víi dung dÞch KI? Cho biÕt dung dÞch
b·o hoµ cđa CuI trong níc ë nhiƯt ®é thêng cã nång ®é lµ10
-6
M.
C©u V :
1. H·y thiÕt lËp s¬ ®å pin sao cho khi pin phãng ®iƯn th× x¶y ra ph¶n øng khư ion Fe
3+
bëi Cu . ViÕt
ph¬ng tr×nh c¸c nưa ph¶n øng x¶y ra t¹i c¸c ®iƯn cùc.
2. TÝnh søc ®iƯn ®éng tiªu chn cđa pin (E
o
pin) khi pin míi b¾t ®Çu ho¹t ®éng.
3. TÝnh nång ®é c¸c chÊt cßn l¹i trong c¸c dung dÞch khi pin phãng ®iƯn hoµn toµn (gi¶ sư nång ®é c¸c
chÊt tríc ph¶n øng ®Ịu b»ng 0,010M).
4. Søc ®iƯn ®éng cđa pin sÏ t¨ng hay gi¶m nÕu:
- Thªm mét Ýt KI
- Thªm Ýt NH
3
vµo dung dÞch ë cùc ®ång (dung dÞch A).
- Thªm mét Ýt KMnO
4
(m«i trêng axit)
- Thªm Ýt NaF
- Thªm Ýt NaOH
vµo dung dÞch cđa cùc chøa Fe
3+
(dung dÞch B).

Cr
2
O
7
, C (than ®¸), Al (bét nh«m) vµ c¸c ®iỊu kiƯn cÇn thiÕt ®Ĩ
thu ®ỵc Cr.
2. CrO
2
Cl
2
(cromyl clorua) lµ mét ho¸ chÊt quan träng. H·y viÕt c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc t¹o ra
CrO
2
Cl
2
tõ:
a) CrO
3
t¸c dơng víi axit HCl.
b) Cho K
2
Cr
2
O
7
t¸c dơng víi KCl tronh H
2
SO
4
®Ỉc, nãng.

5
C©u II :
1. VËn dơng lÝ thut Bronstet vỊ axit-baz¬ h·y gi¶i thÝch tÝnh axit-baz¬ trong dung dÞch níc cđa c¸c
ch©t sau:
a) BaCl
2
; b) K
2
S ; c) NH
4
HS ; d) NaHSO
3

2. H·y tr×nh bµy 3 thÝ nghiƯm minh ho¹ tÝnh chÊt axit – baz¬ trong mçi dung dÞch : a)
NH
4
HSO
4
; b) Na
2
CO
3
(m« t¶ c¸ch thÝ nghiƯm vµ gi¶i thÝch).
3. Cho NaOH (d) vµo hçn hỵp X gåm cã Zn
2+
; Pb
2+
; Fe
3+
; Cu

.
C©u IV :
1. Hai mi cđa cïng mét axit lµm ®ỉi mµu kh¸c nhau ®èi víi giÊy q tÝm, t¹o kÕt tđa tr¾ng víi níc
v«i trong vµ t¹o kÕt tđa vµng víi dung dÞch AgNO
3
lµ nh÷ng mi nµo? ViÕt c¸c ph¬ng tr×nh ph¶n øng ®Ĩ
chøng minh.
2. a) Nªu dÉn chøng cơ thĨ cho thÊy Cu
2
O bỊn víi nhiƯt h¬n CuO vµ CuCl bỊn víi nhiƯt h¬n CuCl
2
,
gi¶i thÝch nguyªn nh©n.
b) Nªu dÉn chøng cơ thĨ cho thÊy ë trong níc CuCl kÐm bỊn h¬n CuCl
2
, gi¶i thÝch nguyªn nh©n.
c) ThÕ ®iƯn cùc chn cđa cỈp Cu
2+
/ Cu
+
lµ 0,15V, cđa cỈp I
2
/ 2I
-
lµ 0,54V nhng t¹i sao ngêi ta cã thĨ
®Þnh lỵng ion Cu
2+
trong dung dÞch níc th«ng qua t¸c dơng cđa ion ®ã víi dung dÞch KI? Cho biÕt dung dÞch
b·o hoµ cđa CuI trong níc ë nhiƯt ®é thêng cã nång ®é lµ10
-6

ONa víi CO
2
2. Hoµn thµnh c¸c ph¬ng tr×nh ph¶n øng (c¸c s¶n phÈm viÕt ë d¹ng c«ng thøc cÊu t¹o) theo c¸c s¬ ®å
chun ho¸ sau:
CH
3
OH(dung m«i)
a) C
6
H
5
CH=CH
2
+ Br
2
A + B
H
2
SO
4
, t
o
b) C
6
H
5
CH=CH
2
C(C
16

2
O cho A(C
14
H
16
O
5
), víi HBr ë l¹nh cho B (C
10
H
11
BrO
2
, gåm hai ®ång ph©n
c©ó t¹o B1 vµ B2), víi CH
3
I (cã mỈt baz¬) cho D (C
11
H
14
O
3
),víi HI nãng cho CH
3
I , vµ víi O
3
råi Zn / HCl
(dung dÞch) cho E (C
8
H

3
(1 mol) HN(C
2
H
5
)
2
Fe, HCl
a) Benzen (1 mol) A B C D
AlCl
3
H
2
SO
4

CH
3
I (1 mol)
HNO
3
(1 mol) Fe, HCl G
b) Phenol (1 mol) E F
ClCH
2
COOH
H
C©u IV :
Thµnh phÇn chÝnh cđa tinh dÇu håi lµ anetol (C
10

a) Axit axetic (pKa = 4,76) , phenol (pKa = 10) víi :
- Dung dÞch NaHCO
3
- Dung dÞch Na
2
CO
3
BiÕt H
2
CO
3
cã pKa
1
= 6,4 vµ pKa
2
= 10,3
b) Dung dÞch CH
3
COONa , dung dÞch C
6
H
5
ONa víi CO
2
2. Hoµn thµnh c¸c ph¬ng tr×nh ph¶n øng (c¸c s¶n phÈm viÕt ë d¹ng c«ng thøc cÊu t¹o) theo c¸c s¬ ®å
chun ho¸ sau:
CH
3
OH(dung m«i)
a) C

+
(CH
3
CO)
2
O OCOCH
3
g) C
6
H
5
ONa M N
6 at, 125
o
C
(Aspirin)
C©u II :
Tuyển tập đề thi học sinh giỏi Quốc Gia Trang:25
*********************************************************************************************************************************
Hỵp chÊt thiªn nhiªn X chøa 66,67% cacbon; 6,67% hi®ro; cßn l¹i lµ oxi. BiÕt ph©n tư khèi cđa X lµ
180.
X t¸c dơng víi (CH
3
CO)
2
O cho A(C
14
H
16
O

I, ngoµi ra E cßn khư ®ỵc AgNO
3
. X , B , vµ E tan trong dung
dÞch NaOH nhng kh«ng tan trong dung dÞch NaHCO
3
.
A vµ D kh«ng tan trong dung dÞch NaOH nhng dƠ lµm mÊt mµu KMnO
4
lo·ng ngi vµ bom lo·ng.
1. X¸c ®Þnh c«ng thøc ph©n tư vµ c¸c nhãm chøc cã trong ph©n tư X.
2. X¸c ®Þnh c«ng thøc cÊu t¹o cđa X , A , B , D vµ E ; biÕt r»ng E lµ ®ång ph©n cã pKa gÇn thÊp nhÊt.
C©u III :
1. ViÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng monoclo ho¸ sec-butyl clorua, gäi tªn c¸c s¶n phÈm t¹o thµnh.
2. Hoµn thµnh s¬ ®å c¸c ph¶n øng sau vµ gäi tªn c¸c s¶n phÈm :
Cl
2
(1 mol) HNO
3
(1 mol) HN(C
2
H
5
)
2
Fe, HCl
a) Benzen (1 mol) A B C D
AlCl
3
H
2

3. Dïng c«ng thøc cÊu t¹o, h·y viÕt c¸c ph¬ng tr×nh ph¶n øng cđa anetol víi: a) Br
2
/ CCl
4
; b)
HCl ; c) Cl
2
+ H
2
O
4. Khi ®un nãng víi xóc t¸c, anetol thêng bÞ ho¸ nhùa. H·y gi¶i thÝch.
bé gi¸o dơc vµ ®µo t¹o k× thi chän häc sinh giái qc gia
líp 12 thpt n¨m häc 2001-2002
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
M«n : ho¸ häc B¶ng A
Thêi gian : 180 phót ( kh«ng kĨ thêi gian giao ®Ị )
Ngµy thi : 13 / 3 / 2002
C©u I:(4 ®iĨm)
1. Khi xiclotrime ho¸ 1,3-buta®ien víi sù cã mỈt cđa chÊt xóc t¸c c¬ kim, ngêi ta ®· ®iỊu chÕ ®ỵc (Z, E, E)-
1,5,9-xiclo®o®ecatrien. §©y lµ mét ph¬ng ph¸p ®¬n gi¶n ®Ĩ ®iỊu chÕ hidrocacbon vßng lín. Khi dïng chÊt
xóc t¸c thÝch hỵp lµ c¸c phøc π-alyl cđa kim lo¹i chun tiÕp ngêi ta ®iỊu chÕ ®ỵc (E, E, E)-1,5,9-
xiclododecatrien vµ (Z, Z, E)-1,5,9-xiclododecatrien. H·y viÕt c«ng thøc cÊu t¹o cđa 3 hỵp chÊt trªn.
2. S¾p xÕp sù t¨ng dÇn tÝnh baz¬ (cã gi¶i thÝch) cđa c¸c chÊt trong tõng d·y sau:
(a) CH
3
-CH(NH
2
)-COOH, CH
2
=CH-CH

, p-O
2
N-C
6
H
4
-NH
2
.
C©u II: (5,5 ®iĨm)
1. ViÕt c¸c ph¬ng tr×nh ph¶n øng theo s¬ ®å chun ho¸ sau (c¸c chÊt tõ A, G
2
lµ c¸c hỵp chÊt h÷u c¬, viÕt
ë d¹ng c«ng thøc cÊu t¹o):
Fe
Cl
2
(1 mol) Mg 1) Etilen oxit H
2
SO
4
Br
2
(1 mol) E
1
+ E
2
C
6
H