NHIỄM TRÙNG CỔ SÂU TRÊN BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG:
SO SÁNH HÌNH ẢNH LÂM SÀNG VÀ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ VỚI BỆNH
NHÂN KHÔNG ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TỪ 1/ 2005 ĐẾN 9/ 2006
BS. Trần Anh Bích, BS. Trần Minh Trường
TÓM TẮT
Mục tiêu
So sánh sự khác nhau về hình ảnh lâm sàng và kết quả điều trị của bệnh
nhân nhiễm trùng cổ sâu kết hợp với bệnh lý đái tháo đường và nhiễm trùng cổ sâu
đơn thuần
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu
Qua 20 tháng (1/2005-9/2006) tại khoa TMH BV Chợ Rẫy, chúng tôi đã
nhận điều trị 108 trường hợp “nhiễm trùng cổ sâu”, Trong đó có 19 trường hợp
nhiễm trùng cổ sâu kết hợp bệnh lý đái tháo đường và 89 trường hợp nhiễm trùng
cổ sâu đơn thuần.Chúng tôi nhận thấy có những đặc điểm khác biệt giữa hai nhóm
về: nguyên nhân, biến chứng, vi trùng học, thời gian điều trị
Kết quả
Nhiễm trùng cổ sâu do răng thường gặp ở bệnh nhân đái tháo đường
(31.6%) và không đái tháo đường(24.7%).Nhiễm trùng khoang cạnh họng thường
gặp ở cả hai nhóm đái tháo đường(47.63%) và không đái tháo
đường(43.8%).Klebsiella sp thường gặp ở nhóm đái tháo đường
(50%),streptococcus sp thường gặp ở bệnh nhân nhiễm trùng cổ sâu đơn thuần
(54.76%).Nhóm đái tháo đường có thời gian nằm viện kéo dài (16 ngày-10,2
ngày),biến chứng nhiều hơn.
Kết luận
Bệnh nhân đái tháo đường thường nhạy cảm với nhiễm trùng cổ sâu.
Đường huyết khó kiểm soát là yếu tố tiên lượng nặng.Vi trùng thường gặp là
klebsiella.Thời gian điều trị kéo dài,biến chứng nặng.
ĐẶT VẤN ĐỀ
“Nhiễm trùng cổ sâu” là tình trạng nhiễm trùng xảy ra ở các khoang và mạc
vùng cổ với biểu hiện viêm mô tế bào hoặc apxe. Ngày nay mặc dù có nhiều lọai
kháng sinh diệt khuẩn hiệu quả cao nhưng “nhiễm trùng cổ sâu” vẫn còn là bệnh

Nguyên nhân Đái tháo đường
Không đái
tháo đường Sâu răng
Áp-
xe quanh
Amiđan
Dị vật thực quản
Viêm tuy
ến mang
tai
Viêm tuyến dư
ới
6(31.6%)
0
0
2(10.4%)
0
0
22(24.7%)
2(2.2%)
13(14.6%)
2(2.2%)
4(4.4%)
2(2.2%)
hàm
Viêm tuyến giáp
Không rõ ngu

quản
Lan r
ộng các
khoang
0
0
4(21.05%)
14(15.7%)
3(3.4%)
4(4.54%)
Vi trùng học: Những trường hợp nhiễm trùng cổ sâu được mổ dẫn lưu
mủ,cấy mủ làm kháng sinh đồ. Vi trùng thường gặp trong nhiễm trùng cổ sâu có
đái tháo đường là klebsiella sp (50%), trong nhóm không đái tháo đường là
streptococcus sp (54.76%) Vi trùng
Đái tháo
đường(12)
Không đái
tháo đường(42)
Tổng
số(54) Klebsiella Sp
Streptococcus
Sp
Staphylococus
6(50%)


1(2.38%)
1(2.38%)
1(2.38%)
0
1(2.38%)
6
1
1
1
1
1
Biến chứng Biến chứng Đái tháo đường
Không đái tháo
đường T
ắc nghẽn hô hấp
trên
2 5
Lan trung thất
Choáng nhi
ễm
trùng
3
1

Phát đồ điều trị nhiễm trùng cổ sâu là kiểm soát đường thở,rạch rộng dẩn
lưu mủ,sử dung kháng sinh,chăm sóc vết mổ hằng ngày, nhưng có một đặc điểm
đáng quan tâm là kiểm soát tốt đường huyết trong nhóm đái tháo đường là một
trong những yếu tố quyết định kết quả điều trị. Một đặc điểm thường thấy nhóm
đái tháo đường báo hiệu nặng đường huyết vẫn không kiểm soát được mặc dù điều
trị đái tháo đường tích cực …Như vậy nhiễm trùng lan rộng ảnh hưởng đến điều
chỉnh đường huyết
Thời gian điều trị nhóm bệnh nhân nhiễm trùng cổ sâu có đái tháo đường là
16 ± 1.5 ngày kéo dài hơn rõ rệt so với nhóm nhiễm trùng cổ sâu đơn thuần 10.02
± 2.6 ngày, điều này cũng hợp lý với đặc điểm lâm sàng của bệnh nhân nhiễm
trùng cổ sâu có đái tháo đường: nhiễm trùng thường lan rộng (dẫn đến thời gian
dẫn lưu, cắt lọc kéo dài, sử dụng kháng sinh kéo dài), thời gian lành vết thương
chậm(tưới máu ngoại vi kém dẫn đến kém dinh dưỡng cho vùng tổn thương, giảm
sức đề kháng của cơ thể dẫn đến phản ứng viêm kéo dài ở bệnh nhân đái tháo
đường
Tiêu chuẩn xuất viện thông thường đối với bệnh nhân nhiễm trùng cổ sâu
khi bệnh nhân hết sốt, bạch cầu trong giới hạn bình thường, hố mổ sạch, lên mô
hạt viêm, kháng sinh chích 7-10 ngày. Nhưng đối với bệnh nhân đái tháo đường
phải kiểm soát đường huyết ở mức an toàn.
KẾT LUẬN
Đặc điểm lâm sàng bệnh nhân nhiểm trùng cổ sâu có kèm đái tháo đường:
 Bệnh nhân đái tháo đường thường nhạy cảm với nhiểm trùng
cổ sâu
 Bệnh nhân nhiễm trùng cổ sâu có đái tháo đường thường
nhiễm trùng lan rộng,biến chứng nặng
 Đường huyết dao động khó kiểm soát là yếu tố tiên lượng
nặng
 Vi trùng thường gặp Klebsiella sp
 Thời gian điều trị kéo dài
TÀI LIỆU THAM KHẢO