Hớng dẫn học sinh phơng pháp giải bài tập Vật lí
-
THCS
Hớng dẫn học sinh phơng pháp giải bài tập vật lí -thcs
a- Phần mở đầu.
I. Lý do chọn đề tài.

!"!!#$%&'%(#
)*+ ,$(!$--./%0
12 0,'%345678!9
"04.:,(.9(+":$!;1,<
.$()*!"!!.%9=!;&/
>?%:!+(%:-#@!;<
.-.(<.$/%09;+!A B!;
9;-:-?!+ ,+C<#
90&959)
++D=!D(:!:-=E
9F+'!,#!(;9GE0$:-(G-
H.."04E'$I:-(!"!!:-9J
'$9K"5%L:!:-#+'%
'5#$%:-
:!:-M!/&90(4E+ ,"
/(6$./&+C<+C6:1$ .
N(!!'19;!;<.$/%0(
00IFH4(9#9,5 :!:-
9-"&8+!A59!0&($9F$?'
%@ (9--/ tp4O=:!
;900I"+(9K::-(:ME
9F. 0&(9
P. #$:-4=Q>R:-S(T

Hớng dẫn học sinh phơng pháp giải bài tập Vật lí - THCS
III. Mục đích nghiên cứu.
Q5%0D'F!"!!
:!:-(V9_;:##
:!('/:!(M!_IE+
,'5%:!
IV. đối tợng - phạm vi - thời gian nghiên cứu .
Giỏo viờn : ng Mnh HTrng THCS on Kt
Nm hc 2009-2010
`

Hớng dẫn học sinh phơng pháp giải bài tập Vật lí
-
THCS
1. Đối tợng nghiên cứu:a"!!:!:-
2. Phạm vi nghiên cứu:bF9.W%00&W!4
+&S(T=Q>Ron Kt Trng nh Lng Sn
3. Thời gian thực hiện:L<%UccTdUcec
V. nhiệm vụ nghiên cứu.
1. Nghiên cứu lí luận về phơng pháp giải bài tập Vật lí.
2. Nghiên cứu lí luận về sử dụng bài tập vật lí trong dạy học Vật lí.
3. Nghiên cứu chơng trình nội dung kiến thức các bài học Vật lí ở cấp
THCS.
4. Nghiên cứu quá trình hình thành và phát triển nội dung dạy học
Vật lí ở cấp THCS.
5. Nghiên cứu tình hình dạy và học Vật lí. Đặc biệt quan tâm đến
hoạt động sử dụng bài tập Vật lí.
VI. phơng pháp nghiên cứu.
1. Nghiên cứu lí luận.>;,9FZ
[>'W0f:!#$%:-

!-9;: 9E=!!,#!9
3:!:-!"/&(:!+ ,09l
:!:-%0!W#+ ,9J%(+!0f
D!+ ,/F"F!@/"5
2. Bài tập có thể là điểm khởi đầu để dẫn đến kiến thức mới.
LF+:!90f+77;]%09 E0$
2FWH6$.+W9;-
W:!!
3.Giải bài tập vật lý rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo, vận dụng lý thuyết vào
thực tiễn, rèn luyện thói quen vận dụng kiến thức khái quát.
3:!:1E!"'19;^$+C
<(+C6:1$ .N(^$'_:+
,+'9J:99;'$ 9F/.N
4. Giải bài tập là một trong những hình thức làm việc tự lực cao của học
sinh.
Giỏo viờn : ng Mnh HTrng THCS on Kt
Nm hc 2009-2010
m

Hớng dẫn học sinh phơng pháp giải bài tập Vật lí
-
THCS
+:!!.5!-9F+/9@(
.6$.E:!:(+;!!E+ :%0M
9V$/%09!;<...(
-+59!;
5. Giải bài tập góp phần làm phát triển t duy sáng tạo của học sinh.
>F:!:1+AV#!#:E
+ ,9J%BM!)*%0$0#bH
E:!-(:!-

-
THCS
2. Phân loại theo mức độ chơng II. các giải pháp thực hiện
tổ chức chuyên đề.
Hớng dẫn học sinh học tập vật lí ở nhà .
kiểm tra Đánh giá chất lợng.
I. khảo sát thực tế.
1. Thực trạng trớc khi thực hiện đề tài.
W+.9F'#$4=Q>Ron Kt('5
;9DW9)!:$Z
[b0&%0%:-(+:!:
-_=MM9KW(;@_
?5$=
_(.#;0&$0Z
qQ%0!"!!D'9;:!:-
qQ%0 :+ ,(9K::-
qLM"50+W@+
=W]%0:!$$:!r9H[
"5:-4W!Zp(s(St(]9 %0+9F+D0(
4+ ,?^+C<:!:-
2. Số liệu điều tra trớc khi thực hiện đề tài.
Giỏo viờn : ng Mnh HTrng THCS on Kt
Nm hc 2009-2010
s
3:!0#3:!D!3:!:!
Bài tập vật lí


Hớng dẫn học sinh phơng pháp giải bài tập Vật lí
-
THCS
[=+:!:-@._5.0
9$Z
1.1.Hiểu kỹ đầu bài.
[b%+C@Z:!5v5E+v5!5v
[I9@G8+1E9J'W9; E
+w0&(9D9"KE+&r @ t
[k5( :!'9 5kH @!k5
9;N9#9F>&IkMA6-&5k@X
E+@5
1.2. Phân tích nội dung bài tập, lập kế hoạch giải.
[50.EE rwtE9x rE
+t
[L 59. !&$5;!670&
:!!9; !5&$
[a6$.9.+ F+ #
1.3. Thực hiện kế hoạch giải.
[%5.!_9;. /.+ (
+H!:!!,#!
[.w:!7!-0&%(9#0&H5%
LW]%0'_@WGEA$K
G0&/9#;,&8
[l-G0&(!M19EK0&/+ '9F
12
1.4. Kiểm tra đánh giá kết quả.
[l;#K0&/+ 'Z>9M+v50v>!8!W
. +v
[l;#!7!-Z;8!7!-w8

2
và có điện
trở suất là 0,4.10
-4

m để làm một lò sởi điện sởi ấm một gian phòng. Hỏi cần
phải lấy chiều dài của dây dẫn này là bao nhiêu để duy trì nhiệt độ của phòng
luôn luôn không đổi nếu mỗi giờ gian phòng này bị mất một nhiệt lợng bằng
2 970 000J qua các cửa sổ và các bức tờng. Biết nguồn điện cung cấp cho lò s-
ởi có điện áp là 220V.
Hớng dẫn giải:
Giỏo viờn : ng Mnh HTrng THCS on Kt
Nm hc 2009-2010
ec

Hớng dẫn học sinh phơng pháp giải bài tập Vật lí
-
THCS
[b#@549$F/$!+5&
EF/$]W9#+
[ G&9/!B+9D5O
=B04!!G!B9L
B04!"9"W9<B04b<#!
94/$!+9)b4$#F/$'
9K
a.L %F/$(94/$z(940/


/R(5F/$]W94/
G,Z

r`t
d.,(9<-b<$"9"
WPB9!rW!B
9t=_;,Z
P~ rit
Giỏo viờn : ng Mnh HTrng THCS on Kt
Nm hc 2009-2010
ee

Hớng dẫn học sinh phơng pháp giải bài tập Vật lí
-
THCS
4 !/;,rit(9#9F9J 3$=@
$ ;,0;,W, 9@V;,&
;,9@Z
[$ritr`t9Z
.
Q
I
U t
=
r`t


[$r`t

rUt9Z
2
.U t
R

c(iec
[i



q9Z

2 4
4
220 .3600.1,5.10
220( )
2970000.0,4.10
l m


= =
[:$F$!+9)UUc
2.2 Giải bài tập bằng phơng pháp tổng hợp.
_!"!!$(0$:+I9@V9#@5
I9@V9#9J \8,9#
$W9# (9@9 ,&89
A9# 9#@5
_!"!!D!(:!-;
0Z
a.&9!B+9D5B
9'B04=9r49$e=t!G
P!B9=9
_9K:[g_6"5
Giỏo viờn : ng Mnh HTrng THCS on Kt
Nm hc 2009-2010

.
.
U t
Q
l
S

=
rit
[V9MZ
2
. .
.
U t S
l
Q

=
ret

[$9#GK0&/M(9Z

2 4
4
220 .3600.1,5.10
220( )
2970000.0,4.10
l m




e
`Sc+ly
U
ipc+ly
`
iUcc+l
Hớng dẫn giải:
* Tìm hiểu các điều kiện đã cho của bài.
[IZ

e
e+
- Khối lợng của quả cầu đồng thau,
e
`Sc+l
thùng sắt và nớc.
e
ecc

>
- Nhiệt độ ban đầu của quả cầu đồng
U
mccc(m+
thau, thùng sắt và nớc.
U
ipc+l
- Nhiệt dung riêng của chất cấu tạo
U
Uc

-
THCS
Q = mc

t
-Với lu ý rằng trong bài toán này nhiệt độ ban đầu của hai vật thu nhiệt
( thùng sắt và nớc) là bằng nhau( t
2
= t
3
).
- Trên cơ sở phơng trình cân bằng nhiệtvừa lập đợc kết hợp với dữ kiện
đã cho của bài toán để suy ra đại lợng cần tìm (t).
*Bài giải.
[L'@G9)+#9Vecc

>
9

>r9+GtZ
Q
1
= m
1
.c
1
(t
1
t)
[L80IrP

qP
`
r`t
Vret(rUtr`t


e

e
r
e
dt
U

U
rd
U
tq
`

`
rd
U
t


t ( m
1
c
1

( )m c t m c m c t
m c m c m c
+ +
+ +
[$9#GK0&/M9Z
t =
1.380 (0,5.460 2.4200).20
19,2( )
1.380 0,5.460 2.4200
o
C
+ +

+ +
[:$9&8/WeT(U

>
2.Bài toán 2.994Zz
e
i

z
U
p

L !
A894z
e
590Wec!M-=@
9;90W+Z

i

yz
U
p


e
ec!M

U
v

`
v+z
e
z
U


i
v+z
e
z
U

* Phân tích bài toán.
-Bài toán này xuất phát từ định luật Jun-len xơ với biểu thức:
Q =I
2

ep

Hớng dẫn học sinh phơng pháp giải bài tập Vật lí
-
THCS
+ Giá trị điện trở của ấm trong 4 trờng hợp:
1/ R = R
1
2/ R = R
2
3/ R = R
1
+ R
2
4/
1 2
1 1 1
R R R
= +
hay R =
1 2
1 2
.R R
R R+

-Với chú ý rằng nhiệt lợng mà dây điện trở của ấm toả ra trong 4 trờng
hợp là nh nhau.
- Hiệu điện thế trong các trờng hợp là không đổi.
* Bài giải.
[%=90Wi=!@Z

>A8$z
U
Z P
U

2
2
2
U
t
R
rUt
VretrUt


2
1
1
U
t
R

2
2
2
U
t
R



U
t
R

2
3
1 2
U
t
R R+


1 2
3 1
1
4 6
.10 25( )
4
R R
t t ph
R
+
+
= = =
Giỏo viờn : ng Mnh HTrng THCS on Kt
Nm hc 2009-2010
es

Hớng dẫn học sinh phơng pháp giải bài tập Vật lí
-


1 2
4
1 2
.
10.15
6( )
10 15
t t
t ph
t t
= = =
+ +
v. Hớng dẫn học sinh học tập vật lí ở nhà.
P. #$:-4=Q>R(:$WM/
"5:-Q>R@ +H- :!(
E=/ %W!#(%0/$ !+
,F-$ "H:!9"0& %A
e @9&W+&W!p(s(SU @9&WW!TL:$
+9/=9;4+ ,?
^$+C<:!%0\9#D,
$9F5E!!&9;^$+C<
:!%09;%0;=6$9$F#
:!+(? !6MW#:!-4
(9;V9%0;:#
V#:!9Z H ớng dẫn học sinh học tập vật lí ở nhà.
%0.%412WFH
*L %4/%09D,&0kM!_^$
'_..(M!_IE,(+C<(+C6
L# %:!4/%0+9'&0k

E!)($:!0#"04+ ,9J%@
!%0EE$ &wK !
,W>:$W99 !-.(.
.9&WE,W
;:!F%0GF5,Z
q:!=$9@=
q:!0 %
q:!_&:!Rl(R3(0+
q:!_#(_$9F
!!'%E9;9W]%4
+ '@E!!+;(9(+-+K!=
!8!Z
Giỏo viờn : ng Mnh HTrng THCS on Kt
Nm hc 2009-2010
eT

Hớng dẫn học sinh phơng pháp giải bài tập Vật lí
-
THCS
ql;4(4:!
q>9;+$ +-E%0F&IH$;
%:!(
VI. Kết quả thực hiện.
VW]%0!"!!:!:1(
<%UccTdUcec$90&%09J:
#:!(%0+<$&"(+C<:
+ ,:!&"(#"
>;'+0%00+ H ớng dẫn học sinh
phơng pháp giải bài toán Vật lý - THCS 9+ '0Z
Kết quả so sánh đối chứng.

qM!%0'_!-9@(59[
:-6$0+5W
q:!@W%0Fr
;tb;+--0.,M(0$%:!%0^'_
5B=$:-
qlI0%0II+ ,D+>:$
:!:-/%0W:'
b;99F$Z
[@.)*!$(=6$
9D(M+W9)!
[LIE"5!%
[@W]%0,+C+ ,@W9;
:!(W#+ ,"(+ ,4(@,+C
!"!!:!09:!_&VN9 +(0
0#:!9;+I0+ ,"049
%0.55+C<:!
$0&+9JM9V.
''5#$:-4=Q>R(?+
M90+.9F$
II. Kết luận chung.
\#$%G!!@'%9;5=
9W(0#(-W6J$!;\:$!"
!!#$%!.9,<:,(!;
Giỏo viờn : ng Mnh HTrng THCS on Kt
Nm hc 2009-2010
Ue

Hớng dẫn học sinh phơng pháp giải bài tập Vật lí
-
THCS

-
THCS
Tài liệu tham khảo
- Phơng pháp giảng dạy vật lí. - NXB Giáo dục.
- SGV Vật lí 8, 9. - NXB Giáo dục.
- SGK Vật lí 8, 9. - NXB Giáo dục.
- Hờng dẫn làm bài tập và ôn
tập vật lí 8, 9. - NXB Giáo dục.
- Bài tập Vật lí THCS. - NXB Đại học Quốc gia TP HCM
- Bài tập Vật lí chọn lọc dành - PTS Vũ Thanh Khiết - PTS Vũ Thị Oanh
cho học sinh THCS. - Nguyễn Phúc Thuần.
Giỏo viờn : ng Mnh HTrng THCS on Kt
Nm hc 2009-2010
U`

Hớng dẫn học sinh phơng pháp giải bài tập Vật lí
-
THCS
Mục lục
Nội dung Trang
A Phần mở đầu
3
I Lý do chọn đề tài.
3
II Tổng quan về vấn đề nghiên cứu.
4
III Mục đích nghiên cứu.
4
IV Đối tợng - phạm vi- thời gian nghiên cứu.
5

Hớng dẫn học sinh phơng pháp giải bài tập Vật lí
-
THCS
I Bài học kinh nghiệm
24
II Kết luận chung
25

ý kiến đánh giácủa hội đồng khoa học trờng THCS on Kt












Giỏo viờn : ng Mnh HTrng THCS on Kt
Nm hc 2009-2010
Um

Nm hc 2009-2010
Up