Đánh giá hiệu quả hoạt động huy động vốn của các NHTM trong giai đoạn hiện nay
CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
Từ khi ra đời hệ thống các ngân hàng đã tồn tại, từng bước phát triển và hoàn
thiện dần cùng với sự phát triển của nền kinh tế nước ta. Hiện nay nền kinh tế nước
nhà đang trong quá trình hội nhập với nền kinh tế thế giới, vừa tạo ra một cơ hội lớn,
vừa đặt ra thách thức cho nền kinh tế nước ta. Vì vậy, trong giai đoạn này các ngân
hàng thương mại đang phát triển mạnh mẽ trong thị trường tài chính hết sức sôi động
cùng với sự cạnh tranh không kém phần gay gắt và quyết liệt. Do đó các ngân hàng
thương mại muốn tồn tại bền vững và phát triển được đòi hỏi hoạt động kinh doanh
của các ngân hàng phải đạt đến mục tiêu là cắt giảm chi phí nhằm nâng cao lợi
nhuận. Để thực hiện được mục tiêu này, một yếu tố vô cùng quan trọng là huy động
vốn. Vì việc huy động vốn chính là nền tảng là sự sống còn của các ngân hàng
thương mại, bởi vì các hoạt động của ngân hàng thương mại chủ yếu là nhờ vào
nguồn vốn huy động được. Từ thực tế đó, vấn đề đặt ra đối với tất cả các ngân hàng
thương mại là phải huy động được tối đa nguồn vốn từ các tổ chức và cá nhân trong
xã hội.Từ đó, biến nguồn vốn này thành nguồn vốn tín dụng để cho vay đáp ứng nhu
cầu vốn kinh doanh, vốn đầu tư cho các ngành kinh tế và nhu cầu vốn tiêu dùng cho
xã hội, đồng thời tạo ra lợi nhuận cho ngân hàng.
Nhận thấy được tầm quan trọng hoạt động huy động vốn của các ngân hàng
thương mại trong giai đoạn hiện nay, vì lý do đó chúng tôi chọn đề tài “Đánh giá
hiệu quả của hoạt động huy động vốn của các ngân hàng thương mại hiện nay”
Lớp: DH8NH_ Nhóm7 1
Đánh giá hiệu quả hoạt động huy động vốn của các NHTM trong giai đoạn hiện nay
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
2.1 Tổng quan về ngân hàng thương mại:
2.1.1 Khái niệm ngân hàng thương mại:
Ngân hàng thương mại là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường
xuyên là nhận tiền gửi của khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó
để cho vay, thực hiện chiết khấu và làm phương tiện thanh toán.
2.1.2 Chức năng của ngân hàng thương mại
1
Nguyễn Đăng Dờn. 2008. Nghiệp vụ ngân hang thương mại. NXB Thống Kê
Lớp: DH8NH_ Nhóm7 2
Đánh giá hiệu quả hoạt động huy động vốn của các NHTM trong giai đoạn hiện nay
+ Quản lý và cung cấp các phương tiện thanh toán cho khách hàng
+ Tổ chức và kiểm soát quy trình thanh toán giữa các khách hàng
- Vai trò của chức năng trung gian thanh toán
+ Làm giảm bớt khối lượng tiền mặt lưu hành, tăng khối lượng thanh toán
bằng chuyển khoản, làm giảm bớt nhiều chi phí cho xã hội.
+ Góp phần đẩy nhanh tốc độ luân chuyển Tiền – Hàng.
2.1.2.3 Cung ứng dịch vụ ngân hàng
- Dịch vụ ngân hàng: là các dịch vụ mà chỉ có các ngân hàng với những ưu
thếcủa nó mới có thể thực hiện được một cách trọn vẹn và đầy đủ.
- Nhiệm vụ cụ thể của chức năng cung ứng dịch vụ
+ Dịch vụ ngân quỹ và chuyển tiền nhanh quốc nội
+ Dịch vụ kiều hối và chuyển tiền nhanh quốc tế.
+ Dịch vụ ủy thác ( bảo quản, thu hộ, chi hộ mua bán hộ vv.
+ Dịch vụ tư vấn đầu tư, cung cấp thông tin vv.
+ Dịch vụ ngân hàng điện tử ( E-Banking)
2.2 Nghiệp vụ huy động vốn:
2.2.1 Khái niệm:
Nghiệp vụ huy động vốn là nghiệp vụ mà ngân hàng sử dụng nhiều công cụ và
nhiều biện pháp khác nhau nhằm tạo lập nguồn vốn để đảm bảo cho hoạt động nguồn
vốn được tiến hành một cách liên tục.
2.2.2. Tầm quan trọng của huy động vốn
Đối với ngân hàng thương mại:
- Hoạt động huy động vốn góp phần mang lại nguồn vốn cho ngân hàng để
thực hiện các hoạt động kinh doanh khác. Không có hoạt động huy động vốn, ngân
hàng thường mại sẽ không có đủ nguồn vốn tài trợ cho hoạt động của mình. Có thể
nói hoạt động huy động vốn góp phần giải quyết “đầu vào” của ngân hàng .
- Thông qua hoạt động huy động vốn ngân hàng thương mại có thể đo
nhận trên thẻ tiết kiệm, được hưởng lãi theo quy định theo quy định của tổ
chức nhận tiền gửi tiết kiệm và được bảo hiểm theo quy định của pháp luật
về bảo hiểm tiền gửi.
• Tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn là tiền gửi tiết kiệm mà người gửi tiền có
thể rút tiền theo yêu cầu mà không cần báo trước vào bất kỳ ngày làm
việc nào của tổ chức nhận tiền gửi tiết kiệm. Mục đích gửi tiền: đảm bảo
an toàn, gia tăng tích lũy, mục tiêu sinh lời chỉ là thứ yếu.
• Tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn là tiền gửi tiết kiệm mà người gửi tiền chỉ có
thể rút tiền sau một kỳ hạn gửi tiền nhất định theo thỏa thuận với tổ chức
nhận tiền gửi tiết kiệm. Tuy nhiên trong trường hợp bình thường người
gửi tiền vẫn có thể rút tiền trước hạn với điều kiện chỉ được hưởng lãi
theo lãi suát không kỳ hạn. Mục đích gửi tiền: hưởng lãi, đảm bảo an
toàn, không vì mục đích thanh toán.
• Các loại tiền gửi tiết kiệm khác: Ngoài hai loại tiền gửi tiết kiệm không
kỳ hạn và có kỳ hạn hầu hết các ngân hàng thương mại còn thiết kế những
loại tiền gửi tiết kiệm khác như tiết kiệm tiện ích, tiết kiệm có thưởng, tiết
kiệm an khang với nét đặc trưng riêng nhằm làm cho sản phẩm của mình
luôn được đổi mới theo nhu cầu khách hàng.
- Phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu và giấy tờ có giá để huy động vốn của
các tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước khi được Thống đốc Ngân hàng Nhà
nước chấp nhận.Đặc điểm nổi bật của loại nguồn vốn này là tính ổn định chắc chắn.
Nghĩa là những người mua trái phiếu ngân hàng, chứng chỉ tiền gửi tiết kiệm chỉ
được hoàn vốn khi đáo hạn. Lãi suất thường cao, hấp dẫn đối với khách hàng. Người
sở hữu có thể thế chấp cầm cố để vay vốn tại ngân hàng.
- Vay vốn của các tổ chức tín dụng khác hoạt động tại Việt Nam và của các tổ
chức tín dụng nước ngoài.
Lớp: DH8NH_ Nhóm7 4
Đánh giá hiệu quả hoạt động huy động vốn của các NHTM trong giai đoạn hiện nay
- Vay vốn ngắn hạn của Ngân hàng Nhà nước theo qui định của Luật ngân hàng
Nhà nước Việt Nam
59.5%
TCTDNN NHTM
NHLD, chi nhánh NHNN CTTC, cho thuê TC
QTDND
Đánh giá hiệu quả hoạt động huy động vốn của các NHTM trong giai đoạn hiện nay
Hệ thống ngân hàng đã huy động và cung cấp 1 lượng vốn khá lớn cho nền
kinh tế , ước tính hàng năm tính khoảng 16%-18% GDP, gần 50% vốn đầu tư toàn xã
hội. Chi tiết năm 2007, 2008 vốn mà NHTM huy động được chiếm hơn 30%, đây là
tỷ trọng khá cao, đền năm 2009 chiếm hơn 40%.
Lớp: DH8NH_ Nhóm7 6
40.8%
7.6%
1.0%
0.9%
49.7%
TCTDNN NHTM
NHLD, chi nhánh NHNN CTTC, cho thuê TC
QTDND
33.1%
8.1%
1.1%
0.6%
57.1%
TCTDNN NHTM
NHLD, chi nhánh NHNN CTTC, cho thuê TC
QTDND
Đánh giá hiệu quả hoạt động huy động vốn của các NHTM trong giai đoạn hiện nay
Bảng 3.2 : Tốc độ tăng trưởng huy động vốn giai đoạn 2007-2009:
Chỉ tiêu
Chênh lệch
Các NHTM đang phát triển nhiều loại hình dịch vụ mới, cung cấp nhiều sản
phẩm dịch vụ tiện ích cho khách hàng và nền kinh tế, theo đó hoạt động HĐV ngày
càng đa dạng. Các NHTM đang không ngừng hoàn thiện và nâng cao chất lượng các
hoạt động dịch vụ truyền thống như: dịch vụ huy động vốn; dịch vụ kinh doanh
ngoại hối và các dịch vụ khác có liên quan. Đồng thời phát triển thêm các hoạt động
Lớp: DH8NH_ Nhóm7 7
Đánh giá hiệu quả hoạt động huy động vốn của các NHTM trong giai đoạn hiện nay
dịch vụ mới mang đặc điểm của “ngân hàng điện tử” như: Dịch vụ chuyển tiền điện
tử; dịch vụ internet banking; phone banking; home banking; dịch vụ thanh toán bằng
điện thoại di động; và dịch vụ tư vấn và đầu tư tài chính và dịch vụ quyền lựa chọn
tiền tệ, những dịch vụ này đã và đang được khách hàng quan tâm, sử dụng.
Hoạt động dịch vụ ngân hàng của các NHTM mang lại hiệu qủa kinh tế cao:
Hiệu quả hoạt động dịch vụ ngân hàng mang lại cho khách hàng và nền kinh tế là rất
lớn, đáp ứng các nhu cầu vốn, về thanh toán, phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh
doanh của khách hàng và nền kinh tế. Đặc biệt hoạt động dịch vụ thanh toán, với khả
năng ứng dụng công nghệ hiện đại cao cho ra nhiều sản phẩm tiện ích, mang lại lợi
ích to lớn, nhờ tính nhanh chóng, chính xác, an toàn và bảo mật, tạo điều kiện thuận
lợi cho quá trình tuần hoàn và chu chuyển vốn của khách hàng, của nền kinh tế được
liên tục và nhanh chóng. mang lại hiệu quả kinh tế rất nhờ tiết giảm chi phí và thời
gian thanh toán. Đây là kết quả lớn nhất trong hoạt động dịch vụ thanh toán hiện nay.
Có thể nói tất cả các dịch vụ mang đặc tính của ngân hàng điện tử đều liên quan đến
chức năng thanh toán. Nổi bật nhất là dịch vụ thẻ, dịch vụ chuyển tiền điện tử; thanh
toán trực tuyến, thanh toán liên hàng điện tử Đây là các dịch vụ đã và đang phát
triển rất nhanh, bởi chính hiệu quả mà nó đem lại. Vì vậy, các dịch vụ của ngân hàng
đang góp phần đáng kể cho hiệu quả hoạt động HĐV cho các NHTM
Các NHTM đang đa dạng hóa các loại hình dịch vụ ngân hàng và dựa vào
công cụ lãi suất để cạnh tranh thu hút khách hàng. Sức ép cạnh tranh này đã khiến
các ngân hàng gần như đồng loạt công bố tăng lãi suất huy động vốn. Đáng lo ngại
trước tình trạng lãi suất đang chạm sát với giới hạn sinh lãi, khả năng an toàn các các
ngân hàng và tác động tới tăng trưởng kinh tế. Tăng lãi suất là chi phí đầu vào sẽ bị
yêu cầu, chuẩn mực quốc tế, đòi hỏi công nghệ phải không ngừng được cải tiến, hiện
đại và nâng cấp để thực sự trở thành một công cụ hỗ trợ đắc lực cho các nhân viên
ngân hàng.
Lựa chọn đúng công nghệ để ứng dụng trong hoạt động quản lý, hoạt động
kinh doanh của các TCTD có ý nghĩa quyết định đến sự phát triển các hoạt động dịch
vụ, tăng quy mô vốn huy động một cách vững chắc, quyết định hiệu quả vốn đầu tư.
Hiện đại hóa công nghệ ngân hàng và hệ thống thanh toán gắn liền với đổi
mới phong cách giao dịch của nhân viên, tạo sự tôn trọng của ngân hàng đối với
người gửi tiền. Phát triển các dịch vụ ngân hàng điện tử.
Trong việc mở rộng mạng lưới ATM, các NHTM nên nghiên cứu để có thể
đầu tư lắp đặt những máy ATM thế hệ mới, cho phép nạp tiền qua máy, tránh bị lạc
hậu.
Phải nâng cao uy tin và tạo lòng tin cao độ đối với khách hàng: Lòng tin được
tạo bởi hình ảnh bên trong của NHTM, đó là: số lượng, chất lượng của sản phẩm
dịch vụ cung ứng, trình độ và khả năng giao tiếp của đội ngũ nhân viên, trang bị kỹ
thuật công nghệ, vốn tự có và khả năng tài chính, đặc biệt là hiệu quả và an toàn tiền
gửi, tiền vay và hình ảnh bên ngoài của ngân hàng, đó là địa điểm, trụ sở, biểu
tượng đó là các tài sản vô hình của NHTM. Tư đó góp phân nâng cao uy tin của
các NHTM .
Đẩy mạnh các hoạt động marketing:
Đẩy mạnh các hoạt động marketing, tiếp thị, quảng cáo, khuyến mại trong
huy động vốn, công bố thông tin rộng rãi cho người dân chủ động lựa chọn các hình
thức gửi tiền với lãi suất, kỳ hạn khác nhau.
Đẩy mạnh tuyên truyền, quảng cáo rộng rãi về các dịch vụ ngân hàng, các
hình thức và chính sách huy động vốn, thu hút tiền gửi,… để đông đảo người dân
Lớp: DH8NH_ Nhóm7 9
Đánh giá hiệu quả hoạt động huy động vốn của các NHTM trong giai đoạn hiện nay
biết về các dịch vụ ấy. Tại một số điểm giao dịch, nhiều khách hàng đang sử dụng
các sản phẩm thu hút tiền gửi, sản phẩm huy động vốn của các NHTM nhưng cũng
chưa biết hết tiện ích của sản phẩm đó. Vì vậy, nên đa dạng các loại tờ rơi, sách giới