A. ĐỀ THI
I. Phần chung cho tất cả thí sinh (5,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Nêu những nét chính về cuộc đời và sự nghiệp văn học của nhà văn M. Sô-
lô-khốp.
Câu 2 (3,0 điểm)
Hãy viết một bài văn ngắn (khoảng 400 từ) trình bày suy nghĩ của anh/chị
về lòng yêu thương con người của tuổi trẻ trong xã hội hiện nay.

II. Phần riêng – Phần tự chọn (5,0 điểm)
Thí sinh chỉ được làm một trong hai câu (câu 3.a hoặc câu 3.b)
Câu 3.a. Theo chương trình Chuẩn (5,0 điểm)
Phân tích nhân vật Việt trong truyện ngắn Những đứa con trong gia đình
của Nguyễn Thi (phần trích trong Ngữ văn 12, Tập hai, NXB Giáo dục – 2008)
Câu 3.b. Theo chương trình Nâng cao (5,0 điểm)
Phân tích đoạn thơ sau trong bài Sóng của Xuân Quỳnh :
Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ
Sông không hiểu nổi mình
Sóng tìm ra tận bể

Ôi con sóng ngày xưa
Và ngày sau vẫn thế
Nỗi khát vọng tình yêu
Bồi hồi trong ngực trẻ
(Ngữ văn 12 Nâng cao, Tập một, tr.122 – 123, NXB Giáo dục – 2008)B. BÀI GIẢI GỢI Ý

I. PHẦN CHUNG CHO TẤT CẢ THÍ SINH (5,0 điểm)

đơn…)
+ Tại sao lòng yêu thương con người của tuổi trẻ lại được đặt ra trong chính mọi
thời đại nói chung và trong xã hội ta hiện nay nói riêng? Cần nhấn mạnh sự vô cảm
trước nỗi đau của đồng lọai trong thời buổi văn minh máy móc là một vấn đề bức
xúc ngày nay. Chứng minh bằng những sự kiện diễn ra hàng ngày mà học sinh
chứng kiến, mà báo chí đưa tin: vụ em Hào Anh, Hồng Anh…
- Bình luận:
+ Tình yêu thương con người của tuổi trẻ cho học sinh thấy sự gắn bó và trách
nhiệm với cộng đồng, sự chung tay giải quyết những vấn nạn xã hội.
+ Tình yêu thương con người của tuổi trẻ cho học sinh sức mạnh tinh thần, sống
quả cảm, có ý nghĩa hơn ở cuộc đời.
- Hướng giải quyết vấn đề đặt ra: học sinh sẽ làm gì để chứng tỏ lòng yêu
thương con người.

II. PHẦN RIÊNG – PHẦN TỰ CHỌN (5,0 điểm)

Câu 3.a.
A) Yêu cầu: Học sinh biết làm bài văn nghị luận phân tích những đặc điểm của
nhân vật trong tác phẩm tự sự, bố cục chặt chẽ, văn viết trong sáng.
B) Bài làm thể hiện những ý chính :
1. Nguyễn Thi (1928 – 1968), là cây bút văn xuôi hiện thực xuất sắc trưởng
thành trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Ông đặc biệt thành công với những
tác phẩm viết về đất và người Nam Bộ. Những đứa con trong gia đình đã thể hiện
rõ điều đó. Đặc biệt nhân vật Việt được tác giả khắc họa thật sinh động và giúp
người đọc cảm nhận được vẻ đẹp của tuổi trẻ Việt Nam trong thời chống Mỹ cứu
nước.
2. Phân tích nhân vật Việt :
2
a) Việt – chàng trai Nam Bộ mới lớn với những phẩm chất hồn nhiên :
- Giữ trong mình cái ná thun từ thuở nhỏ dù đã cầm súng đi đánh giặc.

các nhà thơ trẻ thời kỳ chống Mỹ; thơ nói lên tiếng lòng của một tâm hồn phụ nữ
nhiều trắc ẩn, hồn nhiên, tươi tắn, chân thành, đằm thắm và luôn da diết trong khát
vọng về hạnh phúc đời thường.
- Sóng là một trong những bài thơ tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của
thơ Xuân Quỳnh.
- Đây là khổ một và hai của bài thơ, thể hiện cảm nhận của nhà thơ về khát
vọng tâm hồn của người phụ nữ trong tình yêu.
- Tình yêu là cây đàn muôn điệu gảy lên muôn bản nhạc tình, có khi trầm
bổng thiết tha, có khi nghẹn ngào đau đớn, cũng có khi e ấp, nũng nịu, dễ thương.
Trong bài thơ Sóng, tình cảm của nhân vật “Em” cũng biến thiên như thế!
- Sóng! – là một hình tượng ẩn dụ, là phương tiện bộc lộ tình cảm của nhân
vật “Em”:
3
“Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ
Sông không hiểu nổi mình
Sóng tìm ra tận bể
- Nhà thơ sử dụng những cặp từ ngữ đối lập để diễn tả những trạng thái tâm
hồn trái ngược nhau, giằng xé nhau, buồn vui lẫn lộn trong tình yêu.
- Sông và bể cũng là hai hình ảnh đối lập, được dùng để thể hiện hai không
gian có tính chất rộng lớn và nhỏ bé. Còn "Sóng" là hình tượng thể hiện tình cảm
đang rạo rực trong trái tim người con gái và nói lên khát vọng của tâm hồn trong
tình yêu: vươn lên để thể hiện cái lớn lao của tình yêu. Tâm hồn con người là một
cõi mênh mông vô tận. Làm sao ta có thể đi xuyên suốt hết cái cõi vô tận ấy. Và
ngay chính trong lúc cõi lòng đang bùng lên ngọn lửa yêu thương thì cô gái trẻ lại
càng trăn trở, bâng khuâng, khắc khoải, dằn vặt với chính lòng mình. Phải vượt
khỏi cái giới hạn chật hẹp này, phải lao mình vào chân trời bao la, những miền vô
tận để hiểu rõ lòng mình. Con sóng đã rời bờ ra đi, đi thật xa, cố tìm hiểu và soi
mình với những con sóng khác để biết được sự huyền diệu của tình yêu, mà hiện tại
đối với sóng vẫn còn là một bí mật.