Sáng kiến kinh nghiệm Ứng dụng CNTT trong dạy môn Ngữ Văn
ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG
GIẢNG DẠY MÔN NGỮ VĂN
A. Đặt vấn đề
Nghị quyết số 40/2000/QH10, ngày 19/12/2000 của Quốc Hội khóa X về
đổi mới chương trình giáo dục phổ thông đã khẳng định mục tiêu của việc đổi
mới chương trình giáo dục phổ thông lần này là "Xây dựng nội dung chương
trình, phương pháp giáo dục, sách giáo khoa phổ thông mới nhằm nâng cao
chất lượng giáo dục toàn diện thế hệ trẻ", đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn
nhân lực phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, phù hợp với thực
tiễn và truyền thống Việt Nam, tiếp cận trình độ giáo dục phổ thông ở các
nước phát triển trong khu vực và trên thế giới" và "Việc đổi mới chương trình
giáo dục phổ thông phải quán triệt mục tiêu, yêu cầu về nội dung, phương
pháp giáo dục của các bậc học, cấp học quy định trong luật giáo dục, khắc
phục những mặt hạn chế của chương trình, SGK, tăng cường tính thực tiễn, kĩ
năng thực hành, năng lực tự học, coi trọng kiến thức khoa học xã hội và nhân
văn, bổ xung những thành tựu khoa học và công nghệ hiện đại phù hợp với
khả năng tiếp thu của học sinh. Bảo đảm sự thống nhất, kế thừa và phát triển
chương trình giáo dục, tăng cường tính liên thông giữa giáo dục phổ thông
với giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học, thực hiện phân luồng trong hệ
thống giáo dục quốc dân để tạo sự cân đối về cơ cấu nguồn nhân lực, bảo đảm
sự thống nhất về chuẩn kiến thức và kỹ năng, có phương án vận dụng chương
trình, sách giáo khoa phù hợp với hoàn cảnh và điều kiện của các địa bàn
khác nhau. Đổi mới nội dung, chương trình, sách giáo khoa, phương pháp dạy
và học phải thực hiện đồng bộ với việc nâng cấp và đổi mới trang thiết bị dạy
học, tổ chức đánh giá, thi cử, chuẩn hóa trường sở, đào tạo bồi dưỡng giáo
viên và công tác quản lý giáo dục"
Ngọ Quang Hưng Trường THCS Tân Kim-Phú Bình
1
Sáng kiến kinh nghiệm Ứng dụng CNTT trong dạy môn Ngữ Văn
Ngày nay, khi công nghệ thông tin càng phát triển thì việc phát ứng

Như đã nói, đổi mới phương pháp dạy học trong đó Thiết bị dạy học
(TBDH) là điều kiện không thể thiếu được cho việc triển khai chương trình,
sách giáo khoa nói chung và đặc biệt cho việc triển khai đổi mới phương pháp
dạy học (PPDH) hướng vào hoạt động tích cực, chủ động của học sinh. Đáp
ứng yêu cầu này, phương tiện TBDH phải tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh
thực hiện các hoạt động độc lập hoặc các hoạt động nhóm.
Sử dụng phương tiện dạy học (PTHD), TBDH không chỉ là phương tiện
của việc dạy mà còn là phương tiện của việc học . PTDH, TBDH không chỉ
minh họa, còn là nguồn tri thức, là một cách chứng minh bằng quy nạp. Chú
trọng sự dụng PTDH mới phát triển năng lực PTDH mới, đa phương tiện cho
học sinh và thực hành thí nghiệm.
B. Nội dung
1. Dạy và học theo quan điểm công nghệ thông tin.
Theo quan điểm thông tin, học là một quá trình thu nhận thông tin có
định hướng, có sự tái tạo và phát triển thông tin, dạy là phát thông tin và giúp
người học thực hiện quá trình trên một cách có hiệu quả.
Thông tin được hiểu càng có giá trị nếu nó gây ra được sự bất ngờ càng
lớn. Trong khoa học người ta đã lượng hóa thông tin theo quan điểm này.
Người học như một máy thu có nhiều cửa vào, phải biết tiếp nhận thông tin
qua nhiều cửa, phải biết tách thông tin hữu ích ra khỏi nhiễu, phải biến đổi,
lưu trữ, ghi nhớ thông tin trong nhiều bộ nhớ khác nhau, mỗi cửa vào này tiếp
nhận một loại thông tin được mã hóa riêng biệt. Ta cần tận dụng tất cả các
phương tiện để đưa thông tin vào các cửa này, cần sử dụng các trang thiết bị
hiện đại nhằm chuyển đổi, mã hóa chế biến thông tin để việc truyền tin đạt
hiệu quả cao nhất. Nếu nội dung bài học chỉ được truyền tới người học dưới
dạng văn bản thì người học có thể sẽ kém hứng thú. Nếu chỉ truyền tin theo
một chiều không có sự hỏi đáp thì thông tin thu được của người học có thể
phiến diện, không đầy đủ hoặc bị biến dạng, có khi dẫn đến việc hiểu sai nội
Ngọ Quang Hưng Trường THCS Tân Kim-Phú Bình
3

Sáng kiến kinh nghiệm Ứng dụng CNTT trong dạy môn Ngữ Văn
công việc thủ công vụn vặt, tốn thời gian, dễ nhầm lẫn, nên có điều kiện đi
sâu vào bản chất bài học.
Sử dụng CNTT vào dạy học, PMDH cũng thay đổi. Giáo viên là người
hướng dẫn học sinh học tập chứ không đơn thuần chỉ là người rót thông tin
vào đầu học sinh. Giáo viên cũng phải học tập thường xuyên để nâng cao
trình độ về CNTT, sử dụng có hiệu quả CNTT trong học tập. Học sinh có thể
lấy thông tin từ nhiều nguồn phong phú khác nhau như: Sách, Internet, CD
-Rom ... Lúc này học sinh phải biết đánh giá và lựa chọn thông tin, không còn
chỉ đơn thuần nhận thông tin một cách thụ động vì nguồn thông tin vô cùng
phong phú.
2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy môn Ngữ Văn như
thế nào?
Trong lý luận dạy học, các nhà sư phạm đánh giá cao việc sử dụng
những đồ dùng dạy học để nâng cao hiệu quả và chất lượng dạy học. Trước
đây, chúng ta quen dùng thuật ngữ "Giáo cụ trực quan". Từ trực quan sinh
động đến tư duy trừu tượng là quy luật của quá trình nhận thức. Trực quan vô
cùng quan trọng trong giờ học của học sinh. Tục ngữ Việt Nam cũng khẳng
định " Trăm nghe không bằng một thấy".
Môn Ngữ Văn tất nhiên là ít sử dụng những thiết bị, đồ dùng hơn so với
một số môn khoa học khác. Tuy nhiên điều đó không có nghĩa là môn Ngữ
Văn không cần thiết bị , đồ dùng dạy học. Có điều chúng ta cần thống nhất
quan niệm như thế nào là thiết bị, đồ dùng dạy học cho môn học. Và việc sử
dụng như thế nào cho có hiệu quả.
Theo quan niệm của tôi và của rất nhiều đồng nghiệp, thiết bị và đồ dùng
dạy học là tất cả những gì cần cho giờ dạy của người giáo viên, từ thứ đơn
giản nhất cho đến thứ hiện đại, phức tạp nhất như máy vi tính, máy chiếu
projector ...
Có thể chia thiết bị và đồ dùng dạy học thành 2 nhóm:
Ngọ Quang Hưng Trường THCS Tân Kim-Phú Bình

Ngọ Quang Hưng Trường THCS Tân Kim-Phú Bình
6