GỢI Ý GIẢI ĐỀ VĂN TN THPT NĂM 2010
PHẦN CHUNG CHO TẤT CẢ CÁC THÍ SINH:
Câu 1: Cuộc đời và sự nghiệp của nhà văn M. Sô-lô-khốp
+ Tiểu sử - con người:
- Sô-lô-khôp (1905 - 1984) là nhà văn Xô Viết lỗi lạc, sinh ra ở vùng thảo nguyên sông
Đông nước Nga
=> không gian nghệ thuật quen thuộc trong sáng tác Sô-lô-khốp.
- Thời nội chiến: nghỉ học, Ông tham gia cách mạng sớm, làm nhiều nghề kiếm sống
nhưng vẫn dành thời gian tự học và đọc sách. Và bắt đầu viết văn.
- Năm 1923, Sôlôkhốp quyết tâm lên Maxcơva, tại đây ông làm đủ nghề để kiếm sống
và thực hiện giấc mộng viết văn.
=> sự trải nghiệm, thấu hiểu sâu sắc cuộc sống, chiến tranh cũng như gương mặt
những số phận thời hậu chiến.
- Năm 1925, ông bắt tay viết tác phẩm Sông Đông êm đềm được giải Noben 1965.
- Thời kỳ chiến tranh vệ quốc (1941-1945), ông khoác áo lính, làm phóng viên chiến
trường, xông pha trên nhiều mặt trận, nhiều bài ký sự, chính luận, truyện ngắn nổi tiếng
được ra đời Từng là phóng viên chiến trường trong chiến tranh vệ quốc.
- Ông được bầu làm Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô, ông là nhà văn vĩ đại của
nền văn học Xô viết và thế giới.
+ Phong cách nghệ thuật:
- Phong cách NT:
ngòi bút hiện thực, bi hùng, chất sử thi - Viết đúng sự thật, không né tránh dù có khốc
liệt và đau thương như thế nào và nghệ thuật miêu tả tâm lý đặc sắc.
- Sự kết hợp hài hòa:
chất bi và chất hùng, yếu tố sử thi và yếu tố tâm lí.
+ Tác phẩm:
Tập truyện “Truyện sông Đông” (1926) ;
Sông Đông êm đềm,
“Đất vỡ hoang” (1932-1959) ;
Số phận con người…
+ Vị trí :

- Bút danh: Nguyễn Hoàng Ca.
+ Sáng tác:
- Thể loại: bút kí, truyện ngắn, tiểu thuyết.
- Tác phẩm tiêu biểu: Truyện và kí (1978)
+ Vị trí văn học sử: cây bút văn xuôi tài năng của văn học kháng chiến.
b. Tác phẩm
+ Xuất xứ:
Rút từ tập “Truyện và kí” (1978)
+ Khái quát về tác phẩm:
- Truyện tái hiện qua hồi tưởng của nhân vật Việt, trong tình trạng bị thương, mê man,
hiện tại và quá khứ đan xen để nói lên truyền thống một gia đình từ đó khái quát bức
tranh Nam Bộ.
- Diễn biến: đứt nối theo trí nhớ nhân vật > những mảnh hiện thực chắp dính linh hoạt.
+ Vị trí: Là một trong những truyện ngắn xuất sắc nhất của Nguyễn Thi.
2. Phân tích nhân vật Việt
Nhân vật Việt > thấy vẻ đẹp tuổi trẻ Việt Nam thời chống Mĩ
+ Tổng quát:
- Giới thiệu chung về tác giả , tác phẩm.
- Vị trí, ý nghĩa hình tượng nhân vật Việt trong việc biểu hiện nội dung và nghệ thuật
của tác phẩm.
+ Phân tích:
- Trẻ con, hồn nhiên > góp phần khắc họa hình ảnh tuổi trẻ chống Mĩ sinh động.
- Yêu thương, gắn bó với gia đình.
- Gan góc, quả cảm.
- Căm thù giặc sâu sắc và quyết tâm chiến đấu đến cùng.
+ Đánh giá:
- Vai trò, ý nghĩa hình tượng với giá trị tác phẩm.
- Tiêu biểu cho vẻ đẹp tuổi trẻ chống Mĩ.
- Đặc sắc nghệ thuật xây dựng hình tượng: miêu tả tâm lí, ngôn ngữ đối thoại và ngôn
ngữ miêu tả sinh động có tác dụng cá tính hóa nhân vật.

thể hiện rõ nét trong bài thơ Sóng như một cái duyên thầm của người con gái Việt Nam
trong tình yêu.
Không như cái cuống quýt vội vàng của Xuân Diệu, tình yêu trong thơ Xuân Quỳnh nhẹ
nhàng mà sâu lắng, mãnh liệt nhưng vẫn đằm thắm dạt dào nữ tính. Nhà thơ đã mượn
hình tượng sóng để diễn tả tình yêu. Đây không phải là một điều mới. Chợi nhớ cách
đây gần ba trăm năm cố thi hào Nguyễn Du cũng đã nhắc đến con sóng khi viết về mối
tình Kim - Kiều: "Sóng tình dường đã xiêu xiêu"
Và hơn một lần Xuân Diệu cũng đã có câu thơ nói về sóng:
Anh xin làm sóng biếc
Hôn mãi cát vàng em
Nói như thế không có nghĩa là Xuân Quỳnh đã bắt chước hay vay mượn hình tượng
thơ trong các tác phẩm khác. Có ai đấy đã từng nói trong văn chương điều tối kị nhất là
vay mượn hay bắt chước. Xuân Quỳnh là nhà thơ, chắc hẳn rõ điều này hơn ai hết !
Nhà thơ hoàn toàn có lý do riêng của mình khi kết hợp sóng và tình yêu:
Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ
Sông không hiểu nổi mình
Sóng tìm ra tận bể.
Sóng vốn là một trạng thái động, nó cũng là một vật thể thiên nhiên vì vậy sóng luôn
chứa đựng những mâu thuẫn trong cùng một trạng thái chăng? Dữ dội và dịu êm, ồn ào
và lặng lẽ. Đã có lần nào bạn đứng trước biển chưa? Biển xanh ! Đấy là khung cảnh
vừa ngỡ rất quen thuộc lại vừa rất xa lạ. Tình yêu cũng thế. Vậy thì có sự so sánh nào
tốt hơn là so sánh sóng biển với tình yêu:
Nhà thơ viết :
Sông không hiểu nổi mình
Sóng tìm ra tận bể
Nói đến sóng ở đây là XuânQuỳnh là nói đến tình yêu mà sóng chính là biểu tượng của
người con gái. Người con gái khi yêu luon tự day dứt trăn trửo với tình yêu, tự mâu
thuẫn với chính mình. Tâm trạng của Xuân Quỳnh là tâm trạng người con gái say mê,
nồng nhiệt đấy nhưng cũng rất đằm thắm, cởi mở, tìm về cội nguồn nhưng vẫn không