SKKN: Nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 2 qua phần: Quan tâm, giúp đỡ bạn
PHẦN
I
ĐẶT
VẤN
ĐỀ
Người thực hiện: Nguyễn Thò Thủy 1
SKKN: Nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 2 qua phần: Quan tâm, giúp đỡ bạn
1. Lí do chọn đề tài.
Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc đã từng dạy: “ Có
tài mà khơng có đức là người vơ dụng, có đức mà khơng có tài thì làm việc gì
cũng khó.” Đối với ngành giáo dục, Người căn dặn: “ Dạy cũng như học,
phải chú trọng cả tài lẫn đức. Đức là đạo đức cách mạng, đó là cái gốc.”
Trong cơng cuộc đổi mới hiện nay khi yếu tố con người được đặc biệt coi
trọng thì tiềm năng trí tuệ cùng với sức mạnh tinh thần và đạo đức con người
càng được đề cao và phát huy mạnh mẽ trong mọi lĩnh vực xã hội. Việc nâng
cao chất lượng và hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh là u cầu thường
xun của cơng tác giáo dục, đồng thời cũng là đòi hỏi cấp thiết của việc
nâng cao chất lượng giáo dục.
Bậc tiểu học là bậc học đầu tiên của giáo dục phổ thơng. Từ lí luận và
thực tiễn đều khẳng định rằng: những dấu ấn của trường tiểu học có một ảnh
hưởng sâu sắc đến cả cuộc đời của học sinh. Chính vì vậy việc giáo dục đạo
đức cần phải được coi trọng, mơn Đạo đức là một trong những mơn học bắt
buộc, nó là mơn học cơ bản trang bị cho học sinh các chuẩn mực đạo đức, lối
sống lành mạnh và cách sống có lí tưởng. Từ đó các em biết cách vận dụng
hành vi, chuẩn mực đạo đức vào cuộc sống.
Mục tiêu của mơn Đạo đức ở tiểu học nói chung và ở lớp 2 nói riêng là
giúp cho học sinh có những hiểu biết ban đầu về một số chuẩn mực, hành vi
đạo đức phù hợp với lứa tuổi. Đồng thời nắm được ý nghĩa của việc thực
hiện những chuẩn mực hành vi đó. Nó từng bước hình thành cho học sinh kĩ
năng nhận xét, đánh giá hành vi của bản thân và những người xung quanh,
đang chủ nhiệm . Đó cũng chính là lí do để tơi lựa chọn đề tài này.
2. Mục đích nghiên cứu :
- Xác định thực trạng và một số ngun nhân dẫn đến hiệu quả giáo dục đạo
đức ở lớp 2 phần“ Quan tâm , giúp đỡ bạn” và các chuẩn mực, hành vi phù hợp
với tình bạn đạt hiệu quả chưa cao như hiện nay .
- Xây dựng một số biện pháp góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức
cho học sinh lớp 2 thơng qua phần“ Quan tâm, giúp đỡ bạn”.
3. Giới hạn của đề tài.
Với đề tài này, tơi chỉ xin được phép trao đổi cùng các bạn đồng nghiệp về
một số biện pháp nhằm: Nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 2
qua phần: Quan tâm, giúp đỡ bạn. Hi vọng góp thêm kinh nghiệm nâng cao hiệu
quả giáo dục.
4 . Nhiệm vụ nghiên cứu.
1/ Nghiên cứu cơ sở lí luận của đề tài.
2/ Tìm hiểu thực trạng và ngun nhân dẫn đến kết quả giáo dục đạo đức cho
học sinh chưa cao như hiện nay.
3/ Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho
học sinh lớp 2 qua phần:“Quan tâm, giúp đỡ bạn”.
Người thực hiện: Nguyễn Thò Thủy 3
SKKN: Nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 2 qua phần: Quan tâm, giúp đỡ bạn PHẦN
II
GIẢI
QUYẾT
VẤN
ĐỀ
Người thực hiện: Nguyễn Thò Thủy 4
mới đều dành một thời lượng đáng kể cho chủ điểm này.
2 . Nội dung chương trình mơn Đạo đức lớp 2.
Chương trình Đạo đức lớp 2 có 14 bài bắt buộc và 1 bài dành cho địa
phương tự chọn sao cho phù hợp với điều kiện thực tế của mình ( an tồn giao
thơng , bảo vệ mơi trường, phòng chống các tệ nạn …). Nội dung chương trình
Đạo đức lớp 2 phản ánh các mối quan hệ của học sinh với bản thân, với gia
đình, nhà trường, cộng đồng, xã hội và mơi trường tự nhiên.
Bài 1 : Học tập, sinh hoạt đúng giờ.
Bài 2 : Biết nhận lỗi và sữa lỗi.
Bài 3 : Gọn gàng, ngăn nắp.
Bài 4 : Chăm làm việc nhà.
Bài 5 : Chăm chỉ học tập .
Bài 6 : Quan tâm, giúp đỡ bạn.
Bài 7 : Giữ gìn trường lớp sạch đẹp .
Bài 8 : Giữ trật tự, vệ sinh nơi cơng cộng.
Người thực hiện: Nguyễn Thò Thủy 5
SKKN: Nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 2 qua phần: Quan tâm, giúp đỡ bạn
Bài 9 : Trả lại của rơi.
Bài 10 : Biết nói lời u cầu, đề nghị .
Bài 11 : Lịch sự khi nhận và gọi điện thoại .
Bài 12 : Lịch sự khi đến nhà người khác.
Bài 13 : Giúp đỡ người khuyết tật .
Bài 14 : Bảo vệ lồi vật có ích.
Hiện nay khi dạy mơn Đạo đức giáo viên còn được tích hợp giáo dục
quyền trẻ em và tích hợp thêm về giáo dục bảo vệ mơi trường.
Người thực hiện: Nguyễn Thò Thủy 6
SKKN: Nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 2 qua phần: Quan tâm, giúp đỡ bạn
CHƯƠNG II . THỰC TRẠNG VÀ NGUN NHÂN.
Giáo dục Đạo đức là một trong các mặt giáo dục tồn diện của nhà
trường. Xét đến cùng, giáo dục đạo đức là hình thành kĩ năng, hành vi, thói quen
các em chưa cao. Một số em vì gia đình chỉ mới có một con nên phụ huynh
thường có tâm lý chiều chuộng, do vậy vơ tình đã làm hết những việc mà lẽ ra
phải hướng hẫn để các em tự làm như soạn sách vở, chuẩn bị áo quần, thậm chí
có em học đến lớp 2 rồi mà mẹ vẫn còn phải bón cơm cho ăn. Khi đi học bố mẹ
xách cặp đến tận lớp học, tan học đón con ngay đồng thời đặt ra rất nhiều câu
hỏi nhằm dè chừng mọi hoạt động của con như: Hơm nay con làm gì? Con chơi
với ai? Chơi thế nào? Có bạn nào đánh con khơng? Vì sao? …Tâm lý của trẻ lớp
2 vẫn còn rất nhút nhát, rụt rè do vậy các em trở nên thu mình , ngại tiếp xúc với
bạn. Từ đó làm mất đi sự hòa đồng, sẻ chia, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ trong học
tập.
Người thực hiện: Nguyễn Thò Thủy 7
SKKN: Nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 2 qua phần: Quan tâm, giúp đỡ bạn
Ngồi ra mấy năm nay, học sinh lớp tơi do điều kiện gia đình ở xa ( địa
bàn cư trú thuộc ấp 4B hoặc xã An Bình - Phú Giáo – Bình Dương ) thường
cách trường từ 5 – 7 cây số, hay do bố mẹ là cơng nhân cao su ( phải đi làm lúc
2 – 3 giờ sáng ) nên điều kiện chăm sóc có phần hạn chế. Do vậy năm nào lớp
tơi cũng có tỉ lệ học sinh đăng kí ở lại bán trú cao nhất khối. Đối với những học
sinh này thì thời gian các em sinh hoạt, học tập ở trường nhiều hơn ở nhà nên
các em rất cần sự quan tâm, chăm sóc của giáo viên chủ nhiệm và sự sẻ chia,
chan hòa, giúp đỡ lẫn nhau của các bạn trong lớp. Cụ thể :
Năm học
TSHS của khối 2 TSHS của lớp tơi
chủ nhiệm Ghi chú
TS/Nữ HS bán trú TS/Nữ HS
bán trú
2007 – 2008
2008 – 2008
2009 - 2010
171/98
(6 lớp)
ngợm, phá phách, gây mất đồn kết với bạn .
Tìm hiểu sâu tơi nhận thấy ngun nhân chủ yếu là do một số gia đình các
em có điều kiện kinh tế khó khăn hoặc do bất ổn như cha mẹ chia tay nhau nên
chưa quan tâm đúng mức đến việc học tập của con cái. Ngồi ra giáo viên chủ
nhiệm của năm học trước cũng chưa thật sự sâu sát, quan tâm uốn nắn khi các em
chỉ mới có những biểu hiện ban đầu. Bên cạnh đó một số em vì thấy mình học
giỏi nên khơng cần học hỏi và cũng khơng cần chơi với các bạn, một số em khác
lại thấy mình thua kém hơn các bạn nên thường thu mình, xa rời tập thể. Nhìn
chung một số em chưa thật sự tự giác trong học tập và cũng chưa xây dựng được
tinh thần đồn kết trong tập thể lớp học. Vẫn còn có em chưa biết quan tâm, sẻ
chia với bạn để từ đó giúp đỡ nhau, cùng nhau vươn lên trong học tập .
Trước thực trạng đó, tơi đã băn khoăn, trăn trở rất nhiều: “ làm thế nào để
giúp các em đây?”. Phải chăng cần xây dựng một mơi trường học tập thân thiện.
Người thực hiện: Nguyễn Thò Thủy 8
SKKN: Nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 2 qua phần: Quan tâm, giúp đỡ bạn
Ở đó ngồi tình thương của giáo viên đối với học sinh thì sự quan tâm giúp đỡ
của bạn bè trong tập thể lớp cũng rất quan trọng. Qua đó các em nhận thấy mình
được mọi người quan tâm và bản thân phải có trách nhiệm với mọi người. Có
như thế thì hiệu quả giáo dục mới từng bước được nâng cao.
Người thực hiện: Nguyễn Thò Thủy 9
SKKN: Nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 2 qua phần: Quan tâm, giúp đỡ bạn
CHƯƠNG III . CÁC BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC .
Trăn trở trước những thực trạng nêu trên, bản thân tơi đã có rất nhiều
suy nghĩ: làm thế nào để tạo cho học sinh kĩ năng, thói quen, hành vi đạo đức
tốt; làm thế nào để tiết dạy mơn Đạo đức trở nên nhẹ nhàng, sinh động giúp cho
các em tiếp nhận các hành vi, chuẩn mực đạo đức một cách tự nhiên , tự nguyện
và hứng thú nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức ở khối lớp 2, khối lớp
mà mình đang dạy. Sau đây là một số biện pháp mà tơi đã sử dụng, bước đầu
mang lại hiệu quả đáng khích lệ .
A . Giáo dục đạo đức bằng con đường dạy học trên lớp .
d) Mặc kệ khi bạn định làm điều sai trái.
Người thực hiện: Nguyễn Thò Thủy 10
SKKN: Nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 2 qua phần: Quan tâm, giúp đỡ bạn
e) Tặng q khi sinh nhật bạn.
2 . Vì sao ta cần quan tâm, giúp đỡ bạn ?
Thu được kết quả như sau :
TS/Nữ
Hồn thành (A) Chưa hồn thành(B)
TS/Nữ % TS/Nữ %
35/16 27/14 77.2 8/2 22.8
Ngun nhân dẫn đến hiệu quả dạy học thấp như trên là do:
+ Khi cung cấp mẫu hành vi cho học sinh, giáo viên chưa định hướng cho học
sinh tìm hiểu các mặt của hành vi đó dẫn đến học sinh nghe kể nhưng vẫn dửng
dưng với câu chuyện kể.
+ Khi cả lớp đàm thoại tìm hiểu nội dung câu chuyện , giáo viên chỉ chú ý đến
một số em đối tượng học sinh khá giỏi , còn các đối tượng khác chưa được trực
tiếp tham gia vào hoạt động học tập .
+ Khi thực hành với tranh, hầu hết các em chỉ tập trung quan sát dưới hình thức
thỏa mãn tính tò mò: tìm hiểu vẻ đẹp của tranh ( màu sắc, hình ảnh …) mà qn
đi nhiệm vụ học tập của mình. Điều đó vừa lãng phí tranh phơ tơ lại vừa làm lớp
học giảm đi khơng khí học tập, khơng phát huy được năng lực học tập của học
sinh.
+ Một số em tuy đã nắm được nội dung kiến thức của bài ( thuộc ghi nhớ, nội
dung bài ) nhưng lại chưa vận dụng được kiến thức để tạo thành hành vi, thói
quen đạo đức cho bản thân.
b) Trình bày q trình dạy thể nghiệm.
Thực tế dạy học trên đã làm tơi băn khoăn, tìm cách dạy sáng tạo hơn
trong các hoạt động để giờ học sinh động, hấp dẫn, hiệu quả. Trong đợt thi giáo
viên dạy giỏi cấp trường vừa qua , tơi đã mạnh dạn đăng kí dạy bài này (được
bạn.
HĐ 1 : Kể chuyện: Trong giờ ra chơi .
MT : Cung cấp mẫu hành vi “Quan tâm
giúp đỡ bạn” cho HS.
- GV kể câu chuyện kết hợp với tranh minh
họa.
- Tổ chức cho HS thảo luận theo nhóm đơi
tìm hiểu câu chuyện:
+ Khi thấy bạn bị ngã, Hợp và các bạn trong
lớp đã làm gì để giúp bạn?
+ Em có đồng tình với việc làm của các bạn
lớp 2A khơng? Vì sao?
- Kết luận : Khi bạn ngã, em cần hỏi thăm
và nâng bạn dậy , đó là biểu hiện của việc
quan tâm giúp đỡ bạn.
HĐ 2: Tìm hiểu những biểu hiện của sự
quan tâm giúp đỡ bạn.
MT : Giúp HS hiểu và phân biệt được
những hành vi thể hiện sự quan tâm giúp đỡ
bạn.
- Tổ chức cho HS thảo luận theo nhóm lớn
( 6 em )
+ Nội dung các tranh :
Tranh 1: Hành vi cho bạn mượn bút để bạn
chép bài khi bạn qn bút thể hiện sự quan
tâm giúp đỡ bạn vì có bút bạn sẽ chép bài
đầy đủ , kết quả học tập sẽ tốt hơn.
Tranh 2: Cho bạn chép bài khi kiểm tra là
hành vi sai vì như thế bạn sẽ lười học và ỷ
lại.
vì giúp bạn vui vẻ, mau lành bệnh.
- Liên hệ thực tế.
- GV nhận xét và khen ngợi các em.
- Kết luận: Ln vui vẻ, chan hòa với bạn,
sẵn sàng giúp đỡ khi bạn gặp khó khăn
trong học tập, trong cuộc sống là quan tâm
giúp đỡ bạn.
HĐ 3: Vì sao cần quan tâm giúp đỡ bạn?
MT: Giúp HS biết những hành vi nào thể
hiện đúng sự quan tâm giúp đỡ bạn.
- Tổ chức cho HS làm bài tập 3 vào phiếu
bài tập
- Thu chấm và nhận xét.
* Quan tâm giúp đỡ bạn cũng chính là thực
hiện quyền khơng bị phân biệt đối xử của
trẻ em.
- Kết luận : Quan tâm giúp đỡ bạn là việc
làm cần thiết của mỗi học sinh. Khi quan
tâm đến bạn, em sẽ mang lại niềm vui cho
bạn, cho mình và tình bạn càng thêm thân
thiết, gắn bó.
4 . Củng cố .
- Khi quan tâm giúp đỡ bạn, em thấy thế
nào ?
* GDTT : Quan tâm giúp đỡ bạn là việc làm
cần thiết, giúp chúng ta vun đắp, xây dựng
mơi trường tình bạn trong sáng, thân thiện,
lành mạnh.
- Em hãy tìm câu ca dao nói về tình bạn.
sát chất lượng học sinh trong thời gian 5 phút. Nội dung bài khảo sát như sau:
1/ Đánh dấu + vào ơ trước những hành vi thể hiện sự quan tâm, giúp đỡ
bạn.
a) Học cùng với bạn để giảng bài cho bạn.
b) Góp tiền mua tặng bạn sách vở.
c) Cho bạn mượn truyện đọc trong giờ học.
d) Tham gia tích cực vào phong trào ủng hộ học sinh vùng lũ .
e) Nặng lời phê bình bạn trước lớp vì bạn ln đi học muộn.
2/ Vì sao ta cần quan tâm , giúp đỡ bạn ?
Kết quả thu được như sau :
TS/Nữ
Hồn thành (A) Chưa hồn thành (B)
TS/Nữ % TS/Nữ %
35/18 35/18 100 % 0 0 %
Qua sự so sánh hai cách dạy trên tơi thấy: Khi tiến hành dạy theo cách
phát huy tính độc lập suy nghĩ của học sinh, học sinh nắm kiến thức bài rất tốt.
Số học sinh có kĩ năng ứng xử, thái độ tốt chiếm đa số. Các em hiểu và nắm
chắc quyền được giúp đỡ của trẻ em, có trách nhiệm giúp đỡ bạn bè trong học
tập và cuộc sống. Thơng qua việc thảo luận nhóm, trình bày trước lớp các em đã
có điều kiện bày tỏ suy nghĩ của mình trước những việc làm diễn ra trong cuộc
sống làm giờ học sơi nổi, sinh động hẳn lên. Nhờ có sự định hướng đúng đắn và
sử dụng đồ dùng một cách hợp lí nên hiệu quả giờ học rất cao. Việc kết hợp sử
dụng các phương pháp, hình thức dạy học một cách nhuần nhuyễn , hợp lí và sử
dụng đồ dùng trực quan khoa học đã góp phần nâng cao hiệu quả dạy học mơn
Đạo đức một cách rõ nét.
2/ Giáo dục học sinh biết quan tâm giúp đỡ bạn thơng qua các mơn học
khác trong chương trình lớp 2.
về mẫu hành vi khơng nên nghịch ác với bạn, cần đối xử tốt với bạn gái. Qua
việc phân tích trò đùa của Tuấn với Hà, học sinh nhận thấy đó là trò đùa ác,
khơng tốt với bạn, bắt nạt bạn gái. Từ đó thấy được hành động của Tuấn thể
hiện thái độ thiếu tơn trọng bạn, khơng biết cách chơi với bạn. Nhưng với việc
Tuấn mạnh dạn xin lỗi Hà ở cuối bài cho thấy Tuấn đáng khen vì đã nhận ra lỗi
lầm của mình và chân thành xin lỗi bạn.
Ngồi ra trong q trình dạy học của tất cả các mơn, giáo viên cần đưa ra
những hình thức dạy học mà qua đó phát huy được tinh thần tập thể, tính đồn
kết cho các em như tổ chức dạy học theo nhóm, dạy học theo phương pháp dự
án, …nhằm tạo điều kiện để các em có thể hỗ trợ, giúp đỡ nhau cùng học tập.
B . Giáo dục đạo đức thơng qua hoạt động ngồi giờ lên lớp .
Trong trường tiểu học, ngồi việc dạy cho học sinh những kiến thức từ SGK
thì mơi trường học tập bên ngồi cũng vơ cùng quan trọng. Hoạt động giáo dục
ngồi giờ lên lớp là hoạt động đa dạng, sinh động, dễ cuốn hút học sinh tham
gia. Thơng qua hoạt động ngồi giờ lên lớp, giáo dục cho học sinh tinh thần tập
thể, ý thức cộng đồng, đồn kết tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau. Qua đó giúp các
em vận dụng, củng cố, mở rộng kiến thức đạo đức, thường xun luyện tập để
hình thành thói quen, hành vi đúng chuẩn mực đồng thời tạo cơ hội để học sinh
giao lưu, hợp tác, tự khẳng định và tích lũy kinh nghiệm, làm phong phú vốn
sống. Thơng qua việc trực tiếp tham gia các hoạt động ngồi giờ lên lớp, học
sinh bộc lộ ý thức đạo đức của mình. Từ đó, giáo viên phát hiện, giúp học sinh
phát huy những đức tính tốt, kịp thời uốn nắn, sữa chữa những tính xấu.
Người thực hiện: Nguyễn Thò Thủy 15
SKKN: Nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 2 qua phần: Quan tâm, giúp đỡ bạn
Để đạt kết quả tốt trong giáo dục đạo đức cho học sinh thơng qua hoạt
động ngồi giờ lên lớp, sau đây tơi đã sử dụng một số hình thức nhằm tích hợp
giáo dục đạo đức cho học sinh biết quan tâm giúp đỡ bạn.
1 ) Hoạt động giáo dục theo chủ điểm.
Thơng qua hoạt động giáo dục theo chủ điểm, học sinh có cơ hội hòa nhập
với cộng đồng, các em thực hiện được quyền tham gia của trẻ em và tham gia
Tồn trường ( 24 lớp ) thu được: 7.042.000 đồng
Lớp 2/3 do tơi chủ nhiệm đạt: 313500 đồng.
Chùm ảnh về phong trào ni heo đất giúp bạn nghèo ăn Tết năm học:
2009-2010 của lớp 2/3 Trường Tiểu học Tân Lập A.
Người thực hiện: Nguyễn Thò Thủy 16
SKKN: Nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 2 qua phần: Quan tâm, giúp đỡ bạn
Phát động phong trào ni heo đất Tập thể lớp 2/3 nhiệt tình tham gia
Bạn Cẩm Tú đạt thành tích cao nhất Tổng kết phong trào ni heo đất
Đặc biệt trong năm học 2009 – 2010 này, nhân dịp ngày Nhà giáo Việt
Nam. trường tơi đã tổ chức: “Hội thi văn nghệ chào mừng ngày Nhà giáo Việt
Nam gây quĩ ủng hộ học sinh nghèo”. Đêm văn nghệ đã nhận được sự ủng hộ
nhiệt tình của đơng đảo các tầng lớp nhân dân trong khu vực. Chính tấm lòng từ
thiện của các tổ chức, đơn vị đóng chân trên địa bàn, nghĩa cử của các nhà hảo
tâm và lòng nhân ái của các bậc phụ huynh cùng các em học sinh là bài học đạo
đức qúi giá khơng dễ gì có được về tinh thần tương thân, tương ái, đó cũng
chính là một nét đẹp văn hóa của dân tộc ta. Đây là dịp tốt tạo nên mơi trường
giáo dục thống nhất giữa nhà trường – gia đình – xã hội, tạo nên sự thống nhất
giữa ý thức – thái độ - hành động đạo đức của trẻ. Để có được kết quả đó, cơ trò
lớp tơi đã khơng quản mệt nhọc luyện tập các tiết mục văn nghệ. Nhờ khéo léo
vận động nên tơi đã được phụ huynh trong lớp ủng hộ rất nhiều. Chẳng hạn gia
đình em Yến Vi đã nhận làm nhạc cơng và cùng tơi luyện tập các tiết mục văn
nghệ cho các em. Các gia đình khác khơng quản ngại thời gian, chở các em đến
trường để cùng tơi luyện tập vào buổi tối. Trước khi diễn ra đêm văn nghệ, tơi
đã tranh thủ thời gian gặp gỡ trao đổi với các bậc phụ huynh về tinh thần của hội
thi. Do vậy cả phụ huynh và học sinh của lớp tơi đều có nhận thức sâu sắc về ý
nghĩa của đêm văn nghệ do nhà trường tổ chức.
Người thực hiện: Nguyễn Thò Thủy 17
SKKN: Nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 2 qua phần: Quan tâm, giúp đỡ bạn
Kết quả thu được thật đáng tự hào:
Lớp tơi đã đạt giải nhất thể loại đơn ca của khối 1,2,3 và giải nhì thể loại
SKKN: Nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 2 qua phần: Quan tâm, giúp đỡ bạn
cũng là động lực làm cho phong trào thi đua học tập ở trường tơi trở nên sơi nổi
hơn, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục trong nhà trường.
Nhận thức được tác dụng giáo dục to lớn của tiết chào cờ, bản thân tơi
ln qn triệt các em phải nghiêm túc trong giờ chào cờ. Đồng thời ln theo
dõi sát sao tình hình học tập, sinh hoạt của lớp tơi để kịp thời báo cáo lên Ban
giám hiệu những cá nhân hoặc tổ, nhóm có kết quả học tập tiến bộ hay những cá
nhân có thành tích nổi bật trong các phong trào thi đua giúp nhà trường có sự
biểu dương, khen thưởng kịp thời nhằm động viên, khích lệ các em phấn đấu
hơn nữa trong học tập và rèn luyện .
3 ) Tiết sinh hoạt tập thể ( lồng ghép với sinh hoạt Đội, Sao nhi đồng ).
Tiết sinh hoạt tập thể là một tiết học chính khóa, có vị trí xác định trong
thời khóa biểu, diễn ra vào cuối tuần và được lồng ghép với sinh hoạt sao nhi
đồng ( vì đây là lớp 2 ) Tiết sinh hoạt tập thể nhằm đánh giá các hoạt động, cơng
việc của lớp, của sao trong tuần đồng thời định hướng tổ chức các hoạt động tiếp
theo cho tuần tới. Do vậy tiết sinh hoạt tập thể có tác dụng rèn luyện ý thức,
năng lực tự quản và tinh thần tập thể cho học sinh. Tiết sinh hoạt tập thể được tổ
chức theo qui mơ lớp nên vai trò của giáo viên chủ nhiệm là vơ cùng quan trọng
vì đó là người lãnh đạo sư phạm về nội dung và phương pháp tổ chức cho ban
cán sự lớp và phụ trách sao nhi đồng.
Thơng qua các tiết sinh hoạt tập thể, tơi kể cho các em nghe những tấm
gương tốt ở trường, ở lớp, đồng thời cũng nhắc nhở những em chưa thật sự cố
gắng. Từ đó kích thích tinh thần phấn đấu vươn lên trong học tập, lao động, rèn
luyện đạo đức của các em. Phát huy tốt vai trò của ban cán sự lớp cũng như tinh
thần tự giác học tập của cả lớp. Tơi ln theo dõi sát sao để có thể biểu dương
kịp thời những tiến bộ của các cá nhân hay của từng tổ, từng nhóm, từng đơi bạn
học tập. Từ đó các em nhận thấy mình có trách nhiệm phải chăm chỉ học tập tốt
đồng thời giúp bạn cùng tổ học tập tiến bộ để giữ vững thi đua của tổ, của nhóm.
Tạo được bầu khơng khí đồn kết thi đua học tập sơi nổi trong cả lớp .
Bằng sự quan tâm sâu sát của mình đối với tất cả các em trong lớp, bản
kiến thức cho học sinh còn phải uốn nắn rèn luyện nhằm từng bước hồn thiện
nhân cách cho các em. Thơng thường khi nhận lớp giáo viên chủ nhiệm chưa thể
nhận biết ngay tình hình học sinh trong lớp nên việc đầu tiên mà tơi làm là tìm
hiểu qua giáo viên chủ nhiệm của năm học trước để nắm rõ hơn tình hình, đặc
điểm của từng cá nhân trong lớp và cùng với quan sát của mình nhằm xây dựng
một kế hoạch cụ thể cho cơng tác chủ nhiệm. Bằng kinh nghiệm của nhiều năm
làm cơng tác chủ nhiệm, dựa vào đặc điểm cụ thể của từng cá nhân, tơi đã tổ
chức cho các em thành lập các tổ, nhóm cùng nhau học tập hoặc phân cơng bạn
khá , giỏi kèm bạn yếu để tạo thành“đơi bạn học tập” giúp nhau cùng tiến bộ. Sự
tiến bộ của những tổ, nhóm này cũng là một trong những cơ sở để đánh giá thi
đua của các tổ ở từng tuần, từng tháng. Đây cũng là động lực giúp các em đồn
kết, phấn đấu hơn trong học tập và rèn luyện.
Với vai trò là giáo viên chủ nhiệm, trong q trình giáo dục của mình,
bằng sự quan sát hàng ngày, tơi đã tạo nhiều cơ hội để các em được khen. Để
khen được, người thầy phải có nghệ thuật tạo cơ hội để khen. Bản thân tơi đã lập
cho mỗi tổ một quyển nhật kí ghi chép những việc làm tốt trong tuần. Sau đó,
trong tiết sinh hoạt tập thể, tơi sẽ sơ kết xem tổ nào, cá nhân nào làm được nhiều
việc tốt nhất nhằm chọn ra những việc làm tiêu biểu, những cá nhân điển hình đề
nghị nhà trường tun dương ở tiết chào cờ hàng tuần vào sáng thứ hai trong
mục “người tốt việc tốt”. Lẽ tất nhiên các việc được ghi chép là những việc có
thật. Tơi đã định hướng cho các em những việc làm tốt như:
- Giúp đỡ người già, khuyết tật, neo đơn .
- Giúp đỡ các em nhỏ.
- Nhặt được của rơi trả lại cho người mất.
- Giúp đỡ bạn bè trong sinh hoạt, học tập, trong cuộc sống.
- Phát hiện những bạn vi phạm nội qui, nhắc bạn sửa chữa khuyết điểm.
- Các tổ, nhóm, đơi bạn học tập có sự tiến bộ.
- Tham gia tích cực các phong trào do nhà trường phát động như ni heo đất,
ủng hộ bạn nghèo vùng lũ,…
Với đặc điểm là lớp có nhiều học sinh bán trú, bản thân tơi thường xun
bộ. Học sinh trong lớp hào hứng tham gia tất cả các phong trào thi đua do nhà
trường phát động. Hiện tượng học sinh lười học, vi phạm nội quy như nói tục,
vẽ bậy, đi học muộn, đánh nhau, gây mất đồn kết với bạn … đã khơng còn
nữa.
- Chất lượng dạy và học khơng chỉ ở mơn Đạo đức mà ở tất cả các mơn học đều
có bước chuyển biến rõ rệt.
- Với trách nhiệm của một người thầy, bản thân tơi ln nhận thức rõ: Cái đích
cuối cùng của giáo dục đạo đức cho học sinh là làm cho các em có được hành
vi, thói quen, kĩ năng sống phù hợp với chuẩn mực đạo đức của xã hội, phù hợp
với đạo lí và truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam. Do vậy tơi đã tích cực
trau dồi về chun mơn nghiệp vụ, học hỏi thêm ở đồng nghiệp để nắm chắc
qui trình và phương pháp giảng dạy, tổ chức các hình thức dạy học phù hợp với
nội dung bài học và trình độ nhận thức của các em. Đặc biệt ln quan tâm sâu
sắc đến từng đối tượng học sinh, có biện pháp cụ thể nhằm giúp các em tiến bộ
trong học tập.
Số liệu cụ thể:
1 . Kết quả về hạnh kiểm:
Năm học Lớp
tơi chủ
TS/Nữ Thực hiện đầy đủ Chưa thực hiện đầy đủ
TS/Nữ % TS/Nữ %
2007-2008
2008-2009
2009-2010
(Học kì I)
2/4
2/3
2/3
34/20
36/19
2007-2008
2008-2009
2/4
2/3
34/20
36/19
14/9
13/7
41.2%
36.1%
11/8
12/6
32.4%
33.4%
9/3
10/6
26.4%
27.8%
0
1/0 2.7%
3 . Kết quả mơn Đạo đức:
Năm học Lớp
tơi
chủ
nhiệm
TS/N Hồn thành tốt
(A+)
Hồn thành (A) Chưa hồn thành
(B)
TS/N % TS/N % TS/N %
LUẬN
Người thực hiện: Nguyễn Thò Thủy 24
SKKN: Nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 2 qua phần: Quan tâm, giúp đỡ bạn
1 ) Bài học kinh nghiệm.
Việc đào tạo con người là một vấn đề phức tạp, nhất là ở bậc tiểu học.
Muốn giáo dục tốt cho học sinh đòi hỏi giáo viên khơng chỉ giỏi về giảng dạy, tổ
chức lớp học có nề nếp mà còn phải xây dựng được tình cảm gắn bó giữa thầy
và trò, giữa trò và trò. Muốn vậy, giáo viên phải hiểu về tâm lí học sinh, u
thương và tơn trọng các em. Từ đó khám phá ra tâm hồn các em để có biện pháp
giáo dục phù hợp.
Cần căn cứ vào đối tượng học sinh mà sử dụng các phương pháp dạy học
một cách hợp lí, linh hoạt và đúng mực. Nội dung giáo dục cần đơn giản, cụ thể,
thiết thực vì khả năng ghi nhớ, giải thích của các em còn hạn chế. Tư duy của
các em là tư duy cảm xúc, trực giác nên cần kết hợp giáo dục bằng lời nói với
những tấm gương đạo đức và hình ảnh sống động trong thực tế gần gũi với học
sinh để tạo cảm xúc, tình cảm, niềm tin đạo đức, tăng tính thuyết phục, kích
thích nhu cầu, mong muốn học tập và làm theo.
Giáo viên cần lưu ý tạo điều kiện cho học sinh thực hiện hành vi đạo
đức theo mẫu của chuẩn mực đạo đức đã được học ở mọi lúc, mọi nơi, trong các
mối quan hệ, trong các điều kiện, tình huống khác nhau. Nhờ việc luyện tập
thường xun như vậy, hành vi của học sinh sẽ trở thành kĩ xảo, thói quen bền
vững .
2 ) Kết luận .
Việc dạy đạo đức cần gắn bó chặt chẽ với việc dạy các mơn học khác và các
hoạt động giáo dục khác trong, ngồi nhà trường. Phải có sự kết hợp chặt chẽ
giữa gia đình, nhà trường và cộng đồng nhằm tạo ra mơi trường giáo dục khép
kín, tạo bầu khơng khí lành mạnh xung quanh trẻ để hình thành và phát triển tư
tưởng, tình cảm, hành vi và thói quen đạo đức cho các em. Các em biết áp dụng
bài học vào cuộc sống thực tiễn hàng ngày.