Kỹ thuật nuôi trồng Nấm
Trân Châu
1) Giới thiệu chung về nấm Trân Châu:
Nấm Trân Châu (Agrocybe aegerital) là một loại nấm ăn có vị
ngọt đậm đà, giòn và đặc biệt nấm có mùi thơm hấp dẫn. Theo
kết quả phân tích nấm Trân Châu có giá trị dinh dưỡng cao. Cứ
100g nấm tươi chứa 1,1g protein, 0,2g chất béo, 2,5g carbohy –
drate và nhiều loại khoáng chất khác như canxi và phốt pho
(3mg Ca, 33mgP). Protein nấm Trân Châu chứa đủ 8 loại axit-
amin không thay thế (8 loại axit-amin mà cơ thể người không tự
tổng hợp được), trong đó cứ 100g nấm tươi có hơn 81,33mg
axit-amin. Đặc biệt là hàm lượng lyzin cao chiếm 1,75%. Ngoài
ra nấm Trân Châu còn có dược tính cao.
Theo nhiều kết quả nghiên cứu của các chuyên gia trên thế giới
chứng minh nấm Trân Châu kháng được nhiều loại virus, kháng
khuẩn như: staphylococcus, coliform và các vi khuẩn khác, có
tính miễn dịch cao và ngăn ngừa các khối u, ung thư (tỷ lệ về
khả năng chống được bệnh ung thư trên 30%). Đặc biệt khi ăn
nấm thường xuyên thì chữa được các bệnh buồn nôn, nhức đầu,
giúp điều hòa huyết áp…
Nấm Trân Châu có thể bảo quản tươi ở nhiệt độ 10-120C kéo
dài trong 5 đến 7 ngày mà chất lượng nấm thay đổi không đáng
kể.

2) Đặc tính sinh học :
a)Đặc điểm sinh thái:
Nấm Trân Châu có 2 phần rõ rệt gồm mũ nấm và thân nấm.
Mũ nấm: hình nón, lúc nhỏ có màu nâu đậm, trên mặt mũ nấm

3) Xử lý nguyên liệu, phối trộn nguyên liệu, đóng túi, khử trùng:
- Chuẩn bị nguyên liệu:
Nấm Trân Châu có thể trồng trên tất cả nguyên liệu khác nhau.
Tuy nhiên cần lựa chọn nguyên liệu theo tiêu chuẩn sau:
Nguyên liệu không mốc, dính dầu máy. Đối với các loại mùn
cưa nên chọn mùn cưa cây gỗ mềm, không có chứa tinh dầu, tốt
nhất nên dùng mùn cưa cây cao su, bồ đề.
Nguyên liệu bổ sung: Cám bắp, cám gạo, bột nhẹ (CaCO3)
(riêng cám bắp, cám gạo phải là loại mới, không có mùi hôi).
Nước vôi: 1-2% (10 lít nước 100-200 gr vôi bột).
Chú ý: Phải sử dụng nguồn nước sạch để phối trộn.
a) Xử lý nguyên liệu:
- Đối với mùn cưa: Đặt mùn cưa trên nền sạch, cho nước vôi đã
pha loãng (pH: 13) vào đống mùn cưa trộn đều, sau khi đạt mức:
1kg mùn cưa khô sau khi làm ẩm được 1,2-1,3kg mùn cưa ướt.
Sau khi làm ẩm, cho mùn cưa vào đống, quấn nilon xung quanh,
giữa đống mùn cưa có cọc thông khí.
- Thời gian ủ từ 6-7 ngày, giữa chu kỳ có đảo đống ủ. Nhiệt độ
đống ủ 70-750C.
- Đối với bã mía. Sử dụng những loại bã mía không quá khô,
nên phơi khô nguyên liệu từ 12-24 giờ trước khi ủ.
- Đối với mụn dừa: Trong mụn dừa có chứa nhiều chất chát
(Tanin), cần bảo quản ngoài trời hoặc phơi nắng khoảng 48 giờ,
trước khi tiến hành ủ nguyên liệu.
- Cả hai loại nguyên liệu bã mía, mụn dừa phương pháp ủ cũng
như ủ mùn cưa nhưng chu kỳ ủ hai loại nguyên liệu này kéo dài
khoảng 12-14 ngày (giữa chu kỳ đảo).
- Tuy nhiên, mụn dừa là cơ chất nghèo dinh dưỡng vì vậy cần bổ
sung thêm một số chất như: DAP, MgCl2
Sau khi nguyên liệu được xử lý (thời gian nhanh, chậm tùy


d) Khử trùng:
Sau khi đóng túi phải hấp khử trùng túi nguyên liệu. Phương
pháp đơn giản nhất là hấp cách thủy trong thùng phuy. Thời
gian từ 10-12 giờ, nhiệt độ trong túi nguyên liệu đạt từ 950C-
1000C.
Nếu có nồi áp suất (autoclave) hấp ở nhiệt độ 1210C - 1250C
trong thời gian 3-4 giờ.
Lò khử trùng: Có kích thước lớn nhỏ tùy thuộc vào số lượng
nguyên liệu và điều kiện vật chất.
Túi hấp xong phải có mùi thơm, không bị chua do lên men, nút
bông chặt và không ướt. Sau đó chuyển bịch vào phòng cấy đã
thanh trùng. Để nguội 24-36 giờ rồi tiến hành cấy giống.

4) Cấy giống và nuôi sợi túi phôi:
Dụng cụ cấy giống: Đèn cồn, lọ thủy tinh chứa cồn, que cấy,
bông, cồn.
Giống: Giống nấm sử dụng để cấy phải đúng tuổi, không quá già
hoặc quá non, không nhiễm mốc.
- Cách cấy giống: Sử dụng giống trên hạt ta dùng que sắt khều
giống từ trong lọ thủy tinh hoặc túi nilon sang túi phôi lắc đều
lên trên bề mặt túi. Tỷ lệ giống cấy 1,5% so với trọng lượng túi
phôi. Có nghĩa là cứ một túi phôi có khối lượng 0,4-0,5kg thì
cấy 6-8g giống nấm (1 chai giống cấy 35-40 túi).
Sau khi cấy giống phải chuyển vào nhà nuôi sợi.
- Nuôi sợi:
Nơi nuôi sợi phải thoáng.
Độ ẩm không khí 65-70%.
Nhiệt độ nhà nuôi sợi: 24-270C là tốt.
Ánh sáng: Giai đoạn nuôi sợi không cần ánh sáng.

nhưng tránh gió lùa.
Chú ý: Phải vệ sinh nhà trồng thật sạch (dùng vôi bột hoặc nước
vôi đã pha loãng rắc hoặc tưới đều nền nhà trồng) trước khi đưa
túi nấm vào.
Sau khi cào bỏ hạt giống trên bề mặt túi 5-6 ngày, sợi nấm đã
phục hồi lúc này tháo bông ra, bẻ gập miệng túi xuống. Lúc này
tưới phun sương trực tiếp lên bề mặt túi (1-2 lần trong ngày tùy
thuộc vào điều kiện khí hậu từng vùng).
Chú ý: Không để nước đọng lại trong túi sẽ làm chết nấm hoặc
bề mặt túi quá khô cũng không tạo quả thể nấm. Khoảng 8-10
ngày sau khi tháo bông, bẻ gập miệng túi sẽ xuất hiện những
quả thể nấm Trân Châu đầu tiên trên bề mặt túi, chúng giống
như những đinh ghim nhỏ li ti.
Khi đinh ghim xuất hiện là lúc rất cần nước, vì vậy vừa phun
sương trực tiếp vừa tạo ẩm môi trường xung quanh (2-3 lần
trong ngày). Từ lúc ra đinh ghim đến lúc thu hái là 3-4 ngày (khi
mũ nấm từ màu nâu đậm chuyển sang nâu nhạt và màng bao
dưới mũ nấm chưa rách).
- Thu hái nấm:
Chu kỳ sống của nấm Trân Châu rất ngắn, cần theo dõi thường
xuyên để thu hái nấm đúng tuổi, vừa không làm giảm giá trị
dinh dưỡng, vừa đảm bảo năng suất nấm.
Cách hái nấm: Dùng tay nắm lấy phần thân và kéo nhẹ lên hết
chân nấm (Chú ý: Khi thu hái không làm hư cuống và mũ nấm).
Sau khi thu hết đợt 1, cần loại bỏ tàn dư trên bề mặt túi nấm.
Xếp nguyên bịch như cũ, 1-2 ngày đầu sau khi hái nấm không
nên tưới trực tiếp vào bề mặt túi nhưng vẫn giữ ẩm độ nhà trồng
là 85-95% bằng cách phun vào nền hoặc trần nhà trồng. Đến
ngày thứ 3 lại tiếp tục tưới phun sương trực tiếp vào túi 2-3 lần
trong ngày (tùy vào khí hậu từng vùng mà điều chỉnh đổ ẩm cho