Sáng kiến kinh nghiệm Phạm Thị Lan
Một số biện pháp dạy trẻ mẫu giáo lớn làm quen chữ viết
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài.
Dạy trẻ làm quen với chữ viết là một trong những nội dung quan trọng cho trẻ
mẫu giáo lớn. Đối với trẻ mẫu giáo lớn, làm quen với chữ viết giúp trẻ bước đầu nhận
biết được các chữ cái và phát âm chuẩn các chữ cái trong các từ trọn vẹn, phát triển ở
trẻ khả năng quan sát, so sánh và phát triển ngôn ngữ khi trẻ đã thuộc và phát âm
chuẩn các chữ cái thì trẻ sẽ dễ dàng làm quen với cách tô và viết chữ để chuẩn bị vào
lớp 1. Ngoài ra việc cho trẻ làm quen với chữ viết còn phát triển tư duy trực quan
hành động, tư duy trực quan hình tượng và đặc biệt là phát triển ngôn ngữ mạch lạc
cho trẻ. Khi trẻ làm quen với chữ viết, các cơ ngón tay, cơ bàn tay của trẻ phải hoạt
động nhiều hơn, qua đó cũng phát triển cơ thể trẻ.
Trên thực tế, việc dạy trẻ làm quen với chữ viết ở trường tôi còn bị hạn chế do thiếu
đồ dùng sáng tạo, do khả năng của giáo viên còn hạn chế nên chưa kích thích được trẻ
thích thú khi học. Chuyên đề Làm quen văn học - chữ viết đã được Sở giáo dục và
Đào tạo chỉ đạo thực hiện trong nhiều năm qua đã chỉ rõ được tầm quan trọng của chữ
viết với trẻ. Trên cơ sở thực tiễn của lớp và qua những kinh nghiệm đã tích luỹ được
trong các măm dạy trẻ mẫu giáo lớn, tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: “Một số biện pháp
nhằm nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo lớn làm quen với chữ viết” với mục
đích đem đến cho trẻ những giờ làm quen với chữ viết thật hấp dẫn và phong phú. Tôi
mong rằng, những kinh nghiệm của tôi sẽ đạt được kết quả cao trên trẻ và góp phần
góp giáo viên thực hiện tốt chuyên đề cho trẻ làm quen chữ viết.
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
1. Đặc điểm tình hình
Trường Mẫu giáo bán công Bình Hòa. Trường có 5 lớp trong đó có 3 lớp Mẫu
giáo lớn với số cháu 90 trẻ, Nhà trường luôn quan tâm đến chất lượng chăm sóc giáo
Trường Mẫu giáo bán công Bình Hòa
1
Sáng kiến kinh nghiệm Phạm Thị Lan
dục trẻ. Bản thân tôi được phân công dạy lớp mẫu giáo lớn với 27 trẻ. Trong quá trình

2.1 Khảo sát kỹ năng nghe – nói - đọc - viết của trẻ
- Đây là bước đầu tiên nhằm xác định tình trạng của trẻ để giáo viên nắm được kỹ
năng nghe, nói, đọc viết của trẻ để từ đó có biện pháp thay đổi phù hợp
- Ngay từ đầu năm học, chúng tôi đã tiến hành khảo sát trẻ và thông qua các bài tập để
từ đó giáo viên đánh giá và có sự tác động đúng với từng trẻ.
- Công việc khảo sát trẻ, chúng tôi thường thực hiện vào tháng 10. Quá trình khảo sát
qua các hoạt động chung (kể chuyện, đọc thơ, hát, múa,…) và qua các hoạt động hàng
ngày (hoạt động góc, hoạt động chiều, …) để từ đó đánh giá từng trẻ theo các kỹ
năng.
+ Kĩ năng nghe: Trẻ nghe được các âm thanh, ngữ điệu, giọng nói khác nhau. Độ to,
nhỏ, nhanh, chậm của giọng nói, giọng đọc, các từ khái quát, từ trái nghĩa. Nghe hiểu
nội dung các câu đơn, câu ghép. Nghe hiểu thơ, ca dao, đồng dao, tục ngữ phù hợp với
trẻ. Nghe và làm theo từ 2 lời chỉ dẫn liên tiếp nhau trở lên…
+ Kỹ năng nói: Trẻ có nói lắp, nói ngọng không? Trẻ có nói đủ câu, nói có mạch lạc
không? Trẻ biết bày tỏ tình cảm, nhu cầu và kinh nghiệm của bản thẩn rõ ràng, dễ hiểu
bằng các câu đơn, câu ghép khác nhau. Biết trả lời các câu hỏi về nguyên nhân, so
sánh: Tại sao? Có gì giống nhau? Có gì khác nhau? Do đâu mà có? Đặt các câu hỏi:
Tại sao? Như thế nào? Làm gì? Sử dụng các từ biểu cảm, có hình ảnh. Tự tin khi giao
tiếp. Nói và thể hiện, cử chỉ, điệu bộ, nét mặt phù hợp với yêu cầu, hoàn cảnh giao
tiếp. Đọc thơ, ca dao, đồng dao. Kể lại sự việc một cách mạch lạc, rõ ràng, diễn cảm.
Kể lại truyện đã được nghe một cách rõ ràng, diễn cảm. Kể chuyện sáng tạo theo đồ
vật, theo tranh, theo chủ đề, theo kinh nghiệm bản thân.
Trường Mẫu giáo bán công Bình Hòa
3
Sáng kiến kinh nghiệm Phạm Thị Lan
+ Kỹ năng đọc: trẻ có biết cách giở sách, có biết đọc từ trái sang phải, từ trên
xuống dưới? Có biết kể lại chuyện không? Có biết đọc thuộc bài thơ không? Tư thế
ngồi đọc ngay ngắn, đọc ngắt nghỉ sau các dấu; phân biệt phần mở đầu, kết thúc của
sách; đọc truyện qua các tranh vẽ; giữ gìn, bảo quản sách cẩn thận.
+ Kỹ năng viết: Trẻ có biết cầm bút đúng cách không? Có biết tô trùng khớp lên các

là cây gì.
-Trên các mảng tường, tôi có thể trang trí nhiều hình ảnh phù hợp với chủ điểm và
mỗi hình ảnh đều gắn tên gọi.
2.3Dạy trẻ làm quen với chữ viết ở mọi lúc, mọi nơi.
Với mong muốn nhằm nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen chữ viết, tôi luôn
cố gắng tranh thủ các hoạt động trong ngày để cho trẻ làm quen chữ viết một cách
hợp lí:
+ Giờ đón, trả trẻ: có thể gắn ảnh có tên của trẻ, cho trẻ gắn thứ ngày tháng…
xem tranh ảnh, đọc đồng dao.
+ Giờ hoạt động chung: Với tất cả các môn học khác, nếu có thể tôi đều lồng ghép
thêm các chữ cái.
+ Giờ hoạt động góc: các góc chơi đều có môi trường chữ cho trẻ tự tìm hiểu như
làm các bài tập gắn, đính , viết và gài chữ theo mẫu v.v…
+ Giờ hoạt động ngoài trời: cho trẻ xếp sỏi, hột, hạt thành các chữ.
+ Giờ hoạt động chiều: in, tô chữ rỗng, tìm cắt chữ trong báo, sách, lầm bộ sưu tập.
2.4 Chú ý đến giáo dục cá nhân
Trường Mẫu giáo bán công Bình Hòa
5
Sáng kiến kinh nghiệm Phạm Thị Lan
- Việc giáo dục cá nhân có tác dụng tốt đến trẻ. Đặc biệt trong lĩnh vực cho trẻ
làm quen chữ viết, giáo dục cá nhân sẽ giúp cô giáo củng cố, bổ sung các kiến thức, kĩ
năng, cách phát âm, nhận mặt chữ, cách tô chữ đúng theo quy trình cho trẻ. Trong quá
trình dạy trẻ làm quen chữ viết, tôi luôn tìm hiểu khả năng, đặc điểm tâm lý của từng
trẻ. Từ đó xây dựng các biện pháp giáo dục phù hợp.
- Ở lớp có khoảng 10% trẻ còn chưa tự tin vào bản thân, ít giơ tay phát biểu, cô
có khuyến khích thì cũng không giơ tay, nói nhỏ. Do các cô thường sợ mất thời gian
thường thích gọi trẻ mạnh dạn trả lời lưu loát chứ ít quan tâm đếntrẻ nhút nhát. Vì lẽ
đó mà cháu lại càng ít có cơ hội trả lời.
+ Biện pháp giải quyết: Tôi thường xuyên gần gũi, tâm sự và quan tâm đến trẻ nhút
nhát. Đặc biệt, tôi hay khen các cháu trước lớp khi cháu làm được việc tốt dù rất nhỏ,

+ Trò chơi: Xếp chữ (gài chữ, viết chữ) thành các từ theo mẫu:
Chuẩn bị: Cô có các bức tranh, dưới tranh có từ chỉ hình ảnh đó
Cách chơi: Trẻ xếp các chữ cái rời thành từ giống mẫu có sẵn.
Luật chơi: Trong thời gian 1 bản nhạc, trẻ nào xếp (gài, viết) nhanh nhất là người
chiến thắng.
+ Trò chơi: Gạch chân chữ cái đã học.
Chuẩn bị: Các hình ảnh và từ dưới tranh.
Cách chơi: Có 2 – 3 đội chơi, mỗi đỗi sẽ gạch chân dưới các chữ cái đã học theo yêu
cầu của cô trong từ dưới tranh.
Luật chơi: Trong thời gian 1 bản nhạc, đội nào gạch được nhiễu chữ cái đúng theo yêu
cầu của cô là đội chiến thắng.
+ Vẽhình ảnh có chữ đã học
Trường Mẫu giáo bán công Bình Hòa
7
Sáng kiến kinh nghiệm Phạm Thị Lan
Cách chơi: Cho trẻ tìm các chữ cái đã học có trong từ chỉ tên các loại rau, quả, hoa,
con vật…trẻ biêt sau đó phải vẽ lại hình ảnh đó.
Luật chơi: Trong thời gian quy định, trẻ phải vẽ được hình ảnh và nói được chữ cái có
trong từ chỉ hình ảnh đó.
- Thông qua các môn học khác lồng ghép các trò chơi.
Ví dụ: Trẻ học chữ qua giờ “làm quen văn học”:
Cách chơi: Khi cho trẻ chơi trò chơi ghép tranh để đoán xem đó là bức tranh vẽ về
nhân vật hoặc cảnh vật trong câu truyện nào, sau mỗi mảnh ghép có các chữ cái khác
nhau đã học, trẻ phải lấy mảnh ghép có chữ cái nào ghép vào đúng khoảng trống trên
bảng có chữ cái đó.
Luật chơi: Trong thời gian 1 bản nhạc, đội nào gắn nhanh và đúng tạo thành bức tranh
là đội chiến thắng. Trò chơi chơi theo luật tiếp sức.
Theo tôi, mỗi giáo viên cần chịu khó sưu tầm, sáng tác các trò chơi, biết vận
dụng các trò chơi ấy vào các giờ học ở mọi lúc, mọi nơi một cách phù hợp sẽ kích
thích trẻ ham học hỏi, thông minh, nhanh nhẹn, sáng tạo tìm tòi, trẻ sẽ hứng thú khi

thuật lên lớp và sáng tạo về đồ dùng, trò chơi để gây hứng thú cho trẻ tham gia vào
hoạt động.
2. Bài học kinh nghiệm
Từ kết quả trên, tôi rút ra bài học kinh nghiệm sau:
- Nắm vững phương pháp dạy trẻ mẫu giáo lớn làm quen với chữ viết, từ đó xây dựng
kế hoạch thực hiện chương trình.
Trường Mẫu giáo bán công Bình Hòa
9
Sáng kiến kinh nghiệm Phạm Thị Lan
- Giáo viên luôn học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn, tìm ra những hình thức,
những trò chơi mới, đồ dùng đồ chơi đẹp, hấp dẫn để cuốn hút trẻ vào giờ học.
- Tạo môi trường học chữ viết phong phú, cuốn hút trẻ và vận dụng môi trường đó để
dạy trẻ trong các hoạt động.
- Học hỏi thêm kinh nghiệm, kiến thức từ chị em đồng nghiệp, từ sách báo, tài liệu,
các phương tiện thông tin đại chúng.
Với một số kinh nghiệm trên, tôi đã phổ biến cho các giáo viên trong khối Mẫu giáo
lớn của trường mình để chị em vận dụng vàolớp mình và đều đạt kết quả cao.
Nhìn những trẻ đang dần lớn lên trong vòng tay của mình, sự hồn nhiên, ngây
thơ, đáng yêu của chúng luôn là nguồn động viên để tìm tòi, sáng tạo trong quá trình
dạy học để cho trẻ hứng thú, thích học và một phần tích luỹ kiến thức bước đầu về
một cách đọc - viết chuẩn bị tâm thế vững chắc cho trẻ vào lớp 1.
NGƯỜI VIẾT
Phạm Thị LanTrường Mẫu giáo bán công Bình Hòa
10
Sáng kiến kinh nghiệm Phạm Thị Lan

Trường Mẫu giáo bán công Bình Hòa
12