Trường ĐH Sư Phạm TP HCM Khoa Sinh
BD
Lời Mở Đầu
Trong cơ thể người có rất nhiều hệ cơ quan khác nhau.Hệ tiết niệu cũng là 1 phần rất quan trọng không
thể thiếu trong cơ thể người.Và sau đây nhóm 6 sẽ trình bày cho các bạn hiểu rõ về câu tạo,chức năng
của hệ tiết niệu.Trước tiên chúng ta nói sơ qua khái niệm và chức năng về hệ tiết niệu:
Hệ tiết niệu là hệ thống giúp cho cơ thể trong việc thải ra bên ngoài những chất lỏng dư thừa và các chất
hòa tan từ sự lưu thông máu. Các chất lỏng này tập trung ở thận, sẽ có một số chất được tái hấp thu ở đây,
còn lại sẽ được lọc và chuyển xuống bọng đái để sẵn sàng đưa ra ngoài.
Cơ Cấu Thận và hệ thống bài tiết
Thận có hình dạng như đậu và được về kích thước của nắm tay của chúng tôi. Thận rất quan trọng và
được ghép nối nội tạng. Chức năng chính của thận là để sản xuất nước tiểu, đó là lý do tại sao thận là một
phần của hệ tiết niệu. Tuy nhiên, chúng ta có một số chức năng thứ cấp có liên quan với các chức năng
homeostatic
Trong sản xuất nước tiểu, thận bài tiết các chất thải như urê và amoni; thận cũng có trách nhiệm tái
hấp thu glucose và các axit amin. Chúng bao gồm các quy định của một số điện giải, cân bằng acid-base,
và quan trọng nhất của huyết áp. Cuối cùng, thận rất quan trọng trong việc sản xuất các hormon như
vitamin D, renin và erythropoietin.
Thận nằm ở hai bên của các cơ quan bên dưới lồng xương sườn. Chúng được kết nối với các phần
khác của cơ thể trong một cách như vậy họ có thể thu thập nước tiểu, và vì vậy thận là cơ quan quan
trọng.
Mối quan hệ của thận với hệ thống tiết niệu là rất cần thiết cho các hoạt động đúng đắn của cơ thể.
Thận giúp đỡ bằng nhiều cách để loại bỏ chất độc từ cơ thể, và để giải quyết những vấn đề như nhiễm
trùng đường tiết niệu. Vì vậy, thận là một trong những cơ quan quan trọng nhất của cơ thể.
Chúng tôi hi vọng sẽ mang đến cho các bạn những thông tin bổ ích và cần thiết.Trong quá trình thực hiện
chắc không tránh khỏi những khiếm khuyết , chúng tôi mong nhận được sự đóng góp của cô và các bạn
để nội dung hoàn chỉnh hơn.Chân thành cảm ơn cô va các bạn.
Giải phẫu người Hệ tiết niệu
Trường ĐH Sư Phạm TP HCM Khoa Sinh
BD
HỆ TIẾT NIỆU

BD
Mặt trước thận liên quan với một số tạng trong khoang bụng. Mặt sau tì vào đôi sườn VI và VII cùng các
cơ vùng lưng, ngoài cùng được bao bằng 1 bao thớ, trong phân chia thành 2 miền rõ rệt: Miền vỏ thận có
màu nâu đỏ và miền tủy thận có màu sang hơn.
- Cấu tạo trong :
Giữa là xoang thận, chung quanh là tổ chức thận.
Xoang thận : thông ra ngoài ở rốn thận gồm:
- Bể thận : đoạn trên niệu quản
- Đài thận : bể thận phình to ra thành 2-3 đài lớn, mỗi đài lớn cho vài nhánh nhỏ tạo thành đài bé ( 8- 18
đài bé).
- Gai thận : là những chỗ lồi hình nón(= nhú thận), cao: 4-10mm, đầu gai có nhiều lỗ đổ của ống sinh
niệu.
Tổ chức thận ( nhu mô thận), chia 2 vùng :
- Vùng vỏ: màu vàng đỏ sẫm. Có :
+ Tháp Ferrein ( = phần tia ) thuộc chất tuỷ : trông như lưỡi lê toả từ nền tháp thận, có từ 300-500 tháp
Ferrein/ tháp Malpighi.
+ Mê đạo
- Vùng tuỷ:
+ Tháp Malpighi: có 10-18 tháp. Đỉnh tháp quay về phía trong bể thận, đáy tháp tựa vào vỏ thận. Đỉnh
tháp chính là gai thận. Tháp Malpighi nhiều hơn gai thận.Cứ 2-3 tháp (ở giữa) hoặc 6-7 tháp, ( 2 cực)
chung nhau 1 gai thận.
+ Trụ Bertin : nằm giữa các tháp thận, thuộc chất vỏ
Giải phẫu người Hệ tiết niệu
Trường ĐH Sư Phạm TP HCM Khoa Sinh
BD
- Cấu tạo vi thể thận
Mỗi quả thận có hơn 1 triệu nephron ( ống sinh niệu). Nephron là đơn vị cấu tạo và chức năng của thận.
Mỗi nephron gồm:
- Tiểu cầu thận
- Ống lượn gần

Giải phẫu người Hệ tiết niệu
Trường ĐH Sư Phạm TP HCM Khoa Sinh
BD
Nhánh lên: NaCl và urê được tái hấp thụ còn nước bị giữ lại.
Sự tái hấp thu các chất ở 2 nhánh ngược nhau nhưng lại hỗ trợ, tạo điều kiện cho nhau.
Ống lượn xa
Nằm ở vùng vỏ thận. Cấu tạo giống nhánh lên quai Henle, cấu tạo bởi biểu mô vuông hay trụ đơn,
thành ống có nhiều ty thể. Ống lượn xa đổ nước tiểu vào ống góp.
Ống góp và ống thẳng
Ống góp hợp với các ống góp khác trở thành ống thẳng, chạy đến đỉnh tháp Malpighi. Thành ống
cấu tạo bởi biểu mô vuông đơn, đi sâu vào vùng tuỷ trở thành biểu mô trụ.
Ở ống góp xảy ra sự tái hấp thu chính là nước (có sự tham gia hormon ADH), còn tái hấp thụ
thêm Na
+
, K
+
, Ca
++
. Từ đây nước tiểu được hình thành và đi ra ngoài.
Giải phẫu người Hệ tiết niệu
Trường ĐH Sư Phạm TP HCM Khoa Sinh
BD
Hình : Tế bào thành ống góp
-Tuần hoàn thận
Động mạch thận khi đến rốn thận phân thành động
mạch phân thuỳ, tiếp theo những nhánh đi bên rìa tháp
Malpighi gọi là động mạch quanh tháp ( động mạch gian
thuỳ) ,sau ôm lấy đáy tháp taọ thành động mạch cung.
Từ đáy tháp phân thành những nhánh nhỏ đâm vào
mê đạo tạo động mạch tia ( động mạch gian tiểu thuỳ).

Lớp màng nhầy lót thành trong bóng đái tại thành
nhiều nếp gấp, đảm bảo cho bóng đái giãn ra khi
chứa đấy nước tiểu.
Vì các niệu quản liên hệ với bóng đái ở thành sau, ở đây lớp màng nhầy tạo thành một nếp có tác
dụng như một van. Khi bóng đái đầy nước tiểu, do áp suất của nước tiểu lên thành trong của bóng đái, mà
các van này bít lỗ thông làm cho nước tiểu không trở ngược được về niệu quản.
4. Niệu đạo
Giải phẫu người Hệ tiết niệu
Trường ĐH Sư Phạm TP HCM Khoa Sinh
BD
- Niệu quản là đoạn cuổi của đường dẫn nước tiểu. Ở nam niệu đạo
còn là đường dẫn tinh, ở nữ niệu đạo biệt lập với đường sinh dục.
+ Niệu đạo của nam: là một ống dài 15-20cm đi từ lỗ thông với bóng
đái, chui qua tuyến tiền liệt đến dương vật và đổ ra ngoài qua hố
thuyền ở đầu dương vật.
- Cấu tạo: Thành niệu đạo gồm 3 lớp; ngoài là lớp cơ, giữa là mạch
máu, trong cùng lớp màng nhầy.Lớp cơ có cơ dọc ở trong và lớp cơ
vòng ở ngoài. Ở đoạn tuyến tiền liệt cơ vòng tạo thành cơ thắt trong
của niệu đạo,ở đoạn
ứng với phần gốc thể xốp, niệu đạo được bao quanh bởi một lớp sợi
cơ vân tạo thành cơ thất ngoài. Sự đóng mở của cơ vòng này tùy theo
ý muốn.
Hình : Sơ đồ niệu đạo trong cơ quan sinh dục nam
+Niệu đạo của nữ: chỉ ngắn 3-4cm và thẳng truớc âm đạo
đổ ra ngoài qua lỗ đái nằm sau âm hạch và trước cửa
mình.
III. Vệ sinh hệ tiết niệu
Cầu thận không bình thường hoặc tổn thương do viêm, khả năng lọc nước tiểu giảm à toàn bộ thận suy
thoái.
Tế bào ống thận bị thiếu oxi, bị nhiễm độc ( thuỷ ngân, asenic, chất độc mật cá trắm và ở 1 số động

viêm cầu thận cấp, gây tử vong cho bà mẹ và thai nhi. Bệnh rất dễ bị nhầm lẫn với tiền sản giật.
Biểu hiện của bệnh bao gồm phù toàn thân, tiểu ít, tăng huyết áp, xét nghiệm nước tiểu có chỉ số ibumin
cao.
Suy thận cấp
Nguyên nhân gây bệnh là do thận bị thiếu máu trong trường hợp thai phụ bị mất nước, nhau bong non,
băng huyết. Bệnh có thể dẫn đến sẩy thai, thai lưu và sinh non.
- Sỏi tiết niệu :được hình thành do sự lắng đọng của một số tinh thể trong nước tiểu ở đường niệu. Tùy
theo vị trí, bệnh được gọi tên khác nhau như: sỏi thận, sỏi niệu quản, sỏi bàng quang.
Phòng bệnh: Thận trọng khi dùng chế phẩm có chứa vitamin D và can-xi. Ăn nhiều rau xanh, trái cây, cá.
Hạn chế ăn mặn, bơ, phô-mai, hải sản.
Khi bị viêm đường tiết niệu thường có những biểu hiện như:

- Đi tiểu nhiều lần.

Giải phẫu người Hệ tiết niệu
Trường ĐH Sư Phạm TP HCM Khoa Sinh
BD
- Không thể nhịn tiểu được.

- Khó đi tiểu và có cảm giác đau rát "cậu nhỏ".

- Có thể sốt nhẹ.

- Nước tiểu vẩn đục với mùi khó chịu.

- Lẫn máu trong nước tiểu.

Nguyên nhân gây viêm đường tiết niệu ở nam giới là:

- Phì đại tuyến tiền liệt.

không chữa trong trường hợp thận hư vì nó chứa hàm lượng kali cao.

Giải phẫu người Hệ tiết niệu
Trường ĐH Sư Phạm TP HCM Khoa Sinh
BD
6. Hạt dưa hấu, phương thuốc cổ truyền Ấn Độ, có chứa glucozit được gọi là Cucurbotrine, có tác dụng
trị tiểu ít, đi tiểu buốt, đau…. Chế biến bằng cách xay nghiền hạt và lọc lấy nước, uống 2 lần/ngày, mỗi
lần 1 thìa.

Ngay cả trong việc sử dụng kháng sinh theo chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoathì việc kết hợp với cách sử
dụng các loại quả trên cũng sẽ giúp đạt được hiệu quả chữa bệnh tốt nhất. Đồng thời các loại quả này
cũng giúp loại bỏ độc tố do kháng sinh gây ra.
10 biện pháp ngăn ngừa nhiễm khuẩn đường tiết niệu
Các chuyên gia y tế khuyên bạn nên thực hiện theo những lời khuyên dưới đây để giảm nguy cơ phát triển
sự nhiễm khuẩn đường tiết niệu.
1. Uống nhiều nước mỗi ngày giúp phòng tránh sự nhiễm khuẩn đường tiết niệu hữu hiệu
2. Không nên nhịn tiểu khi cần phải đi tiểu! Bởi vì việc nhịn tiểu có thể giúp bất kỳ vi khuẩn có mặt
khi ấy phát triển gây nhiễm trùng đường tiết niệu.
3. Khi vệ sinh vùng kín, hãy lau từ trước ra sau. Điều này đặc biệt quan trọng để giúp ngăn chặn vi khuẩn
từ hậu môn từ vào âm đạo hoặc niệu đạo.
4. Tắm vòi sen sẽ hạn chế vi khuẩn xâm nhập vào niệu đạo và hạn chế gây ra một sự nhiễm khuẩn.
5. Luôn lau rửa, vệ sinh vùng sinh dục của bạn trước và sau khi quan hệ tình dục để giúp ngăn chặn vi
khuẩn chuyển giao đến vùng niệu đạo hoặc âm đạo
6. Thuốc xịt vệ sinh vùng kín và vòi tắm hương sen có thể kích thích niệu đạo và dẫn đến nhiễm khuẩn.
Tránh sử dụng các sản phẩm này sẽ giúp ngăn chặn bị nhiễm trùng đường tiết niệu, hoặc một sự kích ứng
nơi vùng kín.
7. Uống nước trái cây nam việt quất là cách tự nhiên giúp ngăn ngừa nhiễm trùng đường tiểu, cũng như
giúp quá trình hồi phục sau khi bị nhiễm trùng nhanh hơn. Chỉ cần uống 2-4 ly nước trái cây nam việt
quất/ ngày là đủ.
8. Bổ sung dinh dưỡng bằng cách thường xuyên uống vitamin C bổ sung. Vitamin C làm tăng mức độ axít

4. Niệu đạo…………………………………………………………………………………9
III. Vệ sinh hệ tiết niệu………………………………………………………………………………9
IV. Mở rộng…………………………………………………………………………………………9
V. Tài liệu tham khảo…………………………………………………………………………… 13
Giải phẫu người Hệ tiết niệu
Trường ĐH Sư Phạm TP HCM Khoa Sinh
BD
Giải phẫu người Hệ tiết niệu
Nhóm thực hiện:
Bùi Thị Thương
Nguyeãn Thò Mai
Leâê Thò Thu Nguyeâät
Hồ Thò Bích Ngoïc