Chương II - Kế toán quản trị các yếu tố sản xuất kinh doanh 21
Mỗi nhóm vật liệu lại gồm nhiều thứ, ví dụ nhóm xi măng gồm : xi măng trắng, xi
măng P500, xi măng P400 vì vậy có thể lập danh điểm NVL của doanh nghiệp như sau:
TK 152 - Nguyên liệu, vật liệu (TK cấp 1)
TK 1521- Nguyên liệu, vật liệu chính;
TK 1522- Vật liệu phụ (ký hiệu cho loại NVL bằng TK cấp 2)
15211, 15212, 15213, hoặc 152101, 152102, 152103, là ký hiệu của từng nhóm
trong loại vật liệu chính.
Tuỳ thuộc vào số lượ
ng nhóm vật liệu trong loại mà ký hiệu của từng nhóm vật liệu có
thể 6 số (152101) hay 5 số (15211). Cụ thể, nếu 2 ≤ số lượng nhóm vật liệu trong một loại ≤
9 thì ký hiệu nhóm là 5 số, nếu 99 ≥ số lượng nhóm vật liệu trong một loại ≥ 10 thì ký hiệu
nhóm vật liệu là 6 số.
152111, 152112, 152113, hoặc1521101, 1521102, hoặc 1521011, 1521012, là ký
hiệu của thứ VL 1, 2, 3, hoặc ký hiệu của thứ VL 01, 02, thuộc nhóm 1 loạ
i VL chính
(loại 1).
Như vậy ký hiệu của từng thứ VL (danh điểm vật liệu ) có thể là 6 số, 7 số, hay 8 số,
tuỳ thuộc vào số lượng thứ vật liệu trong từng nhóm, số lượng nhóm vật liệu trong từng loại
NVL.
Doanh nghiệp cũng có thể kết hợp sử dụng hệ thống chữ cái để đặt ký hiệu cho thứ vật
liệu . Ví dụ 15211A là số danh
điểm của thứ vật liệu A trong nhóm 1, loại 1.
Nếu cùng một thứ VL được bảo quản ở các kho khác nhau thì có thể gắn chữ cái đầu
của tên thủ kho hay số thứ tự kho theo số La mã vào danh điểm vật liệu. Ví dụ: 152111T là
số danh điểm của thứ VL 1 trong nhóm1, loại 1 ở kho ông Thành hoặc 152111 là số danh
điểm của thứ VL 1 trong nhóm1, loại 1 ở kho thứ I,
Đối với CC, DC cũng có thể

- Định mức đơn giá hàng mua vào trong kỳ kế hoạch.
* Phương pháp lập kế hoạch mua hàng.
Lập kế hoạch mua hàng cho từng mặt hàng có nhu cầu cho sản xuất kinh doanh trong
kỳ kế
hoạch cả về số lượng và giá trị tiền. Tổng hợp giá trị tiền hàng mua vào trong kỳ kế
hoạch thành dự toán hàng mua vào.
Lượng
hàng cần mua
vào trong kỳ kế
hoạch
=
Lượng hàng cần cho
nhu cầu sản xuất
(bán ra) trong kỳ kế
hoạch
+
Lượng hàng
cần cho tồn
kho cuối kì
kế hoạch
-
Lượng hàng tồn
kho đầu kỳ kế
hoạch

Dự toán giá trị hàng mua
vào trong kỳ kế hoạch
=
Tổng lượng hàng cần mua
vào trong kỳ kế hoạch

trong hệ thống chứng từ kế toán do Bộ Tài chính ban hành. Tuy vậy, để đảm bảo phản ánh các
nội dung chi tiết làm cơ sở cho ghi sổ chi tiết hàng tồn kho, kế toán quản trị sử dụng các
chứng từ hướng dẫn một cách linh hoạt.
Doanh nghiệp có thể hạch toán chi tiết vật tư, hàng hoá theo một trong các phươ
ng pháp sau:
a. Phương pháp ghi thẻ song song
* Nội dung:
+ Ở kho: Thủ kho sử dụng thẻ kho để ghi chép hàng ngày tình hình nhập, xuất, tồn kho
của từng danh điểm vật tư, hàng hoá, ở từng kho theo chỉ tiêu số lượng. Thẻ kho do kế toán
lập rồi ghi vào sổ đăng ký thẻ kho trước khi giao cho thủ kho ghi chép. Thẻ kho được bảo
quản trong hòm thẻ hay tủ nhiều ngăn, trong đó các thẻ kho được sắp xếp theo loại, nhóm, thứ
(mặt hàng) của vật tư, hàng hoá đảm bảo dễ tìm kiếm khi sử dụng. Hàng ngày khi có nghiệp
vụ nhập, xuất vật tư, hàng hoá thực tế phát sinh, thủ kho thực hiện việc thu phát vật tư, hàng
hoá và ghi số lượng thực tế nhập, xuất vào chứng từ nhập, xuất. Căn cứ vào các chứng từ
nhập, xuất kho thủ kho ghi số lượng nhập, xuất vật tư, hàng hoá vào thẻ kho củ
a thứ vật tư,
hàng hoá có liên quan. Mỗi chứng từ được ghi một dòng trên thẻ kho, cuối ngày thẻ kho tính
ra số lượng hàng tồn kho để ghi vào cột "tồn" của thẻ kho. Sau khi được sử dụng để ghi thẻ
kho, các chứng từ nhập, xuất kho được sắp xếp lại một cách hợp lý để giao cho kế toán.
+ Ở phòng kế toán : Hàng ngày hay định kỳ 3-5 ngày, nhân viên kế toán xuống kho
kiểm tra việc ghi chép của thủ kho, sau đó ký xác nhậ
n vào thẻ kho và nhận chứng từ nhập,
xuất kho về phòng kế toán. Tại phòng kế toán, nhân viên kế toán hàng tồn kho thực hiện việc
kiểm tra chứng từ và hoàn chỉnh chứng từ rồi căn cứ vào các chứng từ nhập, xuất kho để ghi
vào thẻ (sổ) chi tiết vật tư, hàng hoá, mỗi chứng từ được ghi vào một dòng. Thẻ (sổ) chi tiết
được mở cho từng danh điểm vật tư
, hàng hoá tương tự thẻ kho để ghi chép hàng ngày tình
hình nhập, xuất, tồn kho theo chỉ tiêu số lượng và chỉ tiêu thành tiền. Số liệu trên thẻ (sổ) chi
tiết được sử dụng để lập báo cáo nhanh về vật tư, hàng hoá theo yêu cầu quản trị vật tư, hàng
hoá.

Kho : …………………………………………………………………
Tờ số : ……………………………………………………………….
Tên hàng: ……………………………………………………………
Mã số: ……………………………………………………………….
Đơn v
ị tính: …………………………………………………………. Chứng từ Số lượng
SH Ngày

Diễn giải
Ngày
nhập
xuất
Nhập Xuất Tồn
Chữ ký
XN của
KT
Tồn đầu kỳ

Cộng số phát sinh
Tồn cuối tháng


+ Ở kho: Thủ kho sử dụng thẻ kho để ghi chép giống như phương pháp ghi thẻ song
song.
+ Ở phòng kế toán : Định kỳ, sau khi nhận được các chứng từ nhập, xuất kho từ thủ kho,
kế toán thực hiện kiểm tra và hoàn chỉnh chứng từ. Sau đó, thực hiện tập hợp các chưng từ
nhập, xuất theo từng thứ vật t
ư, hàng hoá (có thể lập bảng kê nhập, bảng kê xuất vật tư, hàng
hoá để thuận lợi cho việc theo dõi và ghi sổ đối chiếu luân chuyển cuối tháng). Sổ đối chiếu
luân chuyển được kế toán mở cho cả năm và được ghi vào cuối mỗi tháng. Sổ được dùng để
ghi chép tình hình nhập, xuất, tồn kho của từng thứ vật tư, hàng hoá thuộc từng kho. Sổ theo
dõi cả chỉ tiêu số lượng và chỉ
tiêu thành tiền trong cả tháng của hàng nhập, xuất, tồn kho.
Mỗi thứ vật tư, hàng hoá được ghi một dòng trên sổ. Sau khi hoàn thành việc ghi sổ đối chiếu
luân chuyển, kế toán thực hiện đối chiếu số liệu trên sổ này với số liệu trên thẻ kho và số liệu
trên sổ kế toán tài chính liên quan (nếu cần).
Mẫu sổ đối chiếu luân chuyển như sau:
Bảng 2.3
Sổ đối chiếu luân chuyển
Năm ……….
Luân chuyển trong
tháng 1
Luân chuyển trong
tháng 2
Dư 31/2
Dư đầu
tháng 1
Nhập Xuất
Dư đầu
tháng 2
Nhập Xuất SL ST



27
Theo yêu cầu cung cấp thông tin nhanh phục vụ quản trị hàng tồn kho thì các doanh
nghiệp không nên sử dụng phương pháp này.
c. Phương pháp mức dư (ghi sổ số dư)
* Nội dung:
+ Ở kho: Ngoài việc sử dụng thẻ kho để ghi chép tương tự hai phương pháp trên, thủ
kho còn sử dụng sổ số dư để ghi chép số tồn kho cuối tháng của từng thứ vật tư, hàng hoá
theo chỉ tiêu số lượng (SL).
Sổ số
dư do kế toán lập cho từng kho, mở theo năm. Cuối mỗi tháng sổ số dư được
chuyển cho thủ kho để ghi số lượng hàng tồn kho trên cơ sở số liệu từ các thẻ kho. Trên sổ số
dư vật tư, hàng hoá được sắp xếp theo thứ, nhóm, loại. Mỗi nhóm có dòng cộng nhóm, mỗi
loại có dòng cộng loại.
+ Ở phòng kế toán: Định kỳ nhân viên kế toán xuống kho để kiểm tra vi
ệc ghi chép trên
thẻ kho của thủ kho và trực tiếp nhận chứng từ nhập, xuất kho. Sau khi kiểm tra, kế toán ký
xác nhận vào từng thẻ kho và ký vào phiếu giao nhận chứng từ rồi mang chứng từ về phòng
kế toán.
Tại phòng kế toán, nhân viên kế toán kiểm tra lại chứng từ và hoàn chỉnh chứng từ sau
đó tổng hợp giá trị (giá hạch toán) của vật tư, hàng hoá theo từng nhóm, loại hàng nhập, xuất
để ghi vào cộ
t "thành tiền" của phiếu giao nhận chứng từ. Số liệu thành tiền trên phiếu giao
nhận chứng từ nhập (xuất) vật tư, hàng hoá theo từng nhóm, loại hàng được ghi vào bảng kê
luỹ kế nhập và bảng kê luỹ kế xuất vật tư, hàng hoá.
Các bảng này mở theo từng kho hoặc nhiều kho (nếu các kho được chuyên môn hoá).
Cuối tháng, cộng số liệu trên bảng luỹ kế nhập, bảng luỹ kế xu
ất vật tư, hàng hoá để ghi vào
các phần nhập, xuất trên bảng kê tổng hợp nhập, xuất, tồn kho rồi tính ra số tồn kho cuối
tháng của từng nhóm, loại hàng tồn kho và ghi vào cột "Tồn kho cuối tháng" của bảng kê

số dư với số liệu tương ứng trên bảng kê nhập, xuất, tồn kho thì việc tìm kiếm tra cứu sẽ rất
phức tạp.
+ Điều kiện áp dụng:
- Nên áp dụng trong các doanh nghiệp sử dụng nhiều chủng loại vật tư hay kinh doanh
nhiều mặt hàng, tình hình nhập, xuất vật tư, hàng hoá xảy ra thường xuyên.
- Doanh nghi
ệp đã xây dựng được hệ thống đơn giá hạch toán sử dụng trong hạch toán
chi tiết vật tư, hàng hoá và xây dựng được hệ thống danh điểm vật tư, hàng hoá hợp lý. Nhân
viên kế toán hàng tồn kho có trình độ cao, đồng thời thủ kho của doanh nghiệp vừa có khả
năng chuyên môn tốt, vừa ý thức được đầy đủ trách nhiệm trong quản lý vật tư, hàng hoá. 29
Bảng 2.4
SỔ SỐ DƯ VẬT TƯ
Kho:…………………
Năm:……………… Danh

Tên hàng

Đơn vị

Giá hạch
Định mức dự
trữ
Số dư đầu
năm

2.2. KẾ TOÁN QUẢN TRỊ TÀI SẢN CỐ ĐỊNH
2.2.1. Phân loại tài sản cố định.
Do TSCĐ trong doanh nghiệp có nhiều loại, với nhiều hình thái biểu hiện, tính chất đầu tư,
công dụng và tình hình sử dụng khác nhau…nên để thuận lợi cho quản lý và hạch toán TSCĐ, cần
sắp xếp TSCĐ vào từng nhóm theo những đặc trưng nhất định như phân theo hình thái biểu hiện,
theo quyền sở hữu, theo dặc trưng kỹ thuật, …Mỗi cách phân loại có các tác dụng khác nhau đối
với công tác hạch toán và quản lý.
a.Phân loại TSCĐ theo hình thái biểu hiện.
Theo cách phân loại này, TSCĐ trong doanh nghiệp bao gồm TSCĐ hữu hình và TSCĐ vô
hình.
TSCĐ hữu hình: Là những TSCĐ có hình thái hiện vật cụ thể như nhà xưởng, máy móc
thiết bị, phương tiện vận tải, vật kiến trúc…
TSCĐ vô hình: Là những TSCĐ không có thực thể hữu hình nhưng đại diện cho một quyền
hợp pháp nào đó và người chủ
sở hữu được hưởng quyền lợi kinh tế.
Các ví dụ về TSCĐ vô hình là: Chi phí thành lập doanh nghiệp, chi phí nghiên cứu và phát
triển, bằng sáng chế, phát minh…
Phân loại TSCĐ theo hình thái biểu hiện giúp cho người quản lý có một cách nhìn tổng thể
về cơ cấu đầu tư của doanh nghiệp. Đây là một căn cứ quan trọng để xây dựng các quyết định đầu
tư hoặc điều chỉnh phươ
ng hướng đầu tư phù hợp với tình hình thực tế. Ngoài ra, các phân loại
này còn giúp doanh nghiệp có các biện pháp quản lý tài sản, tính toán khấu hao khoa học và hợp
lý đối với từng loại tài sản.
b. Phân loại tài sản cố định theo quyền sở hữu.
Căn cứ quyền sở hữu, TSCĐ của doanh nghiệp được chia thành hai loại: TSCĐ tự có và
TSCĐ thuê ngoài.
- TSCĐ tự có là các TSCĐ được xây dựng, mua sắm và hình thành từ ngu
ồn vốn ngân sách
cấp hoặc cấp trên cấp, nguồn vốn vay, nguồn vốn liên doanh, các quỹ của doanh nghiệp và các
TSCĐ được biếu, tặng Đây là những TSCĐ thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp và được phản

Theo đặc trưng kỹ thuật, từng loại TSCĐ hữu hình và TSCĐ vô hình được phân loại, sắp
xếp một cách chi tiết, cụ thể hơn.
- Đối với TSCĐ hữu hình gồm:
+ Nhà cửa, vật kiến trúc: Gồm nhà làm việc, nhà ở, nhà kho, xưởng sản xuất, cửa hàng, gara
để xe, chuồng trại chăn nuôi, giếng khoan, bể ch
ứa, sân phơi, cầu cống, đường sá, hàng rào…
+ Máy móc, thiết bị: Gồm các máy móc thiết bị động lực, máy móc thiết bị công tác và các
loại máy móc thiết bị khá dùng trong sản xuất kinh doanh.
+ Phương tiện vận tải, truyền dẫn: ô tô, máy kéo, tàu truyền ca nô dùng trong vận chuyển;
hệ thống đường ống dẫn nước, dẫn hơi, ôxy, khí nén, hệ thống đường dây dẫn diện, hệ thống
truyền thanh… thuộc TSCĐ của doanh nghiệp.
+ Thiết bị dụng cụ quản lý: Gồm các thiết bị sử dụng trong quản lý kinh doanh, quản lý
hành chính, dụng cụ đo lường, thí nghiệm.
+ Cây lâu năm, gia súc cơ bản.
+ TSCĐ khác: Gồm các loại TSCĐ chưa được xếp vào các loại TSCĐ nói trên (tác phẩm
nghệ thuật, sách báo chuyên môn kỹ thuật…).
- Đối với TSCĐ vô hình, gồm:
+ Quyền sử dụng đất: Là giá trị đất, mặt nước, mặt bi
ển hình thành do phải chi phí để mua,
đền bù, san lấp, cải tạo nhằm mục đích có được mặt bằng SXKD.
+ Chi phí thành lập doanh nghiệp: Là các chi phí phát sinh để thành lập doanh nghiệp như
chi phí thăm dò, lập dự án đầu tư, chi phí huy động vốn ban đầu, chi phí hội họp… nếu những
người tham gia thành lập doanh nghiệp xem xét, đồng ý coi như một phần vốn góp của mỗi bên
và được ghi trong vốn điều lệ của doanh nghiệp.
+ B
ằng phát minh sáng chế: Giá trị bằng phát sinh sáng chế là các chi phí doanh nghiệp
phải trả cho các công trình nghiên cứu, sản xuất thử được Nhà nước cấp bằng phát minh, sáng chế
hoặc số tiền doanh nghiệp mua lại bản quyền bằng sáng chế, phát minh.
Chương II - Kế toán quản trị các yếu tố sản xuất kinh doanh


bao gồm toàn bộ các chi phí liên quan đến mua hoặc xây dựng, chế tạo, kể cả các chi phí vận
chuyển lắp đặt, chạy thử và các chi phí hợp lý, cần thiết khác trước khi sử dụng, cụ thể là:
* Giá phí mua = Giá mua thuần thương mại (đã khấu trừ các khoả
n chiết khấu, giảm giá).
Cộng (+) thuế nhập khẩu.
Cộng (+) các loại thuế không thể thu hồi (thuế giá trị gia tăng không được khấu trừ, thuế tài
sản…).
Cộng (+) chi phí vận chuyển.
Cộng (+) chi phí đưa vào sử dụng được phân bổ vào nguyên giá.
Theo chuẩn mực kế toán quốc tế số 16 (IAS 16). Các chi phí đưa TSCĐ vào sử dụng được
phân bổ vào giá phí (nguyên giá TSCĐ) gồm:
- Chi phí chuẩn bị mặt b
ằng.
- Chi phí lắp đặt.
- Chi phí thù lao cho môi giới.
Chương II - Kế toán quản trị các yếu tố sản xuất kinh doanh 33
Các chi phí sau đây thường không được tính vào nguyên giá TSCĐ (trừ phí có liên quan
trực tiếp đến việc đưa TSCĐ vào sử dụng):
- Chi phí khởi công.
- Chi phí chung và chi phí hành chính.
Trong trường hợp mua TSCĐ thanh toán chậm, có phát sinh lãi về tín dụng (như trường hợp
thuê mua TSCĐ…), nguyên tắc xác định nguyên giá TSCĐ là giá trị hiện tại hoá còn phần chênh
lệch (tiền lãi tín dụng) được hạch toán vào chi phí trả trước trong suốt thời hạn tín dụng. Tuy vậy,
chuẩn mực kế toán Quố
c tế 23 (IAS 23) cho phép vốn hoá lãi tín dụng vào giá phí TSCĐ.
* Trường hợp TSCĐ do doanh nghiệp tự xây dựng, chế tạo để sử dụng.
Nguyên giá TSCĐ cũng được xác định theo những nguyên tắc giống như trong trường hợp
34
Thông thường, giá trị còn lại của TSCĐ sau khi đánh giá lại được điều chỉnh theo công
thức:
Giá trị đánh giá lại của TSCĐ
Giá trị còn lại của
TSCĐ sau khi đánh
giá lại
=
Giá trị còn lại của
TSCĐ đánh giá lại
x
Nguyên giá của TSCĐ
Ngoài phương pháp chuẩn nói trên, ở chuẩn mực 16 (IAS 16) còn quy định phương pháp
thay thế được chấp nhận:
Giá trị còn lại = Giá trị đánh giá lại - Khấu hao luỹ kế.
2.2.3. Đối tượng ghi tài sản cố định.
Để phục vụ cho yêu cầu quản trị TSCĐ trong doanh nghiệp, TSCĐ cần được ghi sổ theo
từng đối tượng ghi TSCĐ (đối tượng TSCĐ).
Đối tượng ghi TSCĐ hữu hình là từng v
ật kết cấu hoàn chỉnh với tất cả các vật gá lắp
và phụ tùng kèm theo; hoặc là những vật thể riêng biệt về mặt kết cấu dùng để thực hiện
những chức năng độc lập nhất định: hoặc là một hệ thống gồm nhiều bộ phận tài sản liên kết
với nhau để cùng thực hiện một hay một số chức năng nhất
định mà thiếu bất kỳ một bộ phận
nào trong đó thì cả hệ thống không thể hoạt động được.
Đối tượng ghi TSCĐ vô hình là từng TSCĐ vô hình gắn với một nội dung chi và một
mục đích riêng như khoản chi về thành lập doanh nghiệp, chi về bằng phát minh sáng chế hay
khoản chi về lợi thế thương mại

nhà cửa, vật kiến trúc)
Hoặc dùng tập hợp số được sắp xếp theo thứ tự nhất định để chỉ loại, nhóm rồi dùng các
chữ cái để chỉ đối tượng ghi TSCĐ trong nhóm. Ví dụ 21111A Số hiệu nhà A trong nhóm 1
(nhóm nhà cửa) thuộc loại 1 (loại nhà cửa, vật kiến trúc); 21111B Số hiệu nhà B trong nhóm1
(nhóm nhà cửa) thuộ
c loại 1 (loại nhà cửa, vật kiến trúc); 21112C Số hiệu vật kiến trúc C
trong nhóm 2 (nhóm vật kiến trúc) thuộc loại 1 (loại nhà cửa, vật kiến trúc); 21112D Số hiệu
vật kiến trúc D trong nhóm 2 (nhóm vật kiến trúc) thuộc loại 1 (loại nhà cửa, vật kiến trúc)
Số lượng chữ số trong số hiệu TSCĐ cũng tuỳ thuộc vào số lượng đối tượng ghi TSCĐ
trong nhóm và số lượng nhóm TSCĐ trong loại. Tuy nhiên, s
ố lượng đối tượng ghi trong một
nhóm TSCĐ và số lượng nhóm trong một loại TSCĐ thường ít hơn đối với hàng tồn kho, nên
số hiệu TSCĐ thường ít chữ số hơn.
Số hiệu TSCĐ hữu hình có thể được gắn trực tiếp cho từng TSCĐ để tiện việc quản lý
theo dõi. Việc gắn số hiệu vào từng TSCĐ có thể thực hiện sử dụ
ng biển số bằng gỗ hay bằng
kim loại.
2.2.4. Kế toán chi tiết tài sản cố định.
Trong quá trình sử dụng TSCĐ vào sản xuất kinh doanh, giá trị của TSCĐ bị hao mòn
dần và chuyển dịch từng phần vào chi phí sản xuất kinh doanh. Nhưng TSCĐ hữu hình vẫn
giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu cho đến khi hư hỏng. Mặt khác, TSCĐ được sử dụng
và bảo quản ở các bộ ph
ận khác nhau trong doanh nghiệp. Bởi vậy, kế toán chi tiết TSCĐ phải
phản ánh và kiểm tra tình hình tăng, giảm, hao mòn TSCĐ của toàn doanh nghiệp và của từng
nơi bảo quản, sử dụng theo từng đối tượng ghi TSCĐ. Ngoài các chỉ tiêu phản ánh nguồn gốc,
thời gian hình thành TSCĐ, công suất thiết kế, số hiệu TSCĐ, kế toán phải phản ánh nguyên
giá, giá trị hao mòn, giá trị còn lại của từng đối tượng ghi TSCĐ
tại từng nơi sử dụng, bảo
quản TSCĐ.
a. Kế toán chi tiết TSCĐ tại các nơi sử dụng, bảo quản TSCĐ

Mẫu thẻ TSCĐ trong phần hướng dẫn về chứng từ kế toán - hệ thống kế toán doanh
nghiệp -Xem mẫu thẻ TSCĐ phần sau.
Thẻ TSCĐ được lưu ở phòng (ban) kế toán trong suốt quá trình sử dụng TSCĐ. Vì vậy,
phải có hòm thẻ để bảo quản. Trong hòm thẻ, cần bố trí các ngăn đựng thẻ TSCĐ đượ
c sắp
xếp một cách khoa học theo từng nhóm loại TSCĐ và theo từng nơi sử dụng tạo điều kiện
thuận lợi cho việc tìm kiếm khi dùng thẻ.
Sổ đăng ký thẻ TSCĐ: Ngoài việc bảo quản thẻ TSCĐ trong hòm thẻ, kế toán sau khi
lập thẻ cần đăng ký thẻ vào sổ đăng ký thẻ TSCĐ nhằm dễ phát hiện nếu thẻ bị thất lạc.
Sổ TSCD: Mỗi loại TSCĐ (nhà cửa, vật kiến trúc, máy móc thiết bị, phương tiện vận
tải ) được dùng riêng một sổ hoặc một số trang trong sổ để theo dõi tình hình tăng, giảm,
khấu hao của các TSCĐ trong từng loại. Nếu một loại TSCĐ có nhiều nhóm thì nên chia sổ
thành các phần để phản ánh các đối tượng ghi TSCĐ thuộc từng nhóm giúp cho việc sử dụng
số liệu lập báo cáo
định kỳ về TSCĐ được thuận tiện. (Mẫu sổ TSCĐ xem phần sau).
Căn cứ để ghi vào thẻ TSCĐ, sổ TSCĐ, số TSCĐ theo đơn vị sử dụng là các chứng từ
về tăng, giảm, khấu hao TSCĐ và các chứng từ gốc có liên quan trong hướng dẫn về chứng từ
kế toán - Hệ thống kế toán doanh nghiệp, đó là:
- Biên bản giao nhận TSCĐ (mẫ
u số 01 - TSCĐ) - Biên bản thanh lý TSCĐ (mẫu số 012
- TSCĐ).
- Biên bản giao nhận TSCĐ sửa chữa lớn hoàn thành (Mẫu sổ 04-TSCĐ).
- Biên bản đánh giá lại TSCĐ (mẫu số 05-TSCĐ).
- Bảng tính và phân bổ khấu hao TSCĐ
- Các tài liệu kỹ thuật có liên quan (hồ sơ TSCĐ).
Khi có nghiệp vụ tăng TSCĐ, kế toán căn cứ vào các chứng từ liên quan để lập thẻ
TSCĐ theo từ
ng đối tượng ghi TSCĐ, sau đó ghi vào sổ đăng ký thẻ TSCĐ rồi bảo quản thẻ
vào hòm thẻ. Đồng thời, kế toán căn cứ vào các chứng từ liên quan đến tăng TSCĐ để ghi vào
sổ TSCĐ (phần ghi tăng TSCĐ).

công cụ lao
động nhỏ
Đ
VT
Số
lượng
Đơn
giá
Số tiền
SH Ngày
tháng
năm
Lý do Số lượng Số tiền

Ghi chú
1 2 3 4 5 6 7 (5x6) 8 9 10 11 12 13

Người ghi số Ngày tháng năm 200
(Ký, họ tên) Kế toán trưởng
Chương II - Kế toán quản trị các yếu tố sản xuất kinh doanh 39
Bảng 2.6
Đơn vị:
Địa chỉ: Mẫu số: 02 - TSCĐ
TC/QĐ/CĐKT Ban hành theo QĐ

A B C 1 2
Ghi giảm TSCĐ chứng từ số ngày tháng năm199
Lý do giảm
(Ký, họ tên) 40
Bảng 2.7
SỔ TÀI SẢN CỐ ĐỊNH
Loại Tài sản.……………….

Ghi tăng tài sản cố định Khấu hao TSCĐ Ghi giảm TSCĐ
Chứng từ Khấu hao Chứng từ

Số
thứ
tự

SH
Ngày
tháng năm
Tên, đặc
điểm, ký
hiệu TSCĐ
Nước
sản
xuất


Người ghi số Ngày tháng năm 200
(Ký, họ tên) Kế toán trưởng
Chương II - Kế toán quản trị các yếu tố sản xuất kinh doanh 41
2.3. KẾ TOÁN QUẢN TRỊ LAO ĐỘNG VÀ TIỀN LƯƠNG (TIỀN CÔNG)
2.3.1. Phân loại lao động trong doanh nghiệp.
Việc phân loại người lao động có ý nghĩa quan trọng trong việc qui hoạch lao động, phục
vụ trực tiếp cho việc tính toán, lập dự toán cho việc tính toán chi phí lao động trực tiếp, gián tiếp.
Có nhiều tiêu chuẩn phân loại có mục đích, ý nghĩa và yêu cầu quản lý khác nhau.
Căn cứ vào tính chất công việc mà người lao động đảm nhận, lao động của doanh nghiệp
cũng như của từng bộ
phận trong doanh nghiệp được chia thành 2 loại: Lao động trực tiếp và lao
động gián tiếp.
- Lao động trực tiếp gồm những người trực tiếp tiến hành hoạt động SXKD tạo ra sản phẩm
hay trực tiếp thực hiện các công việc dịch vụ nhất định.
Theo nội dung công việc mà người lao động thực hiện, loại lao động trực tiếp được chia
thành: Lao động SXKD chính, lao động SXKD phụ trợ, lao động c
ủa các hoạt động khác.
Theo năng lực và trình độ chuyên môn, lao động trực tiếp được phân thành các loại:
+ Lao động tay nghề cao: Gồm những người đã qua đào tạo chuyên môn và có nhiều kinh
nghiệm trong công việc thực tế, có khả năng đảm nhận các công việc phức tạp đòi hỏi trình độ
cao.
+ Lao động có tay nghề trung bình: Gồm những người đã qua đào tạo chuyên môn, nhưng
thời gian công tác thực tế chưa nhiề
u hoặc những người chưa được đào tạo qua trường lớp chuyên
môn nhưng có thời gian làm việc thực tế tương đối lâu được trưởng thành do học hỏi từ thực tế.
- Lao động gián tiếp: Gồm những người chỉ đạo, phục vụ và quản lý kinh doanh trong

động của từng bộ phận trong doanh nghiệp". Sổ này do bộ phận lao động tiền lương lập làm 2
bản. Một bản được sử dụng ở bộ phận lao động tiền lương của doanh nghiệp, một bản chuyển cho
phòng kế toán doanh nghiệp. Khi có sự biến động v
ề số lượng lao động, căn cứ vào các chứng từ
như quyết định tiếp nhận lao động, giấy thuyên chuyển công tác, quyết định cho thôi việc, quyết
định nghỉ hưu để kế toán và bộ phận lao động tiền lương của doanh nghiệp ghi vào sổ . Số liệu
trên sổ danh sách lao động được sử dụng để lập báo cáo lao động hàng tháng, quý, năm và phân
tích số lượng, cơ cấu lao động ph
ục vụ cho quản lý lao động trong doanh nghiệp.
2.3.2. Hạch toán thời gian lao động và kết quả lao động.
Hạch toán thời gian lao động là theo dõi việc sử dụng thời gian lao động đối với từng người
lao động ở từng bộ phận trong doanh nghiệp. Để thực hiện công việc này, doanh nghiệp thường sử
dụng các bảng chấm công. Bảng chấm công được lập cho từng tổ kinh doanh hay bộ phận công
tác, do tổ tr
ưởng hay người phụ trách bộ phận ghi (chấm công) hàng ngày. Bảng được treo công
khai nơi thích hợp để người lao động có thể theo dõi, kiểm tra. Ngoài bảng chấm công, doanh
nghiệp còn có thể sử dụng các chứng từ như phiếu báo làm thêm giờ, phiếu nghỉ hưởng BHXH
Để tổng hợp tình hình sử dụng thời gian lao động, doanh nghiệp có thể sử dụng "bảng tổng hợp
thời gian lao động". Trong bảng này, phải phản ánh được s
ố người làm việc đủ thời gian theo chế
độ (26 ngày trong tháng và 8 giờ trong ngày), số người làm việc không đủ thời gian theo chế độ
(theo các mức thực tế cụ thể). Sổ này là cơ sở để lập báo cáo về tình hình sử dụng thời gian lao
động.
Ví dụ: Từ các chứng từ hạch toán thời gian lao động (các bảng chấm công, phiếu báo làm
thêm giờ) tháng 2 năm 2000 của một doanh nghiệp, tổng hợp được số l
ượng lao động và thời
gian làm việc thực tế của người lao động ở bảng sau:

Bảng 2.8
Bảng tổng hợp thời gian lao động